Gezocht: VWO'ers uit de 4e/5e met N&T of interesse in techniek. Doe mee aan een online community over een nieuwe studie en verdien een cadeaubon van 50 euro!

Meedoen

Walvisjacht

Beoordeling 5.2
Foto van een scholier
  • Spreekbeurt door een scholier
  • 3e klas havo | 842 woorden
  • 16 oktober 2003
  • 98 keer beoordeeld
  • Cijfer 5.2
  • 98 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
ADVERTENTIE
Ga jij de uitdaging aan?

Op EnergieGenie.nl vind je niet alleen maar informatie voor je werkstuk, maar ook 12 challenges om je steentje bij te dragen aan een beter klimaat. Gooi jij een week lang zo min mogelijk weg of daag je jezelf uit om een week vegetarisch te eten? Kom samen in actie! 

Check alle challenges!
Walvisvaart

*Wat is een walvis?

Een walvis is een zoogdier
Hij is heel groot.
De kleinste walvis is zo groot als een mens.
En wegen ongeveer 1300 kilo
Dit zijn kleine dolfijn soorten en bruinvissen.

De grootste walvis is ongeveer 31 meter lang en weegt 200.000 kilo
Dit is de blauwe vinvis.
Het grootste dier dat ooit op aarde heeft bestaan.
(Op de tong van deze blauwe vinvis kan een olifant staan)

Er zijn 78 soorten walvissen bekend.

Ze zijn verdeeld in 2 groepen
1 Baardwalvissen
2 Tandwalvissen.
Tandwalvissen hebben tanden in de bek.
Baard walvissen hebben een dicht gordijn in hun bek dat werkt als een soort zeef. Water wordt doorgelaten voedsel blijft erachter hangen.
Deze baard wordt ook balein genoemd.

*Waar komt de walvis voor.

De walvis komt in alle oceanen voor van de tropen tot aan de koudste poolgebieden, en in enkele grote rivieren.

*Walvisvaart.

Al eeuwen lang wordt er door mensen op walvissen gejaagd
Al 4000 jaar gelden deed men dat.
In oude verhalen staat dat de Noren voor de kust van Noorwegen af en toe een walvis vingen.

Ook door de Basken werd er regelmatig jacht op gemaakt op de walvis in de golf van Biskaje. Dat was in het jaar 1100.

(Basken is het gebied tussen frankrijk en spanje)

De Nederlanders leerden de walvis vaart kennen door hun ontdekkingsreizen. Bij het zoeken naar een doorgang naar Indie zagen zij veel walvissen in de de Noordelijk ijszee maar ook in het zuiden.

In 1609 ging men voor het eerst op Walvis jacht.

* Hoe ging dat.

De baaivisserij:
De vissers vaarden met een groot schip naar een Baai.
Dat is een inham van het land.
Daar gingen ze voor Anker.
De bemanning ging dan met kleine bootjes op jacht.
Als ze een walvis zagen dreven ze deze de baai in en gooiden speren en harpoenen naar hem toe.
Als het dier gewond was en bijna dood dan werd hij naar de wal getrokken.
Aan de wal sneden ze het vet van de walvis af.
Dit heet flensen.
dit vet kookten ze in grote potten tot Traan.
Traan is walvis olie.

In 1635 gingen de vissers het anders doen.
de walvissen trokken verder de zee in en de vissers
gingen mee.
Dit noemden ze zeevisserij.
Daar op de open zee vingen ze de walvis op dezelfde manier
maar ze konden hem niet een baai indrijven want dat was veel te ver.
Ze legde de vis langszij aan het grote schip vast en sneden zo het vet van de walvis af.
Ze moesten dan op de walvis staan.
Een lastg werkje want het beest is 'spekglad'.
De vissers sloepen spijkers door hun klompen om zo te blijven staan.
(De uitdrukking 'spekglad' komt hiervandaan)

Het spek wat ze sneden deden ze in vaten en als ze thuis kwamen kookten ze dit to traan.

In 1670 moesten de vissers hun schepen verstevigen omdat de walvissen naar de ijszeeen trokken.
Tussen het drijfijs een walvis vangen was nog veel gevaarlijker. Er gingen nog meer mensen dood.
Deze manier van vissen heet de ijsvisserij

Het vangen van een Walvis met een kleine roeiboot was heel gevaarlijk.
Veel mannen sloegen over boord en gingen dood.
Soms sloeg de hele boot om en verdronken de mannen.
De vissers vertelden elkaar ook verhalen over walvissen die de boten aanvielen .
Een verhaal vertelt dat de walvis het grote schip aanviel en lek sloeg.

* Het nut van de walvisvangst.

Het spek van de walvis kookten de mensen tot traan.
Traan is een olie.
De olie werd voor lampen gebruikt en er werden kaarsen van gemaakt.
Later gebruikte ze het ook voor machines

Van de olie maakte de mensen zeep.
Later ook margarine en ijsjes.

Met Walvisolie konden ze ook leer bewerken.

En iedereen had vroeger levertraan in huis.
De kinderen kregen dagelijks een lepel daar werden ze gezond van.
Levertraan is erg vies.

De baard van de baardwalvis werd gebruikt voor het maken van borstels stoffers, korsetten en paraplu's.

Van de huid maakten ze veters.

De enorme botten werden gebruikt voor hekken en muurtjes.
De kaakbotten voor een poort.

De walvis vaart leverde veel grondstoffen op en dus ook geld voor de reders.

De walvisvaart en Schermerhorn.

Schermerhorn en ook de Rijp zijn vroeger vissersdorpjes geweest. De vissers viste op haring en andere vissen.
In het begin van 1600 gaat de walvisvaart in Holland een grotere rol spelen.
Men vaart vanuit de Rijp via het Beemstermeer of het Schermeer uit naar groenland of spitsbergen.
De boten verzamelde zich bij texel en voeren ze samen verder.
De bemanning zijn vooral mensen van het Schermereiland en Sermerhorn.

De Traankokerij was in de Rijp.
Traan koken stonk verschrikkelijk.
De reders, dat zijn de eigenaars van de schepen vertrokken daardoor met hun gezin naar Schermerhorn
De grote huizen die daarvoor gebouwd zijn zijn bij een grote brand verwoest.
Daardoor en ook doordat Het Beemstermeer en het Schermeer droog gemalen werden is de walvis vaart verplaatst naar Hoorn en Enkhuizen.

In 1964 is de walvis vaart in Nerderland opgehouden.
In de wereld zijn veel mensen die willen dat de vaart stopt omdat er te weinig walvissen over zijn.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

A.

A.

dit is echt leerrijk en ik heb echt veel bijgeleerd

11 jaar geleden

K.

K.

Thanks ik heb alles gekopieerd en ik heb een 8 hahahahhahahahahaa

4 jaar geleden