Ook deze week is het nog 'seksweek' op Scholieren.com. Samen met de Sense Infolijn geven we antwoord op al jouw seksvragen.

 


Alles over seks Alles over seks


Feitelijke gegevens

  • 10e druk, 2018
  • 81 pagina's
  • Uitgeverij: Nijgh en Van Ditmar

Flaptekst

Aan het begin van deze eeuw, toen ik nog een puisterige puber was, voelde ik een grote behoefte om in de literatuur de antwoorden op mijn levensvragen te vinden. Dat lukte niet. Hoewel ik het kunstenaarsleven leidde, inclusief een getormenteerde ziel en een geveinsde zucht naar drank, net als mijn literaire helden, duwden de meeste boeken me verder in de put. Tot ik het werk van Levi Weemoedt ontdekte.

De persoonlijke ellende spat van zijn poëzie, maar hij verpakt het in de liefde voor taal en ongebreidelde zelfspot, een combinatie die ik niet voor mogelijk hield. Als hij een mislukking beschreef, bood me dat troost, en moest ik ongemakkelijk lachen om mijn eigen pathetische overdrijvingen. Nog vaker deed hij me huiveren om zijn tekstuele spitsvondigheid en het superieure spel met woorden dat hij telkens speelt. De gedichten kwamen soms wat kort en eenvoudig op me over, maar er zijn maar weinig dichters die het autonoom na kunnen doen.


Het gedicht "Don Juan Lul' tors ik al ruim een decennium ingelijst met me mee naar de verschillende huizen die ik heb bewoond. Nu hangt het pontificaal in onze woonkamer. In al zijn eenvoud schetst het een beeld van iemand die ogenschijnlijk alles al heeft opgegeven. In werkelijkheid houdt de taal hem overeind. Iedereen moet Weemoedt lezen! Vandaar deze bloemlezing, die ik met veel plezier heb samengesteld.' 
– Özcan Akyol

Eerste zin

22-10 -'48 Met een lief geboortekaartje afgezet met een lichtblauwe strik, niets vermoedend van het staartje dat het nog krijgen zou, kwam ik Gedenk die datum, lezer. En snik.

Samenvatting

Het is niet zo zinvol een samenvatting van de inhoud van deze bundel te maken.
Het gaat hier om kleine gedichtjes die beter wat de inhoud ervan betreft onder de rubrieken thematiek en de motieven kunnen worden beschreven.
Voor de inhoud van die gedichten wordt daar dan ook naar verwezen.

 

In het voorwoord stelt Öczan Akyol dat hij bij zijn studie kennis maakte met de gedichten van Weemoedt. Hij dacht door zijn docenten altijd dat poëzie moeilijk was en vaak onbegrij onbegrijpelijkpelijk. Door de gedichten van Weemoedt leerde hij dat een gedicht ook klein, geestig en gemakkelijk te begrijpen kan zijn. Hij organiseerde eens een gedichtenfestival en daar trad toen ook Levi Weemoedt op. Nu de dichter 70 jaar is geworden, was Öczan er erg trots op dat hij een bundel mocht samenstellen met zijn favoriete gedichten van deze oorspronkelijk Vlaardingse dichter die vooral in de tachtiger jaren erg bekend was.
Nu was hij een bijna vergeten man. Een uitzending op TV bij DWDD bracht de belangstelling terug. 
 

Personages

Levi Weemoedt

De dichter In een bundel gedichten is er geen sprake van romanpersonages. De enige die je leert kennen, is de dichter zelf. Hij geeft in de bundel kritiek op d e liefde, verzuurde vrouwen en de maatschappij. Ook is er een sterk doodsverlangen in de gedichten te bespeuren. De dichter is weemoedig van karakter en heeft ook wel lastige perioden in zijn leven achter de rug. Hij is het voorbeeld van de romanticus pur sang: het verlangen naar het niet-nu en het niet-hier.

Quotes

"Don Juan Lul 'k Kan niet lezen en niet schrijven. 'k Ben de langzaamste in vlijt. Maar het allerdroevigst ben ik in sociale vaardigheid. Nooit kan ik iets leuks verzinnen! Sta ik voor een mooie meid, ach, dan schiet mij slechts te binnen dat ik dood wil. Heel de tijd."

