Gezocht: vmbo-scholieren uit jaar 3 of 4! Vul deze vragenlijst over het mbo in, en maak kans op een cadeaubon van 25 euro.

Meedoen

Awakenings (1990)

Beoordeling 5.5
Foto van een scholier
  • Filmverslag door een scholier
  • 1e klas wo | 3080 woorden
  • 5 november 2012
  • 8 keer beoordeeld
  • Cijfer 5.5
  • 8 keer beoordeeld

Film
Taal
Nederlands
Vak
ADVERTENTIE
Musical The Prom verloot een limousine naar je eindfeest!

Zit je middenin je eindexamens en wil je in stijl naar je eindfeest? Doe dan mee aan de winactie en maak kans op een limousine die jou en je vrienden naar jullie eindfeest brengt!

Ja, ik doe mee!

Inhoud


Onderwerp, thema, titel- De film laat het waargebeurde verhaal zien van een dokter, dr. Sayer, die ontdekt dat zijn ‘mentaal zieke’ patiënt Leonard L., die lijdt aan post-encefalitis lethargica, uit zijn slaap kan ontwaken door het toedienen van L-dopa. Leonard ontwaakt na 30 jaar uit zijn ‘coma’. Maar er blijven nog veel onbeantwoorde vragen over. Uiteindelijk raakt Leonard L. weer in een irreversibele coma.


 Het onderwerp in deze film is ‘experimenteren’.  De sfeer die de film oproept is de uitgelaten sfeer die experimenteren met zich meebrengt. Eerst het onvermogen om precies te begrijpen wat eraan de hand is, vervolgens de opwinding van de uitkomst van het experiment met afsluitend de hulpeloosheid, wanneer het experiment toch niet zo afloopt als de bedoeling was. De verdere thema’s zijn: De liefde. Zo zie je heel duidelijk de liefde tussen Leonard en zijn moeder, en Leonard en een meisje. Ook de ‘liefde’ tussen dr. Sayer en Leonard (met de vraag of deze liefde als arts voor zijn patiënt wel goed is). Naast liefde is een belangrijk thema de vraag ‘Genieten we nog wel van de kleine dingen’. De verteltechnieken zijn heel objectief. Je kijkt neutraal op de situatie neer. Er zijn veel dialogen tussen dr. Sayer en zijn patiënten en andere behandelend artsen. Er wordt niet gekeken vanuit de hoofdpersoon. De titel kan verklaard worden door alle patiënten die leiden aan encefalitis lethargica en ontwaken door het toedienen van L-dopa, na het succes van het experiment bij Leonard.


 Een dialoog tussen Dr. Sayer en Leonard L.


‘It’s quiet’


‘Yes, everyone is sleeping’


‘I’m not’


 Ontwikkeling - Belangrijke gebeurtenissen in de film zijn: dr. Sayer komt erachter dat de patiënten, waarvan men denkt dat ze niks kunnen en niets voelen, wel degelijk reageren op bepaalde prikkels. Dit merkt hij als eerste bij een oudere vrouw die nieuw wordt binnengebracht en haar eigen bril opvangt die van haar neus is gegleden. Vervolgens is een belangrijke gebeurtenis in de film het moment dat de L-dopa eindelijk aanslaat bij Leonard en Leonard ‘s avonds ontwaakt. Het omkeerpunt van de film wordt gekenmerkt door de scene dat Leonard weer begint met trillen en schokken, nadat hij heeft gehoord dat hij geen rondje mag wandelen in zijn eentje en zich en de andere patiënten opzet tegenover de behandelend artsen. Vervolgens is een belangrijke gebeurtenis de laatste scene, waarin Dr. Sayer eindelijk besluit met Eleonora wat te drinken en ‘gewoon lopend’ te gaan. Dit symboliseert dat hij eindelijk beseft dat hij moet genieten van de kleine dingen en moet genieten van het leven.


