Lesuitval, een mondkapjesplicht, onzekerheid over de eindexamens... Wij zijn benieuwd hoe jij met de coronacrisis omgaat en wat jij vindt van de maatregelen. Doe mee met ons corona-onderzoek! 😷🦠🏫 We zoeken nog extra jongens!

Doe mee


ADVERTENTIE
Open Dag = online ontdekken en ontmoeten

Bezoek onze Online Open Dag dit jaar vanaf je bank! Ontdek bijzondere verhalen van onze studenten en docenten. Stel je vragen. Én luister naar onze gezellige radioshow! Klaar voor een toekomst als student in het hbo? 

Meld je dan nu aan!

1 Oriëntatie

1 Bekijk de voorkant van De hemel van Heivisj.

a. Geef een korte beschrijving.

b. Op welke manier komt het paard in het verhaal voor?

c. Spreekt deze voorkant jou aan? Waarom wel/waarom niet.

2 Onderstaande tekst is de achterflaptekst van de oorspronkelijke uitgave. Deze tekst geeft veel informatie over de inhoud van het boek.

a. Wie is de ik-persoon?

b. Welke periode beslaat het verhaal.

c. Wat is er met Liesl aan de hand?

Ik tuurde naar het bed van Liesl. Ze lag als een eilandje in het veel te grote ledikant. Naast haar lag de grijze flodderjurk. Ze had de mouwen boven de dekens gelegd, als een spook zonder hoofd. Het klinkt misschien vreemd, maar voor het eerst vroeg ik me af wie Liesl eigenlijk was. Waarom woonde ze niet meer bij haar ouders? En waarom was ze in het holst van de nacht vanuit Duitsland naar onze stad gehaald? 

Zuid Limburg, 1938. Fings droom is zojuist in duigen gevallen. In plaats van dat ze mag doorleren voor onderwijzeres, moet ze gaan werken bij de Sigarenkeizer. Het werk stelt niet veel voor: ze wordt oppas van Liesl, het eigenaardige nichtje van de vrouw van haar baas. Maar dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit en Liesl blijkt in groot gevaar. De enige die haar kan helpen is Fing. Als het noodlot onafwendbaar lijkt, krijgt Fing op wonderbaarlijke wijze hulp. Niet van mensen maar van een mijnpaard genaamd Heivisj en een stokoude linde. Maar zal de redding op tijd zijn? 

3. Lijkt dit boek je een interessant boek? Waarom wel/waarom niet?                                                                   

2        Opbouw

 

1.Dehemel van Heivisj beslaat de tijdspanne russen 1938 tot 1943 en is opgedeeld in vijf chronologische delen  die weer zijn onderverdeeld in korte hoofdstukken

Noem elk deel en geef  aan wat volgens jou het belangrijkste is uit dat deel.

 (Je maakt dus géén samenvatting!)

Doe het zo:

Deel 1

Een Gouden Toekomst

1938-1939

   Fing mag van haar oma niet voor onderwijzeres doorleren

Deel 2

 

 

 

Deel 3

 

 

 

 

Deel 4

 

 

 

 

Deel 5

 

 

 

 

 

                                                                      

3        Personages

 

1 Fing is een van de hoofdpersonen uit het boek

Bekijk onderstaande uitspraken en geef aan of ze waar dan wel onwaar zijn en geef aan waarom.

Beweringen

Waar/onwaar

uitleg

Ze is een slimme meid

 

 

Ze voelt veel verantwoordelijkheid en is zorgzaam

 

 

Ze heeft een onaardige kant

 

 

Ze is dapper

 

 

Ze wordt volwassen

 

 

2 Fing komt in de loop van het boek behoorlijk met zichzelf in conflict. Geef een paar voorbeelden die dat heel duidelijk laten zien.

 

3 Wie van de drie zussen zou jij het liefst als zus willen hebben, als je moest kiezen? Leg je antwoord uit

4 De vier broers zou je wel als een ‘broersmachine’ kunnen zien.

  1. Leg bovenstaande uitspraak uit.
  2. Zijn de jongens op het eind nog steeds een ‘broersmachine’ of is er iets veranderd? Licht je antwoord toe

 

5 a Liesl is ook een hoofdpersoon. Bekijk onderstaande uitspraken en geef aan of ze waar dan wel onwaar zijn en geef aan waarom.

