Gezocht: VWO'ers uit de 4e/5e met N&T of interesse in techniek. Doe mee aan een online community over een nieuwe studie en verdien een cadeaubon van 50 euro!

Meedoen

Bladzijde 55-62, 13-19, 81-92, 49-55, 67-76

Beoordeling 4.6
Foto van een scholier
  • Samenvatting door een scholier
  • 4e klas vwo | 2132 woorden
  • 31 mei 2003
  • 19 keer beoordeeld
  • Cijfer 4.6
  • 19 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
KCV
Methode
ADVERTENTIE
Ga jij de uitdaging aan?

Op EnergieGenie.nl vind je niet alleen maar informatie voor een werkstuk over duurzaamheid, maar ook 12 challenges om je steentje bij te dragen aan een beter klimaat. Douche jij komende week wat korter of daag je jezelf uit om een week vegetarisch te eten? Kom samen in actie!

Check alle challenges!
Forum 55-62
De Griekse bouwkunst: in dienst van de goden.
2.1 functie van de tempel

goden belangrijke rol in leven grieken: kun je opmaken uit literatuur en beelden. Tempel was plaats voor de beelden. Weinig mensen mochten in tempel komen. Rituelen werden voor tempel gehouden in open lucht, buiten stond ook altaar (hierop dieren geofferd)

2.2 vorm en stijl

vroegste tempels; hout: niets van over.
Later van steen en marmer.

Eenvoudigste vorm tempel: cella (ruimte voor beeld met portaal ervoor)
Cella op verhoging, via traptreden van alle kanten bereikbaar. Rondom galerij van peristylium (zuilen) geplaatst. Bestuur afb 3.19 op blz 56!!!
Tempels hadden allemaal zelfde onderdelen, manier van bouwen waarbij ruimte horizontaal werd afgesloten ipv schuin of moet koepel noem je architraafbouw.
Griekse bouwkunst:
Dorische orde (vanaf 600 v chr)
Ionische orde (570 v chr)
Corinthische orde (420 v chr)
Verschillen zichtbaar afb. 3.20 en 21 blz 57!!!

2.3 de Arcropolis: de grootheid van Athene

overal in athene de arcopolis zichtbaar (arcropolis kort ik af: arc)
5e eeuw voor chr: staatsman pericles van athene wilde dat arc het stadsbeeld domineerde. Na overwinning op perzen, moest wederopbouw volgen. Binnen 50 jaar: parthenon, propylaaen, nike-tempel, erechteion (zie 3.22 blz 57)
tempels van arc moesten behalve woonhuis voor goden ook decoraties hebben over overwinning op perzen. Hoeveel jaren later ook, werken van pericles blijven schoonheid behouden.


*Nike-tempeltje en Propylaaen
als je arc bezoekt kom je eerst langs deze 2 werken. Tempel gewijd aan athene-nike (Athene als godin van overwinning) eenvoudig tempeltje met cella, voor en achterportaal met vier ionische zuilen.
Op de fries: historisch tafereel: strijd tussen grieken en perzen.

*Parthenon
tempel gebouwd voor athene-parthenos (maagdelijke athene)
dorische orde: cella, voorportaal + achterkamer met achterportaal, 6 zuilen aan voor en achterportaal, hieromheen nog een zuilengalerij.
Parthenon beroemd om decoraties.

-Een fries met metopen en een doorlopend fries
fries van zuilengalerij onderverdeeld: triglyphen en metopen.
92 metopen: 1,3 x 1,3 m.
hierop scenes afgebeeld van strijd tussen grieken en perzen. (bijv: gevecht tussen lapithen en centauren)
taferelen hoogreliëf (los van achtergrond) vergelijk beeldenissen met die uit tempel zeus te olympia (afb 3.26)
binnenkant zuilengalerij geen dorische fries met metopen MAAR doorlopende fries kenmerk van ionische orde.
Lengte fries (160 m) vormde probleem voor beeldhouwers (niet wetend wat te moeten afbeelden) dus…een processie. Lange stoet mensen (ruiters, oude mannen, musici, mannen met offergaven en offerdiren, meisjes met kleren voor beeld athene, burgers) Jaarlijkse processie ter ere van athene werd afgebeeld. Doorlopende fries en metopen werden in situ (ter plekke) gemaakt.

-de tympana
invulling hoeken tympana niet eenvoudig. Zittende mensen of dieren in hoeken (blz 61 afb 3.30!!!)
Oost-pendiment: geboorte athene.
West-pendiment: wedstrijd tussen athene en poseidon over m8 van stad athene.