Bladzijde 61

"Lullopertje ‘k Was ied’re wedstrijd weer de droefste van het veld en liep neerslachtig wat van achteren naar voren. Er was geen grasspriet of ik had hem al geteld, En ‘k wist bij god niet of we wonnen of verloren. Alleen bij toeval raakte ‘k in het spel betrokken: Soms kreeg een tegenstander plots de slappe lach Als hij mijn broek zag, tot de schouders opgetrokken; Ik liep intussen snikkend naar de cornervlag. Daar gaf ‘k wanhopig zó een trieste draaibal voor (die met een laatste zucht in ’t struikgewas bleef hangen) dat ied’reen weghinkte, zich kermend liet vervangen. Ook van de tegenstander bleek ineens geen spoor. Dan blies de scheidsrechter met zó veel doodsverlangen de wedstrijd af. Alleen mijn tranen speelden door. "

Bladzijde 59

"Contraprestatie Ik doe niet veel, 'k breng de dagen door met punten slijpen. 'k Weet van vóór nauw'lijks dat ik van achteren leef noch wat voor zin of nut het heeft. Als 't puntje goed is, zet ik hier of daar een krul op het papier, O, 'k schaam mij wel eens: uit mijn hand kwam nooit iets nuttigs voor dit land! Soms, onder 't slijpen groeit de wens actief te zijn, een actiemens. Maar zie ik dan, op 't Journaal, dat hol gesjouw, dat leeg kabaal, dan denk ik weer op de rand van 't bed: vandaag één krul te veel gezet."

Bladzijde 67

"Grafsteen De Heer is mijn herder Bekijk het maar verder"

Bladzijde 43

"Bijgeloof Volgens frontsoldaten uit de Eerste Wereldoorlog bracht het ongeluk als je op een vrijdag sneuvelde "

Bladzijde 20

"Terugblik in een glas jenever 'k Had een sprookjeshuwelijk achteraf beschouwd Maar ik was alleen met de heks getrouwd"

Bladzijde 76

"Desperate Housewife Mijn huis is zo vervuild dat ik eerst mijn voeten veeg vóór ik naar buiten ga."

Bladzijde 38

"Een huis vol Ik ben getrouwd met Treurigheid woon samen met verdriet krijg soms bezoek van Eenzaamheid maar helpen doet dat niet"

Bladzijde 66

"Reddeloos O''t was zoals mijn Moeder het voorzag ik groeide op voor galg en Riagg"

Bladzijde 80

"Het geslacht Weemoedt Ik stam uit een boom met nederige stekken ik heb geen blauw bloed wel een hoop blauwe plekken Ziet u mij dus lopen juich dan niet te vroeg! U hoeft niet te klappen 'k Krijg al klappen genoeg."

Bladzijde 75

"Rijkswaterstaat Je mag weer pósitief zijn zo hoorde ik Er zwemt weer zalm in de Rijn maar wel in blik."

Bladzijde 70

"De Drenten O, het zal hun een zorg zijn of de wereld vergaat als om zes uur het eten maar op tafel staat"

Bladzijde 25

"Ik hief mijn hoofdje uit de kinderwagen en zag voor ’t eerst de mensen om mij heen. Ik stelde nog een paar gerichte vragen en wist genoeg. En was gelukkig weer alleen."

Bladzijde 80

Thematiek

Dood
De dood staat centraal in veel gedichten van Levi Weemoedt. Ook in deze bundel zijn er weer enkele te vinden. Grafsteen (blz. 43 zie onder citaten nummer 4) Op mijn uitvaart (blz 34) Bijgeloof (blz 20 over op vrijdag sneuvelen in WOI; zie citaat nummer 5) Laatste Station Geest (blz. 22- een waarzegster geeft aan dat de dichter er al niet meer had mogen zijn volgens zijn levenslijn) Poste restante (60 tijdens een afwezigheid zijn er kennissen en familieleden gestorven. Weemoedt komt te laat op de begrafenis)

Liefdesrelatie: problemen/ echtscheiding
Liefdesrelatie: problemen/ echtscheiding Een ander vaak voorkomend thema in het werk van Weemoedt is de onmogelijkheid van een gelukkige liefde. Dat berust soms wel, maar vaak ook niet op een autobiografisch gegeven. Na een eerste mislukt huwelijk was hij met zijn tweede vrouw Karen heel gelukkig. Zij pleegde zelfmoord in 2002 . In een interview in de Volkskrant geeft de dichter aan dat hij sinds kort weer een relatie heeft met een vrouw van Poolse afkomst. Liefdesgedichten zijn o.a. -Forens (blz. 19 in de volle trein dichter bij een vrouw dan in het echtelijk bed) -Liefde is (blz. 55) -Trio Helenique (blz. 64-65) -Record ( blz 33: Mijn tweede vrouw is zo snel weggelopen dat ze de eerste nog heeft ingehaald) -Valentijn ( (blz. 30: "Ik zag mijn ex vandaag en stom: ze had haar ontrouwring nog om.") -Passie & Poen (blz. 39) Soms gaat liefde alleen om de portemonnee. -Liefdessprookje (blz 23) -Terugblik in een glas jenever (blz. 76 sprookjeshuwelijk, maar wel met de heks getrouwd dan- zie citaat nummer 6) -Desperaste Housewife (blz. 38 zie citaat nummer 7) Ook vrouwen in het algemeen krijgen er in zijn poëzie wel van langs. -Bio (over de zure meest onverzadigbare vrouwe in een biologische winkel) -Escort (Amanda heeft meer mannen ontvangen dan een Congrescentrum

