Zit je in 4/5 havo en heb je een N&T of N&G profiel? Vul deze korte vragenlijst in over chemie-opleidingen en maak kans op 20 euro Bol.com tegoed.

Meedoen

New York

Beoordeling 6.2
Foto van een scholier
  • Werkstuk door een scholier
  • 2e klas vwo | 3488 woorden
  • 15 juni 2005
  • 247 keer beoordeeld
  • Cijfer 6.2
  • 247 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
ADVERTENTIE
Musical The Prom verloot een limousine naar je eindfeest!

Zit je middenin je eindexamens en wil je in stijl naar je eindfeest? Doe dan mee aan de winactie en maak kans op een limousine die jou en je vrienden naar jullie eindfeest brengt!

Ja, ik doe mee!
New York - Nieuw Amsterdam

Wij: Dani en Berry, hebben gekozen voor het onderwerp New York/Nieuw Amsterdam omdat we er wel meer van zouden willen weten. Bijvoorbeeld, je hoort vaak wel dat New York vroeger Nederlands is geweest maar hoe alles nou precies zat, dat hebben wij ons zelf een stuk duidelijker gemaakt.
Wij hebben bij het maken van het werkstuk veel gebruik gemaakt van de geschiedenis en begeleiding mentor lessen in de mediatheek. Ook hebben we thuis bij elkaar aan het werkstuk gewerkt.
Het werkstuk is verdeeld in 4 deelvragen en 1 hoofdvraag:

Hoofdvraag:
Waarom is New York uit gegroeid tot zo’n enorme Wereld stad?
Deelvragen:
*Waarom is New York op deze plaats gevestigd en door wie?
*Waarom werd Nieuw Amsterdam, New York?
*Hoe verliep de geschiedenis van het vrijheidsbeeld?
*Hoe is New York in het heden?

1. Waarom is New York op deze plaats gevestigd en door wie?

Nieuw-Amsterdam was de naam van de zeventiende eeuwse gevestigde nederzetting in de Nieuw-Nederland kolonie, die later zou uitgroeien tot wat de stad New York nu is. Deze Nederlandse kolonie lag tussen de Zuidrivier (de huidige rivier de Delaware) en de Fersche rivier (de Connecticut) met als middelpunt de Noordrivier of Grote rivier (de Hudson). Het gebied bevindt zich in de hedendaagse staten New York, Delaware, Connecticut en New Jersey. Van daaruit werden kleine gemeenschappen gesticht.

De nederzetting is in 1624 gesticht door de West-Indische Compagnie. Deze was gelegen op de slimme zuidelijke punt van het eiland Manhattan en was bedoeld om de bonthandel van de compagnie in de Hudson-vallei te beschermen. Nieuw-Amsterdam bloeide uit tot de grootste Nederlandse koloniale nederzetting in Noord-Amerika en bleef in Nederlandse handen tot 1664 toen het in Engelse handen viel. De Nederlanders kregen het in 1673 weer kort in handen. Nadat ze de naam veranderden in Nieuw-Oranje werd het in 1674 definitief overgedragen aan de Engelsen. Het jaar 1625 is het jaartal van de officiële stichting van de stad New York (Nieuw-Amsterdam). Voor deze erkenning werd 1664 als het jaar van stichting van New York gezien (de overname van de Engelse).


De allereerste
Vroege nederzetting (1609-1624)
De eerste beschreven ontdekkingstocht door de Nederlanders van het gebied wat nu New York Bay genoemd wordt was in 1609 met de reis van Henry Hudson.
Met Hudson reisde een aantal Vlamingen mee.
Ze vonden de rivieren bij New York, maar ze waren eigenlijk op zoek naar een doorgang om door te reizen naar China voor de Oost-Indische Compagnie. In plaats van om verder naar China te proberen varen, zag hij dat er in het gebied rond New York de mogelijkheid was om beverhuiden te verhandelen. Dit werd ook gedaan omdat beverhuiden in die tijd veel geld opleverde in Europa. Beverhuiden werden vooral gebruikt voor het maken van waterdichte hoeden.
Een bijproduct van de handel in beverhuiden was castoreum. Castoreum is een uitscheiding van de ingewanden dat gebruikt werd omdat hij zou kunnen genezen.

