ADVERTENTIE
Luisterboeken: de makkelijke optie? Lars is niet echt een fan van lezen. Daarom gaat hij op zoek naar de beste manieren om door zijn leeslijst heen te komen. Red je het met alleen maar samenvattingen, of is een e-reader of luisterboek een betere optie? Deze video wordt mede mogelijk gemaakt door Storytel.

Probeer 30 dagen gratis

Opbouw

Dit boek is opgebouwd uit 3 delen
Deel 1: De huur. Dit deel wordt onderverdeeld in 3 hoofdstukken, deze zijn genummerd maar hebben geen titel. Dit deel speelt zich af in Amsterdam.
Het deel begint al met een verhaaltje over Jörgen zijn kettingzaag waarmee hij de appelboom snoeit. Dit refereert naar het einde waarin hij Choukri (Mohammed Atta) en zijn dochter vermoordt met de kettingzaag en ze in de tuin begraaft. Dit deel gaat vooral over het afscheidsfeest van Tirza. Je merkt dat Hofmeester Tirza heel belangrijk vindt en het moeilijk vindt om haar te laten gaan. Ook komt aan het begin Hofmeester zijn echtgenote terug, wat voor veel onrust zorgt in het huis. Hofmeester doet alsof hij het allemaal geweldig heeft met Tirza maar later in het boek kom je erachter dat Hofmeester toch niet zo’n goed mens is, terwijl veel mensen dat wel van hem denken.
Deel 2: Het offer. Dit deel is opgebouwd uit 5 genummerde hoofdstukken. Dit deel speelt zich af in Amsterdam en het laatste stukje in de Betuwe. In dit deel wordt vooral het afscheidsfeest van Tirza beschreven. In dit deel kom je meer te weten over de persoonlijkheden van Tirza’s moeder en haar vader. Een belangrijk stuk in deel 2 is dat Hofmeester geslachtgemeenschap heeft met een meisje uit Tirza’s klas. De Bijbelse herkomst van de namen Tirza en Ester zorgen ervoor dat Hofmeester eigenlijk het gevoel heeft dat hij seks heeft met zijn dochter.
In dit deel wordt ook beschreven hoe Hofmeester met Choukri en Tirza meegaat naar de Betuwe. Dit laat zien dat Hofmeester het moeilijk heeft met het vertrek van zijn dochter.
Deel 3: De woestijn. Dit deel is net zoals deel 2 opgebouwd uit 5 genummerde hoofdstukken. Het laatste deel speelt zich af in Afrika en het allerlaatste stukje in Amsterdam. Hier ontmoet hij Kaisa. Kaisa doet hem heel erg denken aan Tirza en hij neemt haar mee naar een heleboel plekken in Afrika. Hij vertelt veel over Tirza tegen haar en vind dat hij goed met haar kan praten. Hij doet alsof hij opzoek is naar zijn dochter terwijl hij haar eigenlijk al heeft vermoord.
In het laatste stuk van dit boek belt de echtgenote hem op dat Tirza is gevonden, Hofmeester komt naar huis. Het boek heeft een open einde, je weet niet wat er met Hofmeester gaat gebeuren. Weten ze dat hij Tirza en Choukri hebben vermoord of niet?

Tijd

De vertelde tijd: Door het notitieboekje van Tirza, die Hofmeester in handen heeft gekregen weet je dat de roman zich in ongeveer twee maanden afspeelt, van eind juni tot de derde week van augustus 2005.
Het boek is in chronologische volgorde geschreven. Wel is het zo dat er in het boek veel flashbacks voorkomen. In de flashbacks beschrijft Hofmeester herinneringen met zijn dochters, vooral met Tirza.  Deze stukken zijn vaak van belang om de emotie van Hofmeester beter te begrijpen.
Er is sprake van tijdsverdichting aangezien er twee maanden verteld worden in een paar uur.
De verteltijd van dit boek is 430 bladzijden. Het boek is verdeeld in 3 delen waarvan deel 1 bestaat uit drie hoofdstukken en de twee laatste delen uit vijf hoofdstukken.

