Gezocht: vmbo-scholieren uit jaar 3 of 4! Vul deze vragenlijst over het mbo in, en maak kans op een cadeaubon van 25 euro.

Meedoen

Ges samenvatting prf 3 t/m 5

Beoordeling 0
Foto van Madelief
  • Samenvatting door Madelief
  • 1e klas vwo | 1792 woorden
  • 14 maart 2022
  • nog niet beoordeeld
  • Cijfer
  • nog niet beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
Methode
ADVERTENTIE
Musical The Prom verloot een limousine naar je eindfeest!

Zit je middenin je eindexamens en wil je in stijl naar je eindfeest? Doe dan mee aan de winactie en maak kans op een limousine die jou en je vrienden naar jullie eindfeest brengt!

Ja, ik doe mee!

Paragraaf 3.


Wie?


Wat? Veel culturen door elkaar


Waar? In het Romeinse rijk


Waarom? Omdat er mensen met verschillende achtergronden waren


Wanneer? Altijd


Hoe? Er was een multiculturele samenleving. Bijvoorbeeld in Brittannië. Daar waren soldaten uit Afrika geplaatst en tempels voor de Egyptische godin Isis en de Perzische god Mithras gebouwd. In Rome woonden mensen uit alle delen van het rijk en daarbuiten. Zoals bijvoorbeeld zwarte Afrikanen, donkere Arabieren, blonde Friezen en roodharige Pikten uit Schotland. In het westen van het rijk spraken ze Latijn, in het oosten Grieks. Daar hadden ze veel oude steden; in het westen waren de meesten door de Romeinen gesticht. Veel culturele verschillen bleven bestaan, maar in het rijk stonden Romeinse bouwwerken zoalks Aquaducten en basilieken, grote rechthoekige gebouwen die werden gebruikt voor handel, bestuur en rechtspraak. De onderdanen begonnen zich tijdens het keizerrijk Romein voelen. Dat kwam ook doordat de uitbuiting van de provincies verdween. In 98 n.C. werd een Spanjaard de eerste keizer uit een niet afkomstige Romeinse familie.


Wie? De Romeinen


Wat? Romeinse godsdienst


Waar? In het Romeinse rijk


Waarom? Omdat…


Wanneer? -


Hoe? De Romeinen hadden een polytheïstische godsdienst. De belangrijkste goden waren de staatsgoden die de staat beschermde. In het hele rijk bouwden de Romeinen tempels voor de staatsgodsdienst. Bestuurders en ambtenaren moesten in dit geloof geloven. De staatsgoden werden op allerlei manieren vereerd. Er waren bijvoorbeeld officiële feestdagen met festivals voor goden. In het keizerrijk was de keizer de opperpriester van de staatsgodsdienst. Ook werden staatsgoden vereerd met rituelen. Naast de festivals en rituelen werden de staatsgoden vereerd met beelden in tempels. Ze hadden veel goden. Dat kwam grotendeels door de verdraagzaamheid (tolerantie) in het rijk. De Romeinen namen zelf ook goden over van andere volken, zoals Apollo van de Grieken.


Wie?


Wat? De Grieks-Romeinse cultuur


Waar? In het Romeinse rijk


Waarom? Omdat de Romeinen onder de indruk waren van de Griekse cultuur


Wanneer? -


Hoe? Na de verovering van Griekenland namen de Romeinen veel beelden mee naar Romen. De Romeinen lieten bovendien Griekse kunstenaars, schrijvers en architecten naar Rome komen om beelden, schilderijen, gedichten en gebouwen te maken. De elite leerde Grieks. Ook de Griekse wetenschap werd overgenomen. Door de Griekse invloed ontstond een gemengde cultuur, de Grieks-Romeinse cultuur. De Grieks-Romeinse cultuur wordt ook wel de antieke of klassieke cultuur genoemd.


Wie?


Wat? Romeinse wetten


Waar? Op bronzen platen op centrale pleinen


Waarom? Omdat er wetten golden


Wanneer? -


Hoe? De wetten werden bekendgemaakt op bronzen platen die op de centrale stadspleinen werden opgehangen. Dankzij het geschreven recht wisten alle Romeinen waar ze zich aan moesten houden. Iedereen maar dan ook iedereen moest zich aan die wetten houden. Ook de machthebbers. Als die hun macht misbruikte, konden ze door een rechtbank worden veroordeeld en gestraft. Mannen met burgerrecht waren Romeinse burgers die door de wetten werden beschermd. Ze hadden gelijken rechten. De overige onderdanen werden niet door wetten beschermd, maar konden wel burger worden door bijvoorbeeld als soldaat in het leger te dienen. Het recht werd een belangrijke erfenis van de Romeinen. Veel latere staten baseerden hun recht op de Romeinse rechtspraak. Ook de Nederlandse rechtspraak is gebaseerd op het Romeinse recht.



