maatschappijleer criminaliteit

Beoordeling 0
Foto van een scholier
  • Samenvatting door een scholier
  • 4e klas vmbo | 1505 woorden
  • 24 mei 2022
  • nog niet beoordeeld
  • Cijfer
  • nog niet beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
Methode
ADVERTENTIE
Help nu jouw favoriete goede doel door jouw mening te geven!

Hoe? Heel simpel. Geef je op voor het panel van Young Impact en geef jouw mening over diverse onderwerpen zoals gelijke kansen, diversiteit of het klimaat. Voor iedere ingevulde vragenlijst (+/- 1 per maand) ontvang je een bedrag dat je direct mag doneren aan een goed doel naar keuze. Goed doen was nog nooit zo easy!

Meld je aan!

Hoofdstuk 6


Criminaliteit




§ 1 wat is criminaliteit?


Als je voordringt bij de kassa, vinden mensen je asociaal, want je houd rekening met anderen. Maar er staat niet in de wet dat het niet mag dus het is niet verboden. In de wet staat wel dat je niet mag stelen en niemand mag mishandelen, dit is strafbaar gedrag. Hierbij overtreed je de wetsregels. Zodra je dat pleegt pleeg je een delict, een strafbaar feit. Er wordt verschil gemaakt tussen overtredingen en misdrijven:



  • overtredingen zijn strafbare feiten die minder erg zijn

  • Misdrijven zijn erge strafbare feiten zoals vernieling, diefstal, handel in drugs, inbraak, verkrachting en moord.


Als je voor een misdrijf wordt opgepakt kom je er niet gemakkelijk vanaf



  • je wordt door de politie verhoord

  • Voor misdrijven gelden zwaardere straffen dan voor overtredingen

  • Bij misdrijven krijg je altijd een strafblad


Eigenlijk is alles wat wettelijk verboden is criminaliteit, toch noemen we iemand die een overtreding begaat niet crimineel. Criminaliteit is tijdgebonden, onze ideeën over wat strafbaar zou moeten zijn, veranderen. Daarom wordt er soms een wet uit het Wetboek van Strafrecht gehaald of komt er juist een wet bij. Ook is criminaliteit plaatsgebonden want wat is toegestaan in Nederland kan in een ander land verboden zijn. Criminaliteit kost burgers jaarlijks miljarden euros, dit is de materiële schade. Daarnaast zijn er ook niet materiële gevolgen, bijvoorbeeld het hebben van slapeloze nachten na een inbraak en het bang blijven voor een nieuwe inbraak.





















Jongeren en criminaliteit



Betrokken bij een vechtpartij 18%



Iets gestolen uit een winkel 7%



Iets vernield of beklad 18%



Iets gekocht dat gestolen was3%





§ 2 waarom worden mensen crimineel?


Voor bijna alle criminaliteit geld dat er niet een duidelijke reden voor is, maar er zijn wel verschillende risicofactoren.



  • slechte opvoeding, jongeren die thuis de foute waarden en normen leren, gaan eerder het foute pad op

  • Groepsdruk, als je vrienden regelmatig bushokjes vernielen ga je misschien meedoen.

  • Alcohol of drugs, onder invloed doen sommige mensen soms dingen die ze niet zouden doen als ze nuchter zijn (bij 40% van de geweldsmisdrijven is er alcohol gedronken)

  • Spijbelen of schooluitval, jongeren die veel spijbelen of van school gaan zonder diploma, komen vaker met justitie in aanraking.

  • Biologische factoren, mensen met een psychische stoornis gaan eerder over op extreem geweld en kunnen extreem agressief reageren.


Naast persoonlijke kenmerken zijn er ook meer algemene omstandigheden die crimineel gedrag kunnen versterken:



  • minder strenge normen dan vroeger (een fiets terugstelen omdat jouwe is gestolen)

  • Minder sociale controle, mensen letten minder op wat anderen doen, omdat mensen bang zijn voor een agressieve reactie. Hierdoor is de pakkans kleiner geworden, en dus is de verleiding groter om de fout in te gaan.


