§ 1 Godsdienst

Politheïsme > geloof in veel goden, omdat er nog geen wetenschappelijke verklaring voor de natuurverschijnselen was

Antropomorf > gestalte en eigenschappen van de mens

Jaloerse Hera > Zeus ging vaak vreemd

Mythe > verhalen waarin goden en/of helden worden beschreven: er zijn meerdere versies van die verhalen.

Offers:

  • Dieren
  • Landbouwproducten
  • Plengoffers > drank of bloed
  • Votief offer > dank

Voortekenen > zijn meestal natuurverschijnselen of levers van offerdieren of de manier waarop vogels vliegen.

Orakel > in raadselachtige taal krijg je advies van een priester(es)

Priester(es) > meestal in trance door de zwaveldamp

Romeinse godsdienst > ze hadden aan het begin geen goden en kenden ook geen mythen. Ze namen de Grieken over en dat was hun godsdienst

§ 2 Tempels

Tempel > woning van god, verering is buiten

Cella > kamer waarin het beeld van de god of godin staat bij de tempel

Orden van Tempels:

Dorisch   Ionisch   Korinthisch                                     

Romeinse tempels > alleen aan de voorkant zuilen

Griekse tempels > overal zuilen en trappen                                   

§ Goden

Zeus/Jupiter:

  • Functie: oppergod, god van de hemel, lucht en weer
  • Voorwerpen: bliksem, adelaar
  • Familie:

-          zus en vrouw: Hera/Juno

-          broers: Poseidon/Neptunus en Hades/Pluto

-          andere zus: Demeter/Ceres

-          zonen: Mars/Ares, Apollo, Hepheastus/Vulcanus, Hermes, Dionysus/Bachus

-          dochters: Pallas Athena/Minerva, Artemis/Diana

Hera/Juno:

  • Functie: godin van het huwelijk
  • Voorwerpen: staf, pauw, kroon
  • Familie:

-          Broer en man: Zeus/Jupiter

-          Andere broers: Poseidon/Neptunus en Hades/Pluto

-          andere zus: Demeter/Ceres

-          zonen: Ares/Mars, Hepheastus/Vulcanus

Poseidon/Neptunus:

  • Functie: god van de zee en aardbevingen
  • Voorwerpen: drietand, paard, dolfijn
  • Familie:

-          vrouw: Amphitrite

-          broers: Zeus/Jupiter en Hades/Pluto

-          zussen: Demeter/Ceres, Hera/Juno

-          kinderen: Hellen, Achaios, Minyas, Boiotos, Doros, Taras, Kalaurios, Triton, Rhode, Kymopolea en Benthesikyme

Hades/Pluto:

  • Functie: heerser van de onderwereld
  • Voorwerpen: hadeskap, ‘hoorn des overvloed’
  • Familie:

-          vrouw: Persephone/Proserpina

-          broers: Poseidon/Neptunus en Zeus/Jupiter

-          zussen: Demeter/Ceres en Hera/Juno

Demeter/Ceres:

  • Functie: godin van landbouw, oogst en graan
  • Voorwerpen: korenaar
  • Familie:

-          zus: Hera/Juno

-          broers: Poseidon/Neptunus, Hades/Pluto en Zeus/Jupiter

-          dochter: Persephone/Proserpina

Aphrodite/Venus:

  • Functie: godin van de liefde en schoonheid
  • Voorwerpen: bliksem, adelaar
  • Familie:

-          zonen: Eros/Cupido, Aeneas > voorvader van de stichters van Rome

-          affaire: Ares/Mars

Eros/Cupido:

  • Functie: god van de liefde
  • Voorwerpen: boog met liefdespijlen
  • Familie:

-          moeder: Aphrodite/Venus

-          vrouw: Psyche

Ares/Mars:

  • Functie: god van de oorlog
  • Voorwerpen: wapenuitrusting
  • Familie:

-          affaire: Aphrodite/Venus

-          ouders: Zeus/Jupiter en Hera/Juno

-          ooms: Poseidon/Neptunus en Hades/Pluto

-          tante: Demeter/Ceres

-          nicht: Persephone/Proserpina

-          zussen: Pallas Athena/Minerva en Artemis/Diana

-          broers: Apollo, Hepheastus/Vulcanus, Hermes en Dionysus/Bacchus

Pallas Athena/Minerva:

  • Functie: beschermster van kunstenaars, handwerkslieden en de stad Athene/ godin van wijsheid en kennis/oorlogsgodin
  • Voorwerpen: helm, schild, speer en uil
  • Familie:

-          Vader: Zeus

-          tantes: Hera/Juno en Demeter/Ceres

-          ooms: Poseidon/Neptunus en Hades/Pluto

-          broers: Mars/Ares, Apollo, Hepheastus/Vulcanus, Hermes, Dionysus/Bachus

-          halfzus: Artemis/Diana

-          nicht: Persephone/Proserpina

Apollo/Apollo:

  • Functie: god van het licht, geneeskunde, voorspellingskunst en muziek
  • Voorwerpen: lier, citer en boog
  • Familie:

-          ouders: Zeus/Jupiter en Leto

-          broers: Mars/Ares, Hepheastus/Vulcanus, Hermes, Dionysus/Bachus

-          tweelingzus: Artemis/Diana

-          halfzus: Pallas Athena/Minerva

Artemis/Diana:

  • Functie: godin van de jacht/natuur
  • Voorwerpen: boog, pijlen, beren, leeuwen en herten
  • Familie:

-          ouders: Zeus/Jupiter en Leto

-          tweelingbroer: Apollo

-          andere zus: Demeter/Ceres

-          halfbroers: Mars/Ares, Hepheastus/Vulcanus, Hermes, Dionysus/Bachus

-          halfzus: Pallas Athena/Minerva

Hephaestus/Vulcanus:

