Titel: Tirza
Auteur: Arnon Grunberg
Ondertitel: n.v.t.
Motto: n.v.t.
Eerste druk: 2006
Genre: psychologische roman

Zeer beknopte samenvatting

Jörgen Hofmeester verliest de controle over zijn leven, hij raakt verslaafd aan alcohol en weet niet meer hoe hij verder moet leven omdat zijn dochter Tirza voor langere tijd naar Namibië gaat. Verder komt er ook veel romantiek in dit boek voor, tussen Jörgen en zijn (ex)vrouw en tussen Tirza en haar vriendje.

Eerste reactie

Keuze

We hebben dit boek uitgekozen omdat we wisten dat dit boek van een erg goede schrijver was en omdat het boek ons verder ook aansprak.

Inhoud

Mijn eerste reactie op het boek was positief, ik vond het vanaf de eerste bladzijde al een leuk boek.

Samenvatting

Jörgen Hofmeester, de bijna zestigjarige hoofdpersoon, zal ervoor zorgen dat op het eindexamenfeest van zijn dochter Tirza alles tot in de puntjes geregeld is. In de keuken maakt hij Japanse hapjes klaar; sardines komen later aan bod; cocktails zal hij op bestelling bereiden. Kortom, hij zal een volmaakte gastheer zijn, zoals zijn gasten mogen verwachten van iemand die 'op stand' woont, in het mooiste deel van de Amsterdamse Van Eeghenstraat met uitzicht op het Vondelpark. Want het moet een onvergetelijk feest worden voor zijn jongste dochter Tirza, zijn oogappel. Haar vier jaar oudere zuster Ibi - voluit Isabelle - heeft al eerder het huis verlaten. Ook zijn aanzienlijk jongere (en in de hele roman naamloze) echtgenote is er drie jaar geleden vandoor gegaan ter wille van een jeugdliefde. Jörgen Hofmeester ziet erg op tegen 'de Tirzaloze fase', de periode dat hij alleen in het pand achterblijft. Want Tirza, zijn 'zonnekoningin' (passim), gaat binnenkort op reis naar Afrika. Maar voor dit feest zal hij nog één keer alles uit de kast halen.

Een tegenvaller is wel, dat zijn echtgenote zes dagen geleden plotseling is teruggekeerd. Opeens stond ze met haar koffer in de hal en volkomen vanzelfsprekend nam ze haar vroegere plaats weer in, ook in het tweepersoons bed. Jörgen voelde er niets voor, liet ook wel een zwak protest horen, maar heeft zich (traditiegetrouw) laten overrompelen. De echtgenote volstaat met de verklaring dat haar minnaar nog een kind wilde. Zij weigerde, is weggegaan en kon nergens anders heen. Ze moeten elkaar maar zien te verdragen.

De terugkeer van de echtgenote herinnert Jörgen sterk aan de tijd dat hij zich 'een Fremdkörper in dit gezin' voelde. Hij denkt terug aan een incident waarbij dat met name het geval was. Om de dure woning in de van Eeghenstraat te bekostigen verhuurde hij de bovenverdieping. Voor de huurders was hij een vrek, een uitzuiger die onder andere contante betaling eiste op de eerste van de maand. Dat geld spaarde hij fanatiek om zijn twee dochters een zorgeloze toekomst te kunnen garanderen. Eerst ging hij zelf maandelijks naar boven om de huur te innen maar al gauw nam Ibi dat van hem over.

Op een avond kwam de vijftienjarige dochter niet meer naar beneden. Hevig verontrust ging hij zelf naar boven en betrapte Ibi terwijl ze vol overgave neukte met de huurder, een jonge Duitse architect. In blinde woede sloeg hij een staande schemerlamp kapot op het hoofd van de Duitser en sleurde zijn dochter de trap af. In het gezin heerste groot onbegrip over Jörgens optreden. De relatie met Ibi was blijvend verstoord. Na haar eindexamen studeerde ze een poosje natuurkunde, maar trok al gauw naar Frankrijk, waar ze samen met een Fransman, 'een kleurling', een Bed&Breakfast is begonnen. Al Jörgens vaderliefde richtte zich toen op de 'hoogbegaafde' Tirza. 'Onafscheidelijk waren ze, het kind en hij'.

