Gezocht: VWO'ers uit de 4e/5e met N&T of interesse in techniek. Doe mee aan een online community over een nieuwe studie en verdien een cadeaubon van 50 euro!

Meedoen

Vietnam (samenvatting hoofdstuk 1 + lijsten)

Beoordeling 5
Foto van Hilda
  • Samenvatting door Hilda
  • 5e klas vwo | 2556 woorden
  • 18 november 2012
  • 10 keer beoordeeld
  • Cijfer 5
  • 10 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
Methode
ADVERTENTIE
Ga jij de uitdaging aan?

Op EnergieGenie.nl vind je niet alleen maar informatie voor een werkstuk over duurzaamheid, maar ook 12 challenges om je steentje bij te dragen aan een beter klimaat. Douche jij komende week wat korter of daag je jezelf uit om een week vegetarisch te eten? Kom samen in actie!

Check alle challenges!

Hoofdstuk 1: koude oorlog en dekolonisatie in Azië en in Vietnam in het bijzonder.


1.1


Na de 2e wereldoorlog kwam er een mondiale machtsstrijd tussen de Verenigde Staten en de Sovjet unie.



  • De verenigde staten was kapitalistisch

  • De SU had een communistische partijdictatuur.


De factoren die hierbij een rol speelden:



  • De SU had de Oost-Europese landen in de oorlog bevrijd, de VS de West-Europese.

  • Na de inval van Duitsland in de SU wou Stalin een “buffer” creëren aan de westgrens van zijn land. De Oost-Europese satellietstaten (ondergeschikte staten) zorgden hiervoor en werden communistisch

  • De West-Europese landen werden kapitalistisch

  • De bevrijdde gebieden bleven behoren tot de invloedsferen van de 2 grootmachten

  • Minder contact mogelijk door het ‘ijzeren gordijn’


Deze machtsstrijd monde uit tot de koude oorlog. Mede door het toenemend wederzijds wantrouwen (de VS dacht dat Rusland op de wereldmacht uit was en de SU begreep het idee van democratie niet) en het toenemend aantal conflicten (blokkade van Berlijn, overname Tsjecho-Slowakije). Door deze ontwikkelingen nam de wapenwedloop toe. Vooral de ontwikkeling van kenwapens was zeer populair. De mutual assured destructin (mogelijkheid elkaar te vernietigen) was bereikt.


In Europa werd tijdens deze periode de vrede bewaard door:



  • De wederzijdse afschrikking: bang om zelf vernietigd te worden.

  • Stalins opvolger (Chroesjtsjov) begon met een politiek van vreedzame co-existentie.


1.2


Zowel de VS en de SU hadden een negatief beeld van elkaar. Ook wel een vijandbeeld. Met dit vijandsbeeld verklaarden ze hun – af en toe – agressieve optreden in andere landen


Volgens de VS was de SU uit op de wereldmacht. Dit leidde tot een contaimentpolitiek. Dit werd als eerst toegepast in Europa met het Marshallplan en bij de oorlog in Griekenland. Maar als snel trad de VS ook in de rest van de wereld zo op doordat:



  • De communistische bewegingen in veel landen een grote rol hadden in de dekolonisatie in Azië

  • In China namen de communisten de macht over.


Het vijandsbeeld was voor de VS vooral bedreigend omdat ze de SU en China als een groot rood front zagen in het oosten. Na de breuk met de SU kwam China in een internationaal isolement terecht. Oorzaken v/d breuk:



  • De SU trad steeds minder hard op tegen de VS, terwijl China de VS nog steeds als grootste vijand.

  • China wilde de leidende rol van de SU overnemen

  • In China waren de boeren de belangrijkste drijfveer voor het communisme, in Rusland waren dat de arbeiders.


Door dit beeld van de VS zag de SU dit als bevestiging voor westers imperialisme. Ze zagen dit als excuus om macht te krijgen over de gedekoloniseerde gebieden (vooral in Azië)


1.3


In de kolonies groeide in de jaren ’20 en ’30 het verzet tegen de overheersing. Dit werd aangesterkt door de bevrijding (en bezetting) van sommige kolonies in de 2e wereldoorlog. Deze gebeurtenissen zorgden voor meer nationalisme. Hierdoor is het dat relatief veel kolonies na de 2e wereldoorlog onafhankelijk zijn geworden.