Paragraaf 4.


Wie? De Joden


Wat? Joden in het Romeinse rijk.


Waar? In het Romeinse rijk.


Waarom? Omdat…


Wanneer? 71 n.C


Hoe? Generaal Titus hield een triomftocht in Rome om zijn overwinning op de joden in Judea te vieren. Zijn soldaten droegen de buitengemaakte schatten uit de joodse tempel van Jeruzalem. Acht jaar later werd Titus keizer. Hij liet toen op het Forum Romanum een triomfboog bouwen met een afbeelding van deze tocht. De Romeinen maakten van Judea een provincie en lieten de joden hogere belasting betalen. In 66 n.C brak Jeruzalem een grote joodse opstand tegen de Romeinen uit die pas na 4 jaar werd neergeslagen. Jeruzalem werd een Romeinse stad waar joden jarenlang niet mochten komen. Door de oorlogen en opstanden tegen de Romeinen werden veel joden vermoord, weggejaagd of als slaaf afgevoerd. De joden hielden zich vast aan hun geloof.


Wie? Jezus van Nazareth


Wat? Het begin van het Christendom


Waar? In het Romeinse rijk


Waarom? Omdat…


Wanneer? 30 n.C


Hoe? Jezus van Nazareth trok rond door Judea. De verhalen over hem zijn opgeschreven in de Bijbel. Jezus was volgens verhalen een joodse prediker die zijn ideeën over het joodse geloof bekendmaakte. Volgens de Romeinen was Jezus een opstandeling. Ze arresteerde hem en lieten hem kruisigen als een zware misdadiger. De volgelingen van Jezus geloofden dat hij door kruisiging was gestorven om mensen te verlossen van hun zonden, de slechte dingen die mensen doen. Volgens hen was Jezus na 3 dagen opgestaan uit de dood. Een belangrijk element voor hun geloof was ook dat er voor aanhangers een hemel is in het hiernamaals. Het aantal aanhangers van het geloof in Jezus groeide en er kwamen ook mensen bij die niet joods waren. Ze noemden hem Christus en geloofden dat hij de zoon van God was. Volgens hen zou Christus niet alleen joden verlossen maar alle mensen. Zo ontstond het Christendom.






Wie? Keizer Nero en de Christenen


Wat? Een verboden godsdienst.


Waar? In het Romeinse rijk.


Waarom? Doordat keizer Nero de Christenen de schuld gaf van een brand.


Wanneer? 64 n.C


Hoe? Er brak een grote brand uit in de hoofdstad. Keizer Nero gaf de Christenen de schuld. Hij liet ze kruisigen en verbranden. Ze waren onschuldig, maar werden wel door de autoriteiten gewantrouwd. Dat gold ook voor de joden, maar die vormden geen grote groep en werd niet als bedreiging van de staat gezien. In de 3e eeuw n.C. had het Romeinse rijk veel last van oorlogen, honger en ziektes. De keizers gingen geloven dat de staatsgodsdiensten de staat niet meer beschermden. De Christenen kregen hier de schuld van. Het werd een verboden staatsgodsdienst. Zo werden duizenden Christenen opgepakt, gemarteld en gedood.


Wie? Keizer Constantijn.


Wat? Keizer Constantijn zorgde voor godsdienstvrijheid.


Waar? In het Romeinse rijk.


Waarom? Zodat de Christenen openlijk met hun godsdienst bezig mochten zijn.


Wanneer? 313 n.C.


Hoe? Keizer Constantijn stopte de bestrijding van het Christendom. De Christenen mochten daardoor openlijk met hun godsdienst bezig zijn. Constantijn werd later zelf ook Christen. De Christenen kregen hierna allerlei voorrechten waardoor hun aantal groeide. In 380 n.C. maakte keizer Theodosius van het Christendom de Romeinse staatsgodsdienst. Twaalf jaar later werden alle andere godsdiensten verboden behalve het jodendom. Zo eindigde de Romeinse godsdienstige verdraagzaamheid. Er kwam één christelijke organisatie die het rijk verdeelde in kerkprovincies die onder leiding kwamen te staan van bisschoppen. Leider van de kerk werd de bisschop van Rome, de paus (vader).



Paragraaf 5.


Wie? Romeinen


Wat? Romeinen in Nederland


Waar? Nederland


Waarom? Omdat ze verbaasd waren over de bewoners van de kustgebieden bij de Noordzee.


Wanneer? 50 n.C.