De politie heeft bijgehouden naar welke groepen er vooral aangifte wordt gedaan en van misdrijven die de politie zelf heeft ontdekt, hier vielen een paar dingen op:



  • jongens en mannen komen vaker met de politie in aanraking dan meisjes (95% van de gedetineerden is man)

  • Jongeren tussen de 16 en 23 jaar worden vaker misdrijven gepleegd dan in andere leeftijdsgroepen

  • Niet-westerse allochtonen zijn vaker verdachte van een misdrijf dan autochtonen


De politiecijfers zijn nuttig, maar met conclusies moet je voorzichtig zijn omdat de cijfers sterk worden beïnvloed door dingen waar de politie voorrang aan geeft.



§ 3 de wetenschap over criminaliteit


Wetenschappers hebben veel onderzoek gedaan naar criminaliteit, want als je er meer van weet kun je het probleem ook beter aanpakken. Er zijn vijf verklaringen voor criminaliteit:



  • de persoonlijkheidstheorie, Freud zegt dat mensen twee oerdriften hebben, seks en agressie. Daarnaast hebben wij ook een geweten, dat verteld ons dat we onze seksuele driften moeten beheersen. Mensen die hun driften niet kunnen beheersen, worden volgens Freud sneller crimineel.

  • Bindingstheorie, volgens deze theorie zorgen je bindingen (familie, vrienden, klasgenoten….) ervoor dat je geen criminele dingen doet. Iemand zonder opleiding, werk of relatie wordt volgens de bindingstheorie sneller crimineel

  • Aangeleerd-gedrag-theorie, jongeren worden vaker crimineel als ze omgaan met jongeren die al crimineel zijn. Dit gedrag is dan aangeleerd, je neemt het over van foute vrienden of familieleden. Veel misdrijven zijn met deze theorie te verklaren

  • Etiketteringstheorie, iemand die eenmaal iets crimineels heeft gedaan, wordt na zijn straf vaak anders behandeld door zijn omgeving. Hij krijgt als het ware het etiket ‘crimineel’ opgeplakt. Volgens deze theorie gaat de ex-crimineel zich dan gedragen naar het etiket, en pleegt opnieuween misdrijf. De overheid zorgt ervoor dat jongeren dit etiket niet meteen krijgen, ze gaan naar bureau halt en krijgen geen strafblad.

  • Gelegenheidstheorie, volgens deze theorie kiezen mensen ervoor wat voor hun het voordeligst is, criminelen dus ook. Ze stellen dr vragen, ‘wat levert dit misdrijf mij op?’ En ‘hoe groot is de kans dat ik gepakt wordt?’ Daarom wordt er vaker gestolen op plekken waar veel te halen is.


Voor veel crimineel gedrag is het een optelsom van verschillende factoren.



§ 4 opgepakt en dan?


Bij een melding van een misdrijf gaan agenten de zaak onderzoeken. De politie wil precies weten wat er is gebeurd en wat anderen hebben gezien. Ook proberen ze de verdachte op te sporen. In de wet staat precies wat de politie wel en niet mag doen, de politie mag je bijvoorbeeld niet zomaar oppakken. Pas als je verdachte bent van een misdrijf mag de politie:



  • Je fouilleren

  • Je arresteren, je gaat naar het bureau voor een verhoor.

  • Je huis doorzoeken


Als de politie klaar is met het onderzoek, wordt er een proces verbaal geschreven, dat is een speciaal politieverslag over het misdrijf en de verdachte. Als je tussen de 12 en 18 jaar bent, en een licht misdrijf pleegt, kan de politie je naar halt sturen (het alternatief). Deze organisatie behandeld je zaak en geeft je een speciale straf, je hoeft niet voor de rechter te komen. Als het geen zaak voor halt is, dan gaat het proces verbaal naar de officier van justitie. Deze beslist wat er verder gaat gebeuren met de verdachte, verschillende opties zijn:



  • hij seponeert de zaak, dit betekent dat de verdachte niet voor de rechter komt en geen straf krijgt (bij te weinig bewijs, als ze denken dat degene al genoeg is gestraft of bij een klein delict)

  • Hij geeft een boete, een schikking. Je hoeft niet voor de rechter te komen maar krijgt wel een boete.