Plaats en Ruimte

Deel 1 en 2 van het boek spelen zich af in de Van Eeghenstraat in Amsterdam. Hier woont Hofmeester met zijn dochter. Het laatste deel van deel 2 en het begin van deel 3 speelt zich af in het vakantiehuisje in de Betuwe. Dit huisje is van Hofmeester zijn ouders geweest.
Deel 3 speelt zich voornamelijk af in Afrika (Windhoek, Namibië etc.)
Verder is een belangrijke plek de tuin van Hofmeester. Hier snoeit hij zijn appelboom (zie motief). Ook begraaft hij Tirza en haar vriend hier.
Als laatste is het vliegveld (Schiphol, vliegveld van Frankfurt). Hofmeester doet alsof hij een baan bij een uitgeverij heeft, terwijl hij wordt doorbetaald maar niet meer hoeft te komen. Toch gaat hij iedere ochtend weg, naar het vliegveld, om onbekende mensen uit te zwaaien.
Perspectief en verteller

Dit boek is geschreven vanuit de personale vertelsituatie, je ziet het hele verhaal door Jörgen Hofmeester zijn ogen. Je komt langzamerhand te weten dat hij eigenlijk een zeer gewelddadig persoon is. Zoals het moment wanneer hij met Tirza’s klasgenootje vrijt. Je krijgt telkens kleine stukjes informatie waarbij je ziet dat Hofmeester veel geheimen met zich meedraagt. Aan het begin lijkt het alsof hij nog bij de redactie werkt maar later blijkt dat hij daar op non-actief is gesteld. In plaats van te werken gaat hij iedere dag naar Schiphol om mensen uit te zwaaien. Later lees je ook dat hij naar het vliegveld van Frankfurt gaat, waar hij niemand uit te zwaaien heeft omdat hij Tirza en Choukri al in de tuin begraven heeft. Betekenisvolle zaken keren steeds weer terug.
Personages

Round Characters/Hoofdfiguren:
Jörgen Hofmeester:
Hofmeester is de hoofdpersoon van dit boek. Door zijn ogen beleef je het verhaal en je weet wat hij denkt en voelt.
Jörgen Hofmeester woont samen met zijn dochter in de Van Eeghenstraat in Amsterdam. Zijn echtgenote is bij hem weggelopen en zijn oudste dochter is een Bed & Breakfast begonnen in Frankrijk.
Hij vindt dat hij in de fout is gegaan bij zijn oudste dochter en echtgenote, daarom wil hij het zo goed mogelijk doen bij Tirza. Zijn leven draait om haar en hij hemelt haar erg op. Hierdoor krijgt Tirza ook een eetstoornis. Hier komt hij achter wanneer een lerares het hem vertelt op een ouderavond. Voor Hofmeester is dit een grote tegenvaller. Naarmate het boek vordert komt hij er ook achter dat Tirza gewoner is dan dat hij dacht. Langzaam wordt hij door zijn jongste dochter, die hij altijd de ‘zonnekoningin’ noemt, afgewezen. Dit idee is ondragelijk voor Hofmeester.
Op het eindexamenfeest van Tirza speelt hij de modelvader. Het gaat echter mis met hem wanneer Tirza niet komt opdagen en zijn echtgenote zich voor gek zet door op de tafels te dansen en haar kleren uit te trekken. Op het feest laat hij zich ook meeslepen en heeft hij geslachtgemeenschap met een klasgenootje van Tirza (Ester).
Wanneer zijn oudste dochter wil vertrekken naar Afrika wil hij een weekendje mee naar de Betuwe. Vanuit hier zal Tirza vertrekken naar Afrika.
Hofmeester gaat later ook naar Afrika om zijn dochter te zoeken. Hij ontmoet hier Kaisa die hij eigenlijk beschouwt en behandeld als Tirza.
Later in het boek kom je er pas achter dat Tirza en Choukri helemaal niet in Afrika zijn, Hofmeester heeft ze vermoord met een kettingzaag en in de tuin begraven.
Hofmeester lijkt (zeker aan het begin van het boek) een modelvader, maar dit is hij zeker niet. Hij is een stuk gewelddadiger dan iedereen dacht.