De gasten laten vroeg op de avond nog op zich wachten. Er schiet Jörgen een onaangenaam voorval uit het recente verleden te binnen. Al 33 jaar werkt hij als redacteur vertaalde literatuur voor een gerenommeerde uitgeverij. Een maand geleden is hij onverwacht op non-actief gesteld. Hij krijgt zijn salaris doorbetaald tot aan zijn pensioen maar hij hoeft niet meer op kantoor te komen. Jörgen ervaart het als een vernedering; het moet geheim blijven. Daarom gaat hij elke dag per fiets naar station Zuid/WTC en per trein naar Schiphol. Daar brengt hij zijn dagen door: 's ochtends in de vertrekhallen, 's middags in de aankomsthal.

Om negen uur begint het feest op gang te komen. Enkele docenten en een groep klasgenoten van Tirza laten zich door Jörgen verwennen. Alleen Tirza zelf is er nog niet: ze haalt haar (aan Jörgen nog onbekende) vriendje op. Met de aanwezige docent economie deelt Jörgen zijn financiële zorgen. Ruim één miljoen had hij buiten bereik van de fiscus op een bank in Luxemburg belegd. Hij koos voor een zeer risicovolle belegging in een zogenaamd hedge fund . Maar na de aanslagen op de Twin Towers (11 september 2001) en de ingestorte wereldeconomie is zijn spaargeld opeens verdampt: het hedge fund is spoorloos verdwenen. De docent economie kan hem weinig troost bieden.

Van Tirza's klasgenoten trekt vooral een zeer alternatief gekleed meisje Jörgens aandacht. Ze stelt zich voor als 'Ester zonder h'. Terwijl in de kamer geanimeerd wordt gedanst, trekt zij zich in de tuin terug in de schuur. Jörgen converseert wat met haar maar ze geeft er de voorkeur aan alleen te zijn; Jörgen zal een drankje voor haar halen. Dan verschijnt - het is inmiddels kwart voor elf - Tirza alsnog, mét haar vriendje. Het is een keurige, beleefde Marokkaan van 23 of 24 jaar, Choukri geheten. Jörgen is geschokt: de jongen lijkt volgens hem sprekend op Mohammed Atta, de leider van de terroristen op 11 september 2001. Hij voelt spontaan een hevige afkeer van de jongen, noemt hem ook consequent Mohammed Atta en ziet in hem steeds sterker de man die hem niet alleen van zijn lievelingsdochter berooft maar die ook verantwoordelijk is voor zijn financiële ondergang.

Het schiet Jörgen te binnen hoe hij zijn dochter op haar veertiende van de hongerdood heeft gered toen ze ernstig leed aan anorexia. In een kliniek in Duitsland is ze ternauwernood in leven gebleven. Hij realiseert zich eens te meer hoezeer hij aan haar is gehecht. Om alle emoties de baas te blijven drinkt hij buitensporig veel.

Naarmate de uren verstrijken ontspoort het feest steeds meer. De echtgenote verslingert zich aan een scholier en voert op de tafel een striptease uit. Jörgen vergrijpt zich in de schuur aan Ester en wordt met zijn broek op de enkels door Tirza betrapt. Ze is verbijsterd en wanhopig. Als alle gasten zijn verdwenen - ook Tirza's vriendje is het feest al eerder ontvlucht - probeert Jörgen zijn dochter gerust te stellen: ze hoeft zich geen zorgen over hem te maken. Op zijn dringend verzoek speelt ze voor hem nog een keer op haar cello.

Drie weken na het feest. Tirza zal met Choukri naar Afrika vertrekken. Jörgen zal hen naar het vliegveld in Frankfurt brengen. Onderweg zullen ze in de Betuwe nog een weekend doorbrengen in het vroegere huis van zijn ouders. Daar houdt hij regelmatig de tuin bij; het benodigde gereedschap gaat mee in de auto. Het jonge stel zal van Frankfurt naar Windhoek vliegen: in Namibië begint hun trektocht door Zuidelijk Afrika. Jörgen kan het afscheid eigenlijk niet aan. Na het vertrek van de achttienjarige Tirza wacht hem 'de epiloog van een onaanzienlijk leven' 'Nu de kinderen het huis uit zijn, moet hij leren sterven. Maar hij weet niet waar of bij wie hij les kan nemen'.