Een aantal expedities naar New York volgden in de daarop volgende paar jaren. In 1614 zorgde een expeditie geleid door Adriaen Block voor de eerste Nederlanders die het gehele jaar in de Nieuw-Nederland kolonie bleven.
De eerste 15 jaar werd het eiland Manhatten weinig gebruikt door de Nederlanders. De kolonie was alleen bedoeld om er winst te gaan maken met de handel. Het eiland werd niet als een middel gebruikt om de Nederlandse cultuur over te brengen, hierdoor werd het eiland zelf minder belangrijk in vergelijking met de beverhandel. De handelaren van de compagnie konden hier gemakkelijk met de Indiaanse jagers onderhandelen over de huiden in ruil voor goedkope Europese handelswaar en wampum (Indiaanse kralenketting). Wampum werd als snel verhandeld onder Nederlands toezicht op Long Island.

Eerste kolonisten
In mei 1624 kwam de Nieuw Nederland, een schip gemaakt door de West-Indische Compagnie, aan bij het eiland Manhattan. Aan boord waren ongeveer 30 Belgische families: de meeste waren Walen, met een aantal Vlamingen. De passagiers werden snel verspreid: na het op het land brengen op Noteneiland (tegenwoordig Governor’s Island), bouwden acht kolonisten snel een fort in het zuidelijke gedeelte van Manhattan - op de huidige plaats van Battery Park. De anderen verspreidden zich als volgt: vier echtparen en acht mannen gingen naar de Delaware en bouwden daar Fort Nassau (dicht bij de huidige stad Gloucester in New Jersey). Twee gezinnen en zes mannen voeren stroomopwaarts op de Fresche rivier (Connecticut) en bouwden een kleine vesting op de plaats waar nu de stad Hartford ligt. Ongeveer achttien gezinnen bleven aan boord van de Nieuw Nederland en voeren stroomopwaarts de Hudson op. Ze gingen aan land op de plaats waar nu stad Albany ligt (hoofdstad van New York State).

Vestingwerken
In 1625 zorgde de dreiging van een aanval van andere Europese landen die ervoor dat de directeuren van de West-Indische Compagnie (WIC) een plan maakten om het begin van de Hudson rivier te beschermen. In het plan stond ook om een nieuw fort te bouwen met in de buurt de handels post.
Er is bewijsmateriaal dat de WIC al in 1620 zo’n soort fort wou bouwen. Het bewijsmateriaal komt uit een brief van dat jaar van de Engelse architect Inigo Jones, die waarschijnlijk door het bedrijf gevraagd was om het fort te bouwen. In de brief adviseert Jones de WIC om niet een houten fort te bouwen, maar te kiezen voor een fort van steen en kalk en omringd door grachten. De tekening van Jones was gelijk aan het traditionele sterontwerp dat kanonskogels kon af weren toegepast.
Als locatie voor het gemetselde fort kozen de directeur Willem Verhulst en ingenieur Cryn Fredericks een plaats net boven het zuidelijke puntje van Manhattan. Het nieuwe fort moest Fort Amsterdam worden genoemd. Tegen het eind van het jaar was de plek afgebakend direct ten zuiden van Bowling Green op de plek van huidige U.S. Custom House (douane). Ten westen van het fort werd later de stortplaats van New York en is uiteindelijk Battery Park geworden.

2. Waarom werd Nieuw Amsterdam, New York?

Verhulst was niet populair als directeur van de WIC (West Indische Compagnie), vooral door zijn slechte omgang met geld van de kolonie en zijn slechte behandeling van de kolonisten die hij zag als gewone werknemers. Begin 1626 werd Verhulst vervangen door Peter Minuit. Als onderdeel van de bouw van het fort begon Minuit met zijn beleid om Manhattan te 'kopen' van de lokale Lenape-bevolking voor handelswaar ter waarde van zestig gulden.
Dit was het begin van de legende dat Minuit Manhattan 'gekocht' heeft van de Indianen voor spulletjes ter waarde van 24 dollar. De meeste geschiedkundigen zijn het eens over dat de Lenape-indianen geen idee hadden hoeveel het land waard was. Dit was omdat ze elk seizoen verplaatsten en leefden van elk land waar ze op dat moment woonden.
Terwijl het fort gebouwd werd, leidde de steeds groter wordende Mohawk-Mohicanenoorlog in de Hudson-vallei ertoe dat het bedrijf de kolonisten ging verplaatsen in de buurt van het nieuwe Fort Amsterdam.