Tirza Hofmeester:
De jongste dochter van Jörgen Hofmeester. Ze wordt door haar vader de ‘zonnekoningin’ genoemd. Ze is zeker een vaderskindje, maar ze wil nu ze geslaagd is voor het gymnasium op wereldreis naar Afrika met haar Marokkaanse vriendje Choukri. Ze gaat eerst naar de Betuwe met haar vader en haar vriend. Voordat ze naar Afrika kan vertrekken wordt ze vermoordt door haar vader en met haar vriend begraven in de tuin.
Vroeger werd ze naar zwemles gesleept, had ze celloles en las haar vader haar voor uit Tolstoj en Satre. Haar vader legde veel druk op haar, in zijn ogen was ze de perfecte dochter. Al die verwachtingen kon ze niet waarmaken waardoor ze een eetstoornis kreeg. Later begon ze echt een eigen leven te leiden, de verlatingsangst van haar vader werd haar fataal.

Ibi Hofmeester: 
De oudste dochter van Jörgen Hofmeester. Ibi haalde altijd de huur op bij de mensen die een verdieping huurden in het huis van de familie Hofmeester. Het werd een traditie. Ze bleef een keer heel lang weg en Jörgen Hofmeester ging kijken waar ze bleef. Hij betrapte haar in een vrijpartij met de architect die de bovenverdieping op dat moment huurde. Hofmeester had de architect met een lamp geslagen en hem het huis uit gestuurd.
Ibi is verhuisd naar Frankrijk om een Bed & Breakfast te beginnen.

De echtgenote:
Dit is de (ex)vrouw van Jörgen Hofmeester en de moeder van Ibi en Tirza. Hofmeester beschouwt haar niet meer als een deel van het gezin dus krijgt ze geen naam.
Zij wilde graag kinderen, terwijl Jörgen er aan het begin niks voor voelde. Uiteindelijk hield Hofmeester veel meer van zijn dochters dan de echtgenote. De echtgenote noemt Tirza zelfs ‘evil’.
In het verleden had ze Hofmeester al vaker verlaten, maar ze kwam altijd weer terug. De laatste keer dat de echtgenote wegging duurde het jaren, daarom heeft Hofmeester niet meer op haar gewacht en is hij verder gegaan met zijn leven. Het was een schok voor Jörgen en Tirza dat ze opeens weer op de stoep stond.
Het enige wat ze eigenlijk in dit boek doet is Hofmeester afkraken en doen alsof het allemaal Jörgen zijn schuld is, dat de relatie kapot is gegaan. Ze is teruggekomen omdat ze niemand anders heeft, en ze vertelt Hofmeester dat hij ook niemand anders heeft.
Flat Characters/bijfiguren:
Choukri:
Dit is de Marokkaanse vriend van Tirza. Hofmeester vindt hem sprekend lijken op de zelfmoordterrorist Mohammed Atta. Deze terrorist was de piloot van het vliegtuig dat de eerste toren van het WTC invloog. Hofmeester haat Choukri. Hij beschouwd Choukri ook als schuldige voor het verliezen van zijn kapitaal.
Hofmeester denkt dat Choukri zijn dochter van hem wil afpakken, daarom vermoord hij hem en zijn dochter met een zaagmachine.

Kaisa:
Dit is een meisje dat Hofmeester ontmoet in Namibië. Ze loopt achter hem aan met telkens dezelfde vraag: ‘Do you want company sir?’ Hofmeester neemt haar mee op zijn reis. Hofmeester beschouwt haar als zijn eigen dochter en vind dat hij goed met haar kan praten. In het boek wordt niet duidelijk of Kaisa echt alles goed begrijpt wat Hofmeester zegt of aan haar vraagt.