 Ook maakt dr. Sayer als personage een belangrijke ontwikkeling door. In het begin van de film is het een verlegen en sociaalonhandige man. Hij zegt in de film dat hij in tegenstelling tot het elementsysteem mensen onvoorspelbaar vindt en niet precies weet hoe ze reageren. Dat beangstigt hem. Toch is hij degene die, in tegen stelling tot het elementsysteem, wil bewijzen dat de patiënten wél degelijk te behandelen zijn, terwijl de behandelend artsen stil zijn blijven staan bij hun eerste opinie. Gedurende de film merk je dat hij een steeds betere band krijgt met de patiënten en de verpleegkundigen. Hij wordt gezien als een lieve en aardige man.


 Ook Leonard maakt een belangrijke ontwikkeling door. Hij ontdekt dat hij als volwassen man is wakker geworden en niet meer als jongeman. Hij raakt verliefd op een vrouw. Daarnaast is hij in eerste instantie heel blij dat hij ‘wakker gemaakt’ is, maar gedurende de film komt hij tot ontdekking dat hij geen normaal leven kan leiden, omdat hij deel uitmaakt van een experiment. De lieve, optimistische man verandert in een boze, tegendraadse man, die andere patiënten opzet. Uiteindelijk begrijpt hij dat het een verloren zaak is en hij de behandeld artsen nodig heeft. Hij gaat steeds verder achteruit en besluit dat het enige wat hij nog kan doen is wat betekenen voor de wetenschap. Alle belangrijke gebeurtenissen in zijn ziekteproces moet dr. Sayer vast leggen. Een belangrijke zin in de film is dan ook “learn, learn, learn from me’.


 Archetypes in de film zijn dr. Sayer en dr. Kaufman.Zij staan voor de altijd belangrijke strijd: ‘gevoel vs. rede’.Dr. Sayer volgt zijn onderbuik gevoel en begint te experimenteren bij Leonard. Dr. Kaufman is hiertegen en denkt in eerste instantie dat dr. Sayer aan iets onmogelijks begint en vervolgens is hij bang dat het experiment verkeerd uitpakt. Ook zit hij met de kosten die het experiment meebrengt. Een belangrijke vraag bij de geneeskunde is dan ook altijd: hoever mag je gaan met experimenteren, mag je wel experimenteren als vele artsen het tegendeel al bewezen hebben betreft de patiënt, wegen de kosten op tegen de baten’. De moeder van Leonard staat voor het gewone volk, dat zonder medische kennis toestemming moet geven voor het experiment. Zij laat zich leiden door de hoop die haar gegeven wordt. Er wordt haar een mogelijkheid geboden om haar zoon weer terug te krijgen. Echter is de vraag of ze wel volledig en goed genoeg ingelicht is om hierover een goede beslissing te maken.


 Sfeer, spanning- Er is een zeker conflict op een gegeven moment tussen de moeder van Leonard en Dr. Sayer, waarin zij Dr. Sayer vraagt te stoppen met het experiment, wanneer het steeds slechter gaat met Leonard zijn gezondheid.


De dialoog dat hierbij hoort is:


‘My son is in pain! Please, stop this!’


‘He's fighting, Mrs. Lowe.’


‘He's losing.’


 Hierdoor krijgt de kijker indirect de vraag toegeworpen, wanneer stop je met experimenteren. Had dr. Sayer wel mogen beginnen met experimenteren bij een wilsonbekwame patiënt, terwijl hij niet wist wat de gevolgen van het experiment precies konden zijn. Ook zoals net aangegeven is er een conflict tussen Leonard en alle behandelend artsen, wanneer Leonard zich opgesloten begint te voelen in de inrichting en vraagt om zonder begeleiding naar buiten te mogen. Hij zegt tegen hen ‘you didn’t woke a thing, you woke a person!’ Vanaf het moment dat hij hoort dat hij geen privileges krijgt, wordt hij kwaad. Dit kom ook deels door de bijwerkingen van het medicijn. Ook hierbij krijgt de kijker indirect de vraag toegeworpen of het goed is om te experimenteren met mensen. Mensen kan je niet zien als object. Mensen hebben een mening, gevoel en hechten waarden aan bepaalde dingen, die je hen eigenlijk niet kan ontnemen. Als arts in opleiding was de film voor mij een inspiratie, ondanks dat Leonard uiteindelijk weer in coma terecht raakt. Het geeft me ondanks het ‘slechte’ eind toch een voldaan gevoel. Het experiment heeft de wetenschap verder gebracht op dit onderwerp. En dat is eigenlijk het gevoel wat de film mij geeft: inspiratie en voldoening.


