Gezocht: vmbo-scholieren uit jaar 3 of 4! Vul deze vragenlijst over het mbo in, en maak kans op een cadeaubon van 25 euro.

Meedoen

Mythe van de Danaïden

Beoordeling 7
Foto van een scholier
  • Werkstuk door een scholier
  • 3e klas vwo | 2053 woorden
  • 13 april 2020
  • 2 keer beoordeeld
  • Cijfer 7
  • 2 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
Methode
ADVERTENTIE
Musical The Prom verloot een limousine naar je eindfeest!

Zit je middenin je eindexamens en wil je in stijl naar je eindfeest? Doe dan mee aan de winactie en maak kans op een limousine die jou en je vrienden naar jullie eindfeest brengt!

Ja, ik doe mee!

Inhoudsopgave


- Inleiding


- Samenvattingen


-  Hoe het allemaal begon


- Wat hebben de Danaïden gedaan?


- Waarom hebben de Danaïden dit gedaan?


- Hoe is het verder afgelopen met de Danaïden?


- Waarom hebben de zonen geen straf?


- Conclusie


- Evaluatie


- Bronnenlijst


Inleiding


Je hebt misschien wel eens gehoord van de Danaïden. Ze zijn de vijftig dochters van Danaos en bekende figuren hij de Tartaros, in de Griekse onderwereld. Maar, wat doen ze daar eigenlijk? Waarom doen ze dat?


Samenvattingen


Proloog


De Grieken geloofden in leven na de dood. Nadat iemand overleed werd hij/zij een schim en kwam terecht in de Hades, de onderwereld. De Hades was een donkere, mistige, koude plek, waar schimmen doelloos ronddwaalden. De koning van de onderwereld was Hades een broer van Zeus. Het uitspreken van zijn naam zou ongeluk brengen, dus noemen de Grieken hem "Zeus van de doden", of " Πλούτων": de Rijke, omdat hij ook de beschikking had over de ondergrondse edelmetalen en verantwoordelijk was voor goede oogst.


Er zijn drie afdelingen in de Hades: de Asphodelosweide (de meeste schimmen, saai bestaan), de Elyseïsche velden (voorbeeldige schimmen, goed bestaan), de Tartaros (schurken, kwellingen). De heerser van de Elyseïsche velden was Kronos (vader van Hades) en de heerseressen van de Tartaros waren de Erinyen (wraakgodinnen).


Tekst 26: In de onderwereld


Wanneer je als mens stierf, ging je op reis naar de onderwereld. Het rijk van Hades en zijn vrouw Persephone. Je werd geleid door Hermes bij de reis die je als schim ging maken. Hermes bracht je naar de rivier de Acharon. Dit was de grens tussen de boven- en onderwereld. De veerman Charon bracht de schimmen over in zijn bootje, maar de overtocht kostte wel één obool. Deze had je tijdens de begrafenisritueel onder je tong gekregen. Ook moest je netjes zijn begraven, wilde je meegaan op de overtocht. Anders moest je blijven rondzwerven aan de oever. Wanneer je eenmaal binnen was stond er nog meer voor je te wachten. De hond Kerberos zorgde ervoor dat er geen ongenodigde gasten naar binnen of buitengingen. Als je dan langs Kerberos was gekomen kon je Hades en zijn vrouw Persephone zien zitten. Hades deed niet aan de beoordeling van schimmen. Dat liet hij over aan de drie rechters: Minos, Aiakos en Rhadamanthys. Zij konden je naar drie verschillende plekken sturen: naar de Asphodelos weide, naar de Elyseïsche Velden of naar de Tartaros.


Wanneer de schimmen eenmaal de onderwereld binnen waren, konden ze die niet meer verlaten. Er was echter één uitzondering: de onderwereldgodin Hekate kom schimmen mee naar boven nemen om ze te laten spoken. Sommige Grieken geloofden in wedergeboorte. Een gelukmoment was voor degene die op de Elyseïsche Velden mocht verblijven. Zij mochten namelijk zelf het tijdstip van hun wedergeboorte bepalen. Maar de allergrootste beloning was wel dat als je drie keer achterelkaar naar de Elyseïsche Velden was gestuurd. Zij mochten naar de Eilanden van de Gelukzaligen en hoefden nooit meer terug naar de aarde.


Tekst 27: De overkant van de Acheron


Sommige levenden zijn erin geslaagd de onderwereld in te komen, zoals Odysseus, die een bepaalde ziener uit de onderwereld nodig had. Hij ging naar een eiland waar een ingang naar de onderwereld zou zijn. Hij deed een offerritueel en niet veel later verschenen er toespreekbare schimmen. Herakles is ook in de onderwereld geweest. Hij kwam voor Kerberos. Het kostte hem heel wat meer werk om de driekoppige hond mee te nemen, en vervolgens weer terug te brengen, maar gelukkig had hij de hulp van de goden. Orpheus was een hele goede zanger. Iedereen hield van zijn muziek en het kalmeerde zelfs het woestste beest. Zo kreeg hij de goden met gemak zo ver hem in de onderwereld toe te laten.


