Levensbeschouwing Christendom

Kerkbezoek/IP Project

In eigen woorden kort uit kunnen leggen wat de reformatie is

De reformatie was een cruciaal omslagpunt in de kerkelijke geschiedenis die plaatsvond in het begin van de 16e eeuw. Door de inzichten van godsdienstgeleerden Luther en Calvijn kwam er een keerpunt in de eeuwenlange hegemonie van de katholieke kerk.

Reformatie in Nederland

Dit was voornamelijk aan de orde in de noordelijke delen van Europa, waaronder ook (het noorden van) Nederland. De kritiek die op het katholicisme werd geuit kwam voort uit verschillende motieven. Zo vonden sommigen het systeem van aflaten betalen om in de hemel te komen een verwerpelijk fenomeen. Andere hadden het gemunt op het hiërarchisch systeem dat vanuit Rome werd geleid en waarbij niet het woord van God centraal stond, maar de symboliek.

Uit de zucht naar verandering kwam een scheuring binnen de kerk voort. Na een roerige tijd, waarvan de beeldenstorm als het begin gezien kan worden, kwam de protestantse kerk op in de noordelijke Nederlanden. De zuidelijke provincies bleven katholiek en nog steeds is er in Nederland een scheiding waar te nemen tussen het katholieke gedeelte onder de grote rivieren en het meer protestante stuk erboven.

Uit kunnen leggen wat het verschil is tussen katholieke kerken en protestante kerken qua gebouw en qua diensten en inhoud

Protestantse kerken

Katholieken kerken

Geen beelden

Wel beelden

Avondmaal

Eucharistie

Priester (man, celibaat)

Dominee (man of vrouw, kan getrouwd zijn)

Eenheid (paus)

Verscheidenheid (vele stromingen)

Nadruk op bijbel en preek

Nadruk op ritueel en zintuigelijke ervaringen

 

Kort uit kunnen leggen wat Jezuïeten zijn

Jezuïeten = groep geestelijken in de katholieke kerk die strijden voor een zuivere leer en de verspreiding van het geloof.

Uit kunnen leggen wat Jezuieten met onze school te maken hebben

Het Stanislascollege kiest voor de Ignatiaanse Pedagogiek. Deze pedagogische visie is afkomstig van de christelijke identiteit van het college. Ignatius van Loyola (1491-1556) was de stichter van de jezuïetenorde. Bij de Ignatiaanse Pedagogiek gaat het niet alleen om leren uit boeken. Het gaat erom dat leerlingen zich sociaal, cultureel, sportief en als mens in de maatschappij ontwikkelen.

H3 §1

Betekenis van Christus weten en kunnen uitleggen wat christenen met deze titel over Jezus zeggen

Het woord Christus is een Grieks woord en een joodse eretitel. Het betekent ‘Gezalfde’ of ‘Messias’.

Met deze eretitel wordt uitgedrukt dat het om een uitzonderlijk iemand gaat; uitzonderlijk vanwege zijn relatie tot God.

3 redenen kunnen geven waarom ‘het christendom’ niet bestaat

  1. In elke cultuur heeft het christendom een eigen gezicht met een eigen uitstraling gekregen.
  2. Christenen zijn verdeeld in hun onderlinge opvattingen:
    1. Het oosterse christendom;
    2. Het katholicisme;
    3. Het protestisme.
  3. Binnen verschillende kerken tref je verschillende soorten christenen aan:
    1. Progressieve (vernieuwend) en conservatieve (behoudend) christenen;
    2. Fundamentalistische (strikt in naleven van de Bijbelse regels) en liberale (open voor vrije interpretatie van de regels) christenen;
    3. Horizontalisten ↔ (gericht op medemens) en verticalisten ↕ (gericht op God)

H3 §2

Weten dat de bijbel bestaat uit het oude en het nieuwe testament. Weten wat het verschil is tussen die 2.

Letterlijke betekenis van evangelie, weten dat het een apart literair genre is en de 4 evangelisten kunnen noemen.

De Bijbel bestaat uit:

  • 39 boeken van het Oude Testament (de joodse Tenach);

    Deze heeft ook voor christenen gezag. Bestaat uit de Tora, de Newi’iem en de CHetoewiem. Samen: TNCH à de medeklinkers van het woord Tenach.

  • 27 boeken van het Nieuwe Testament.

