Lesuitval, een mondkapjesplicht, onzekerheid over de eindexamens... Wij zijn benieuwd hoe jij met de coronacrisis omgaat en wat jij vindt van de maatregelen. Doe mee met ons corona-onderzoek! šŸ˜·šŸ¦ šŸ« We zoeken nog extra jongens!

Doe mee


ADVERTENTIE
1500 euro winnen met je pws of sectorwerkstuk?

Check de online masterclasses van het Rijksmuseum waarin experts hun kennis en tips delen, zodat jij tot een goed onderwerp komt. En wist je dat je mee kunt doen aan de Rijksmuseum Junior Fellowship wedstrijd? Je maakt dan met jouw pws of sectorwerkstuk kans op 1500 euro en een traineeship!

Wat is een dialect?

Als je kijkt naar Nederland, is de officiële standaardtaal het AN. Daarmee bedoelen ze het Algemeen Nederlands. Dit noemen ze nog niet zo heel lang het AN. De officiële standaardtaal van Nederland werd eerst het ABN genoemd. De B stond voor Beschaafd. Veel mensen vonden dat niet kunnen, omdat het dan zou betekenen dat mensen die een dialect spraken, niet beschaafd waren. Vandaar dat ze er het AN van gemaakt hebben. In feite is de standaardtaal zelf ook een dialect. Zo is het AN gebaseerd op de Hollandse dialecten. De Nederlandse taal is ontstaan in de 17e en 18e eeuw.

Je hebt heel veel mensen in Nederland die geen AN spreken, maar die een accent hebben. Eigenlijk zijn er heel weinig mensen in Nederland die nog goed AN spreken. Iedereen heeft wel een beetje een accent. Maar een dialect is meer dan een accent. Het is niet alleen de manier waarop de taal wordt uitgesproken, maar een dialect kent ook eigen woorden en uitdrukkingen. Bekende dialecten in Nederland zijn het Limburgs en het Tukkers. Ik zal hier zo wat meer over vertellen.



Het Fries daarentegen is geen dialect. Het Fries is een eigen taal. Maar wat is dan precies het verschil tussen een taal en een dialect? Taalkundig gezien bestaat er geen verschil tussen talen en dialecten. Ze hebben allebei klanken, woorden, uitdrukkingen, spreekwoorden en zinnen. Ook hebben ze allebei grammatica en poëzie, hoewel dat voor een dialect vaak niet op papier is gezet. Taalkundigen zullen nooit zeggen dat er verschillen bestaan tussen talen en dialecten. Maar maatschappelijk gezien bestaan er veel verschillen tussen een taal en een dialect. Ik zal er een paar noemen:

- Een taal wordt op school onderwezen, een dialect niet,

- Een taal heeft een spelling die wettelijk is geregeld, een dialect niet,

- Een taal wordt zakelijk op papier gebruikt, een dialect niet,

- Een taal wordt meestal door een overheid beschermd; bij een dialect komt dat zelden voor.

Door deze verschillen wordt een taal anders gewaardeerd dan een dialect. Men zegt vaak: met een taal kun je vooruit komen, met een dialect niet.



Het kan in sommige landen voorkomen dat mensen uit verschillende delen van het land elkaar niet kunnen verstaan. Er zijn dan hele grote verschillen tussen de dialecten. Het is dan moeilijk te bepalen of dit dan dialecten zijn, of eigen talen. Het criterium “onderlinge verstaanbaarheid” wordt genoemd om van dialecten te spreken. Dit is vaak moeilijk toe te passen, omdat dialecten van plaats tot plaats en van streek tot streek overlopen. De aangrenzende dialecten zijn dan wel verstaanbaar, maar voor niet-aangrenzende dialecten geldt dit niet of slechts gedeeltelijk.



Dialectverschillen

Je hebt tussen de verschillende dialecten natuurlijk ook weer verschillen. Ik zal een paar voorbeelden noemen.



- Je kunt verschillen hebben in uitspraak. Kijk naar het woord voor huis. Er zijn mensen die huus of hoes zeggen. Dit noemen ze klanksystematiek of fonologie.

- Ook kunnen er verschillen zijn in de vocabulaire, dat er verschillende benamingen zijn voor 1 woord. Kijk naar het Nederlandse woord “zoen”. Daar zijn verschillende benamingen voor: kus, kos, smok enz.

- Er kunnen ook verschillen zijn in de morfologie. Ik zeg bijvoorbeeld heel vaak hij heb. Terwijl het eigenlijk is, hij heeft. Dat heb je ook tussen ik doe en ik doet, of tussen meisje en meiske.

- Ook heb je verschillen in de syntactische structuur. Kijk naar de twee zinnen: Hij heeft een lekke band, of hij heeft de band lek. Zo heb je ook het zinnetje speel je nog, of doe je nog speuln?



Het verdwijnen van de dialecten

Langzamerhand verdwijnen dialecten. Waarom?

Ten eerste, mensen gaan vaker verhuizen. Als ze dan een dialect spreken, is het heel moeilijk om je aan te passen. Daarom spreken mensen vaker Algemeen Nederlands.

Ten tweede gaan de meeste kinderen naar school. De leraren die voor de klas staan spreken Algemeen Nederlands. Dus krijgen ze een heel groot deel in hun opvoeding de officiële Nederlandse taal mee.

En ten derde, de televisie en de radio. Die hebben veel invloed op de mensen. En het wordt over heel Nederland uitgezonden, dus kunnen ze dat niet in een dialect doen. En onbewust gaan mensen dingen overnemen van de televisie, dus ook de taal.