Beweringen

Waar/onwaar

uitleg

Ze is getraumatiseerd

 

 

Ze is gestoord

 

 

Ze hunkert naar aandacht en genegenheid

 

 

Ze is onverwacht sterk

 

 

 

 

 

 

5b Ik  tuurde naar het bed van Liesl. Ze lag als een eilandje in het veel te grote ledikant. Naast haar lag de grijze flodderjurk.

Pas in het laatste deel snap je waarom die jurk zo ontzettend belangrijk voor haar is. Waarom is die jurk zo belangrijk voor Liesl?

6. Wat heeft onderstaande foto met Liesl te maken?

4        Relaties

 

1.Vaakverandert een relatie in de loop van een verhaal. Dat wil zeggen dat ze aan het eind van het boek anders is dan aan het begin.

Dat is met de relatie tussen de drie zussen ook zo. In het begin van het boek zijn ze een zogenaamde zussenmachine.

  1. Wat wordt er met zussenmachine bedoeld?
  2. Op wat voor manier verandert die zussenmachine?

2. Opvoeding

Zijn de Pap en oma Mei goede opvoeders? Waarom wel/waarom niet?

3. De relatie tussen Fing en Liesl is bijzonder te noemen.

a. In welk opzicht?

b. Deze relatie verandert in de loop van het verhaal. Licht die verandering toe.

5 Perspectief 

Een verhaal beleef je meestal door de ogen van de hoofdpersoon. In De hemel van Heivisj  beleef je het verhaal door de ogen van Fing, de ik-persoon. Toch kom je ook dingen te weten over andere personages.

1.Een bijzonder personage is Liesl. Zij maakt in Duitsland iets heel verschrikkelijks mee en schrijft daarover in haar dagboek.

Schrijf een fragment uit Liesls dagboek.

6 Tweede wereldoorlog

 

1.

a. NSB  

b. Jeugdstorm

c. Kristallnacht

d. Jodenvervolging

2. Om dit boek goed te kunnen begrijpen, is het belangrijk om een en ander te weten over de tweede wereldoorlog. Zoek op internet naar uitleg over onderstaande begrippen:

a. NSB  

b. Jeugdstorm

c. Kristallnacht

d. Jodenvervolging

 

3.  Noteer voor de vier begrippen hierboven een voorbeeld uit het verhaal.

ebruiker

bericht

7 Slot

Het einde (slot) van een verhaal kan open of gesloten zijn. Bij een gesloten einde krijg je een duidelijk antwoord op de vraag of vragen die een verhaal oproept. In een liefdesverhaal is de klassieke vraag altijd: krijgen ze elkaar. In een detective is die vraag vaak: wie heeft het gedaan óf wordt de dader gepakt?

Bij een gesloten einde weet je dus precies hoe het afloopt. Bij een open einde wordt het antwoord minder duidelijk of helemaal niet gegeven en moet je er maar naar raden. Bij boeken met een open einde zou je eigenlijk willen dat er nog een vervolg kwam.

1 De hemel van Heivisj is een duidelijk voorbeeld van een verhaal met een open einde.

Op welke vragen krijg je namelijk geen antwoord?

2 ‘Een boek zingt langer na als niet alle lijntjes afgehecht worden,’zegt Benny Lindelauf.

a. Wat bedoelt de auteur hiermee?

b. Ben je het met deze uitspraak eens? Waarom wel/waarom niet?

3. Verzin zelf de inhoud voor een zesde deel getiteld: 1945, De bevrijding.

8        Jouw mening en die van anderen

1.Negen open armen is het eerste deel  over de drie zusjes. Zou je dat na lezing van De hemel van Heivisj willen lezen? Waarom wel, waarom niet?       

‘Karakterontwikkeling, subtiele emotie, spanning, humor, vaart, een vleugje poëzie: het zit allemaal in De hemel van Heivisj. En allemaal goed. Het levert een onvergetelijk boek op.’ (Sevendays)

a. Ben je het eens met bovenstaande beoordeling? Op welke punten wel en op welke punten niet? Geef steeds een duidelijke toelichting waarom je het wel of niet met de recensent van Sevendays eens bent.

2b.Vind jij dit boek een aanrader dan wel een afrader? Motiveer je antwoord.

