Zit je in 4/5 havo en heb je een N&T of N&G profiel? Vul deze korte vragenlijst in over chemie-opleidingen en maak kans op 20 euro Bol.com tegoed.

Meedoen

Spelling

Beoordeling 5.4
Foto van een scholier
  • Samenvatting door een scholier
  • Klas onbekend | 752 woorden
  • 17 februari 2004
  • 14 keer beoordeeld
  • Cijfer 5.4
  • 14 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
ADVERTENTIE
Ga jij de uitdaging aan?

Op EnergieGenie.nl vind je niet alleen maar informatie voor een werkstuk over duurzaamheid, maar ook 12 challenges om je steentje bij te dragen aan een beter klimaat. Douche jij komende week wat korter of daag je jezelf uit om een week vegetarisch te eten? Kom samen in actie!

Check alle challenges!
Spelling
Sommige woorden houden een -e als tussenletter, hoewel ze volgens de hoofdregel -en zouden moeten krijgen. Het gaat om de volgende uitzonderingen:
1. Woorden die verwijzen naar een unieke persoon of zaak. Het blijft bijvoorbeeld zonneschijn, manestraal en Koninginnedag.
2. Samenstellingen waarvan het eerste deel alleen maar wordt gebruikt als versterking van het bijvoeglijke tweede deel. Zo blijft het boordevol, apetrots, reuzegroot en beresterk.
3. Plantnamen waarvan het eerste deel een dierennaam is en het tweede deel een plantkundige aanduiding. Het blijft kattekruid en paardebloem, want kruid en bloem zijn plantkundige aanduidingen. Het wordt daarentegen wel kattenstaart en berenklauw, ook als het gaat om de desbetreffende plant. Staart en klauw zijn immers geen plantkundige aanduidingen.

4. Woorden die een samenstelling lijken, maar dat in werkelijkheid niet zijn (we noemen dit 'vermeende' samenstellingen). Papegaai bestaat bijvoorbeeld niet uit de woorden 'paap' en 'gaai', maar is afgeleid van het Spaanse 'papagayo'. Het wordt dus niet papengaai, maar blijft papegaai. Ook woorden als pierewaaien en bolleboos behoren tot de categorie vermeende samenstellingen.
5. Woorden die historisch gezien wel een samenstelling zijn, maar door de hedendaagse taalgebruiker niet meer als zodanig worden herkend ('versteende'samenstellingen). Voorbeelden zijn elleboog, nachtegaal en paddestoel.
Trema's, streepjes en accenten
Er verandert ook het een en ander in de schrijfwijze van woorden met een trema (twee puntjes boven een klinker) en een koppelteken en in de spelling van uit het Frans afkomstige woorden met een accentteken.
Trema (ä, ë) en koppelteken (-)

Hoofdregel

Het trema wordt afgeschaft tussen de delen van een samenstelling. Woorden als zeeëgel, zoëven en naäpen worden in het vervolg geschreven als zee-egel, zo-even en na-apen. Het trema blijft wel bestaan in woorden als reëel, kopieën, knieën, coördinatie en geïnd. Deze woorden zijn namelijk geen samengestelde, maar afgeleide woorden.
Uitzondering
In cijfers en getallen wordt het trema gehandhaafd. Het blijft bijvoorbeeld tweehonderddrieënveertig, ondanks het feit dat dit een samengesteld woord is. Tweehonderddrie-enveertig zou er te vreemd uitzien.
Aardrijkskundige namen

Woorden, afgeleid van een aardrijkskundige naam met een liggend streepje (koppelteken), krijgen in het vervolg zelf ook altijd een liggend streepje. Het wordt bijvoorbeeld Zuid-Hollands, Oost-Duits en Noord- en Zuid-Amerikaans. Het huidige, moeilijk uit te leggen, verschil tussen bijvoorbeeld Zeeuws-Vlaams en Westvlaams verdwijnt.
Accent circonflexe (^)
Hoofdregel
Op de letters a, o en u verdwijnt het 'dakje' (accent circonflexe). Woorden als debâcle, pâté, ragoût en entrecôte worden in het vervolg geschreven als debacle, paté, ragout en entrecote. De letter e houdt zijn dakje. Zo blijft het gêne, fêteren en enquête.
Uitzondering
Wanneer Franse woorden nog helemaal niet zijn vernederlandst, wordt het dakje ook op de a, o of u gehandhaafd. Het blijft bijvoorbeeld coûte que coûte.
Het accent aigu (é)
Het accent aigu in de uitgang ée verdwijnt. Nu worden woorden als logé en prostitué nog geschreven als logée en prostituée wanneer het gaat om de vrouwelijke vorm. Volgens de nieuwe regels wordt het: logee en prostituee. De mannelijke vorm blijft logé en prostitué.

Engelse werkwoorden
De spelling van vervoegde Engelse werkwoorden als faxen, deleten, saven en golfen is voor het eerst geregeld. Nu zijn deze vervoegingen voor velen nog een bron van twijfel. Is het bijvoorbeeld (naar Nederlandse taalprincipes) gefaxt of (naar Engelse taalprincipes) gefaxed?
Volgens de nu vastgestelde regels worden werkwoorden van Engelse (en Amerikaanse) oorsprong vervoegd als de zwakke werkwoorden in het Nederlands. Ze krijgen in de verleden tijd en als voltooid deelwoord een -d(e), behalve als de stam qua klank eindigt op een medeklinker uit 't kofschip. Dan krijgt het werkwoord in de verleden tijd en als voltooid deelwoord een -t(e).
Het wordt bijvoorbeeld rugbyen, rugbyde, gerugbyd en joggen, jogde, gejogd. Maar het wordt ook: faxen (stam = fax, hetgeen klinkt als faks), faxte, gefaxt en racen (stam = race, hetgeen klinkt als rees), racete, geracet.
apegapen
(op - liggen)
apekool
apelazerus
(zich het - werken)
apezuur
(zich het - werken)
assepoes
assepoester
assegaai
bakkebaard
bakkeleien
banderol
bietebauw
bilzekruid
bolleboos
bonnefooi
(op de -)
bruidegom
bullebak
bullebijter
bullepees
dageraad
duimelot
duivekaters
elleboog
ellepijp
elzevier
geuzelambiek
hagedis
hartelap
hartelust
(naar -)
havezate
hazewind
hazewindhond
heremiet
hunebed
kakebeen
kakebeen
kakenestje
kattebelletje
kazemat
kinnebak
kinnesinne
klerelijer
klerewijf
klerezooi
koddebeier
koekepeer
krabbescheer
krikkemik
kruizemunt ledemaat
madelief
maretak
marsepein
masteluin
nachtegaal
paarlemoer
paddestoel
papegaai
paperassen
petekind
petemoei
pezewever
pielepoot
pierebad
pierement
pierewaaien
pierewiet
pikketanis
poppedeintje
postelein
pruimedant
rammenas
ravelijn
redekaveling
rederijker
robbedoes
rozemarijn
ruggespraak
schallebeiter
scharrebier
scharrebijter
scharretong
schattebout
schollevaar
sikkepit(je)
snoezepoes
spillebeen
spillepoot
sporkeboom
sporkehout
stedehouder
takkewijf
tuttebel
ukkepuk
wallebak
wegedoorn
wielewaal
wiggebeen
zenegroen
zinnebeeld
zinnebeeldig
zottebollen

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.