Motieven

Een belangrijk motief is de tuin. Dit is zeker een passie van Hofmeester. Hier verzorgt hij de appelboom en snoeit hem bij. In het boek komt de tuin vaak voor: ‘Grondig waste Hofmeester zijn handen. Alsof hij de hele dag met zijn handen in de aarde had gezeten. Alsof hij in de tuin had gewerkt.’Dit motief is een verwijzing naar de scene waarin Hofmeester een kuil graaft, later in het boek wordt duidelijk dat dit een graf is voor Tirza en Choukri. Hofmeester is ook veel bezig met het hedgefonds, hiermee heeft hij veel geld verloren. Dit fonds was bedoeld om Tirza vrijheid te geven, Hofmeester ziet niet in dat hij Tirza zelf meer vrijheid had kunnen geven door niet zulke hoge verwachtingen te hebben.
Ook is een bizarre vorm van seksualiteit een motief. Zoals seks van zijn dochters met vreemden die Hofmeester altijd in de badkamer begroet, seks met zijn echtgenote (hier ‘ speelt ‘hij vaak mee) en Hofmeester heeft ook seks met een klasgenoot van Tirza en met de werkster uit Ghana.
Verder is het motief fantasie en werkelijkheid ook erg belangrijk. Wanneer Hofmeester naar Afrika gaat weet hij niet of hij Tirza nu wel of niet vermoord heeft. In Afrika gaat hij naar haar opzoek. Wanneer zijn echtgenote hem telkens opbelt en vraagt naar Tirza stuurt hij een email via Tirza’s adres naar het zijne. Om bewijs te hebben dat ze nog bestaat.
Schijnwereld is ook een belangrijk motief. Hofmeester vindt Choukri, de Marokkaanse vriend van Tirza lijken op een Arabische terrorist, Mohammed Atta. Hij noemt hem ook telkens Mohammed Atta en hij denkt dat hij voor alle problemen zorgt.
Anorexia nervosa is ook een motief. Hofmeester gaat op een hele specifieke manier met Tirza om, waardoor hij haar eigenlijk een ideaalbeeld aanpraat. Hierdoor wil Tirza de perfecte dochter zijn, het gevolg hiervan is dat ze anorexia krijgt. Uiteindelijk krijgt Hofmeester van een lerares van Tirza’s school te horen dat ze te dun is.
Het laatste motief is verlatingsangst. Hofmeester is al verlaten door zijn dochter Ibi en zijn echtgenote. Hij vindt het erg moeilijk dat Tirza ook vertrekt.

Thema

Het thema is de allesomvattende liefde van Jörgen Hofmeester voor zijn dochter.

De Bijbelse herkomst van de namen Tirza en Ester versterkt de parallel tussen hen en dus de suggestie dat Hofmeester in de persoon van Ester seks had of wilde hebben met zijn eigen dochter. Tijdens dit moment denkt Hofmeester aan Tirza’s babytijd, toen hij met haar in zijn armen danste.
Volgens Hofmeester zou ook iedereen ‘heen moeten gaan’. Hofmeester vindt dat god dood is, geld vluchtig en seks slechts een moment eenzaam geluk oplevert. Hij leest haar veel voor uit Tolstoj en maakt haar bekend met het Nihilisme.
Hofmeester voelt ontzettend veel voor zijn dochter Tirza, zij is de ‘zonnekoningin’. Zij is zijn levensvoorwaarde en zijn enige bron van geluk. Vroeger wilde hij de liefde afschaffen en het met geweld vernietigen. Het gekke is dat Hofmeester probeert de liefde te vernietigen, terwijl het probleem is dat hij zijn dochter niet kan loslaten.