 De hemel van Heivisj

Benny Lindelauf

Vewekingsopdrachten

Antwoordenblad

 

1 Oriëntatie

 

1a. Zie afbeelding

1b Het mijnwerkerspaard Heivisj werkte jarenlang in de steenkoolmijn en vervoerde daar karren vol steenkool. Op een dag wilde hij niet meer en liep in paniek zijn verzorger onder de voet. Deze overleed aan zijn verwondingen. De smid nam het paard onder zijn hoede en redde het van de slacht. Het paard wordt onrustig van de duisternis en daarom zorgt de smid altijd voor licht.

Later redt het paard Fing uit een hachelijke situatie. ( blz 320-322)

1c. Eigen antwoord

 

2a. De ik-persoon is Fing. Zij is de hoofdpersoon uit deze jeugdroman.

2b. 1938-1943

2c. Liesl is een joods meisje, dat in Duitsland tijdens de Kristallnacht iets vreselijks heeft meegemaakt.

 

3. Eigen antwoord

 

2 Opbouw

 

 

Deel 1

Een Gouden Toekomst

1938-1939

  

Fing mag van haar oma niet voor onderwijzeres doorleren

Deel 2

Fings oorlog

1939-1940

 

 

  Fing heeft een baantje bij de Pruusin, maar het enige wat de Pruusin van haar verlangt is dat ze vriendinnen met nichtje Liesl wordt, iets wat Fing eigenlijk niet zo ziet zitten

 

Deel 3

Gods bakplaat

1940-1941

 

 

Fing krijgt een baantje bij Mejuffrouw Vroon die de Duitsers welgezind is, ze krijgt verkering met Filip én haar broers worden door de Duitsers opgepakt

 

Deel 4

De hemel van Heivisj

1941-1942

 

 

De oorlog komt steeds indringender binnen. Fing komt hevig met zichzelf in conflict: Meester Goovaerts is aardig en Filip is haar vriendje maar beiden heulen met de vijand. Haar wereld houdt even op te bestaan als zusje Jes per abuis op transport gezet dreigt te worden.

 

Deel 5

De schat van de linde

1942-1943

 

 

 

Fing neemt het heft in handen en probeert Liesl in veiligheid te brengen

 

 

 

3 Personages

 

1.

Beweringen

Waar/onwaar

uitleg

Ze is een slimme meid

Waar

Ze kan een beurs krijgen om door te leren voor onderwijzeres

Ze voelt veel verantwoordelijkheid en is zorgzaam

Waar

Ze is vol zorg om haar gehandicapte zusje Jes

Ze heeft een onaardige kant

Waar

Ze heeft een hekel aan Liesl

Ze is dapper

Waar

Ze probeert in haar eentje Liesl te redden

Ze wordt volwassen

waar

Ze verliest haar naïviteit en ziet steeds meer in dat de oorlog heftig en vernietigend is

 

 

2.Waarom valt ze op een NSB’er, terwijl haar vader en broers gevangen zijn genomen? Ze is tegen de oorlog, maar raakt wel verliefd op Filip een jongen die bij de NSB zit. Daarnaast maakt ze schoon in het huis van mevrouw Vroon, die een foto van Hitler op het dressoir heeft staan. Ook kijkt ze op tegen meester Govaerts, het hoofd van de NSB. De strijd die Fing met zichzelf voert wordt verergerd door Muulke, het ondernemende zusje van Fing dat krantjes loopt voor het verzet.

 

3. Eigen antwoord

 

4a en b  Ook de vier jongens vormen binnen het gezin een eenheid. Natuurlijk zullen ze verschillend zijn en ook hun eigen ontwikkeling doormaken, maar die komt in het boek niet uit de verf.

 

5a.

Beweringen

Waar/onwaar

uitleg

Ze is getraumatiseerd

waar

Ze is volslagen de kluts kwijt door het vreselijke wat ze heeft meegemaakt

Ze is gestoord

Waar/onwaar

Ze heeft gestoorde trekjes, zoals zich op de grond laten vallen als ze haar zin niet krijgt, maar verder is ze ‘normaal’; wel beschadigd

Ze hunkert naar aandacht en genegenheid

waar

Ze wil graag tegen Fing aanzitten en probeert op een gegeven moment bij haar op schoot te kruipen, maar Fing verdraagt dat niet

Ze is onverwacht sterk

waar

Als Fing zwaargewond is aan haar oog, weet ze Fings paniek te bezweren

 

 

 

 

5b Die jurk is de jurk van haar drie jaar oudere zus Reiba. De zus die ze is kwijtgeraakt omdat zij tegenstribbelde zodat haar zus geen tijd meer had om zichzelf ook als pop te verkleden.