Door het tekort aan huizen en gebouwen, en de mensen die geen winst maakten zorgde ervoor dat alle plannen vervaagde.

In plaats van het originele stenenfort werd een eenvoudig blokhuis gebouwd, omringd door een berg van hout en aarde. Een zaagmolen werd gebouwd op wat nu Governors Island is. De nieuwe vestiging had een bevolking van ongeveer 270 mensen, met de kinderen. Een tekening die in de kaartenverzameling van de Oostenrijkse Nationale Bibliotheek van Wenen in 1992 is gevonden, geeft een goed beeld van het midden-zeventiende-eeuwse Nieuw-Amsterdam, zoals het gezien kon worden vanaf Governor's Island.
Nieuw-Amsterdam kreeg stadsrechten op 2 februari 1653. Op 20 april 1657 gaf Nieuw-Amsterdam vrijheid van godsdienst aan joden. Nieuw-Haarlem werd officieel erkend in 1658.
In de tweede Engels-Nederlandse oorlog tussen Engeland en het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden werd Nieuw-Nederland veroverd door de Engelsen. Op 24 september 1664 werd Peter Stuyvesant de directeur-generaal van de WIC en gaf Nieuw-Amsterdam aan de Engelsen. De kolonie werd later hernoemd als New York naar de Graaf van York - broer van de Engelse koning Karel de Tweede - die het land had gekregen.
In 1667 trokken de Nederlanders voorgoed weg uit Nieuw-Amsterdam met het verdrag van Breda en kregen de rechten van Suriname toegewezen. In een latere oorlog tussen de Engelsen en de Nederlanders veroverden de Nederlanders de kolonie in 1673 kortstondig terug en werd deze hernoemd in Nieuw-Oranje. Na ondertekening van het Verdrag van Westminster op 19 februari 1674 werd Nieuw-Amsterdam/New York voorgoed overgedragen aan de Engelsen.

3. Hoe verliep de geschiedenis van het vrijheidsbeeld?

Toen de Franse regering `Mademoiselle Liberté` aan New York aanbood, als herinnering aan het wapenbroederschap tijdens de onafhankelijkheidsoorlog, aarzelden de New Yorkers. Ze hadden liever hun eigen Uncle Sam gebauwd. Pas toen de Fransen hun geschenk aan Boston wilden geven, waren de New Yorkers zo vriendelijk het toch aan te nemen. Het geld voor het voetstuk, dat ze zelf moesten betalen, kregen ze maar met moeite bij elkaar.

Op 28 oktober 1886 onthulde president Cleveland het standbeeld. Ter gelegenheid van haar honderdjarige jubileum werd `Lady Liberty` gerestaureerd en in juli 1986 werd ze door president Reagan opnieuw gepresenteerd. Zonder voetstuk is de bronzen dame 46 meter hoog en weegt ze 225 ton. De fakkel in haar hand brandt 90 meter boven de zeespiegel. De moeder van de beeldhouwer Frédéric-Auguste Bartholdy stond model voor het vrijheidsbeeld.

Het ijzeren geraamte is van Gustave Eiffel, de maker van de Eiffeltoren. Alle schoolkinderen kennen het gedicht dat op het voetstuk staat en waarmee Amerika de `vermoeiden, armen en onderdrukten` uit alle landen welkom heet.

Toen de immigranten nog per schip naar Amerika reisden, vloeiden er vaak tranen bij het zien van dit standbeeld. Je kunt helemaal tot boven in het standbeeld komen om vanuit de ramen in de kroon te genieten van het mooie uitzicht. Om boven te komen moet je 354 traptreden opgaan.

4. Hoe is New York in het heden

New York city is een stad met meer dan 9 miljoen inwoners en heeft een oppervlakte van meer dan 780 vierkante kilometer. De staat waarin New York city ligt heet ook New York en daarom wordt er, wanneer men spreekt over de stad New York, ook vaak over New York City gesproken. Ondanks dat New York City de grootste stad van de staat New York is, en zeker de belangrijkste, is het niet de hoofdstad. De hoofdstad van de staat is Albany die ongeveer 250 kilometer boven New York ligt. New York ligt aan de oostkust van Amerika zo'n 380 kilometer noordelijk van de hoofdstad Washington DC. De stad ligt op dezelfde breedtegraad als Istanbul en Rome. Verder zijn er drie internationale vliegvelden en de gemiddelde reisduur van Amsterdam naar New York is ongeveer 8 uur.
New York is een stad waarbij één ding altijd blijft veranderen: het bauwen, slopen en het opnieuw bouwen van gebouwen. Maar toch is er een ding dat altijd hetzelfde blijft: de vele verschillende culturen en nationaliteiten van mensen. Door de immigratie is New York altijd blijven groeien.
New York bestaat uit vijf stadsdelen: Manhattan (met de meest bekende met de meeste toeristische bezienswaardigheden), de Bronx, Staten Island Brooklyn en Queens.