Tekst 28: Straf


Het diepste deel van de onderwereld wordt de Tartaros genoemd. Hier zitten de allerergste misdadigers.


Onder andere zat Ixion hier. Hij draaide eeuwig rond op een gloeiend rad. De rede dat hij deze straf had gekregen was omdat hij als eerste mens een familielid had vermoord. Dit was nog geen rede om hem naar de Tartaros te sturen. Dit wist Zeus, want hij vergaf hem. Hij nodigde hem zelfs uit aan tafel bij de goden. Ixion probeerde hier Hera te versieren. Ook dit vond Zeus geen rede om hem naar de Tartaros te sturen, want hij vergaf hem opnieuw. Hij maakte zelfs een nep-Hera van wolken. Maar dit alles was niet genoeg voor Ixion, want hij probeerde ook nog bij Hera is gunst te komen en schepte tegen zijn vrienden op aarde op dat hij de liefde had bedreven met Hera. Deze laatste stunt had Zeus woedend gemaakt en hij had als gevolg Ixion naar de Tartaros gestuurd.


De Danaïden, de dochters van Danaos, zaten ook in de Tartaros. Zij schepten zonder een pauze, water in een bodemloos vat. Deze straf hadden ze verdiend omdat ze hun echtgenoten hadden vermoord. Ze waren namelijk ooit allemaal getrouwd met hun neven. Met de zonen van de broer van Danaos, Aigyptos. Zij hadden ooit ruzie en hebben het bijgelegd door hun vijftig zonen en vijftig dochters met elkaar te laten trouwen. Ondertussen had Aigyptos zijn zonen de opdracht gegeven om hun vrouwen en schoonvader te vermoorden tijdens hun huwelijksnacht. Maar Danaos was hen voor. Hij had elk van zijn dochters een scherpe haarnaald gegeven waarmee zij haar man mee vermoorde. Elke dochter, behalve één. Zij was op slag verliefd op haar man en hij op haar. Zij weigerde haar man te doden en ontsnapte daardoor als enige aan de straf.


Als laatste is er Sisyphos. Sisyphos was eindeloos bezig met een rotsblok tegen een berg op duwen, die steeds vlak boven aan de top weer naar beneden rolde. Deze straf moest hij uitzitten omdat hij een echte schurk was geweest. Hij had namelijk ook toevallig gezien hoe Zeus als adelaar, de nimf Aigina ontvoerde. Hij vertelde dit natuurlijk meteen aan de vader van Aigina. Zeus was woedend en gaf Thanatos de opdracht om Sisyphos af te voeren naar de Tartaros. Sisyphos nam echter Thanatos gevangen waardoor er een lange tijd niemand op aarde kon sterven. Toen Hades kwam om dingen zelf recht te zetten, gaf Sisyphos zijn vrouw de opdracht op zijn lichaam niet te begraven. Daardoor kon zijn schim de onderwereld niet en heeft hij toestemming gekregen om voor een begrafenis te zorgen. Maar Sisyphos was helemaal niet van plan om voor een begrafenis te zorgen. Hij leefde daardoor nog een lange tijd voor dat Hades hem definitief ophaalde en meenam.


Tekst 29: Begrafenis


Het begraven van een overleden Griek was een lang proces. Het lichaam werd opgebaard op een hoog bed, nadat het gewassen was en gezalfd met olie. Er werd een muntje onder de tong gelegd waarmee de schim de overtocht van de Acheron kon betalen. Hierna mochten de familieleden en vrienden afscheid nemen van de overledene. Drie dagen na het overlijden werd het lichaam met een stoet naar de begraafplaats gedragen, waar het lichaam of de as ervan, werd begraven. Bij het graf werd een monument gezet uit eer en nagedachtenis. Het huis werd ritueel gereinigd en de schim "trakteerde" de mensen die hem/haar begraven hadden op een feestmaal. De begrafenis was erg belangrijk voor de Grieken omdat zij geloofden dat als het slecht verliep de schim niet het dodenrijk in zou komen en rond zou blijven spoken. Als er na het overlijden niet meer aan hem/haar gedacht werd, vervaagde de schim langzaamaan en zou hij/zij niet meer verder voortleven (in het dodenrijk). De familie van de overledene kwam regelmatig bij het graf bijeen om de overledene te herdenken en offers te schenken.


