ADVERTENTIE
Luisterboeken: de makkelijke optie? Lars is niet echt een fan van lezen. Daarom gaat hij op zoek naar de beste manieren om door zijn leeslijst heen te komen. Red je het met alleen maar samenvattingen, of is een e-reader of luisterboek een betere optie? Deze video wordt mede mogelijk gemaakt door Storytel.

Probeer 30 dagen gratis
Hoofdstuk 6 de cultuur.
Cultuur zit in de hoofden van mensen. De betekenis die mensen aan dingen geven behoort tot de cultuur. Cultuur wordt aangeleerd. Het hangt af van de omgeving, de groep mensen waarin je wordt geboren en de denkbeelden, waarden en normen die het doen en laten van de groepsleden regelen.
Cultuur in vier lagen
1.    Buitenlaag, je kent dingen om je heen betekenissen toe en hebt daar een gevoelswaarde bij. De buitenwereld wordt daardoor vertrouwd en je voelt je er in thuis.
2.    De laag van het gedrag, typische manieren van doen onderscheid jou van andere groepen. Iedere groep heeft eigen normen of leefregels gebaseerd op waarden.
3.    De laag van instituties, vertrouwde gebruiken, huwelijk of het gezin (waarden).
4.    Laag van het waardensystemen, diepste overtuigingen van waaruit geleefd en gehandeld wordt (geloof, levensbeschouwing of ideologie).
Cultuur bestaat voor een groep uit:
-    Aangeleerde typische waardensystemen (geloven, ideologieën, wereldbeschouwingen).
-    Aangeleerde typische gedragingen en de regels die daarbij horen.
-    Instellingen die het gedrag helpen te regelen.
-    Aangeleerde betekenissen die mensen uit die groep aan dingen geven.
Dominante cultuur en subculturen
Dominante cultuur  de overheersende cultuur (de Nederlandse taal, ‘oranjegevoel’ en het vieren van sinterklaas). Voor immigranten en vluchtelingen wordt hun eigen cultuur meestal hun subcultuur (buitenshuis leven ze volgens de dominante cultuur, binnenshuis volgens hun eigen subcultuur).
Subcultuur  grote sociale groepen die in de voornaamste waarden en normen, leefpatronen en betekenissen aansluiten bij de overheersende cultuur, maar op een aantal van deze afwijken.
Tegenculturen
Tegencultuur  sociale groepen die zin in enkele belangrijke waarden afzetten tegen de (over)heersende cultuur.
Een tegencultuur accepteert vaak het gezag van de machthebbers niet. Ze hebben er belang bij de rechtsregels te bestrijden.
In Nederland kwamen in de jaren 70 tegenculturen voor bij Molukse jongeren en Moslimjongeren.
In uitzonderlijke gevallen kan een subcultuur dus een tegencultuur worden.
Als eigen huidskleur een belangrijk kenmerk voor het benadrukken van de identiteit wordt aangegrepen, noemen we dat etnisering.
Verschil begrip leefstijl en cultuur:
-    Leefstijlen kunnen sneller veranderen. Mensen die op mode gebied trendgevoelig zijn veranderen hun leefstijl regelmatig.
-    Leefstijlen zijn individueler. Leefstijl is een deel van je identiteit.
Typologie
Indeling cultuur op twee manieren:
-    Indeling tussen traditionele (agrarische) cultuur en de stedelijke.
-    Indeling van socioloog Hofstede.
Plattelandscultuur    Stedelijke cultuur
Groep    Individu
Op de eigen groep gericht. Duidelijk onderscheid tussen eigen groep en de buitenwereld. Groep biedt veiligheid. Grote solidariteit met de mensen in de eigen groep. Concurrentie met andere groepen.    Op het individu gericht. Je bent voor je eigen gedrag verantwoordelijk.
Concurrentie met andere individuen in de maatschappij.
Gezin    Gezin
Opvoeding is wij – gericht. Nadruk op volgzaamheid en gehoorzaamheid.    Opvoeding is ik – gericht. Nadruk op zelfstandigheid.
Sterke rolverdeling, man werkt, vrouw blijft thuis.    Doorbreking rolverdeling, individuele emancipatie van de vrouw.
Gesloten gezin: grote machtsverschillen ouders en kinderen.    Open gezin: gelijkwaardige positie ouders en kinderen. Onderhandelingshuishouden.
Indeling van Hofstede op vier punten:
-    Grote of kleine machtsverschillen tussen mensen.
-    Niet of wel openstaan voor het onbekende.
-    Collectivisme (groep staat centraal) tegenover individualisme.
-    Gescheiden of elkaar overlappende sociale rolpatronen van mannen en vrouwen.
Machtsverschillen: verschilt heel erg per samenleving.
Openstaan voor het onbekende: Moderne samenlevingen bieden mensen meer zekerheid.
