Bint door Ferdinand Bordewijk

Beoordeling 8.6
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • vwo | 2609 woorden
  • 1 juni 2015
  • 16 keer beoordeeld
  • Cijfer 8.6
  • 16 keer beoordeeld

Eerste uitgave
1934
Pagina's
78
Geschikt voor
bovenbouw vmbo/havo/vwo
Punten
2 uit 5
Oorspronkelijke taal
Nederlands
Onderwerpen

Boekcover Bint
Shadow

De Bree is een leraar die een weggepeste collega van klas 4D, bijgenaamd de Hel, mag vervangen. Hij wordt daarin bijgestaan door de uiterst dictatoriale directeur Bint die een systeem van tucht heeft ontwikkeld. Wat volgt is een psychologische oorlog die het hele schooljaar zal duren. Dan pleegt een van de leerlingen zelfmoord en neemt Bint plotseling ontslag. De vraa…

De Bree is een leraar die een weggepeste collega van klas 4D, bijgenaamd de Hel, mag vervangen. Hij wordt daarin bijgestaan door de uiterst dictatoriale directeur Bint die een syst…

De Bree is een leraar die een weggepeste collega van klas 4D, bijgenaamd de Hel, mag vervangen. Hij wordt daarin bijgestaan door de uiterst dictatoriale directeur Bint die een systeem van tucht heeft ontwikkeld. Wat volgt is een psychologische oorlog die het hele schooljaar zal duren. Dan pleegt een van de leerlingen zelfmoord en neemt Bint plotseling ontslag. De vraag is of hij wel zo gestaald is als hij altijd heeft doen voorkomen.

Bint door Ferdinand Bordewijk
Shadow

1 Primaire gegevens



Auteur



F. Bordewijk



Titel + verklaring



De titel van het boek is Bint. Het boek heet zo omdat de Bint de directeur is van de school waar een ijzeren tucht en discipline heersen waarvan Bint de verpersoonlijking is.



Ondertitel + verklaring



De ondertitel van het boek is Roman van een zender. De ondertitel slaat op het karakter van Bint. Hij is de zender die iedereen zijn ideeën over opvoeding en onderwijs oplegt, doordat hij van iedereen ijzeren tucht eist. 'De Bree', de nieuwe en vervangende leraar, is de 'ontvanger', omdat hij deze ideeën op zich neemt en deze overbrengt op zijn leerlingen en uiteindelijk ook op zichzelf.



Uitgever, plaats, jaartal van eerste druk



Wolters-Noordhoff, Groningen, 1934



Genre



Het boek is een novelle, want het is een kort verhaal over mensen. Het is ook een psychologische roman, want de gedachten en gevoelens van de hoofdpersonen zijn erg belangrijk.



2 Gebeurtenissen



De Bree is een leraar Nederlands, die vanaf november les gaat geven op de school van Bint. Hij werkt thuis aan een studie over Anna Maria van Schuurman, en gaat naar de school voor afleiding en om meer met de werkelijkheid in contact te komen.



 De favoriete klas van Bint, 4D, had namelijk de vorige leraar Nederlands, Van Fleer, weggepest. Er heerst een streng regime of de school van Bint, orde en tucht zijn belangrijk.



 De Bree krijgt vier klassen die hij ziet als wezens. Hij noemt ze “de grauwe”, “de bruine”, “de bloemenklas” en “de hel”.



Aan klas 4D, “de hel” verklaart De Bree direct de oorlog, om zo problemen te voorkomen. Met andere klassen heeft hij die niet. Zijn tactiek werkt inderdaad, want met de korte bevelen die hij geeft werkt de klas het beste. Tegen de kerstvakantie kwam de klas via woordvoerder Steijd vragen of hij vrede wilde, maar zijn antwoord was nee.



 Als de rapportvergadering plaatsvindt hebben de leraren het over Van Beek. De jongen verdient een onvoldoende, omdat hij niet genoeg presteert, maar hij had gedreigd dat als hij een slecht cijfer zou halen, hij zichzelf van kant zou maken. De leraren zijn niet onder de indruk en geven hem het slechte cijfer, waardoor Van Beek radeloos in de gracht springt en in een gasthuis aan pneumonie overlijdt. Bint voorspelt de leraren na de vakantie moeilijkheden omtrent Van Beek.



 Na de kerstvakantie breekt er inderdaad een opstand uit onder de leerlingen, aangezet door Jérôme Fléau en m.b.v. de conciërge. De opzet wordt neergeslagen door “de hel”. Dit had Bint namelijk met “de hel” afgesproken. De conciërge wordt ontslagen, Fléau van school verwijderd en “de hel” wordt beloond.