De kolonies in zuidoost Azië raakten in de ban van de koude oorlog toen de SU probeerde in te grijpen. Dit deden ze zodat deze kolonies banden zouden krijgen met de SU en uiteindelijk communistisch zouden worden. Amerika greep hierna weer in om dit proces te voorkomen. Een oorzaak van deze steun van de VS is ook dat de VS eerder de anticommunisten beweging in China steunde, toen dit mislukte ging heel hun focus uit naar de andere landen in zuidoost Azië.



De verspreiding van het communisme werd door de VS gezien als een olievlek. President Eissenhouwer omschreef dit voor het eerst in de Dominotheorie. Middelen om het communisme in te dammen waren:



  • Het geven van economische hulp (Marshallplan na de 2e wereldoorlog in Europa)

  • Politieke steun/marionettenregering.

  • Militaire steun of militaire interventie


1.4


In de 2e helft van de 19e eeuw koloniseerde Frankrijk Vietnam, Laos en Cambodja. De gevolgen voor Vietnam waren vooral positief:



  • Er kwamen redelijk wat verbeteringen in de infrastructuur

  • In het zuiden bouwden de fransen dijken, wat de vruchtbaarheid van de grond ten goede kwam

  • Ook bescheiden verbetering in het onderwijs en in de gezondheidszorg

  • Er ontstond een kleine Vietnamese elite

  • Bij de nieuwe vruchtbare landbouwgrond ontstond een groter verschil tussen de grootgrondbezitters en de armere boeren. (het zuiden van Vietnam)


In het noorden van Vietnam was minder vruchtbare grond, en was het leven moeilijker. Hier ontstond ook het meest verzet tijdens de kolonialen tijd van de Fransen.


1.5


In 1919 bij de vrede van Versailles diende Ho Chi Min een onafhankelijkheidsverklaring in, deze werd teleurstellend afgewezen en hierna verbleef hij van 1917-1924 in Europa. Van 1924-1945 verbleef hij in China waar hij zich verdiepte in het communisme. In 1930 wist hij 3 Vietnamese communistische partijen samen te brengen in één partij: de Indochinese Communistische Partij. Er was in de jaren ’20 al meerdere pogingen gedaan tot verzet in Vietnam, geen van deze pogingen lukte en werden hard neergeslagen door de Fransen. Omdat deze opstanden niet lukten kregen de communisten in Vietnam de leiding over het verzet.


Na de nederlaag van Frankrijk tegen Duitsland nam in Indochina het Japanse leger de leiding over. In maart 1945 werd het Franse leger definitief aan de kant gezet. Ho Chi Minh was in 1941 naar Vietnam gekomen en had daar de Vietminh (afkorting van Revolutionaire Bond voor de Onafhankelijkheid van Vietnam) gesticht. Hiermee ging hij (samen met de geallieerden) de strijd aan tegen de japanners


Na de capitulatie van Japan ontstond er een machtsvacuüm (de chinezen en Britten waren nog niet ter plaatse) hier maakt Ho Chi Minh gebruik van en riep de Democratische Republiek Vietnam (DRV) uit. Deze stond alleen niet sterk omdat: ze alleen in het noorden steun hadden v/h volk, de DRV internationaal niet erkend werd, de Fransen hun macht terug wilden en Ho Chi Minh de steun van Amerika verwachtte.


De fransen probeerden na de 2e wereldoorlog hun macht te herstellen:



  • In het zuiden riepen ze een Vietnamese staat uit. (o.l.v. Bao Dai, Marionette)

  • In het noorden van 1946-1954 guerrillastrijd. (verloren bij Dien Bien Phoe, met 50000-16000)


Omdat de VS de DRV niet erkende zocht Ho Chi Minh steun bij de communisten (de SU en China). Hiervan kreeg hij militaire steun. Amerika steunde Ho Chi Minh niet omdat ze Frankrijk dachten nodig te hebben in de koude oorlog.