Manhattan.
Down Town Manhattan, met Ground Zero waar ooit de Twin Towers stonden, Mid Town Manhattan en Up Town Manhattan.
De naam Manhattan komt waarschijnlijk van de Delaware-indianen die er toen leefden. Manados, Manahata, Manahtoes en Manhattos zijn een paar schrijfwijzen van de naam die de indianen het gebied toen gaven. Het betekend 'eiland' of 'heuvelachtig eiland'. De nieuwe bewoners namen deze naam over en noemden het gebied 'eiland Manhattes'.
Manhattan's groene hart is Central Park, zo'n 337 hectare met moeras en modder. Dé plek waar de meeste New Yorkers hun rust zoeken, voor veel toeristen een mooie bezienswaardigheid.
Ook heeft Central Park een kleine dierentuin, een zwembad en zijn er vaak gratis voorstellingen en optredens.

Het Empire State Building is 102 verdiepingen, 417 meter hoog en heeft 6400 ramen.
Het Empire State Building is een gebouw waar je met de lift heel snel naar de 86ste en 102e verdieping schiet op 320 en 417 meter hoogte, met alle twee een uitkijkpost.
Op de 86e verdieping staat een top van metaal en glas, en is zestien verdiepingen hoog. Hij was bedoeld als aanlegplaats voor luchtschepen (zeppelins), maar is daarvoor maar twee keer gebruikt. Sommigen vonden de mast het gebouw lelijk maakte, maar dat was voordat er in de klassieke film King Kong uit 1933 een reuzenaap aan ging hangen. Tegenwoordig wordt de
top bij feestdagen en bijzondere gelegenheden in allerlei kleuren verlicht.
Attracties in het gebouw zijn de Guinness Exhibition of World Records en Skyride, een nagemaakte vlucht over de stad in een theater dat beweegt.
Tijdens de bouw groeide het gebouw erg hard: elke week kwam er 4,5 verdieping bij. In een tijd van 10 dagen maakte de 3500 bouwvakkers veertien verdiepingen. Het Empire state building ging open op 1931, eerder dan was gepland. En het koste 5 miljoen dollar minder dan de 50miljoen die ze te besteden hadden. Vanaf het begin was het een populair gebouw bij de toeristen, maar tijdens de “crisisjaren” was het gebouw voor de helft leeg, vandaar de bijnaam “Empty State Building”. In 1945 was er een Amerikaans leger vliegtuig tegen het gebouw aangevlogen, zonder dat er veel schaden was.
Dit is sinds 11 september weer het hoogste gebouw van New York in het stadsdeel Midtown Manhattan.

Times Square
Dag en nacht zie je op Times Square lichtreclames. Hier zie je theaters, restaurant en gebouwen die zelf al attracties zijn. Dit stukje mooie stukje straat is de nieuwste attractie van de stad: New 42nd Street. Dit legendarische stuk tussen 8th Avenue en Broadway moet in de 21e eeuw steeds mooier worden.

Times Square lijkt nu helemaal niet op de wilde buurt die het in 1989 geworden was. Er zijn nieuwe gebouwen gekomen gebouwd. Op Duffy Square is een gebouw dat er alleen maar is voor lichtreclames. In het nieuwe gebouw op nr. 4 Times Square, bijgenaamd de ‘Citadel of Chic’, zitten de kantoren van Vogue, Vanity Fair en de New Yorker. Nog maar een paar jaar geleden was alleen al de gedachte dat er een redacteur van Vogue op Times Square zou komen onmogelijk.

West Village
Het oudste deel van New York, West Village ooit 'Noortwyck' en 'Greenwijck', wordt nu 'The Village' genoemd en ziet er heel anders uit dan de moderne straten die Manhattan heeft.
Smalle, bochtige straatjes met keien als bestrating slingeren door het oude deel van de stad. The Village is voor de New Yorkers één van de meest populaire stadsdelen.
Er wordt ook nog veel jazzmuziek gespeeld in de Village in de bekende clubs als 'Blue Note' en 'Village Vanguard'. The Village, waar Bob Dylan zijn eerste joint rookte, Jimmi Hendrix ooit woonde en de Rolling Stones in de muziekstudio's zaten.