 Tijdens het jaarlijkse reisje dat met Pasen gemaakt wordt, is “de hel” verdeeld over Remigius en Nox. Het toeval zorgt er echter voor dat Remigius vervroegd vader wordt en dat De Bree mee gaat met een helft van “de hel”. Ze gaan via Bergen op zoom naar België en dan door naar Noord-Frankrijk. Tijdens de reis wordt Te Wigchel ziek, hij hoest de longen a.h.w. uit zijn lijf, en twee leerlingen Heiligenleven en Punselie verdwijnen een dag spoorloos. Ze hebben de originele route gefietst, die gepland stond, maar waar vanwege de hoest van Te Wigchel van afgeweken was.



 Er waren examens op school voor de 5e klassen. Tijdens de examenuitreiking wankelt Bint even (De Bree zag het opeens. Bint stond doodstil, hij schommelde even naar voren, naar achteren. Hij was een blad, overgevoelig voor de zwakke luchtstroom, die de mens ontgaat. Een stalen wil, maar geen stalen lijf. Pag. 66).



 De Bree weigert in eerste instantie een herbenoeming, omdat het de bedoeling was geweest om slechts dit schooljaar vol te maken. Later denkt hij nog eens terug over het afgelopen jaar en bedenkt zich dan. Hij stuurt een briefje naar Bint waarin hij meldt nog een jaar op zijn school vol te maken. Bij het begin van het nieuwe jaar is Bint verdwenen en staat Donkers op zijn plaats als directeur. Bints’ vertrek had te maken met de dood van Van Beek. Of de spanningen hem te veel zijn geworden, of de druk van een of andere arbeidsinspectie wordt niet geheel duidelijk.



“De hel”, de voormalige 4D is nu 5C geworden. Door te zien wat voor een volwassen kerels (met uitzondering van Schattenkeinder, een lomp maar volwassen meisje) het waren geworden, doet De Bree zo goed dat hij met Bints’ systeem wil blijven werken.



 De Bree probeert tot twee maal toe Bint te spreken te krijgen, maar slaagt hier niet in. Dan wordt hem duidelijk dat Bint wil dat de school door moet gaan zoals het voorgaande jaren ging met zijn ziel in de school, en De Bree gaat met nog meer wilskracht dan anders al vroeg op weg naar school.



3 Verhaaltechniek



Thema en motieven



Het thema van het boek is tucht. Bint wil met zijn onderwijsmethode orde en mensen met een sterke persoonlijkheid scheppen. Hij wil dat men later zegt: dat was er een van de school van Bint.



Motieven



Schoolmaatschappij



Door op school al te beginnen met het handhaven van de orde en door een ijzeren discipline kweek je mensen met een sterke persoonlijkheid, die later in de maatschappij zullen slagen.



Macht



De Bree laat zijn leerlingen zien dat hij het voor het zeggen heeft door ze hard te straffen.



Zelfdoding/zelfmoord



Een leerling van school, Van Beek, heeft gedreigd met het plegen van zelfmoord als hij een onvoldoende krijgt van de schoolleiding. Omdat Van Beek volgens het docententeam onvoldoende prestaties getoond heeft, krijgt hij ondanks zijn dreigement toch een onvoldoende. Uiteindelijk houdt Van Beek zich aan zijn woord en pleegt hij zelfmoord. Doordat Bint aan het einde van het schooljaar nog steeds met de zelfmoord van Van Beek worstelt, stopt hij als directeur bij de middelbare school. De dood van een leerling Van Beek leidt er dus toe dat Bint stopt als directeur.



Personen



De Bree



Meneer De Bree gaat les geven op een middelbare school, omdat hij afleiding wil van zijn dagelijkse bestaan. Hij is een hele rustige man, maar hij is wel erg streng. Hij wil aan zijn leerlingen laten zien wie de baas is. Na school is De Bree bezig met een onderzoek naar Anna Maria van Schuurman, een vrouw die als eerste vrouw colleges aan een universiteit volgt. Hij kijkt erg op tegen Bint.



Bint



Bint is de directeur waar meneer De Bree komt werken. Hij heeft zelf een systeem bedacht, waarin de leerlingen onder streng regime les krijgen. Bint is een aardige man die wel van een grapje houdt. Daarnaast is hij erg zorgzaam voor zijn kinderen. Hij is bijvoorbeeld van plan om levenslang de schuld van zijn dochter af te betalen. Uiteindelijk stopt Bint als directeur zijnde bij de middelbare school, waarna hij geen contact meer met anderen wil hebben.



Verder zijn er 4 klassen met leerlingen uit sociaal zwakke milieus:



 1. De grauwen zijn goedaardig, arbeidzaam, kleurloos en slecht. Ze willen graag leren, maar omdat De Bree denkt dat de klas kan omslaan in rebellie en tuchteloosheid is hij (onnodig) streng voor hen. In deze klas zit de leerling Van Beek, die zelfmoord zal plegen vanwege zijn slechte rapportcijfer.