*het erechteion
meest grillige gebouw op de arc. Verschillende ruimtes, een gewijd aan poseidon, een gewijd aan athene. 6 kariatiden: zuilen in vorm van vrouwen. (3.33 op blz 62)
Kariatiden: via virtruvius (rom. Schrijver) deze naam achterhaalt: oorlog tegen perzen, bewoners kariai (spartaans (:D) stadstaatje op peloponnesus) kozen partij voor perzen. Toen grieken wonnen karyanen gestraft, mannen werden gedood, vrouwen slavinnen, vandaar zuilen in vorm vrouwen (ze dragen de tempel..duuh)

*Architectuur en decoratie met een ziel
tempels ter ere van goden gebouwd. Ter versiering afbeeldingen die te maken hadden met god in kwestie. Onderwerpen drukte dus in dit geval grootheid van athene uit.

Forum 13-19

Verhalen:
1.Hoe Troje ten onder ging: het beroemdste verhaal uit de oudheid:
De bruiloft van Peleus en Thetis
Zeus was verliefd op Thetis, een van de vijftig dochters van de zeegod Nereus. Maar er was voorspeld dat haar eerstgeborene zoon machtiger zou worden dan zijn vader. Daarom huwelijkte hij haar uit aan de sterfelijke Peleus. Alle belangrijke goden waren uitgenodigd behalve Eris, de godin van de twist, die daar niet zo blij mee was. Zij ging toch naar de bruiloft waar ze een appel met het opschrift voor de schoonste neergooide. Hera, Pallas Athene en Aphrodite wilden alle drie de appel hebben. Daarom lieten ze de sterfelijke Trojaanse prins Paris kiezen. Deze was als baby te vondeling gelegd op de berg Ida omdat hij de ondergang van Troje teweeg zou brengen. Alle drie de godinnen boden hem dingen aan. Hera beloofde macht, Pallas Athene militaire roem en Aphrodite Helena, de mooiste vrouw van de wereld en tevens koningin van Sparta. Paris koos voor Aphrodite.
Helena was waarschijnlijk de dochter van Zeus en Leda (de vrouw van koning Tyndareus). Zij was getrouwd met Menelaos tot Paris haar meenam naar Troje. De broer van Menelaos leidde de expeditie om haar terug te halen. Alle Griekse vorsten deden mee en verzamelden zich in de haven van Aulis. Alleen konden ze daar niet uitvaren door sterke tegenwind, een straf van de godin Artemis. Om deze ongedaan te maken moest Agamemnon zijn oudste dochter Iphigeneia offeren. Alleen voorkwam Artemis dit op het laatste moment en vertrok de vloot toch naar Troje. De oorlog duurde tien jaar en was hard en bloederig. Veel goden bemoeiden zich ermee. Uiteindelijk wonnen de Grieken door een list van Odysseus de oorlog. Zij bouwden een groot paard waarin enkele helden verborgen zaten. De Trojanen haalden het paard naar binnen en ’s nachts kwamen daaruit de Grieken te voorschijn. Want wat het noodlot bepaald heeft kan geen mens of God tegenhouden.

Forum 81-92
De receptie van de klassieken

1.2 Receptie: omgaan met de culturele erfenis van de klassieke oudheid.

Eenvoudigste manier van receptie: lezen van klassieke tekst. Hierdoor krijg je bep. Beeld van de oudheid en een gevoel dat alleen voor jou geldt.

1.3 Creatieve receptie

als je iets doet met de tekst die je gelezen heb, zoals het omzetten in een gedicht, het herschrijven, er een kunstwerk van maken.

Onder receptie verstaan we: alle manieren waarop men in later tijd met het klassieke culturele erfgoed is omgegaan. (op gebied van: literatuur, architectuur, beeldende kunst, gedachtegoed van grieken en romeinen)
Creatieve receptie: als de receptie heeft geleidt toch een nieuw kunstwerk.

2. Receptie in de schilderkunst: het Parisoordeel

lees eerst blz 14-15, en bestudeer blz 139.

2.1 Het Parisoordeel en vrouwelijk naakt

Paris moest bepalen welke god het mooiste was: Juno, Miverva of Venus. Dit is heel vaak afgebeeld en dat doet iedereen op zn eigen manier.
Achteraf kun je pas namen aan tijdperken geven, schilders zijn niet in hokjes te stoppen.

2.2 Renaissance (1400-1525)
zie aantekeningen

De rest 1 keer doorlezen is genoeg

2.3 Maniërisme (1525-1600)

natuur was niet langer het voorbeeld voor de kunstenaars, ze wilden de kijker verbazen, ze schilderden langgerekte lichamen in allerlei merkwaardige poses. Bij deze stroming hechtte de kunstenaar minder waarde aan rust, harmonie en perfectheid.
Rest 1 keer doorlezen is genoeg

2.4 Barok (1600-1720)
2.5 Rococo (1720-1760)
2.6 Neoclassicisme (1750-1825)
(staat in de aantekeningen onder: classicisme!!!!)
zie aantekeningen
Rest nog ff doorlezen

2.7 Symbolisme (vanaf 1880)
Reactie op: realisme en impressionisme
Stroming die geïnteresseerd was in raadselachtige werkingen van symbolen en de werkelijkheid daarachter.
1x doorlezen!

2.8 De twintigste eeuw

Expressionisme (1905-1930)
De expressionistische kunstenaar bezig zijn eigen emoties uit te drukken, wat gepaard kan gaan met enorme vertekeningen van de vormen en kleuren van de werkelijkheid.

Nazikunst
Geen vrijheid van meningsuiting, door nazi-Duitsland. Kunst moest doelstellingen van nationaal-socialisme vertonen, en Hitler en de fascisten verheerlijken. Kunst moest mensen kunnen bereiken dus niet te ingewikkeld zijn. De nieuwe Duitse Renaissance moest ontstaan, maar deze werd van bovenaf opgelegd (Dus er was niks spontaans aan)

Postmodernisme
Zie je terug in eind jaren 70.
Reageert niet rechtstreeks op de klassieke oudheid maar via andere schilders die dat al eerder hebben gedaan. Vaak op een ironische manier.

Alle kunstenaars in dit hoofdstuk hebben hun eigen visie op het Parisoordeel, je ziet de beeldwerken op de bladzijde erbij. Je moet dus je boek bij deze samenvatting gebruiken.

Bij 2.2: Renaissance: Marcantonio Raimondi; gravure naar Rafael, 1520
Lucas Cranach de oude; het oordeel van Paris, 1512-1514

Bij 2.3: Maniërisme: Jacob Wttewael; het oordeel van Paris, 1615

Bij 2.4: Barok: Peter Paul Rubens; het oordeel van Paris, ????

Bij 2.5: Rococo: François Boucher; het oordeel van Paris, 1754

Bij 2.6: Neoclassicisme: Anton Raphael Mengs; het oordeel van Paris, 1756

Bij 2.7: Symbolisme: Max Klinger; het oordeel van Paris, 1885-1887
Franz von Stuck; het oordeel van Paris, 1923

Bij 2.8: Expressionisme: Ernst Ludwig Kirchner; het oordeel van Paris, 1912
Nazikunst: Ivo Saliger, het oordeel van Paris, 1939
Postmodernisme: Luciano Fabro; het oordeel van Paris (kermanische beeldengroep) 1979

Forum 49-55
De Griekse kunst
Paragraaf 1 De Griekse beeldhouwkunst: streven naar perfectie

1.1 Griekse beeldhouwer Pygmalion

Pygmalion beeld, werd er verliefd op en vroeg Venus het beeld tot leven te brengen; zij deed dit en P en het beeld leefden nog lang en gelukkig. Beelden van de Grieken waren in hun bloeiperiode levensecht en geïdealiseerd tegelijk.

1.2 Archaïsche periode (650-490 v.Chr.)
Kouroi werden gemaakt volgens de Egyptische methode: één blok marmer, op de buitenkant omtrekken tekenen naar vaste proporties en verhoudingen. Het beeld kreeg zo een blokachtig karakter. Lijken ook allemaal op elkaar
Later veel symmetrie, het beeld moest op een mens lijken en schoonheid bezitten. Kouros kijkt recht vooruit, een been is naar voren gestoken. Vaak is er de archaïsche glimlach. Het gewicht rust op beide benen en de vuisten zijn gebald. De man staat rechtop en heeft kraalharen. Naarmate de tijd verstreek werden de beelden steeds ronder en dus natuurlijker. Het beeld kon een god voorstellen of een gedenkteken op het graf van een overledene.

1.3 Klassieke periode (490-323 v.Chr.)

Kenmerken kouroi:
-kortgeknipte haren -natuurlijker pose
-gewicht op één been -meer expressie
-contraposto

De kouroi werden vaak van brons gemaakt, want sterker, volgens de cire perdu techniek:
Kleilaag-was-kleilaag bakken, was stroomt weg door gaatje, vloeibare brons erin
gieten, buitenste kleilaag weghakken, en voilá je beeld.
Tot de vierde eeuw v. Chr. werden vrouwen gekleed afgebeeld, daarna sommige godinnen
ook naakt. Hoewel de kleuren vaak zijn vergaan, waren de beelden vaak wél beschilderd.