    Er wordt voortdurend naar het Oude Testament verwezen.

    Ze worden verdeeld in 5 bundels:

  1. 4 levensverhalen van Jezus. Ook wel: evangeliën (evangelie = ‘goed bericht’). De schrijvers, Mattheüs, Marcus, Lucas en Johannes, worden evangelisten genoemd.
  2. Het boek Handelingen van de Apostelen, door Lucas, vertelt de geschiedenis van de Christenen.
  3. 14 brieven van Paulus geschreven aan de Romeinen, Korintiërs, Galaten, Efeziërs, Filippenzen, Colossenzen, Thessalonicenzen, Timotheüs, Titus en aan Filemon. Men dacht dat de brief aan de Hebreeën ook door Paulus was geschreven.
  4. De katholieke brieven omvatten 7 brieven die niet bestemd zijn voor een speciale groep.
  5. Het sluit af met het boek door Johannes Apocalyps of Openbaring, waarin een beeld wordt gegeven van het einde van de tijd.

Weten dat er in het nieuwe testament 4 evangeliën staan, maar ook brieven (o.a. van Paulus), visioenen (Apocalyps/Openbaring) en verhalen over de apostelen (Handelingen van de apostelen)

Elke evangelie is toegeschreven naar een bijzondere doelgroep. 4 evangeliën:

  1. Het evangelie van Mattheüs is vooral geschreven voor de joden van Palestina. Doel: aantonen dan Jezus de beloofde Messias is;
  2. Het evangelie van Marcus beschrijft vooral het feitelijke optreden van Jezus en veel minder zijn prediking of uitspraken. Doel: aantonen dat Jezus de Zoon van God is;
  3. Het evangelie van Lucas is gebaseerd op bronnen afkomstig van mensen die Jezus hebben gekend. Hij schreef voor de niet-joden van Palestina en hij benadrukt dat Jezus’ leven ook betekenisvol is voor niet-joden;
  4. Het evangelie van Johannes is vooral bestemd voor de christenen van Klein-Azië.

H3 §3

Uit kunnen leggen met behulp van historische bronnen dat Jezus hoogstwaarschijnlijk echt bestaan heeft, maar dat we uit deze bronnen verder niet veel te weten komen over zijn leven

De aantekeningen van de niet-christenen Flavius Josephus en Tacitus zeggen weinig over Jezus zelf, maar ze zijn van grote betekenis omdat ze bevestigen dat Jezus werkelijk bestaan heeft.

Juist omdat deze buiten-Bijbelse bronnen geen belangen hadden bijd de vraag of Jezus werkelijk bestaan heeft, verschaffen zij een historisch fundament onder het bestaan van Jezus.

Van de Bijbelse bronnen weten dat zij door gelovigen zijn geschreven om te verkondigen

Voor de Bijbelse bronnen zijn, voor de vraag naar de historische Jezus, de brieven van Paulus minder belangrijk. Ze bevatten weinig informatie over Jezus’ leven die niet bekend is uit andere bronnen.

Ook zijn in het bijzonder de 4 levensverhalen van Mattheüs, Marcus, Lucas en Johannes van belang.

Verschil en overeenkomst kunnen geven tussen historische Jezus en verkondigde Christus

Historische Jezus

Verkondigde Christus

Alle historische feiten die we over de stichter van het christendom bezitten.

Het Bijbelse beeld van Jezus waarin de visie van de eerste christenen op Jezus naar voren wordt gebracht.

 

Begrippen eerste en tweede taal kunnen toepassen op de historische Jezus en de verkondigde Christus.

De historische Jezus is in de eerste taal geschreven. Het is omringd met feiten over Jezus’ leven en het christendom.

De verkondigde Christus is in de tweede taal geschreven, omdat er alleen een beeld over Christus wordt gegeven. Ze zijn niet onderbouwd met feiten over Jezus’ leven en het christendom.

Globale schets van Jezus' leven kennen.

Jezus is geboren rond het jaar 6 v.Chr. in Nazareth, als de zoon van Jozef en Maria. Hij groeide op als jood en was vertrouwd met de verhalen en tradities van zijn volk.

Toen hij 32/33 was werd hij lid van de apocalyptische vernieuwingsbeweging van Johannes de Doper (apocalypticus).