 Boodschap- Zoals eerder aangegeven is de film gebaseerd op een waargebeurd verhaal, wat door Oliver Sacks eerder al verwerkt is als boek. Een paar belangrijke citaten geven de boodschap van het verhaal weer. Deze boodschap is niet zo zeer de boodschap van het boek, maar wel van Leonard L., die een boodschap aan de mens wilde meegegeven. Hij had 30 jaar lang geslapen, maar vroeg zich af wie van de mensen - hij of de rest van de wereld - heeft geslapen of nog steeds slaapt. ‘Who is the one who is asleep’. Leonard vindt dat de mens niet geniet van het leven, zoals hij nu doet, na 30 jaar slapen. Die boodschap brengt Leonard over aan dr. Sayer, op een nacht. Dr. Sayer geeft aan het eind van de film een lezing over zijn experiment bij Leonard, waarbij hij zegt: What we do know is that, as the chemical window closed, another awakening took place; that the human spirit is more powerful than any drug - and THAT is what needs to be nourished: with work, play, friendship, family. THESE are the things that matter. This is what we'd forgotten - the simplest things.


Leonard maakt, in zijn ‘comateuze toestand’, de naam van een dichter duidelijk met een bijbehorend gedicht. Hiermee probeert hij dr. Sayer duidelijk te maken hoe hij zich voelt en nog belangrijker dat hij dus wat voelt. Het citaat, naar het gedicht is als volgt:


‘His gaze from staring to the bars, has grown so weary, that it can take in


nothing more. For him it is although there is a thousand bars; and behind the thousand bars, no world. As he paces in cramped circles, over and over, his powerful strides  are like a ritual dance around a center, where a great will stands paralyzed.  At times, the curtains of the eyelift without a sound, And the shape enters slips through the tighten silence of the shoulders, reaches the hart and dies.’


Rainer Maria Rilke, “The Panther”


 Vorm


Algemeen- ik denk dat de film ten opzichte van het boek als sterk punt heeft, dat heel duidelijke de levendigheid van de patiënten tot uiting komt, wanneer ze ontwaken.


Acteurs- ik vind dat Robert De Niro (Leonard) en Robin Williams (dr. Sayer) ontzettend goed hebben geacteerd. Dit was erg belangrijk om de film realistisch over te laten komen. Niets in hun acteerwerk komt overdreven of onnatuurlijk over. Hier hebben ze allebei ook veel prijzen voor gewonnen.


Verhaalelement- Awakenings heeft veel quota’s die op eerste gezicht een logische quote is in het verhaal, maar ook een diepere betekenis heeft. Daardoor heeft de hele film veel diepgang. In het voorgaande stuk heb ik al een paar genoemd. Eén quote die ik persoonlijk zelf ook erg mooi vind is de volgende quote, een dialoog tussen nurse Eleonora en dr. Sayer over de toestand van Leonard:


Dr. Sayer: ‘You told him I was a kind man. How kind is it to give life, only to take it away?’


‘It's given to and taken away from all of us.’


‘Why does that not comfort me?’


‘Because you are a kind man. Because he's your friend.’