Motieven

Eenzaamheid & isolement
De dichter voelt zich een eenzaam en verdrietig mens: -Desparate Housewife (38 - zie citaat : zijn huis is vervuild) -Carriere ( blz. 14 Alles is al weg; hij is maar gaan drinken) -Tevredenheidstest (blz. 15 de dichter geeft zijn leven een vier) -Een huis vol (blz. 66 zie citaat nummer 8)

Kindertijd & kinderleed
In de gedichten van Levi Weemoedt komt het motief van een slechte kindertijd/moeizame opvoeding vaak voor. Hij heeft inderdaad niet zo'n heel gelukkige jeugd gehad. Zijn ouders waren niet altijd even aardig voor hem. Toch is het ook niet heel dramatisch geweest. Hij heeft in Vlaardingen zijn gymnasium-opleiding kunnen voltooien in 1967. In deze gedichtenbundel is het motief terug te vinden in: -22-10-48 (over zijn geboortekaartje en de ellende die hem in zijn leven te wachten staat- zie beginzin) -Visioen (blz. 13 "O als kind al zag ik ons gezin als een familiegraf met nog niemand erin") - De smart van een pupil (blz. 54) - Jeugd vliegt uit (blz. 74) - Reddeloos (blz. 80 zie citaat nummer 9) - Het geslacht Weemoedt (blz. 75 zie citaat nr 10) - Levensmoe (blz. 57)

Maatschappijkritiek
De dichter uit in een aantal gedichten zijn kritiek op maatschappelijke verschijnselen: - Maatschappelijk ladder ( blz. 26 strekking: zakenmensen zijn slecht) - Antimuseumlied( bllz. 21 kritiek op het bijna verplichten van het bezoeken van musea) -Rijkswaterstaat (blz. 70 - zie citaat 11- over watervervuiling) -De Drenten ( blz. 25 allemaal wat sloom -zie citaat 12) -Drenthe (blz. 77) - Vlaardingse Van Dale (blz. 69- Over het slordige taalgebruik van de Vlaardingers)

Sport
Er staan enkele gedichten over sport in de bundel: de dichter is altijd sportminded geweest. Hij was een goede, technische voetballer bij de vv Zwaluwen in Vlaardingen. De samensteller van dit verslag speelde destijds met hem in een seniorenelftal. Ies van Wijk, zoals ik hem ken, schreef toen al gedichten en verhalen in het clubblad. Uit die tijd stammen al de gedichten - Lullopertje (blz. 59 zie citaat nummer 2) - De smart van een pupil (blz. 54) - Tour de France. Een nabeschouwing (blz. 74)

Alcohol
Om de ellende van het dagelijks leven te vergeten vlucht de ik-figuur in de drank. Zie: -Rijk verleden ( blz.78) -Op dood spoor (blz.46) -De menselijke conditie (blz.31) -Carrière (blz.14)

Trivia

De Turkse schrijver Öczan Akyol werd tijdens zijn studie een grote bewonderaar van Lévi Weemoedt. Ter gelegenheid van diens 70 e verjaardag mocht hij een verzamelbundel samenstellen van de leukste gedichten van deze dichter.

Titelverklaring

Bij de uitgave van de vorige bundel  (Met enige vertraging -2014)stond op de flaptekst van de uitgever dat deze slogan "pessimisme kun je leren" de lijfspreuk van de dichter was. Deze slogan heeft het dus gehaald voor de titel van deze jubileumaanbieding.

Structuur & perspectief

Opzet van de bundel:
- Er is een voorwoord van de samensteller Öczan Akyol die een bewonderaar van de dichter is.
- De bundel bestaat uit 70 gedichten, die meestal erg klein zijn. Het langste gedicht beslaat anderhalve pagina De kortste gedichten tellen slechts enkele regels. Zie daarvoor de voorbeelden onder de reeks citaten.
- Er is geen onderverdeling in de gedichten gemaakt. Wat thematiek betreft staan ze door elkaar heen:  er zijn gedichten over dood, eenzaamheid, ongelukkige liefde, maatschappijobservaties, en kinderleed

- Er zijn in deze bundel wat de vorm betreft ook enkele sonnetten opgenomen in deze bundel.
- Contraprestatie (blz. 67- Citaat 3)
- Lullopertje (over voetbal blz. 59 Citaat 1)
- Kraantje Lek (blz.52)

Er zijn ook enkele typografische gedichten afgedrukt:
- Maatschappelijke ladder (in de vorm van een ladder)
- Plastisch (over vrouwen met grote borsten die toch plat kunnen zijn)
- Geen stijl (een gedicht in de vorm van een moderne stoel)
- Tour de France (een sportgedicht over een zware bergetappe en degene die het snelste daalt, krijgt een kist)

Decor

Dit element is minder goed van toepassing op een gedichtenbundel.