In het jaar 28 begon Jezus zijn missie in Galilea. Hij verzamelde leerlingen om zich heen, zijn trouwste leerlingen duidde hij als ‘de twaalf’, daarmee verwijzend naar de 12 stammen van het joodse volk. Hij moet ook bijzondere gaven gehad hebben op het gebied van genezingen en duiveluitdrijving (exorcisme).

Jezus’ optreden lokte ook kritiek uit. Hij trok de aandacht van Herodes Antipas. Jezus’ verkondiging van de komst van het koninkrijk van God, kwam de Romeinen als uitdagend voor. Jezus had kritiek op de joodse wetsopvatting.

Na een laatste maaltijd met zijn leerlingen werd Jezus ’s nachts op last van een aantal joodse groeperingen gearresteerd en onderworpen aan een kort verhoor.

Toen Jezus 36 was, heeft Pilatus hem veroordeeld tot de doodstraf. In die tijd betekende dat kruisiging.

Na zijn dood hebben Jezus’ volgelingen ervaringen gehad op grond waarvan zij geloofden dat Jezus door God was opgewekt uit de dood.

Van gebeurtenissen uit het levensverhaal van Jezus kunnen aangeven of het om de historische Jezus of de verkondigde Christus gaat

Tot Jezus’ dood gaat het om de historische Jezus. Na zijn dood, dat hij was opgestaan uit de dood, gaat het om de verkondigde Christus. We kunnen niet zeker weten of dit waar is, er zijn geen bewijzen over dat dit echt gebeurd is of dat het verzonnen is.

H3 §4

Uit kunnen leggen wat het beeld van het koninkrijk Gods was bij de apocalyptici

Koninkrijk van God

Apocalyptici

Uitleg

Wanneer?

Toekomst

Het koninkrijk van God ligt in de toekomst.

Wie?

God

God zal ervoor zorgen dat het koninkrijk van God komt.

Hoe?

Nieuwe kosmos

Het koninkrijk van God zal een nieuwe kosmos zijn waarin alles veranderd.

Tekens?

Natuurrampen

Ze kondigen de komst van het koninkrijk van God aan.

 

 

 

 

Jezus' interpretatie van het Koninkrijk Gods uit kunnen leggen

Koninkrijk van God

Jezus

Uitleg

Wanneer?

Nu

Overal waar mensen met elkaar omgaan, is nu al het koninkrijk van God volop mee te maken.

Wie?

Mens

De komst van het koninkrijk van God hangt af de mens zelf.

Hoe?

Nieuwe verhoudingen

Het koninkrijk van God is te vergelijken met nieuwe verhoudingen tussen mensen.

Tekens?

Bijzondere mensen

Het koninkrijk van God kondigt zich aan in bijzondere mensen.

 

Niet in boek, wel belangrijk om te weten

Veel christenen zien het koninkrijk van God als de hemel waar je naartoe gaat als je dood bent (en braaf bent geweest).

Kenmerken van een parabel kennen en kunnen aanwijzen in een gegeven parabel

Kenmerken parabel

Kenmerk

Uitleg

  1. Alledaagse situatie

Het koninkrijk van God wordt vergeleken met een alledaagse situatie.

  1. Schokeffect

Er gebeurt iets onverwachts.

  1. Sporen naar het koninkrijk van God

Het zet een spoor uit naar het koninkrijk van God.

  1. Het koninkrijk van God in het alledaagse

Het uitgangspunt van een parabel is vaak ook het symbool voor het koninkrijk van God.

Kunnen uitleggen dat je een parabel altijd als tweede taal verhaal moet lezen

Een parabel moet je altijd als tweede taal lezen, omdat er soms dingen in staan die niet in het gewone leven (kunnen) gebeuren.

De betekenis van een gegeven parabel kunnen geven.

Parabels zijn vergelijkingen, door Jezus gebruikt, om het sleutelwoord van zijn leer inhoud en vorm te geven.

Kort uit kunnen leggen wat de Bergrede is en wat Jezus er mee bedoelde

  • Bergrede = samenvatting van uitspraken van Jezus, die de wet van het Koninkrijk van God aangeven. Hij vervult die wet en in Zijn Geest mogen wij de Bergrede in praktijk brengen.

    Juist degenen van wie je het niet zou verwachten, worden gelukkig geprezen.

    Jezus bedoelde hiermee dat mensen die dachten helemaal goed te leven in zijn ogen ook iets verkeerd hebben gedaan. Hij wilde zo laten zien dat niemand nog perfect leefde als zou moeten.