Individualisme – collectivisme: Dit is sterk terug te vinden in de indeling van plattelands- en stedelijke cultuur. Het politieke systeem kan hierbij ook van invloed zijn. Communisme  collectiviteit.
Rolpatronen: Sterk religieuze groepen leggen de nadruk op gescheiden rolpatronen. Machismo – traditie (latijns – Amerikaanse landen), kennen vergelijkbare verschillen tussen mannen en vrouwen.
Migratiestromen
Vanaf 1550 kwamen de eerste echte migratiegolven. Vanuit Spanje en Portugal kwamen rond de 1000 joden op de vlucht naar Nederland. Tussen 1635 en 1800 zochten 200.000 joden vanuit Polen en Rusland een veilig bestaan in Nederland. Tussen 1680 en 1720 kwamen zo’n 55.000 Hugenoten (protestanten) vanuit Frankrijk (er kwam een katholiek Frankrijk). Rond 1900 emigreerden 1200 Chinezen naar Nederland. In de jaren 30 vonden veel Poolse en Italiaanse mensen werk in Nederland.
In 1949 dekolonisatie van Nederlands – Indië. Zo’n 280.00 Indische Nederlanders kwamen.
In de jaren 50 en 60 kwamen veel Surinamers en Antillianen voor hun studie naar Nederland. In 1975 vertrokken veel mensen uit het toen onafhankelijke Suriname wegens de hoge spanningen.
In de jaren 70 nam op de Antillen de werkgelegenheid af waardoor er nog meer mensen kwamen.
In 1972 telden Nederland 128.000 gastarbeiders.
In de jaren 80 en 90 kwamen veel Marokkanen en Turken naar Nederland, gezinsherenigde migratie. En later ook voor gezinsvormende migratie.
De meest recente groep immigranten zijn asielzoekers en vluchtelingen. De laatste jaren is het aantal asielzoekers sterk gedaald. Nederland is niet altijd een Multiculturele samenleving geweest. Eerst was het rooms-katholiek.
Zuilen en ontzuiling
Nederlanders werden niet echt nationalistisch. Ze bleven verdeeld in grote invloedrijke subculturen, die versterkten zich in ‘verzuiling’.  Belangrijk kenmerk van de Nederlandse cultuur is dat het een onderhandelingscultuur is geworden. De ontzuiling begon rond 1960 met de opkomst van de tv. Eerder maakten mensen zich los, door bijvoorbeeld minder naar de kerk te gaan. Verzuilde organisaties (MM) zoals ziekenhuizen, scholen en zorginstellingen verliezen hun ‘kleur’.
Individualisering
Individualisering: mensen maken hun eigen keuzes.
Nog steeds richten mensen zich op collectieven, maar het zijn wel meer zelf gekozen groepen met een eigen subcultuur. Dat leidt wel tot culturele differentiatie; ontstaan van vele persoonlijke verschillen.  bijv. moslimjongeren gaan minder naar de moskee en mensen maken eigen supermarkt ideologie.
Democratisering en emancipatie
Democratisering: mensen krijgen meer te zeggen.
Emancipatie: achtergestelde groepen krijgen gelijke rechten.
In de jaren 60 kwam een grote collectieve democratiseringsgolf.
Kenmerken van de Nederlandse cultuur
Discriminatie: houdt in dat mensen niet worden beoordeeld en behandeld naar hun persoonlijke kwaliteiten maar naar kenmerken van een groep waartoe ze worden gerekend.
De vier lagen in de Nederlandse cultuur:
-    Laag 1; de waardensystemen: Wij hebben een veelvoud aan godsdiensten in Nederland, veel waarden in al die godsdiensten lijken op elkaar. In de Nederlandse cultuur vinden we sterke middenstromingen, daarom horen waarden als gelijkheid tussen man en vrouw, tussen homo en hetero tot de dominante waarden van Nederland.
-    Laag 2; de instituties: Alleen het huwelijk tussen twee partners is wettelijk toegestaan. Geen lijf- en doodstraffen. Waarde daarin; onaantastbaarheid van het menselijk lichaam.
-    Laag 3; het gedrag: We zijn individualisten, voeden onze kinderen erg vrij op, onderhandelingscultuur in het gezin, de regels thuis sluiten zonder problemen aan bij de regels buitenshuis.
-    Laag 4; de betekenissen: Wij kennen een grote vrijheid voor het gedrag. Dat kan voor buitenstaanders verwarrend zijn. Ook raken wij via de media sluipend vertrouwd met andere waarden.
De Nederlandse pluriforme samenleving in de praktijk
Accommoderen: Tussencultuur die zich aanpast, maar toch een eigen typisch karakter aanhoud.
Integreren: Tussencultuur is een van de vele subculturen geworden.
Assimileren: Subcultuur is volledig opgelost in de dominante cultuur en niet meer te onderscheiden.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

M.

M.

wauw, super bedankt !

7 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast