Gezocht: VWO'ers uit de 4e/5e met N&T of interesse in techniek. Doe mee aan een online community over een nieuwe studie en verdien een cadeaubon van 50 euro!

Meedoen

Stilistische begrippen (stijlmiddelen)

Beoordeling 7.8
Foto van F.
  • Samenvatting door F.
  • 5e klas vwo | 3260 woorden
  • 12 april 2013
  • 11 keer beoordeeld
  • Cijfer 7.8
  • 11 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
ADVERTENTIE
Ga jij de uitdaging aan?

Op EnergieGenie.nl vind je niet alleen maar informatie voor een werkstuk over duurzaamheid, maar ook 12 challenges om je steentje bij te dragen aan een beter klimaat. Douche jij komende week wat korter of daag je jezelf uit om een week vegetarisch te eten? Kom samen in actie!

Check alle challenges!

STILISTISCHE BEGRIPPEN



Antithese                 Het naast elkaar plaatsen van tegengestelde begrippen.



Wat vriendelijker schijn bij vijandelijker


haat!


Wat bitterder gemoed bij zoeter liefdeteken!


Wat zedelozer hart bij zedelijker spreken!


Wat Christelijker groet bij duivelser verraad!





Asyndeton               Copulatief: Het opsommen van minstens drie opeenvolgende tekstelementen                                 zonder voegwoord.



                                   Dan zou ik mijn boek vertalen in het Maleis, Javaans, Soendaas, Alfoers,                                               Boeginees, Battaks...



Adversatief: het tot uitdrukking brengen van een tegenstelling zonder voegwoorden.



Niet de regering, de oppositie is laks.




Chiasme                    Het kruislings plaatsen van (grammaticaal) gelijkwaardige tekstelementen                                      binnen een zin of binnen opeenvolgende zinnen



                                   Denkend aan de dood kan ik niet slapen


                                   En niet slapend denk ik aan de dood        




Climax                       Een reeks van minstens drie tekstelementen waarvan de inhoud een                                               stijgende lijn in betekenis en/of lengte vertoont. (steeds sterker wordend)



                                   uren, dagen,  maanden, jaren,


                                   vliegen als een schaduw heen




Dramatische ironie           Het procédé waarbij de toeschouwer/lezer meer informatie over de                                               uitgebeelde situatie heeft dan  een of meer personages in diezelfde situatie.



                                   De rest brent jullie vader tot stand en wie ook maar van de goden welwillend is.



                                   Het publiek weet dat Jasons plannen niet zullen uikomen en dat niemand van                                 de goden hem welgezind is.




Ellips                          Het weglaten van één of meer tekstelementen die in de context gemakkelijk                                               aangevuld kunnen worden.



                                   Opa gaf aan Jan een fiets, aan Piet (gaf hij) een step.



                                   - Het leed (is) aan het begin


                                   - Of dit verhaal waar (is)




Eufemisme               Het in verzachtende taal weergeven van een negatief beladen begrip.



inslapen = sterven



- Moge zij vijanden … iets aandoen.




Hyperbaton             Het uiteenplaatsen van woorden die een grammaticale eenheid vormen; de                                               eenheid wordt onderbroken door een tekstelement dat niet bij de                                                    woordgroep hoort.




Litotes                       Het ontkennen van een begrip met als doel het tegendeel te benadrukken




 Daar ben ik niet vies van (= ik vind het heel lekker)



Daar ben ik niet dol op (= ik vind het heel vies)



                                   Zeker niet zal ik ongehoorzaam zijn aan jouw woorden.


                                   (=ik zal heel gehoorzaam zijn)




Metafoor                  Vorm van beeldspraak waarbij alleen het beeld (= persoon/zaak waarmee                                                vergeleken wordt) wordt genoemd (dus zonder als, zoals, gelijk aan etc.).



Hij vloog de deur uit



Het kleine vee, dat de lucht afweidt           



            zwemmen uit = zich redden uit



            Was het Argonautenschip maar niet … door de donkere Botsernde Rotsen       gevlogen.



            - het lot van de meesters, wanneer het slecht (uit)valt.                                      




Metonymia              Het vervangen van een woord door een ander woord uit hetzelfde                                                  betekenisveld.



                                   Abstractum pro consceto: het noemen van een abstract in plaats van een                                        concreet begrip.



                                   - de eerste plaats (= de eersten, de voornaamsten)



                                   Naam van de god(in) ipv diens invloedssfeer



                                   Stof in plaats van voorwerp



                                   Pars pro toto: het noemen van een deel in plaats van een geheel.



                                   Even koppen tellen (= leerlingen tellen)




Polysyndeton          Het opsommen van minstens drie tekstelementen met voegwoorden.




Die zorgt en waakt en slaaft en ploegt en zwoegt en zweet





Woordplaatsing aan het begin/einde van een regel/zin


Woorden voor- of achteraan een zin/regel krijgen extra nadruk, of onderstrepen door hun plaatsing de inhoud van de tekst.




AANVULLEND VOOR TRAGEDIE:



Stichomythie           Een dialoog waarin men om de beurt één regel spreekt.



                                           Pentheus en Dionysus:


                                   ΠΕ       Οἶδ’, ὅς τὸ Σάρδεων ἄστυ περιβάλλει κύκλῳ


                                   ΔΙ        Ἐντεῦθέν εἰμι, Λυδία δέ μοι πατρίς

                                   ΠΕ       Πόθεν δὲ τελετὰς τάσδ’ ἄγεις ἐς Ἑλλάδα;


                                   ΔΙ        Διόνυσος ἡμᾶς εἰσέβησ’, ὁ τοῦ Διός.


                                   ΠΕ       Ζεὺς δ’ ἔστ’ ἐκεῖ τις, ὅς νέους τίκτει θεούς                                                       




NARRATOLOGISCHE BEGRIPPEN



Prospectie               Het vooruitkijken door een personage of verteller naar latere gebeurtenissen. 


                                   (flash-forward) 



- Maar zo zal dit beslist niet aflopen, denk dat nog niet,


                                   Er zijn nog gevechten voor de pas getrouwden


                                    En voor degenen die uitgehuwelijkt hebben geen kleine beproevingen.




Retrospectie                       Het terugkijken door een personage of verteller op gebeurtenissen die                                          hebben plaatsgevonden.


                                   (flash-back)  



                                   Was het Argonautenschip maar niet naar Kolchis


                                   door de donkere Botsende Rotsen gevlogen.


                                   Was maar nooit door de bijl in Pelions kloven


                                   een pijnboom gevallen om roeiriem te worden


                                   in handen van helden die de gouden vacht


                                   voor hun vorst gingen halen. 

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Ook geschreven door F.