Kunnen uitleggen waarom de Bergrede een utopische tekst is

  • Utopie = onbereikbaar ideaal

    De Bergrede is een utopische tekst, omdat de wet die Jezus geeft heel moeilijk is. Er zijn zo veel regels waar je je aan moet houden, dat het bijna onmogelijk is om helemaal perfect te leven.

Christelijke feestdagen

Van de volgende feestdagen weten bij welke gebeurtenis uit het levensverhaal van Jezus ze horen en ze op volgorde kunnen zetten. Bij kerst en Pasen ook de informatie over de datum/dag weten die tussen haakjes staat.

Rond kerst:

Allerheiligen (1 november)

Een christelijke feestdag waarop alle heiligen van de rooms-katholieke kerk gezamenlijk worden vereerd en herdacht.

Allerzielen (2 november)

De dag waarop in de rooms-katholieke kerk alle gelovige zielen van gestorvenen worden herdacht.

Advent (periode van 4 weken voor kerst)

­­Adventus betekent ‘komst’. Het ‘feest’ symboliseert de blijde verwachting van het kind Jezus dat geboren zal worden.

Kerstmis (25 december)

De Germanen vierden de Winterzonnewende en de Romeinen het feest van Saturnus, de god van het licht. Met de kerstening werden deze feesten vervangen door het feest van de geboorte van Jezus.

Driekoningen (6 januari)

Enkele astrologen (misschien 3) zagen een bijzondere ster en reisden naar Bethlehem om de pasgeboren Jezus geschenken te geven. In veel Zuid-Europese landen is dit een vrije dag.

Rond Pasen:

Carnaval (eind februari/begin maart)

Dit katholieke feest begint op zondag en duurt tot Aswoensdag. 3 dagen helemaal los gaan met veel drank en eten.

Aswoensdag (begin 40-dagentijd)

Het begin van de vastentijd die duurt tot Pasen.

Vastentijd (40 dagen, uitgezonderd de zondagen voor Pasen)

40 dagen van bezinning. Bedoeld om toe te leven naar de dood en opstanding van Jezus. Veel christenen leven wat soberder dan normaal.

Palmpasen (laatste zondag voor Pasen)

Begin van de Goede Week. De dag dat Jezus in Jeruzalem als koning werd binnengehaald. Maar binnen een week werd hij gekruisigd.

Witte donderdag (donderdag voor Pasen)

De laatste avond voor zijn dood at Jezus voor het laatst met zijn studenten. Veel kerken vieren dat met Witte Donderdag en ook door het jaar heen met de eucharistie of het heilig avondmaal.

Goede vrijdag (vrijdag voor Pasen)

De kerk herdenkt dat Jezus werd veroordeeld en gekruisigd.

Pasen (jaarlijks wisselend, altijd op een zondag in de lente)

Het belangrijkste kerkelijke feest. Op deze dag wordt gevierd dat Jezus opstond uit de dood.

Hemelvaart (40 dagen na Pasen, altijd een donderdag)

Christenen vieren dat Jezus 40 dagen na zijn opstanding is ‘opgevaren’ naar de hemel.

Pinksteren (10 dagen na hemelvaart, altijd een zondag)

Op deze dag kwam de heilige Geest om de gelovigen bij te staan. Dit wordt ook wel gezien als het begin van de christelijke kerk

H5 §4.2

Het verschil tussen de geest van de wet en de letter van de wet kunnen uitleggen

  • Letter van de wet = precies wat er letterlijk in de wet staat.
  • Geest van de wet = wat de wetgever waarschijnlijk bedoeld heeft.

Kunnen uitleggen wat Paulus bedoelde met ‘De letter doodt’.

Dit betekent niet dat de wet afgeschaft moet worden, maar mentaliteit waarmee mensen zich houden aan de wet moet veranderd worden. De mens moet de wet niet gehoorzamen uit vrees omdat hij bang is anders gestraft te worden, maar omdat hij volledig kan instemmen met de geest achter de wet.

De mens leert de wet te volgen met de overtuiging dat die rechtvaardig is.

Weten dat er niet één christelijke opvatting van ethisch handelen is, maar meerdere

  • Ethisch handelen = je oordeel omzetten in een handeling.

Er is niet maar 1 christelijke opvatting van ethisch handelen, er zijn er meerderen.

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.