China Town
Een ander zeer bekend deel van New York is China Town. Op het zuidelijke deel van Manhattan zijn een hoop winkeltjes waar je typisch Chinese voorwerpen en producten kunt kopen. Van vreemde fruit en groentesoorten tot rijstkommen, eetstokjes en theeserviezen, vanalles is er te koop. En natuurlijk niet te vergeten: de vele Chinese Restaurants.

South of Houston
Van China Town kom je al gauw op Soho, de afkorting van South of Houston, dat vroeger een industrieel gebied was dat in verval raakte. Door de lage huren gingen vele artiesten en kunstenaars de oude bedrijfsgebouwen opknappen en omtoveren in een 'hippe', kleurrijke
gebouwen, dat nu zijn vele art-galleries, winkels, 'coole' restaurants en trendy bars .

Bronx
Het Yankee Stadium ligt in de Bronx. Het stadion ligt vlakbij de East Side buurt, dat in de jaren tachtig één van gevaarlijkste buurten van de wereld was.
Het was ook niet gek dat de eigenaar van de Yankees ooit heeft gedreigd uit deze buurt te vertrekken, net als de vele rijke New Yorkers die naar long Island trokken. Long Island zelf is al een van de zes meest rijke steden van de Verenigde Staten.
Drugsdeals, zwerfvuil, dichtgetimmerde gebouwen, hangjongeren en jeugdbendes waren het straatbeeld in de Bronx. Gelukkig is de criminaliteit in deze wijk flink afgenomen.

Net als de Bronx was ook Harlem één van New York grootste probleemwijken, de wijk waar vele 'Afro-American' artiesten begonnen. Ook Harlem is in de laatste jaren erg vernieuwd om er een veiligere buurt van te maken .

Staten Island
Staten Island, vroeger heette het Staten Eylandt, genoemd naar de Nederlandse 'Staten Generaal' is een eindje weg van Manhattan. Staten Island is verbonden met Brooklyn via de Verrazano-Narrows Bridge. Deze brug is vernoemd naar Giovanni da Verrazano die in 1524.
Staten Island was ooit een militaire basis. De overblijfselen van de forten uit de Burgeroorlog Dit kun je nog zien aan de forten uit de burger oorlog.

Brooklyn
Brooklyn is bekend om de wijken waar je veel mensen van hetzelfde nationaliteit in één wijk vind. Allerlei nationaliteiten wonen in dit deel van New York. Spaans, Aziatisch, Pools, Orthodox-joods, Arabisch en African-Americanse mensen vind je in dit gebied.

Queens
In Queens liggen de Silvercup Filmstudio's, Amerika’s grootste film studio na Hollywood. Allerlei bekende, ook in Nederland populaire Tv-series worden hier gemaakt.
Queens is met Manhattan verbonden via de Queensboro Bridge.

Uitgaan
New York is ook een goede stad om uit te gaan. Je kunt er eten en winkelen en er zijn nog een veel meer dingen te doen.
De nachtclubs beginnen pas leuk te worden na middernacht, de disco’s zijn altijd goed bewaard gebleven. De jazz is teruggekomen, vooral in de clubs in Greenwich Village, de West 50s en Upper East side.
In plaats van al het andere uitgaan is er ook veel theater, van mega-producties voor het grote publiek op Broadway tot kleine beginnende toneel stukken in kelders. Buiten Broadway is meestal goedkoper, en kan toch heel mooi zijn. Er zijn officieel 38 Broadwaytheaters, ongeveer 20 off-Broadway- (minder dan 500 plaatsen) en ongeveer 300 off-off Broadtheaters (minder dan 100 plaatsen).

Vervoer
New York is een van de drukste steden van de wereld. In New York zijn een hoop mogelijkheden om te reizen. Hieronder worden er een paar opgenoemd.

Autorijden
New York is geen stad om auto te rijden, het is veel te druk op de wegen, en de parkeer garages zijn altijd vol en veel te duur. Dus als het kan, ga lopends. Het is goedkoper bespaart tijd, en het is nog gezond ook.