Discussie

Omdat wij dus allebei een variatie op de Nederlandse taal besproken hebben, willen wij daar onze stelling ook over doen. Wij hebben als stelling gekozen:

Variaties op de Nederlandse taal is vervuiling van de Nederlandse taal.


REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

I.

I.

leuk gedaan

15 jaar geleden

R.

R.

Goed gedaan, ik had een 9,1, thanks!

5 jaar geleden

D.

D.

Ik heb een veel betere spreekbeurt kijk maar:

Wat is een dialect?
Als je kijkt naar Nederland, is de officiƫle standaardtaal het AN. Daarmee bedoelen ze het Algemeen Nederlands. Dit noemen ze nog niet zo heel lang het AN. De officiƫle standaardtaal van Nederland werd eerst het ABN genoemd. De B stond voor Beschaafd. Veel mensen vonden dat niet kunnen, omdat het dan zou betekenen dat mensen die een dialect spraken, niet beschaafd waren. Vandaar dat ze er het AN van gemaakt hebben. In feite is de standaardtaal zelf ook een dialect. Zo is het AN gebaseerd op de Hollandse dialecten. De Nederlandse taal is ontstaan in de 17e en 18e eeuw.







Je hebt heel veel mensen in Nederland die geen AN spreken, maar die een accent hebben. Eigenlijk zijn er heel weinig mensen in Nederland die nog goed AN spreken. Iedereen heeft wel een beetje een accent. Maar een dialect is meer dan een accent. Het is niet alleen de manier waarop de taal wordt uitgesproken, maar een dialect kent ook eigen woorden en uitdrukkingen. Bekende dialecten in Nederland zijn het Limburgs en het Tukkers. Ik zal hier zo wat meer over vertellen.
Het Fries daarentegen is geen dialect. Het Fries is een eigen taal. Maar wat is dan precies het verschil tussen een taal en een dialect? Taalkundig gezien bestaat er geen verschil tussen talen en dialecten. Ze hebben allebei klanken, woorden, uitdrukkingen, spreekwoorden en zinnen. Ook hebben ze allebei grammatica en poƫzie, hoewel dat voor een dialect vaak niet op papier is gezet. Taalkundigen zullen nooit zeggen dat er verschillen bestaan tussen talen en dialecten. Maar maatschappelijk gezien bestaan er veel verschillen tussen een taal en een dialect. Ik zal er een paar noemen:
- Een taal wordt op school onderwezen, een dialect niet,
- Een taal heeft een spelling die wettelijk is geregeld, een dialect niet,
- Een taal wordt zakelijk op papier gebruikt, een dialect niet,
- Een taal wordt meestal door een overheid beschermd; bij een dialect komt dat zelden voor.
Door deze verschillen wordt een taal anders gewaardeerd dan een dialect. Men zegt vaak: met een taal kun je vooruit komen, met een dialect niet.

Het kan in sommige landen voorkomen dat mensen uit verschillende delen van het land elkaar niet kunnen verstaan. Er zijn dan hele grote verschillen tussen de dialecten. Het is dan moeilijk te bepalen of dit dan dialecten zijn, of eigen talen. Het criterium ā€œonderlinge verstaanbaarheidā€ wordt genoemd om van dialecten te spreken. Dit is vaak moeilijk toe te passen, omdat dialecten van plaats tot plaats en van streek tot streek overlopen. De aangrenzende dialecten zijn dan wel verstaanbaar, maar voor niet-aangrenzende dialecten geldt dit niet of slechts gedeeltelijk.

Dialectverschillen
Je hebt tussen de verschillende dialecten natuurlijk ook weer verschillen. Ik zal een paar voorbeelden noemen.
- Je kunt verschillen hebben in uitspraak. Kijk naar het woord voor huis. Er zijn mensen die huus of hoes zeggen. Dit noemen ze klanksystematiek of fonologie.
- Ook kunnen er verschillen zijn in de vocabulaire, dat er verschillende benamingen zijn voor 1 woord. Kijk naar het Nederlandse woord ā€œzoenā€. Daar zijn verschillende benamingen voor: kus, kos, smok enz.
- Er kunnen ook verschillen zijn in de morfologie. Ik zeg bijvoorbeeld heel vaak hij heb. Terwijl het eigenlijk is, hij heeft. Dat heb je ook tussen ik doe en ik doet, of tussen meisje en meiske.
- Ook heb je verschillen in de syntactische structuur. Kijk naar de twee zinnen: Hij heeft een lekke band, of hij heeft de band lek. Zo heb je ook het zinnetje speel je nog, of doe je nog speuln?

Het verdwijnen van de dialecten
Langzamerhand verdwijnen dialecten. Waarom?
Ten eerste, mensen gaan vaker verhuizen. Als ze dan een dialect spreken, is het heel moeilijk om je aan te passen. Daarom spreken mensen vaker Algemeen Nederlands.





Ten tweede gaan de meeste kinderen naar school. De leraren die voor de klas staan spreken Algemeen Nederlands. Dus krijgen ze een heel groot deel in hun opvoeding de officiƫle Nederlandse taal mee.
En ten derde, de televisie en de radio. Die hebben veel invloed op de mensen. En het wordt over heel Nederland uitgezonden, dus kunnen ze dat niet in een dialect doen. En onbewust gaan mensen dingen overnemen van de televisie, dus ook de taal.

5 jaar geleden

T.

T.

mooi gemaakt

4 jaar geleden

H.

H.

goed verslag! bedankt.

3 jaar geleden

J.

J.

Boiii

2 jaar geleden

D.

D.

Hey leuk ik heb alles gekopieerd en geplakt

2 jaar geleden

S.

S.

@De Beter Man: zoo toe maar.. jij spreek vast AN je betere spreekbeurt "DE BETER MAN"'

2 jaar geleden