De dagen in de Betuwe verlopen rustig. Jörgen werkt veel in de tuin. Vooral de vruchtbomen snoeit hij drastisch in met zijn zware motorzaag. Tirza en Choukri vermaken zich op eigen wijze. Wel drijft Jörgen zo vaak hij daar de kans voor krijgt, Choukri verbaal in het nauw. De sfeer is daardoor niet optimaal. Volgens afspraak zal Jörgen voor het avondeten een rijsttafel halen in het dorp. Maar als hij terugkomt, is hij er ongewild getuige van hoe Choukri op de eettafel Tirza neukt. Dan voltrekt zich een ramp. Maar Jörgen rijdt de volgende dag 'gewoon' naar Frankfurt om het tweetal uit te zwaaien en keert diep in de nacht terug in Amsterdam.

Als Tirza na een week nog niets van zich heeft laten horen, wordt de echtgenote ongerust. Jörgen belt een paar keer zonder resultaat naar Windhoek. Wanneer er na twee weken nog geen bericht is, besluit hij zelf ter plekke op onderzoek uit te gaan. Op 10 augustus 2005, precies drie weken na Tirza's vertrek, arriveert hij in Windhoek. Tamelijk doelloos zwerft hij de volgende dagen door de stad. Dan klampt zich op een dag een negenjarig kindhoertje aan hem vast: 'Do you want company, sir?'. Ze heet Kaisa en het lukt Jörgen niet zich van haar los te maken. Gedurende zijn hele tocht door Namibië houdt ze hem gezelschap. Er ontstaat een merkwaardige band tussen de twee. In lange monologen stort Jörgen onbevangen zijn hart bij haar uit.

Telefonisch stelt hij de echtgenote zoveel mogelijk gerust. Met een huurauto trekt hij de woestijn in: hij wil verdwijnen. Dat verdwijnen lukt hem niet en tijdens een slapeloze nacht, half in trance, onthult hij Kaisa wat er in de Betuwe is gebeurd: hoe hij op een gruwelijke manier Tirza en Choukri heeft vermoord.

Een alarmerend telefoontje van de echtgenote dwingt hem in de werkelijkheid terug: Tirza is gevonden; hij moet onmiddellijk naar Amsterdam terugkomen. Hij gaat. Kaisa laat hij in Windhoek achter met de belofte dat hij zal terugkomen met al het geld dat hij daar kan opnemen.

Terug in Amsterdam gaat hij met openbaar vervoer en te voet naar huis. Van ver ziet hij al een oploop voor zijn deur: radio, tv, politie, nieuwsgierigen. Hij belt nog één keer Tirza's mobieltje om haar stem te horen: 'Hoi, dit is Tirza. Ik ben er even niet. Maar laat maar een leuk berichtje achter'.

Analyse

Opbouw

Het boek is ingedeeld in 3 delen: De huur, het offer en de woestijn. Het eerste deel speelt zich thuis in Nederland af, het tweede deel in het vakantiehuisje op de Betuwe en het derde deel in Namibië en in de woestijn van Namibië.

Ruimte

Het eerste deel van het verhaal speelt zich thuis af in het huis van Jörgen en Tirza. Het tweede deel speelt zich af in het vakantiehuisje van Jörgen’s ouders, op de Betuwe. Het derde deel speelt zich af in Namibië. Verder brengt Jörgen ook veel tijd door op Schiphol, dat is de plek waar hij helemaal tot rust komt.

Tijd

Het verhaal speelt zich duidelijk af in deze tijd, dat valt te merken aan dingen zoals het gebruik van mobieltjes.

De vertelde tijd is vrij kort, het eerste deel van het boek speelt zich allemaal af op één dag, daarna komt het weekendje in het vakantiehuisje en daarna het deel dat Jörgen naar Namibië gaat wat ongeveer een week duurt.

Het verhaal wordt verteld in chronologische volgorde wel zijn er vraag flashbacks/terugblikken naar het verleden zoals bijvoorbeeld naar de periode dat Tirza anorexia had.

Personages

Jörgen Hofmeester

Jörgen is de hoofdpersoon van dit boek, het verhaal wordt verteld vanuit zijn perspectief. Ik denk dat hij ongeveer 55 jaar oud is. Tirza is alles voor hem, hij wilt alles voor haar doen. Hij probeert alles goed te doen maar toch is hij vaak erg onhandig en gaan de dingen vaak niet zoals hij wilt. Verder kan hij soms erg gewelddadig worden, hij heeft meerdere keer mensen geslagen en heeft Tirza en Choukri vermoord.