Taxi’s
Zo als je vast wel eens hebt gezien zijn er in New York veel taxi’s. Taxi’s zijn een goede mannier om je te verplaatsen in New York: er rijdt er altijd wel één in de buurt en meer passagiers (vier per taxi) of bagage kost niets extra, een nadeel is wel dat er zoveel verkeer rond rijdt, dus je kan vaak stil komen te staan. Het basistarief is 30 cent voor iedere 1,5 mijl (2,5 km) en 20 cent voor iedere minuut stoppen of opstopping.

Start tarief $2.00
Elke 1.5mail (2.5 km) $0.30
Voor elke minuut stil staan $0.20
Bagage en passagiers (tot 4) Gratis

Openbaar vervoer
De metro is goedkoopste vervoermiddel en ook een van de veiligste. De metro is goed voor lange afstanden en tijdens de spits.
Bussen kunnen ontspannend zijn en een fraai uitzicht hebben, ze zijn soms ook erg langzaam. Ze stoppen om de twee straten.

Hoofdvraag:
Waarom is New York uit gegroeid tot zo’n enorme wereld stad?

De Nederlanders zijn rond de 16e en 17e eeuw naar New York gegaan, zij hadden daar gezien dat het een goede handels plaats voor handel was. De Engelsen en andere landen die kolonies stichtte hadden ook wel interesse in deze goede plaats. Na een Drietal oorlogen met Engeland is “Nieuw Amsterdam” veroverd door de Engelsen hernoemd tot “New York”.
De handel en de economie gingen nog beter nadat in de 19e eeuw in New York een haven werd gebouwd. Doordat het in New York zo goed ging met de economie kwamen er steeds meer mensen uit verschillende landen naar New York in de hoop op een beter leven. Door de vele verschillende nationaliteiten kent New York meer dan 40 verschillende talen.
Door de vele immigranten is New York uitgegroeid tot een wereld stad met 9 miljoen inwoners.

Nawoord

Wij hebben ons werkstuk over New York (Nieuw-Amsterdam) gedaan, omdat het ons een leuk onderwerp leek, en er leek veel over te vinden.
Wij hebben heel hard ons best gedaan om het werkstuk tot een goed geheel te laten worden. Op het begin hadden we alle informatie van verschillende sites gehaald (zie bronnen ). We hadden eigenlijk alle informatie in een kluitje in een word document gezet. Toen hebben we alles in de goede volgorde gezet en vertaalt in “onze” taal. We hebben geprobeerd het werkstuk overzichtelijk en netjes eruit te laten zien.
Ook hebben wij er nog wat plaatjes van verschillende sites in ons werkstuk gezet (zie bronnen ). We hebben veel met het internet gewerkt. Een groot deel van ons werkstuk, is thuis gemaakt. Dat andere deel hebben we in de mediatheek gemaakt van school. We hebben elke geschiedenisles aan het werkstuk gewerkt en alle lessen van Begeleiding Mentor. Thuis hebben we toch wel een paar uur aan het werkstuk zitten werken. Alles bij alles vinden wij toch dat het een goed, mooi en verzorgt werkstuk is geworden.

Bronnen:

• http://www.hollandrunner.nl/ny_history.html
• http://www.verenigdestaten.info
• http://www.wikimedia.org/nl-portal/
• http://users.skynet.be/newyorkfoundation/
• http://nl.wikipedia.org/wiki/Nieuw-Amsterdam_%28New_York%29#Geschiedenis
• Google Plaatjes
• Google Discussiegroepen

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

K.

K.

Het is niet geschoten maar gebroken. Verder vind ik het heel orgineel. Het heeft me goed geholpen!

14 jaar geleden

J.

J.

wat nep

10 jaar geleden

R.

R.

Ik vind het veel info, maar het is moeilijk uitgelegd. Ik moet een werkstuk maken over New York. Dan zal ik goed moeten lezen en het moeten snappen!

10 jaar geleden

1.

1.

weet je waarom New York juist hier in ontstaan

9 jaar geleden

N.

N.

beetje lang

9 jaar geleden

N.

N.

leuke werkstuk hoor jongens ik ga ook denk ik ook mijn werkstuk over new york houden.

9 jaar geleden

R.

R.

goed gedaan ik zit zelf 1e klas vwo maar is uitgelegd op de manier dat ensen het niet heel goed begrijpen thanks

5 jaar geleden

R.

R.

mensen*

5 jaar geleden