1.6


Na het verlies van Frankrijk bij Dien Bien Phoe kwamen er de akkoorden van Geneve. Alleen moeilijk om een akkoord te sluiten omdat:



  • Noord Vietnam het noorden en zuiden wou verenigen

  • De VS wou voorkomen dat Zuid-Vietnam ook communistisch werd


De bepalingen werden als volgt:



  • Vietnam werd tijdelijk verdeeld in 2 stukken (17e breedtegraad)

  • De Vietminh moest gebieden in het zuiden opgeven

  • Het noorden werd een communistische staat

  • Het zuiden werd (door Amerika gesteund) een autoritair regime.


Er trokken bijna een miljoen noord-Vietnamezen naar het zuiden. En maar 15000 naar het noorden. De gevolgen waren het ongunstig voor de Vietminh deze gingen er toch mee akkoord omdat ze verwachtte de aankomende verkiezingen te winnen. Maar de VS en Zuid-Vietnam ging hier niet mee akkoord en gaven als reden dat er geen vrije verkiezingen konden zijn in een communistische staat.


Noord-Vietnam drong niet op vrije verkiezingen aan omdat:



  • De SU niet bereid was ter wille van Vietnam de zaken met de VS op scherp te stellen

  • China had geen haast om Vietnam weer te herenigen, het was bang dat Vietnam ook Laos en Cambodja. Dit gebeurde ook in 1979. (het was wel maar een tijdelijke verovering)


















































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































Begrip



Omschrijving





Hoofdstuk 1


 


Kapitalistisch



Vorm van produceren in Westerse landen, die niet in handen is van de staat en streeft naar zo veel mogelijk winst





Koude Oorlog



periode van 1945-1990 met veel spanningen tussen de VS en de SU (vooral oorlog met woorden)





Wapenwedloop



de opvoering van wapenbezit door grote mogendheden. Vond plaats in de koude oorlog





Vreedzame co-existentie



in vrede naast elkaar bestaan





Vijandbeeld



Het beeld dat je van je tegenstander hebt, wordt meestal gekarakteriseerd





Communistische wereldrevolutie



Het onderwerpen van het kapitalisme in de hele wereld, met als doel de wereldmacht





containment' - politiek



indammingspolitiek





imperialisme



het proces waarbij landen andere landen/delen van landen willen beheersen





nationalisme



politiek streven naar eigen land, of meer macht voor eigen land





dominotheorie



het idee achter de containment politiek: communisme breidde zich als een olievlek uit/





marionetten regering



een schijnregering die niet zelf beslissingen neemt, maar luistert naar een externe instantie/land





Vietminh



Vietnamese communisten/nationalisten samengebracht in het verzet tegen het Franse koloniale bewind





Geneefse akkoorden



akkoorden n.a.v. de wapenstilstand tussen het Franse koloniale bewind en de Vietminh




   


Hoofdstuk 2


 


Ho Chi Minh route



route die Noord en Zuid Vietnam via de buurlanden Laos en Cambodja bereikte. Werd gebruikt voor militaire doeleinden





versterkte dorpen



een dorp achter muren en prikkeldraad die voor bescherming zorgen





Vietcong



ondergrondse communistische beweging tijdens de Vietnam oorlog (tegen de Amerikanen)





beperkte oorlog



Militair geweld staat voor afbaking van een bepaald terrein, niet veel onnodige slachtoffers





operatie 'Rolling Thunder'



Codenaam voor militaire actie om Noord-Vietnam te bombarderen





guerrilla-oorlog



Oorlog waarin verzet komt tegen een overheerser, niet grote veldslagen maar kleine korte aanvallen





agent Orange



codenaam voor het ontbladeringsmiddel dat door de Amerikanen werd ingezet in de Vietnamoorlog





napalm-brandbommen



Een brandbom: veel door de Amerikanen gebruikt om Vietnam te bombarderen.