Hoe het allemaal begon


Danaos had een tweelingbroer genaamd Aigyptos, die vijftig zonen had. Hun vader heerste over het Egyptische gebied Chemmis. Na de dood van hun vader kregen de broers ruzie over de verdeling van het gebied. Om het probleem op te lossen stelde Aigyptos voor om hun zonen en dochters met elkaar te laten trouwen. Danaos vertrouwde het idee niet en raadpleegde een orakel. Het orakel vertelde hem dat zijn broer van plan was al zijn dochters te doden. Hij stelde voor te vluchten naar Argos, waar Danaos koning zou worden.


Danaos bouwde een schip met hulp van godin Athena en voer samen met zijn dochters naar Argos. Daar vertelde hij dat hij door de goden voorbestemd was om koning te worden. De koning vond het een raar verhaal, maar het volk had er geen problemen mee. Zij waren niet blij met hun huidige koning en dwongen hem nu om af te treden. Danaos werd de nieuwe koning.


Aigyptos was niet blij toen hij hoorde van het vertrek en de kroning van Danaos en bedacht een nieuw plan: hij stuurde zijn vijftig zonen naar Argos om de dochters en Danaos zelf, te doden. Verder had hij aan een oom gevraagd of hij Danaos kon overtuigen om toch de kinderen te laten trouwen. Dat deed de oom, maar Danaos weigerde weer. Toen had Aigyptos er genoeg van en blokkeerde de watervoorzieningen van Argos. Zo moest Danaos het huwelijk wel laten doorgaan.


Wat hebben de Danaïden gedaan?


Nadat ze gedwongen waren om met hun neven te trouwen, hadden ze elk een scherpe haarnaald gekregen van hun vader om hun man mee te vermoorden. Deze opdracht zouden ze uit moeten voeren tijdens hun huwelijksnacht. Iedere dochter heeft deze taak uitgevoerd. Iedere dochter, behalve één. Deze ene dochter was op slag verliefd op haar man en deze liefde was ook wederzijds. Zij kon als enige dochter de straf die zij op hadden gekregen, ontlopen. Haar vader daarentegen wilde haar opsluiten, maar de liefdesgodin Aphrodite hield hem tegen. Zo leefden de zogeheten Hypermnestra en Lygkeus nog lang en gelukkig.


Hoe is het verder afgelopen met de Danaïden?


De dochters bleven eerst nog doorleven. Pas na hun dood kwamen zij in de onderwereld en kregen hun straf.


Danaos organiseerde een hardloopwedstrijd om huwelijkskandidaten voor zijn 49 andere dochters te vinden. De winnaar mocht als eerste een van de meisjes kiezen om mee te trouwen, nummer twee mocht als tweede kiezen, nummer drie als derde, enzovoort. Eerst hadden maar weinig mannen interesse om met een moordenares te trouwen, maar toen het bleek dat de eerste huwelijken goed gingen wilden er wel meer met een van de dochters van de machtige Danaos trouwen. Zo vonden kregen alle 49 een nieuwe echtgenoot. Danaos maakte van Argos een grote machtige stad en al het nageslacht vormde een gelukkige Koninklijke familie.


Waarom hebben de zonen geen straf gekregen?


Waarom de zonen geen straf hebben gekregen lijkt me wel duidelijk. Alle zonen, op één na, zijn allemaal vermoord door hun echtgenotes. De enige zoon die niet is vermoord, is de zoon die op slag verliefd was op zijn vrouw. Echter, als de zonen niet waren vermoord en eerder waren geweest dan hun echtgenotes. Wat zou betekenen dat de zonen nog zouden leven en de dochters niet. Dan zouden de zonen de zware straf gekregen hebben en niet de dochters. En als je dan naar de man/vrouw verhouding kijkt van vroeger, zou de straf waarschijnlijk vele malen zwaarder zijn geweest dan de straf van de dochters.


Conclusie


Het komt er dus op neer dat de dochters dan wel nog levend zijn, maar dat ze wel hun verdiende loon hebben gekregen. Eindeloos lang een bodemloos vat vullen zonder een pauze of iets dergelijks. Alle dochters behalve één, omdat deze op slag verliefd was geworden op haar man en de man op haar. Zij had dus de straf die haar zussen was opgelegd kunnen ontwijken.


Er is nu een gezegde, waarbij met het doen van vergeefse moeite, vergelijkt met het Danaïdenvat. Dat slaat op het eindeloze vullen van het vat, dat nooit vol zal raken.


Bronnenlijst


Sites:


http://www.oudheid.be/cultuur/mythologie/danaiden.html


http://www.etymologiebank.nl/trefwoord/danaiden


http://www.bimsem.net/latijnict/3de%20jaar%2020032004/danaiden.htm


Boeken:


Ramondt, S. (1987). Mythen en sagen van de Griekse wereld. Houten, Nederland: Unieboek bv.


Duijn, A. van, Egeraat, I. van, Kegel, A., Schaafsma, A., & Visser, P. (2016). ARGO Grieks Tekstboek. Haren, Nederland: Staal & Roeland bv.

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.