Beatrijs door Onbekend

Beoordeling 6.7
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • 4e klas vwo | 3197 woorden
  • 20 november 2014
  • 24 keer beoordeeld
  • Cijfer 6.7
  • 24 keer beoordeeld

Boek
Auteur
Genre
Taal
Nederlands
Vak
Methode
Eerste uitgave
1963
Pagina's
134
Geschikt voor
vwo
Punten
2 uit 5
Oorspronkelijke taal
Nederlands
Onderwerpen

Boekcover Beatrijs
Shadow

De Marialegende Beatrijs - geschreven rond 1270 - wordt algemeen beschouwd als het hoogtepunt van onze middeleeuwse vertelkunst. Het verhaal geeft een goed beeld van de belangrijke rol die Maria in de geloofsbeleving van de middeleeuwse mensen speelde.
 

Drie vormen van liegt beheersen de gebeurtenissen. De lichamelijke liefde die de non Beaterijs tot z…

De Marialegende Beatrijs - geschreven rond 1270 - wordt algemeen beschouwd als het hoogtepunt van onze middeleeuwse vertelkunst. Het verhaal geeft een goed beeld van de belangrijke…

De Marialegende Beatrijs - geschreven rond 1270 - wordt algemeen beschouwd als het hoogtepunt van onze middeleeuwse vertelkunst. Het verhaal geeft een goed beeld van de belangrijke rol die Maria in de geloofsbeleving van de middeleeuwse mensen speelde.
 

Drie vormen van liegt beheersen de gebeurtenissen. De lichamelijke liefde die de non Beaterijs tot zonde brengt, de moederliefde die haar naar een nieuwe zonde leidt en haar liefde tot Maria die de zonde opheft. Ontrouw, trouw, berouw, genade en ontferming zijn de voornaamste motieven in dit prachtige verhaal. 

Beatrijs door  Onbekend
Shadow
ADVERTENTIE
De Galaxy Chromebook maakt je (school)leven makkelijker!

Met de Galaxy Chromebook Go kun je de hele dag huiswerk maken, series bingen en online shoppen zonder dat 'ie leeg raakt. Ook kan deze laptop wel tegen een stootje. Dus geen paniek als jij je drinken omstoot, want deze laptop heeft een morsbestendig toetsenbord!

Ontdek de Chromebook!

Uitgebreide inhoudsweergave                                                                                                    



Beatrijs was een non met hoofse manieren, ijverig in haar geloof en haar leven stond volkomen in het teken van God dienen en daar was ze erg blij mee. Maar langzamerhand



raakte ze haar leven toch een beetje beu tussen alsmaar dezelfde vier muren alleen met God



en Maria. Ze verlangde ernaar de wereld te zien en niet meer opgesloten te zitten in een klooster.



Maar omdat zij een non was, was dit niet mogelijk. Dus smeekte ze Maria of haar



verlangens naar buiten alsjeblieft konden stoppen, maar deze bleven aanhouden.



Beatrijs raakte erg ongelukkig en besloot om met haar ‘nonnebestaan’ te stoppen. Ook kon ze



daarnaast haar liefde uit haar jeugd maar niet vergeten, die zij ook weer tegenkomt. Door het



tralievenster van het klooster voeren ze gesprekken en haar liefde zegt haar dat ze samen de



wereld in gaan trekken en dat hij voor alle luxe die ze maar wilt, zal zorgen.



 Ze geeft zich over aan de liefde en ze spreken samen acht nachten verder af bij de



rozenstruik in de tuin buiten het klooster, waar ze elkaar zullen ontmoeten. Hier wacht hij haar op met allerlei dure kleding en schoenen en heel veel geld. Beatrijs brengt diezelfde nacht net zo lang bij het koor door, totdat iedereen naar bed is. Zij knielt voor het altaar en smeekt God nog één keer om haar te vergeven van haar zonden. Ze legt daarbij haar nonnenkleding op het altaar van Maria en hangt de sleutels van de sacristie ook bij haar, zodat iedereen het zou vinden.



Hierna gaat Beatrijs naar buiten en haar jeugdvriend geeft haar de kleren waarna ze



elkaar kussen en met het paard op reis gaan. Hij zweert haar eeuwige trouw en samen leven ze



zeven jaar in rijkdom en geluk samen met hun twee kinderen.