1.4 Hellenistische periode (323-27 v. Chr.)

Van een natuurlijk doch geïdealiseerd beeld dat perfect was en in beweging, gingen de beeldhouwers naar een realistisch, natuurgetrouwe weergave. Ze wilden bovendien het beeld veel meer expressie meegeven, hun emoties uitbikken.
Door niet meer geïdealiseerd te beeldhouwen hoefden ze niet altijd meer jonge mannen en vrouwen af te beelden. Kinderen en bejaarden werden ook afgebeeld; het was immers de werkelijkheid. Lelijke, gewonde, dronken of wat ook maar voor soort mensen werden afgebeeld. Ook werden er wel eens groepen mensen gebeeldhouwd.

Forum 67-76
De Romeinse kunst

Paragraaf 1 Romeinse bouwkunst: voor burger en imperium
1.1
De Grieken waren beter in kunst en wetenschap, de Romeinen in oorlogvoeren en besturen.

1.2 Allure van de Romeinse bouwkunst
-Praktische bouwkunst die grootheid van Romeinen moest uitstralen.
-Plattegrond steden zelfde als legerkampen.
-Specifieke gebouwen als triomfboog en –zuil herinnerend aan militaire successen.
-Tempel en theaters als de Grieken.

1.3 Griekse invloed: tempel en theater.

Verschillen Romeinse tempels t.o.v Griekse:
-zuilen zij- en achterkant tegen cella bij Romeinse tempels.
-podium hoger en smaller.
-tympana leeg.
Typerend voor de Romeinen waren ook hun ronde tempels.

1.4 Romeinse materialen
Ze ontdekten beton, hierdoor konden ze zeer hoge gebouwen met een groot grondoppervlak maken. Ze gebruikten ook veel bakstenen en marmer.
Beton: kapotte stenen/puin, daarover mengsel kalk, vulkanisch zand en water.

1.5 Romeinse vormen: bogen, gewelven en koepels

Bogen worden gevormd door wigvormige stenen met een sluitsteen in het midden bovenaan. Deze moeten gestut worden door een andere boog of een steunbeer.
Gewelven: het tongewelf is een verzameling bogen achter elkaar, de muren eronder moesten wel sterk zijn, vandaar dat ze vaak van beton gemaakt werden. Het kruisgewelf krijg je als je twee tongewelven kruislings over elkaar plaatst.
Het Colosseum bood plaats aan 45.000 toeschouwers en is opgebouwd uit verschillende lagen bogen op elkaar. De onderste laag is versierd met halfzuilen van de Dorische orde, de tweede laag van de Ionische orde en de derde laag van de Corinthische orde. Op hete dagen kon er een zeil over de gehele rondte gespannen worden.
In de basilica werd recht gesproken, handel gedreven en geldzaken geregeld. De vorm vormde de basisvorm van de christelijke kerken.
De koepel is een typisch Romeins staaltje techniek, dit blijkt wel uit de gigantische koepel van het Pantheon.
De triomfboog en –zuil hebben uiteraard tot doel de militaire successen van de Romeinen te verheerlijken. Vooral de keizers lieten nogal eens een zuil of boog voor zich bouwen.

Paragraaf 2 De Romeinse beeldhouwkunst
2.1 Portretten

De Romeinen maakten soms heel realistische portretten, dit sloeg terug op de sarcofagen van de Etrusken, waarop soms een realistisch beeld was gemaakt van de overledene. De Romeinen zelf maakten vaak dodenmaskers van de overledene, dit waren ook zeer realistische maskers..
Van keizers en andere belangrijke personages bestaan er ook sterk geïdealiseerde portretten.
Hierin zijn schoonheid en persoonlijke kenmerken gecombineerd (zie beeld Augustus op p.75). Soms lieten keizers ook wel realistische portretten afbeelden, zoals Vespasianus.

2.2 Reliëfs

Op de reliëfs zijn vaak ook realistische mensen te zien, die vaak te maken hebben met een specifieke historische gebeurtenis. Hier zie je ook Griekse vormen, die aangepast zijn aan de Romeinse smaak.
De Romeinen zijn erin geslaagd hun beeldhouwkunst en architectuur een eigen karakter te geven, in overeenstemming met hun praktische aard en de taak die ze te vervullen hadden.

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.