Hoofdstuk 3







My lai



“zuiveringsactie” van het Amerikaanse leger op een dorpje in Vietnam











Hoofdstuk 4







Protest generatie



Generatie van na de 2e wereldoorlog. Deze hadden geen oorlog meegemaakt en kwamen tegen de Vietnamoorlog in opstand





Pentagon



Ministerie van defensie (VS)





Pentagon papers



Serie verhalen (gepubliceerd in the New York times) die geheimen over de Vietnamoorlog onder de aandacht brachten





Vietnamsyndroom



Syndroom dat veel oud Vietnam soldaten hadden toen ze weer terugkeerden naar het thuisfront. Ze werden namelijk niet ontvangen als helden, maar als oorlogsmisdadigers











Wie?



Wat?



Stalin



Leider van de Sovjet-Unie4



Chroestjov



opvolger Stalin (leider SU) begon met: vreedzame co-existentie



Mao Zedong



Leider communistisch China







Zuid Vietnam





Bao Dai



Leider Franse staat in Vietnam (marionettenregering -



Ngo Dihn Diem



minister president zuid-Vietnam (marionettenregering VS)







Noord Vietnam





Ho Chi Minh



oprichter Vietminh/vietcong leider tegen verzet VS in Vietnam



Vo Nguyen giap



minister van defensie van noord-Vietnam + generaal + leider Vietminh







Amerika





President Truman



Leider VS, begon met containment politiek



President Eissenhouwer



Leider VS, formuleerde dominotheorie



John F. Kennedy



President VS (vermoord)



Lyndon B. Johnson



Opvolger Kennedy (president VS), zette operatie Rolling Thunder in beweging



Richard Nixon



opvolger Johnson (had zich niet herkiesbaar gesteld) peace with honour, kerstbombardementen



John Forest Duller



minister buitenlandse zaken o.l.v. Eissenhouwer



Martin Luther King



Dominee die strijde voor gelijke rechten (voor zwarten), werd vermoord



Walter Cronknite



Bekende nieuwslezer die openlijke kritiek uitte op de Vietnamoorlog



Joan Boez



Protestzanger



Bob Dylan



Protestzanger



J. William Fullbright



democratische senator die protest bood tegen de Vietnamoorlog


   

My Lai


 

John Kerry



Vietnam-veteraan die een bekentenis gaf over de oorlogsmisdaden rond My Lai



Herbert Carter



Soldaat die weigerde op de burgers in My Lai te schieten



Ernest medina



Kapitein die de "zuiveringsactie" bij My Lai leidde



Ron Ridenhour



Soldaat die in een brief vertelde over de gebeurtenissen bij My Lai



Huhg Thompson Jr.



Helikopterpiloot bij my lai die Vietnamese burgers beschermde door zijn helikopter tussen de soldaten en de burgers in te zetten




Jaartal



Gebeurtenis





tweede helft 19e eeuw



Vietnam, Laos en Cambodja gekoloniseerd door Frankrijk





1910



aanleg spoorlijn Hanoi-China (werd in de jaren '60 heel belangrijk voor vervoer wapens)





1917-1924



Ho Chi Minh verblijft in Europa





1919



Teleurstellende vredesconferentie voor de Vietnamezen





jaren '20 + '30



Groeiende nationalistische gevoelens in Koloniën





1924-1945



Ho Chi Minh verblijft in China en verspreid daar onder Vietnamezen het Communisme





1927



Populaire nationalistische Vietnamese partij opgericht





1930



één communistische Vietnamese partij





1930



Opstand van nationalistische partij mislukte > ho chi Minh meer macht





jun-40



Franse nederlaag tegen Duitsland





1941



Inval Duitsland in de SU





1941



oprichting Vietminh





1945-1954



geleidelijke invoering communisme Vietnam





mrt-45



Japanners ontwapenen Fransen in Vietnam





Augusts 1945



Machtsvacuüm na verlies Jappen in bezette koloniën





aug-45



Japan capituleerde > Machtsvacuüm > DRV uitgeroepen





sep-45



DRV (democratische republiek Vietnam) uitgeroepen





1945



eerste kernbom VS





1946-1954



opstand Vietnamezen tegen Frans bewind





1946



in het zuiden van Vietnam het Franse koloniale bewind hersteld





1947



Marshallplan





1947



Steun van VS voor niet-communisten in Griekenland





1948-1949



Blokkade van Berlijn





1948



Communistische machtsovername Tsjechië-Slowakije





1949



Eerste Kernwapens SU





1949



Communisten nemen macht over in China





1949



Ho, Chi Minh krijgt steun van SU en China





1949



Communisten aan de macht in China o.l.v. Mao zedong





Jaren '50 + '60



de VS gebruikte haar invloed in Zuidoost Azië om belangen te behartigen.