Langzamerhand raakt het geld op en moet alles worden verkocht om in leven te



blijven. Daarop verbreekt haar man zijn belofte en verlaat haar, waardoor Beatrijs alleen met



haar twee kinderen en armoede achterblijft. Om haar gezin te onderhouden gaat Beatrijs de prostitutie in, maar ze bleef altijd bidden tot Maria.



Na veertien jaar kreeg ze spijt van al haar zonden die ze had begaan en trok met haar



kinderen door het land, terwijl ze bedelden om geld. Uiteindelijk zijn ze aangekomen bij een



weduwe waar ze om onderdak vroegen. Daar hoorde Beatrijs dat niemand wist dat ze veertien



jaar lang niet in het klooster was geweest en dat zij blijkbaar nog steeds hetzelfde vrome



leven leidde als veertien jaar geleden. Het kon niet anders, dan dat Maria haar plaats had



ingenomen.



Beatrijs kreeg diezelfde nacht in haar slaap een visioen: een heldere stem riep haar en zei dat Maria haar gebeden gehoord had en dat de deuren van het klooster voor haar open staan. Na die eerste nacht heeft de stem Beatrijs nog twee nachten toegesproken en nu



geloofde Beatrijs dat ze terug moest naar het klooster. Ze heeft haar kinderen die nacht achtergelaten bij de weduwe en is teruggegaan naar het klooster, waar ze alles heeft opgebiecht aan een abt die haar haar zonden heeft kwijtgescholden.



Uitvoerige algemene behandeling van aspecten                                                                        




  • Titelverklaring



Het boek heet Beatrijs, omdat de hoofdpersoon in het boek ook zo heet. Haar naam wordt slechts één keer in het boek genoemd. Namelijk in versregel 1029.






  • Tijd



Sujet: In het begin wordt er verteld over Beatrijs en alle zonden die zij begaan heeft. Pas daarna begint het verhaal met het feit dat Beatrijs het klooster uit wil gaan voor de liefde. Als dit uiteindelijk gebeurt en ze bij haar geliefde is gaan ze samenwonen en krijgen ze kinderen. Helaas raakt dan het geld op en vertrekt de man. Beatrijs blijft achter met haar kinderen en probeert geld te verdienen door de prostitutie in te gaan. Uiteindelijk komt ze bij een weduwe aan die haar vertelt dat er



nog een hele goede non in het klooster is, maar dat blijkt Maria te zijn die Beatrijs’ plaats in heeft genomen.





Fabel: Het verhaal is niet chronologisch geordend. Omdat aan het begin al wat verklapt wordt over wat er verder in het verhaal gaat gebeuren. Dit heeft geen speciaal effect op het verhaal, behalve dat het als een soort proloog dient en het je helpt in het verhaal te komen.





Verteltijd en vertelde tijd: Het boek is erg dun het telt maar 1038 regels. De verteltijd is dan ook niet zo lang. Het verhaal beslaat wel veertien jaar, dat betekent dus dat er sprake is van tijdverdichting.





Continuïteit: Het verhaal is discontinu, er zitten namelijk enkele gaten in de tekst. Zo verstrijken er steeds een aantal jaar zonder dat daar iets over verteld wordt. Dit is vooral duidelijk in de versregels: 399-408.





Chronologie: Het gebeurtenissen in het verhaal zijn a-chronologisch geordend. Het begin met een verteller die alvast wat informatie geeft over Beatrijs en over wat er met haar gaat gebeuren. Het is dus eigenlijk één grote flash forward.





Begin: Het verhaal begint aan het begin. Alle gebeurtenissen moeten nog plaatsvinden en daarom spreken we bij Beatrijs over Ab ovo.






  • Ruimte



Het verhaal speelt zich in het begin af in het klooster en de omgeving van het klooster.



Vervolgens speelt zich een deel af in het bos en een huisje op de heide. Wanneer Beatrijs prostituee wordt, speelt het verhaal zich af in de stad.














  • Perspectief



Beatrijs is geschreven vanuit het auctoriale perspectief, de alwetende verteller. Het



onderwerp is steeds zij en het verhaal wordt verteld namens de verteller.






  • Personages



Er zijn zeven personages: Beatrijs, haar geliefde en twee kinderen, de Heilige Maria, de weduwe en de abt. Beatrijs is de hoofdpersoon. Haar uiterlijke kenmerken of karakter worden niet uitvoerig in het verhaal beschreven, maar ze maakt wel een ontwikkeling door in haar gedachtegang.