De Bijbelse herkomst van de namen Tirza en Ester versterkt de parallel tussen hen en dus de suggestie dat Hofmeester in de persoon van Ester seks had of wilde hebben met zijn eigen dochter. Tijdens dit moment denkt Hofmeester aan Tirza’s babytijd, toen hij met haar in zijn armen danste.
Volgens Hofmeester zou ook iedereen ‘heen moeten gaan’. Hofmeester vindt dat god dood is, geld vluchtig en seks slechts een moment eenzaam geluk oplevert. Hij leest haar veel voor uit Tolstoj en maakt haar bekend met het Nihilisme.
Hofmeester voelt ontzettend veel voor zijn dochter Tirza, zij is de ‘zonnekoningin’. Zij is zijn levensvoorwaarde en zijn enige bron van geluk. Vroeger wilde hij de liefde afschaffen en het met geweld vernietigen. Het gekke is dat Hofmeester probeert de liefde te vernietigen, terwijl het probleem is dat hij zijn dochter niet kan loslaten.

Titel

De titel van het boek is ‘’Tirza’’. Natuurlijk slaat dit terug op de dochter van Jörgen Hofmeester (de hoofdpersoon). De gehele roman draait om de vader-dochterrelatie tussen Jörgen en Tirza. Het boek gaat ook over verlatingsangst. Hofmeester zijn oudste dochter en zijn echtgenote zijn bij hem weggelopen. Hofmeester is bang voor het feit dat Tirza hem ook gaat verlaten.
Hofmeester heeft altijd hoge verwachtingen van Tirza gehad. Dit boek vertelt ook wat voor impact dat allemaal op Tirza heeft gehad, ze heeft bijvoorbeeld anorexia gekregen, en haar vader merkte het niet eens.
Motto

A couple is a conspiracy in search of a crime                      Een paar is een samenzwering op zoek naar
Sex is often the closest they can get.                                    een misdaad. Seks is vaak het dichtstbijzijnde
(Adam Philips)                                                                                middel dat ze kunnen krijgen.
Grunberg laat zijn personage Hofmeester zeggen dat het genot van de beleving van seksualiteit eigenlijk de vernedering is.
In dit boek wordt vaak gerefereerd naar seks, op verschillende manieren. Hofmeester en zijn echtgenote zien seks als een wreed spel.
De oudste dochter van Hofmeester, Ibi, heeft een seksuele relatie met de huurder die boven de familie woont.
Hofmeester had een seksuele relatie met zijn werkster uit Ghana.
Hofmeester heeft geslachtsgemeenschap met een klasgenootje van Tirza.
Tirza heeft in het vakantiehuisje op de Betuwe geslachtsgemeenschap met haar vriend Choukri (Mohammed Atta).
In Namibië ontmoet Hofmeester een 9-jarig meisje (Kaisa) die hem gezelschaap aanbiedt. Hij deelt ook het bed met haar maar heeft waarschijnlijk geen geslachtsgemeenschap met haar.
 Genre

Het boek ‘’Tirza’’ is een psychologische roman over een vader-dochterverhouding. Het gaat ook over desillusie, geweld en seksualiteit.

Informatie over de auteur

De auteur is Anrnon Grunberg. Zijn officiële naam is Anon yasha Yves Grünberg. Hij schreef ook onder de naam Marek van der Jagt
Hij is geboren in Amsterdam op 22 februari 1971 en schrijft boeken sinds 1990.
Grunberg heeft zijn middelbare school nooit afgemaakt, toch is hij een succesvolle schrijver geworden die vele prijzen heeft gewonnen.
Op dit moment woont Grunberg in New York City.

Anrnon Grunberg is heel bekend geworden met het boek Tirza (dit boek is ook verfilmd). Grunberg schrijft vaak in zijn boeken over mensen die niet echt hun draai in de maatschappij kunnen vinden. In het boek Tirza is dit ook zeker het geval.

Bekende boeken van Grunberg zijn:
Blauwe maandagen (1994)
Fanoomijn (2000)
De asielzoeker (2003)
Tirza (2006)

Een paar prijzen van Gunberg zijn:

1994 – Anton Wachterprijs voor Blauwe maandagen
2000 – AKO-literatuurprijs voor fantoompijn
2004 – AKO-Literatuuprijs voor De asielzoeker
2007 – Gouden Uil voor Tirza
2007 – Libris Literatuurprijs voor Tirza 
2011 – KANTL-prijs voor proza voor Tirza

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.