  • Functie: smid voor goden, beschermer van smeedvuur
  • Voorwerpen: werktuigen die hij zelf had gemaakt
  • Familie:

-          Vrouw: Aphrodite/Venus

-          ouders: Zeus/Jupiter en Hera/Juno

-          ooms: Poseidon/Neptunus en Hades/Pluto

-          tante: Demeter/Ceres

-          broers: Mars/Ares, Apollo, Hermes/Mercurius, Dionysus/Bachus

-          zussen: Pallas Athena/Minerva, Artemis/Diana

-          nicht: Persephone/Proserpina

-          Zoon: Aeneas

Hermes/Mercurius:

  • Functie: boodschappen van de goden, handel en dieven
  • Voorwerpen: reizigersmuts, staf en sandalen met vleugels
  • Familie:

-          Vader: Zeus

-          ooms: Poseidon/Neptunus en Hades/Pluto

-          tantes: Demeter/Ceres en Hera/Juno

-          broers: Mars/Ares, Apollo, Hepheastus/Vulcanus, Hermes, Dionysus/Bachus

-          zussen: Pallas Athena/Minerva, Artemis/Diana

-          nicht: Persephone

Dionysus/Bacchus

  • Functie: god van druiven en wijn
  • Voorwerpen: wijnbeker, saters, bacchanten en staf met klimop
  • Familie:

-          vader: Zeus

-          ooms: Poseidon/Neptunus en Hades/Pluto

-          tantes: Demeter/Ceres en Hera/Juno

-          broers: Mars/Ares, Apollo, Hepheastus/Vulcanus, Hermes/Mercurius

-          zussen: Pallas Athena/Minerva, Artemis/Diana

-          nicht: Persephone/Proserpina

Hestia/Vestia:

  • Functie: godin die de huiselijke aard beschermd

Lares en Penates:

  • Functie: beschermgoden van huis en gezin

Fortuna > lot en geluk

Later werden overleden Romeinse keizers ook als goden vereerd

§ 4 De Griekse mythologie en haar betekenis

Mythen hebben vaak een verhaalmotief > bv. De held die opdrachten doet

Aetologische mythe: mythe die een verklaring geeft voor iets

Narcissus > bij een beekje werd hij verliefd op zichzelf > Narcisme

Mythe-Rite > mythen en riten worden gebruikt bij de godsdienst

§ 5 De bronnen voor de Griekse mythologie

Schrijvers:

  • Homerus > Ilias, oorlog in Troje

>Odyssee, 10 jarige tocht van Odysseus naar ithnaka, 8ste en 9de eeuw v. Chr.

  • Tragedie schrijvers: Euripides, Aeschylus en Sophocles > 5de eeuw v. Chr.
  • Romeinse schrijvers: Ovidius [ Metamorfosen: Griekse mythes bewerkt > 1ste eeuw n. Chr.

>Odyssee, 10 jarige tocht van Odysseus naar ithnaka, 8ste en 9de eeuw v. Chr.

  • Tragedie schrijvers: Euripides, Aeschylus en Sophocles > 5de eeuw v. Chr.
  • Romeinse schrijvers: Ovidius [ Metamorfosen: Griekse mythes bewerkt > 1ste eeuw n. Chr.

§ 6 goden en mythen in de Europese Kunst

146 v. Chr. > Griekenland werd veroverd door de Romeinen

Middeleeuwen > Waarom weinig over? Vanwege christendom.

Wat wel over? Handschriften van antieke schrijvers

Hoe afgebeeld? Illustraties in boeken, muur- en plafondschilderingen, later wandtapijten, goden werden ook afgebeeld als middeleeuwse ridders en jonkvrouwen

Renaissance > Wanneer? 14de eeuw

Waarom interesse voor oudheid? Omdat het de een wedergeboorte is van de klassieke oudheid

Verschil met middeleeuwen? Men greep terug op antieke thema´s

Allegorie > goden komen als verpersoonlijking optreden van kosmische krachten

Wat veranderde na 1500? Steeds meet gebruik van antieke vormen en ethische beginselen.

Grand Tour? Jonge kunstenaars trekken na hun opleiding naar Italië om daar mee te werken aan de Renaissance en de Klassieke oudheid te bestuderen

Eind 17de en 18de eeuw > Wat veranderde er toen? Er werden meer elegante naakten gemaakt, het werd meer dan elegante decoratie

Neoclassicisme > tegenwoordige interesse in de klassieke oudheid

Wanneer? Vanaf de 18de eeuw

Verschil met Renaissance? Er werden meer vondsten gedaan en daardoor wilden ze er ook heel diep op ingaan.

Postmodernisme > een verzamelnaam voor alle kunstvormen

Wanneer? Vanaf de 70´er jaren van de 20ste eeuw

§ 7 Receptie: de Klassieke Oudheid als voorbeeld

Receptie > hoe kunstenaars de elementen van de oudheid hebben overgenomen

Redenen voor receptie:

  1. Morele waarde > goed en kwaad (reliëf Paleis op de Dam)
  2. Esthetisch > mensen vinden het mooi (kopieën 5de eeuw)
  3. Macht > Mussolini (zijn weg van het Colloseum naar het balkon waarop Hitler stond)
  4. Romantisch/mysterieus
  5. Status > het officieel maken (decoratie concertgebouw Amsterdam)

Vormen van kunst:

  • Beeldende kunst: schilder en beeldhouwwerk
  • Architectuur
  • Film
  • Toneel: tragedie en komedie
  • Literatuur: kaligrafie
  • Muziek: vooral opera

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.