In deze dialoog vallen twee dingen op: 1) heb je het recht als mens om leven te geven en weg te nemen en 2) In hoeverre mag je emotioneel betrokken raken bij je patiënt. Het verhaal begint met een stuk uit de jeugd van Leonard. Hij zal hier ongeveer 11 jaar zijn geweest. Tijdens dit deel van de film zie je hoe de eerste symptomen van encefalitis lethargica. Daarna gaan we meer dan 25 jaar verder in de tijden wordt het verhaal verder op een chronologische volgorde verteld. Het begint met het sollicitatiegesprek van dr. Sayer. Tijdens dit gesprek heb je meteen door dat hij een andere dokter is dan andere. De volgende dialoog tussen Dr. Sayer en Dr. Sullivan laat dit zien:


Dr. Sayer: ‘It was an immense project. I was to extract 1 decagram of myelin from 4 tons of earth worms.’


‘Really!’


‘Yes. I was on the project for 5 years. I was the only one who believed in it. Everyone else said it couldn't be done.’


‘It can't.’


‘I know that now. I proved it.’


Hier wordt meteen weergegeven dat dr. Sayer experimenteel is. Niet eens om nieuwe dingen te bewijzen, maar ook om datgene wat al bewezen is, te bevestigen. Deze karaktertrek leidt er uiteindelijk ook toe, dat hij aan de slag gaat met de encefalitis lethargica patiënten. De film sluit af met de tekst dat de patiënten allemaal weer in ‘coma’ zijn geraakt. Af en toe dacht men een nieuw medicijn te hebben gevonden, maar de patiënten hebben nooit meer een dergelijk opleving gehad als in 1969. Door deze toegevoegde tekst aan het einde, wordt het verhaal volledig afgesloten.  De film wordt veel begeleidt door goed gekozen klassieke muziek, waarin de sfeer van de film goed wordt weergegeven. Daarnaast is er één muziekstuk van de zombies, seasons of love. Deze begeleidt de scene dat Leonard voor het eerst naar buiten gaat met dr. Sayer. ‘(…) To take you and the sun to Promised lands To show you every one’


 Kader- het grootste gedeelte van de film speelt zich af in 1969, in een lokaal ziekenhuis in New York City, The Bronx en de omgeving. De indeling van het ziekenhuis doet me erg denken aan de indeling in ‘one flew over the cuckoo’s nest’. Niet een erg gezellige ambiance en een grote slaapzaal zonder privacy.


Verder zijn er weinig lichteffecten en cameraeffecten o.i.d., zodat de film erg realistisch blijft.


 Functie


Algemeen- ik denk dat de film een combinatie is van educatief, vermaak en esthetisch. Het boek waarop de film is gebaseerd was goed ontvangen, “Experiences so strange that they are difficult to conceive are not limited to travels up the Amazon or to the Moon, but can occur within the confines of the human head…This long sleep and sudden awakening to a strange new world…though so alien, have an immediate power to grip the imagination. It is hardly an exaggeration to say that through this book we live with the dead, brought back from the past…The book is an extraordinary compound of clinical observation and, one feels, deep understanding of the plight of these people…One senses in the author a passion to communicate his discoveries with all the power of his intellect, knowledge and deep compassion–so that we may “awake.” – Richard Gregory, The Listener


Zelf zegt Oliver Sacks, ‘Ik was zeer gelukkig met de film Awakenigs, maar een van mijn kleine reserves geldt het slot. Ik begrijp best dat de scenarioschrijver koos voor een dramtisch einde, maar de werkelijkheid was anders. In de film lijkt het ook alsof het experiment nauwelijks enkele maanden duurde. In werkelijkheid ging het om meerdere jaren.’


 Ook de film is goed ontvangen, mede dankzij het prachtige acteer werk van Robert De Nero en Robin Williams. Op IMDB krijgt de film een 7.6, gegeven door 51.493 gebruikers.


Director Penny Marshall’s film is genomineerd voor Best Picture door the Academy. Steven Zaillian’s scenario is ook genomineerd.


 Reflexie- De film is gebaseerd op een boek dat zich afspeelt in 1969. In 1969 is er nog enigszins een hippiecultuur. Daar stond centraal: genieten van het leven (boodschap van de film). Experimenteren is echter van alle tijden, dus dat herleiden naar de tijd vind ik moeilijk. Echter is het wel zo, dat het nu erg moeilijk zou zijn om zomaar te experimenteren.