 2. De bloemen halen heel verschillende resultaten. De bloemen zijn vredig, rustig. In deze klas zitten o.a. de drie meisjes Kret, Stientje en Mabelle, en Jérôme Fléau, een jongen die m.b.v. de conciërge voor een opstand zorgt na de dood van de leerling Van Beek.



 3. De bruinen (o.a. 2 bruine jongens) gaf De Bree graag les. Ze liepen voor met alles en wilden graag leren. Omdat de klas zich bewust was van haar knapheid, was De Bree bang voor hoogmoed.



 4. De hel is de lievelingsklas van de directeur Bint. Zij zitten in klas 4D. Zij functioneren goed met het nieuwe systeem, en verwerven hierdoor eliterechten. Enkele namen uit de klas: “Whimpysinger, De Moraatz, Neutebeum, Nittikson, Surdie Finnis, Te Wigchel, Kiekertak, Taas Daamde, Peert, Punselie, Bolmikolke, Klotterbooke, Ten Hompel, Heiligenleven, Van der Karbargenbok, Steijd, Voorzanger (een schaakspelende Jood). De hel telt slechts 1 meisje, Schattenkeinder.



Verder zijn er nog enkele leraren die bij naam genoemd worden:



Remigius was hoog en tenger en had een donker, warm en helder mensenoog en een veroverende handdruk. Hij rookt sigaretten, (in het boek wordt hij vader van een zoon). Remigius en De Bree praatten wel eens in het boek.



Keska, aan wie De Bree direct een hekel had, was een vreselijke prool met een vuil gebit, een natte lach van oor tot oor en een klamme hand. Zijn stem was stuitend. Hij had een put boven in zijn hoofd.



Donkers, is een kleine rode sterke met grijsblond stoppelhaar. Hij is effen, stil en beslist. Hij heeft een geweekte hand van een wasvrouw en is plaatsvervangend directeur. Zijn mond staat zuur, met de kleine versleten tanden van een pijpkoker. Hij is te weinig zichzelf, teveel een kopie.



De conciërge is een groot, bleek kalf met een gezwollen kalfskop en in zijn borst slaat een groot, koud kalfshart, heel langzaam. Hij heeft dikke vingers. Hij is mollig en heeft een wit gezicht. Hij heeft een stem van een weekdier. Remigius denkt dat de zwarte schoonmaakster die door Bint is aangenomen, een beroerd schepsel, is aangenomen als provocateur voor de conciërge, die op school woont. Bint denkt namelijk dat de conciërge met de leerling Fléau heult (wat later ook zo blijkt te zijn) maar er zijn nog geen bewijzen.



 Later in het verhaal, als de conciërge is ontslagen, zijn molligheid is verdwenen, hij ouder lijkt en in lompen loopt, komt hij aan de deur van De Bree bedelen. De Bree ziet dat de zwarte schoonmaakster bij hem is, en weigert iets te geven.



De enige lerares To Delorm is energiek en onknap. Haar mond is te wijd en te dun, maar beweeglijk en intelligent. Zij was naar geijkte maat niet mooi. Zij had een frisse stem, krachtig, niet kinderlijk. Ze was de enige die lachte. Ze heeft een briljante glimlach met hagele tanden in een wijde mond. Ze heeft een bril.



Nox is een vierkante, gekleed in het zwart. Hij heeft een somber oog en een lange zwarte snor.



Ridderikhof is een voos mens, vroeg oud en met puilogen die door zijn oogleden werden tegengehouden. Hij had dun grijzend haar in een kuif en leek te vriendelijk voor de school. Hij had gele handen van het roken. Hij ziet er ziekelijk uit, maar zijn stalen wil weet de klas en zichzelf eronder te krijgen.



Talp blijkt een vreemde, hij is volkomen evenwichtig en weet dat ook van zichzelf. Hij is de enige die poseert. Hij heeft zowel ambitie als achtergrond. Hij heeft respect in klassen, niet vanwege tucht, maar vanwege een druk die hij oplegt. Hij is fors, grijzend, welvarend. Zijn lippen waren smakelijk, zijn stem doceerde.



Ruimte en tijd



Het verhaal speelt zich grotendeels af in het schoolgebouw. Het is een oud gebouw. Tijdens het schoolreisje slapen ze in goedkope hotels.



Het verhaal speelt zich ongeveer af in 1934. Er was toen veel armoede in Nederland, dit is ook te merken in het boek. Het boek is chronologisch geschreven. De vertelde tijd is iets langer dan 1 schooljaar. De verteltijd is 78 bladzijden.