tot eind '50



VS lag voor op SU m.b.t. kernwapens





1950



oprichting Franse staat in Vietnam





1951



Indochinese arbeidspartij werd Vietnamese arbeiderspartij





1953-1961



Eisenhouwen president in de VS





vanaf 1954



Radicale invoering communisme Vietnam





1954



In zuid-Vietnam wordt Ngo Dinh Diem aangesteld als minister-president





1954-1975



1,1 miljoen noord-Vietnamese soldaten gesneuveld en 2 miljoen burgerslachtoffers





apr-54



Dominotheorie geformuleerd door Eissenhouwer (VS)





mei-54



nederlaag Frankrijk Dien Bien Phoe > einde bewind > Geneefse akkoorden





1955-eind 1956



campagne voor landhervorming in Vietnam: klassenstrijd tussen boeren/landheren





1956



fransen weg uit Vietnam





1958



campagne tot collectivisering van de landbouw in Vietnam





1959



communisten delen gratis grond uit in zuid-Vietnam





vanaf 1959



Infiltratie noord Vietnam naar het zuiden





1960



openlijke breuk tussen China en SU





1960



NLF opgericht





1961-1962



65.000.000 naar Vietnam van de VS





1961



eerste vijfjarenplan Vietnam (zware industrie)





1962



Ho Chi Minh route bereikbaar voor vrachtwagens





1963



Lyndon B, Johnson opvolger vermoorde Kennedy





aug-63



200.000 mensen demonstreren onder leiding van Martin Luther King tegen de ongelijkheid





1963-1973



5000 soldaten deseerden in Vietnam, 500000 (van de 7000000) onttrokken zich - soms tijdelijk - aan dienstplicht.





1-nov-63



einde bewind Diem (z.-Vietnam)





22-nov-63



Dood John F. Kennedy





na de verkiezingen 1964



Johnson kon op de steun van de meerderheid van het congres rekenen





aug-64



Tonkin Incident





eind 1964



begin grotere infiltraties zuid Vietnam





1965



180000 Amerikaans soldaten in Vietnam





7-feb-65



eerste Amerikaanse doden in Vietnam





mrt-65



begin bombardementen op noord Vietnam (door de VS)





apr-65



eerste demonstratie Washington tegen Vietnamoorlog





16-mrt-68



"zuiveringsoperatie" Amerikaanse leger in het dorp "my lai"





na 1968



drugsgebruik onder Amerikaanse soldaten neemt toe





30-jan-68



begin tet-offensief





1968



in Nederland het medische comité zuid-Vietnam actief





1968



500000 manschappen in Vietnam





nov-68



Nixon gekozen als president





nov-69



tweede mars Washington (protest Vietnamoorlog)





1969



900.000.000 naar Vietnam van VS





4-mei-70



dood 4 demonstranten op universiteit





1971



getuigenis John Kerry over My Lai





feb-72



bezoek Nixon aan China





mei-72



bezoek Nixon aan Rusland





kerst 1972



kersbombardementen noord-Vietnam





8-jun-72



my lai





27-jan-73



Parijse akkoorden getekend





apr-75



offensief noord-Vietnam tegen zuid-Vietnam





mei-75



Congres perkt de bevoegdheden van de president m.b.t. oorlogsvoering in.





1979



Vietnam verovert tijdelijk Cambodja





jaren '80



als verwerking van de nationale trauma worden veel films over Vietnam gemaakt





1982



in Washington een nationaal monument onthuld




           

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Ook geschreven door Hilda