 

6. Liesl (Leeba) en haar drie jaar oudere zusje Reiba worden opgevoed door hun grootouders. Hun moeder verdrinkt als de meisjes nog maar klein zijn en hun vader gaat naar Amerika om geld te verdienen. Opa heeft een poppenwinkeltje. De poppen die hij maakt zijn geen speelpoppen, maar poppen zo groot als kinderen,  bedoeld voor grote mensen. Als de Kristallnacht komt, zijn beide meisjes alleen thuis. Reiba verkleedt Liesl in een poppenjurk en sommeert haar zich niet te bewegen. Zelf lukt het haar niet om zich nog snel te verkleden en zij wordt meegenomen. Later voelt Liesl zich schuldig omdat ze had tegengestribbeld waardoor haar zus niet meer de gelegenheid had om zich te verkleden

 

 

4 Relaties

 

1a. Ze worden als zussenmachine gezien omdat ze een drie-eenheid vormen aan het begin van het verhaal.

1b. In de loop van het verhaal zijn ze veel minder een zussenmachine en aan het eind hebben ze alle drie een eigen gezicht.  Fing, de oudste en de slimste, voelt zich verantwoordelijk voor  haar zusjes, overwint haar angsten en twijfels en wordt volwassen. Wildebras Muulke is van de horrorverhalen en tragische tragedies. Zij neemt heel duidelijk stelling tegen de Duitsers en probeert met grote doortastendheid een en ander in goede banen te leiden. Jes is het kleine, zwakke, met haar gezondheid tobbende,  kwetsbare  zusje dat onverwacht ijzersterk blijkt.

 

2. Ze hebben het beste met de kinderen voor en zijn liefdevol, alhoewel oma wel het type is van ‘geen f;auwekul’en ook ‘doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg.’ De Pap is een rasoptimist en oma Mei houdt de touwtjes stevig in handen. Minder positief is dat oma Mei weigert om Fing door te laten leren en de Pap doet daar niks aan.

 

3a De relatie is in die zin bijzonder dat Fing ervoor betaald wordt om Liesl vriendin te worden.

3b. Fing is bepaald niet dol op Liesl en vindt haar eigenlijk maar een irritant, aanstellerig en verwend kind. Ze verdraagt het nauwelijks dat Liesl bij hen thuis welkom is en veel speelt met Jes.

De relatie verandert als beide meisjes verscholen onder de grond zitten. Op dat moment komen ze nader tot elkaar en vertelt Liesl Fing over haar verschrikkelijk treurige verleden. Pas dan krijgt Fing begrip voor haar.

 

5 perspectief 

 

  1. Eigen antwoord

 

 

6 De tweede Wereldoorlog

 

1.  1B, 2C, 3 D, 4A

 

2.Zie Wikipedia

 

3.-Meester Gaavaerts is een belangrijke man binnen de NSB en de Zwartjassen spelen een (belangrijke) rol in het verhaal, bijvoorbeeld op het moment dat Fing Liesl wil wegbrengen. 

-Jeugdstorm; Filip gaat bij de Jeugdstorm tot verontwaardiging van Muulke

-Liesl maakt de Kristallnacht mee

-Jes wordt voor een joodse aangezien en bijna op transport gezet (Jodenvervolging)

 

7 Slot

 

1. Het boek heeft een open eind. Fing, haar twee zussen en oma zijn in veiligheid, maar hun huis is door een bom onbewoonbaar geworden. Liesl zou veilig zijn, maar  het lot van de Pap en de vier broers is onzeker en de oorlog is nog lang niet afgelopen.

-Keren de Pap en de broers terug?

- Hoe gaat het verder met oma Mei en de drie zussen?

-Is Liesl daadwerkelijk veilig en waar is ze dan?

 

2a. Daar bedoelt de schrijver mee dat je langer over het boek blijft nadenken.

2b. Eigen antwoord

 

3. Eigen antwoord

 

8         Jouw mening en die van anderen

 

1.Eigen antwoord

 

2.Eigen antwoord

 

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.