Stijl

Het belangrijkste stijlkenmerk in deze bundel is de humor.
Humor gebruikt in de romantische zin van het woord.
Bij humor hoort een ander vaak gebruikt stijlmiddel van de overdrijving.

Met een harde/cynische  opmerking kun je  vervelende gevoelens proberen te onderdrukken. De cynicus is in het diepst van zijn wezen een romanticus. 
In zijn gedichtjes wordt Lévi Weemoedt altijd vergeleken met zijn grote voorbeeld in dit genre Piet Paaltjes. (eind negentiende eeuw) Die vergelijking is op zich wel terecht, maar er zit natuurlijk een hele grote tijdspanne tussen het werk van Lévi Weemoedt en Paaltjes.  Wie de versjes van de theaterman Hans Dorrestein kent, ziet ook verwantschap. In de tachtiger jaren trad Weemoedt met Dorrestein op.

 

Slotzin

[....] Hierbij moet ik 't voor thans helaas bij laten 't gaat nu weer redelijk, 'k ben aardig opgefleurd. O wel bedankt dat u me even bij liet praten! Ik schrijf u weer zodra er niets gebeurt.

Beoordeling

Op de meeste vwo-scholen wordt voor examenkandidaten een bundel poëzie verplicht gesteld. Dan is de deze verzamelbundel van Lévi Weemoedt een regelrechte aanrader.
Je zult er als scholier veel plezier aan beleven: de gedichten zijn kort en vaak erg leuk. Toch zit er ook achter enkele gedichten een diepere gedachten dan je zou denken. Maar uit deze en zijn andere bundels kun je ook leren dat poëzie niet altijd moeilijk en onbegrijpelijk hoeft te zijn.

Bovendien boek je als je deze bundel voor je tentamen leest een enorme tijdwinst, want je doet  er waarschijnlijk nog geen uur over. Dat is in je drukke leven altijd een voordeel.

Ik ken de dichter persoonlijk, omdat hij een paar jaar een ex-collega Nederlands van mij op SGM Westland-Zuid in Vlaardingen is geweest. Bovendien voetbalden we een tijdje samen in Vlaardingen (vv. Zwaluwen)  in hetzelfde team. Hij deed dat beter dan ik trouwens.

Hij is destijds van Vlaardingen naar Drenthe verhuisd, waar hij nog steeds in Assen  woont. 
Erg grappig is zijn boekje over zijn oude school en een overspannen leraar: "De Ziekte van Lodensteijn."

Dat is ook een echte aanrader. Het boekje wordt door zijn uitgever  opnieuw uitgegeven.
 

Recensies

"Deze bundel bevat het beste werk van de dichter, maar als je het kan waarderen, ga dan ook op zoek naar zijn andere boeken. Niet alles is meer leverbaar, maar hopelijk is de uitgeverij slim en brengen ze al zijn dichtbundel weer op de markt. Voorlopig kan je je met dit boekje al behoorlijk vermaken. Het staat inmiddels trots op de eerste plaats van de CPNB Top 60. Het best verkopende boek in Nederland. "
https://www.hebban.nl/rec...-je-leren#

"Mooi interview over de herontdekte dichter."
https://www.volkskrant.nl...~b2d4b61b/

"De nieuwe bundel bevat verzen in allerlei vormen; ook sonnetten ontbreken niet. Weemoedts thema is Weltschmerz. Het ervaren menselijk tekort verpakt hij in eigenzinnige humor, ironie en niet te stuiten zelfspot. Zijn gedichten komen eenvoudig over, maar dat is schijn. Weemoedt bezit naast een grote vindingrijkheid een kernachtige dichtstijl. De verzen zijn metrisch, meestal jambisch, en hebben eindrijm. Of het nu om vrouwen gaat, om sport of werk: de grote constante is de haast bodemloze triestheid – al dan niet geveinsd of zwaar gechargeerd. Met het kwatrijn ‘Levensmoe’ wil de dichter ons doen geloven dat de droeve afdronk van zijn leven zich al in de eerste levensjaren manifesteerde:"
https://meandermagazine.n...-je-leren/

"Interview met de schrijver in het AD, waarin vooral zijn persoonlijke situatie wordt belicht."
https://www.ad.nl/cultuur...~a0904d86/

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.