Jörgen is de hoofdpersoon van dit boek, het verhaal wordt verteld vanuit zijn perspectief. Ik denk dat hij ongeveer 55 jaar oud is. Tirza is alles voor hem, hij wilt alles voor haar doen. Hij probeert alles goed te doen maar toch is hij vaak erg onhandig en gaan de dingen vaak niet zoals hij wilt. Verder kan hij soms erg gewelddadig worden, hij heeft meerdere keer mensen geslagen en heeft Tirza en Choukri vermoord.

Tirza

Tirza is de jongste dochter van Jörgen Hofmeester, hij noemt haar de Zonnekoningin.

Ze is mooi en ze zit op het Gymnasium, volgens Jörgen is ze hoogbegaafd. Er werd veel druk op haar gelegd door haar vader, ze moest bijvoorbeeld cello leren spelen en zwemmen op hoog niveau zonder dat ze dat zelf echt wilde. Door de druk die op haar werd gelegd heeft ze een tijdje anorexia gehad.

Kaisa

Kaisa is een klein meisje uit Namibië. Ze komt Jörgen tegen op straat en ze biedt zichzelf aan met de zin: ‘’Do you want company sir?’’ Dat is dan ook het enige wat Kaisa in het boek zegt. De hele periode waarin Jörgen in Namibië is Kaisa bij hem. Kaisa is een kinderprostituee, dat moet ze doen om geld te verdienen voor haar en haar moeder.

De echtgenote

De echtgenote van Jörgen heeft in het boek geen naam en wordt gewoon ‘’de echtgenote’’ genoemd. Ze heeft Jörgen meerdere keren verlaten maar komt uiteindelijk altijd weer terug. Ze kleedt zich erg jong want ze draagt de kleding van haar dochter Tirza (waar Tirza en Jörgen niet blij mee zijn).

Perspectief

Het perspectief van het verhaal ligt bij Jörgen. Het hele verhaal wordt verteld vanuit zijn ogen.

Thema

Jörgen verliest de controle over zijn leven omdat zijn dochter nu volwassen genoeg is om alleen door het leven te gaan.

Motieven

(Zinloos) geweld

Jörgen is meerdere keren gewelddadig, wanneer zijn echtgenoot hem na terugkomst een beetje loopt te plagen slaat hij haar in haar gezicht. Verder krijgt hij een woedeaanval op zijn dochter Ibi, waarbij hij meerdere klappen uitdeelt. Het allerergste is wel dat hij Tirza en haar vriend Choukri vermoord.

Seks

Vaak rare vormen van seks. Jörgen en zijn echtgenote ‘’spelen’’ een spel waarin hij het beest is en hij haar achtervolgt. Verder betrapt hij beide dochters terwijl ze seks hebben en dat is dan ook uiteindelijk de reden waarom hij Tirza en haar vriendje vermoordt.

Perfectie

Jörgen houdt zich heel erg bezig met zijn dochter Tirza, hij dwingt haar om alles goed te doen en om perfect te zijn. Tirza is daarom ook alleen maar bezig om de perfecte dochter uit te hangen: ze denkt bijvoorbeeld dat mensen alleen van haar houden als ze goede cijfers haalt. Het gevolg daarvan is onder andere dat Tirza anorexia krijgt.

Fantasie

Als Jörgen in Namibië is weet hij niet meer of hij Tirza nou wel vermoord heeft of niet. Hij maakt zichzelf steeds wijs dat het niet zo is en fantaseert over het moment waarop hij Tirza weer ziet. Hij schrijft zelfs e-mails vanaf Tirza’s e-mailadres naar hemzelf, het lijkt dus echt alsof Tirza nog gewoon leeft.

Titel

Tirza is de naam van de dochter waar het allemaal om draait, Jörgen Hofmeester is geobsedeerd door haar en kan haar niet loslaten.

Motto

N.v.t.

Opdracht

N.v.t.

Informatie over de schrijver

Grunberg heeft al erg veel boeken geschreven. In 2003 verscheen één van zijn bekendste boeken De asielzoeker. Het boek Tirza kwam in 2006 uit en is ook één van zijn bekendste boeken. Hij schrijft voornamelijk romans. Momenteel woont Grunberg in New York en is hij nog steeds bezig met het schrijven van boeken.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.