 Belangrijk hierbij is: De Code van Neurenberg, een set ethische onderzoeksprincipes met betrekking tot onderzoek en experimenten op of met mensen. De Code kwam voort uit de Processen van Neurenberg, na afloop van de Tweede Wereldoorlog, en waren een antwoord op de Nazi-experimenten die tijdens de oorlog onder meer door Josef Mengele waren uitgevoerd. In april 1947 had dr. Leo Alexander al een zestal punten waaraan legale medische experimenten moeten voldoen aangedragen bij de Raad voor Oorlogsmisdaden. De Raad heeft deze punten overgenomen en aangevuld met vier extra richtlijnen. Samen vormen deze tien punten de "Code van Neurenberg". Hoewel dit oordeel geen directe rechtsgeldigheid heeft en de richtlijnen ook niet direct overgenomen zijn in de Duitse of Nederlandse wetgeving, vormen ze samen met de Verklaring van Helsinki wel de basis voor de Nederlandse Wet medisch-wetenschappelijk onderzoek met mensen en vergelijkbare wetten in andere landen.


 In de Code is een reeks bepalingen opgenomen die de rechten van personen die aan medisch onderzoek deelnemen, moeten garanderen. Zo schrijft ze onder andere voor dat deelnemen altijd op vrijwillige basis moet gebeuren, een duidelijk maatschappelijk nut moet hebben en geen onnodige lichamelijke of mentale schade mag toebrengen. Ook moet onderzoek volgens de code vooraf worden gegaan door in vitroproeven en moeten deelnemers voldoende geïnformeerd worden over het verloop en eventuele gevolgen van het onderzoek. Zij moeten bovendien schriftelijk verklaren dat zij op basis van die informatie aan het onderzoek willen deelnemen. De Code schrijft bovendien voor dat onderzoeken altijd stop moeten worden gezet wanneer een proefpersoon daarom vraagt.


 Internationaal bestaat dus : world medical association declaration of Helsinki - Ethical Principles for Medical Research Involving Human Subjects. Het is een verklaring die de wereldorganisatie WMA heeft opgesteld en die is ondertekend door de nationale organisaties. Zij geven daarmee aan dat ze de inhoud van deze verklaring steunen.


De Code en de verklaring van Helsinki liggen In de vs., waar het verhaal zich afspeelt, ook ten grondslag voor de ‘code of federal regulations’, titel 45 volume 46.


Onze maatschappij heeft dus vooral mensen zoals dr. Kaufman; experimenteren mag niet zomaar, en moet goed doordacht worden. De vraag is: wat brengt de wetenschap verder?


 Verder is natuurlijk belangrijk voor de film de encefalitis lethargica. Er was van 1916 tot 1927 een epidemie. Het verspreid over Europa, en vervolgens naar andere delen van de wereld en trof vijf miljoen mensen. Het begin van de ziekte was plotseling en nam verschillende vormen aan. Sommige mensen ontwikkelden acute rusteloosheid, slapeloosheid of dementie. Anderen vielen in een tranceachtige slaap of coma. Deze verschillende vormen werden erkend en geïdentificeerd door de arts Constantin von Economo als een ziekte, die hij Encefalitis lethargica of slaapziekte noemde.


Veel mensen stierven aan de ziekte. Van degenen die hebben overleefd, zijn sommige volledig hersteld. De meerderheid bleef gedeeltelijk ziek en waren gevoelig voor symptomen die doen denken aan de ziekte van Parkinson.


De ergst getroffenen kwamen in een soort van 'slaap', en konden niet meer bewegen of praten, ze hadden geen eigen wil of hoop, maar ze waren wel bij bewust zijn en hun geheugen was intact. Zij werden geplaatst in ziekenhuizen of asielen en vergeten. Tot het moment dat Sacks ontdekt, in de jaren 60, dat ze reageren op L-dopa. En hieruit is het wonderbaarlijke verhaal gekomen, zoals we hem nu verfilmd hebben kunnen zien.





REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Andere verslagen van "Awakenings (1990)"