Schrijfstijl



De zinnen in het boek zijn redelijk kort. Er worden redelijk veel woorden gebruikt om de omgeving te beschrijven. Er zitten wat ouderwetse woorden in, maar dit is niet hinderlijk.



Hier een citaat om de korte zinnen duidelijk te maken:



“Hij had veel gehoord van Remigius, maar hij niet vertrouwelijk met hem om. Er gingen er geen twee vertrouwelijk met elkander om. Ook dit was een beginsel van Bint.”



Hier een citaat om de manier van beschrijven duidelijk te maken:



“Te Wigchel was veel minder verschrikkelijk dan Steijd, maar hij was nog groter. Hij had het prachtig gedaan in een kroeg, in de tapkast. Schonkig, plomp, reed hij een waggelgang op zijn te kleine fiets. Zijn knieën kwamen aan zijn kin. Zijn fiets kraakte.”



In het begin was de schrijfstijl even wennen, maar later wende ik er wel aan. Wel kon ik soms moeilijk door die lange beschrijvingen komen.



Perspectief



Het verhaal is geschreven in hij-perspectief. De ene keer is Bint de hij, de andere keer De Bree.



Hier een citaat uit het perspectief van De Bree:



“Hij kwam op zijn kamer. Het eten was lauw. Hij at flink, zonder aandacht. Hij liet afruimen, zette zich aan zijn bureau, trok een la open en nam zijn manuscript door. De Bree had weinig eisen. Zijn kamer was kaal. Hij leefde van wat lessen. Hij had de school genomen uit nieuwsgierigheid en voor een afleiding. Zijn eerzucht was de wetenschap.”



Hier een citaat uit het perspectief van Bint:



“Bint kwam en wees hen aan tafel. Hij was afgemeten, uitdrukkingsloos als gewoonlijk. Hij sprak”



Structuur



Het boek bestaat uit 28 kleine hoofdstukken.



Spanning



Er zit niet veel spannends in het boek. Het spannends was het moment van de opstand en het moment dat 2 leerlingen opeens weg zijn. Dit is bij elkaar ongeveer 5 pagina’s, dus het is maar een klein deel van het boek.



4 Plaats in de literatuurgeschiedenis



Bordewijk kreeg bij zijn geboorte, 10 oktober 1884, de voornamen Ferdinand Johan Wilhelm Christiaan Karel Emil. Deze zes voornamen liet hij op 13 maart 1919 wijzigen in Ferdinand. Ferdinand studeerde rechten in Leiden en in 1913 werd hij als advocaat beëdigd. In 1916 debuteerde hij met de dichtbundel Paddestoelen onder het pseudoniem Ton ven, echter zonder veel succes.  Als prozaïst debuteerde Bordewijk met Fantastische vertellingen (1919), een bundel met vijf novellen of verhalen. Daarna volgden Fantastische vertellingen: tweede bundel (1923, eveneens vijf verhalen) en Fantastische vertellingen: derde bundel (1924, drie novellen). Veel succes had Bordewijk hier ook niet mee. Meer erkenning kreeg hij na het publiceren van 3 korte romans: Blokken (1931), Knorrende beesten (1933) en Bint (1934), twee langere romans: Rood paleis (1936) en Karakter (1938) en de verhalenbundel De wingerdrank (1937). Blokken, Knorrende beesten en Bint passen het best in de stijlen expressionisme en de Nieuwe Zakelijkheid. Kenmerken daarvan zijn namelijk korte zinnen, weinig bijvoeglijke naamwoorden. Ook is het vrij emotieloos en gaat het over alledaagse onderwerpen. Deze 3 boeken zijn ook typerend voor de tijd, want de hoofdperiode van het expressionisme en de Nieuwe Zakelijkheid was tussen 1914 en 1940, het interbellum.



Beoordeling



Ik vond dit boek wel leuk om te lezen. De andere kijk op het onderwijs vond ik erg interessant. Wel vond ik de schrijfstijl niet echt fijn lezen. Ik kwam er soms maar moeilijk doorheen. Ik ben het niet eens met het punt van de schrijver dat tucht dé oplossing is om orde en sterke persoonlijkheden te scheppen. Dat kan ook op een vriendelijkere wijze. Ik vond het boek ook best wel geloofwaardig, al denk ik niet dat er nu nog een school in Nederland is die dezelfde methode hanteert als Bint. Kortom ik vond het een bijzonder boek, maar ik vond het zeker niet een geweldig boek.



Bronnen



Ik heb gebruik gemaakt van de volgende bronnen:





- Onbekend, F. Bordewijk, gevonden op 1 juni 2015 op: http://nl.wikipedia.org/wiki/F._Bordewijk


REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Andere verslagen van "Bint door Ferdinand Bordewijk"