Hoe? Romeinen waren verbaasd over de bewoners van de kustgebieden bij de Noordzee. Volgens verhalen woonden ze op terpen omdat grote stukken land tweemaal per dag onder water liepen. Het was overdreven, maar het klopte wel dat delen van Nederland voortdurend onder water liepen. In het westen waren eigenlijk alleen de duinstreken goed bewoonbaar. Tussen 58 en 50 v.C. veroverde Julius Caesar met zijn leger Zuid-Nederland. De bewoners leefden daar toen in een landbouwsamenleving. Caesar noemde de volkeren ten zuiden en westen van dede Rijn Kelten of Galliërs. De volken ten noorden en oosten van de Rijn noemde hij de Germanen. Caesar dwong de Kelten een deel van hun oogst aan zijn soldaten te geven. Dat leidde in 54 v.C. tot een opstand, waarbij Kelten duizenden Romeinse soldaten vermoordden. Caesar nam gruwelijk wraak. Hij liet Kelten vermoorden, verdrijven of als slaaf wegvoeren. De Romeinen vroegen daarna Germanen om zich in het gebied tussen de Rijn en de Maas te vestigen. Zo kwamen de Germaanse Bataven uit Duitsland in de Betuwe terecht.


Wie? Romeinen


Wat? De Rijn als grens


Waar? De Rijn


Waarom?


Wanneer? 9 n.C.


Hoe? De Romeinen vonden de Germanen primitieve woestelingen maar ze waren ook onder de indruk van deze stoere vechters. Toen de Romeinen hun rijk wilde uitbreiden stuitten ze ten noorden van de Rijn fel verzet van oorlogszuchtige Germanen. 3 Romeinse legioenen werden in Noord-Duitsland verrassend verslagen door het Germaanse leger. Hierdoor kwam een eind aan de Romeinse uitbreiding. De Romeinen besloten de goed verdedigbare Rijn als grens (Latijn: limes) van hun rijk te gebruiken. Ze bouwden forten en legerkampen langs de grens die dwars door Nederland liep. Bij die verdediging van de grens werkten de Romeinen samen met Bataven waarmee ze bondgenootschap sloten. In ruil voor hun militaire hulp hoefden de Bataven geen belasting aan de Romeinen te betalen. De samenwerking verliep niet zonder problemen. De Bataven waren goede en trouwe militairen maar in 69 n.C. vonden ze dat ze slecht werden behandeld. In een opstand brandden ze Romeinse legerplaatsen plat. Toen de keizer legioenen stuurden, sloten de bondgenoten een nieuw verdrag. Ze herstelden oude afspraken.


Wie? Romeinen


Wat? Romeinse invloed.


Waar? Zuid-Nederland


Waarom? Doordat er veel veranderde in Zuid-Nederland.


Wanneer? -


Hoe? Door de Romeinse overheersing veranderde veel in Zuid-Nederland. Romeinen zetten landbouwbedrijven op en stichtten steden zoals Utrecht, Nijmegen en Maastricht. Door de Romeinse invloed ontstond in Zuid-Nederland een landbouw stedelijke samenleving met een geldeconomie. Handelaren gebruikten veel Romeinse munten. Ze dreven ook handel met Germanen in Noord-Nederland die koeienhuiden en slaven verkochten. Deze Germanen kochten glazen, aardewerken potten en andere Romeinse luxeartikelen. In Zuid-Nederland werden verschillende Romeinse gebruiken overgenomen.





Wie?


Wat? De ondergang van Rome


Waar? Rome


Waarom?


Wanneer? 3e eeuw n.C.


Hoe? Er ontstonden problemen in het rijk. Er ontstonden epidemieën waardoor het aantal inwoners daalde. Daardoor was er minder productie en handel. Een gevolg was dat de Romeinse overheid minder belasting binnenkreeg en minder soldaten aan de grenzen konden onderhouden. In dezelfde tijd kwamen in Noord- en Oost-Europa verplaatsingen van volk op gang: volksverhuizingen. Het lukte Germaanse volken om met geweld het rijk binnen te dringen. Ook ontstonden er weer burgeroorlogen. Om het rijk te kunnen verdedigen, besloot keizer Theodosius in 395 n.C. het rijk op te splitsen. Er kwam een West- en een Oost-Romeins rijk met elk een eigen keizer. Daarna ging het westen helemaal mis. Germaanse volken stichtten er eigen koningkrijken. Rome werd 2 keer door Germanen geplunderd. In 476 n.C. zetten Germanen keizer Romulus afd en stichtten ze een Germaans koningkrijk in Italië. Zo eindigden het West-Romeinse rijk. Het Oost-Romeinse rijk of Byzantijnse rijk met de hoofdstad Constantinopel bleef nog duizend jaar bestaan. Germanen in Italië, Frankrijk, Spanje en Portugal zagen zichzelf als erfgenamen van de Romeinen en zetten de Grieks-Romeinse cultuur na de val van het rijk voort. Ze namen het Christendom over en gebruikten het Latijn om wetten op te schrijven bijvoorbeeld. Door de verspreiding van het Latijn in de Romeinse tijd waren verschillende Romaanse spreektalen ontstaan. Deze ontwikkelden zich later tot het Italiaans, Frans, Spaans, Portugees en Roemeens.

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Ook geschreven door Madelief