  • Hij besluit te vervolgen, de verdachte gaat naar de rechter


Soms mag de politie bijzondere maatregelen nemen om criminaliteit tegen te gaan.




































Opgehelderde misdrijven



Vuurwapen- en drugsmisdrijven80%



Winkeldiefstal80%



Seksuele en geweldsmisdrijven65%



(Gewapende) overval 38%



Straatroof 24%



Vernielingen 20%



Diefstal uit de auto 3%



Totaal 1,3 miljoen misdrijven —> opgehelderd24,6%




§ 5 schuldig of onschuldig?



Als de officier van justitie het misdrijf erg genoeg vind zal hij het vervolgen, er komt een rechtszaak. Twee weken voor de rechtszitting ontvangt de verdachte een dagvaarding, een oproep om voor de rechter te verschijnen. Bij een rechtszaak zijn de belangrijkste personen:



  • de verdachte, meestal geholpen door een advocaat

  • De officier van justitie, die namens de overheid wil bewijzen dat de verdachte schuldig is

  • De rechter, deze beslist of de verdachte schuldig is


Je bent als verdachte onschuldig totdat de rechter beslist dat jouw schuld is bewezen. Om zeker te weten dat de rechtszaak eerlijk verloopt, zijn de rechters in Nederland onafhankelijk en onpartijdig. Voordat de verdachte de rechtszaal binnenkomt, heeft zijn advocaat al verteld wat er precies gaat gebeuren



  1. De rechter controleert al zijn persoonsgegevens

  2. De officier van justitie leest de aanklacht voor

  3. De rechter, officier van justitie en de advocaat stellen vragen aan de verdachte

  4. De getuige verteld wat er is gebeurd en mag niet liegen

  5. Na alle vragen legt de officier van justitie uit waarom de verdachte een straf verdient en waarom de verdachte een straf verdient

  6. De advocaat van de verdachte vind de straf te hoog

  7. Op het einde mag de verdachte nog iets zeggen (bijvoorbeeld dat het hem spijt)

  8. De rechter spreekt het vonnis uit, hij verteld wat zijn beslissing is


Om te bepalen of iemand schuldig is, moet de rechter de komende drie vragen beantwoorden



  • gaat het over een strafbaar feit?

  • Heeft de verdachte het gedaan?

  • Is de verdachte strafbaar?


Als deze vragen allemaal met ja worden beantwoordt wordt de precieze straf bepaald. Als iemand geestelijk gestoord is, is de dader ontoerekeningsvatbaar. Omdat deze persoon wel gevaarlijk is komt de dader in een tbs-kliniek terecht.



§ 6 hoe krijgen we criminaliteit omlaag?


Rechters in Nederland leggen jaarlijks tussen de 100.000 en 200.000 straffen op. Ze kiezen daarbij uit verschillende hoofdstraffen:



  • Een geldboete

  • Een gevangenisstraf

  • Een taakstraf


Soms wordt er ook nog een bijkomende straf gegeven. Ten slotte zijn er ook speciale maatregelen zoals tbs.


Wat willen we bereiken met straffen?



  • afschrikking, als jij een strafblad krijgt als je steelt, dan laat je het eerder achterwege

  • De straf moet de dader en zijn gedrag verbeteren

  • Straffen maakt de samenleving veiliger

  • Het laatste doel is wraak


Hoe zorgen we ervoor dat straffen werken?



  • repressie, zwaardere straffen, meer gevangenisstraffen en minder taakstraffen

  • Lik-op-stuk beleid, direct straffen

  • Meer taakstraffen, leer- en werkstraffen zorgen ervoor dat daders zich beter gaan gedragen

  • Preventie, het voorkomen van criminaliteit. Meer toezicht en grotere sociale controle.


Linkse partijen zoals PvdA en de SP zijn vooral voor preventie


Rechtse partijen zoals de VVD en de PVV zijn vooral voor de harde aanpak, repressie

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.