Zo wil ze in het begin bij haar geliefde zijn en aan het einde krijgt ze berouw van alle zonden die ze is begaan, nadat ze het klooster had verlaten. Door deze psychologische ontwikkeling is ze een round character.



Over de geliefde van Beatrijs komen ook niet veel kenmerken naar voren. Je weet alleen dat hij erg verliefd is op Beatrijs, dit blijkt uit de dialogen tussen hen. Maar als het geld een paar jaar later opraakt, verlaat hij haar toch. Zijn gedachtegang wordt niet beschreven, maar hij gaat wel een ontwikkeling door, daarom denk ik dat hij toch een round character is. Waarschijnlijk is hij een nevenfiguur, omdat hij een hele grote rol speelt in het leven van Beatrijs.



Over de kinderen, weduwe en abt wordt weinig bekend gemaakt. Het is onduidelijk wat hun doelen zijn en ze komen maar in een klein gedeelte van het boek voor. Dit maakt hen flat characters.



Ze zijn allemaal bijfiguren.



Tot slot is ook de Heilige Maagd Maria een flat character, over haar karakter of uiterlijke kenmerken wordt niets gezegd. Wel weet je als lezer dat ze op de achtergrond in het klooster woont terwijl Beatrijs weg is. Dat komt omdat anderen daarover vertellen, en Beatrijs weet het door een visioen.



Er is geen sprake van speaking names of een speciale visie van iemand, die de personages kleuren.






  • Taalgebruik



Het taalgebruik van Beatrijs is Middelnederlands. Dit kun je herkennen aan bijvoorbeeld een dubbele ontkenning.






  • Motieven



Er zijn verschillende motieven in dit verhaal.




  1. Een van deze motieven is trouw. Gedurende het hele verhaal over Beatrijs, blijft Beatrijs trouw aan God en Maria. Dit is te merken aan alle gebeden die Beatrijs richt tot Maria en God.

  2. Daarnaast is Beatrijs soms ook wel eens ontrouw, wat dus ook een motief is. Haar hele leven was ze een non, maar toch verlaat ze na een aantal jaar het klooster voor haar minnaar.

  3. Een ander motief is berouw. Nadat Beatrijs het klooster verlaat voor haar minnaar, twijfelt ze vaak aan deze beslissing. Ze weet niet goed of het goed was van haar om het klooster en dus Maria en God te verlaten voor haar minnaar. En nadat deze minnaar haar verlaat en zij de prostitutie ingaat, krijgt ze heel veel spijt en berouw van al haar zonden.

  4. Gods genade is ook een belangrijk motief in dit verhaal. Beatrijs begaat vele zonden, maar omdat ze toch tot God en Maria bleef bidden en zo berouw toont aan hen, vergeeft Hij haar.

  5. Moeder Maria: Maria speelt ook een belangrijke rol in het verhaal. Ik weet niet zo goed hoe ik dit motief moet noemen, maar wel hoe ik het moet omschrijven. Toen Beatrijs namelijk het klooster verliet na 14 jaar een trouw nonnenbestaan geleid te hebben, vervangt Maria haar in het klooster met het uiterlijk van Beatrijs. Zo heeft dus niemand gemerkt dat Beatrijs was verdwenen.

  6. De verering van Maria staat centraal in Beatrijs, wat ook een Marialegende is. Een groot deel van het boek gaat dan ook over gebeden tot en over Maria.






  • Thema



Een groot thema in Beatrijs is de aardse en hemelse liefde. Beatrijs ontmoet haar



liefde uit haar jeugd weer wanneer zij in het klooster leeft. Ze spreken met elkaar elke



avond af en praten door de tralieraampjes van het klooster. Het blijkt dat de twee nog



steeds iets voor elkaar voelen en dat iets blijkt heel veel te zijn, waardoor hij Beatrijs



overtuigt om het klooster te verlaten voor hem. Hemelse liefde is het grootste thema van dit boek. Beatrijs is zeer gelovig en bidt dan ook meerdere malen per dag tot Maria en God. Dit wordt in het boek heel erg duidelijk beschreven. Beatrijs houdt als het ware ook van Maria en God, wie haar hemelse liefdes zijn. Aan het einde spelen deze thema’s ook een grote rol in het verhaal. De aardse liefde gaat namelijk over tijdens het verhaal, maar haar hemelse liefde blijft bestaan en doorstaat alles.






  • Symboliek





  1. Beatrijs krijgt in haar slaap, terwijl ze bij de weduwe is, drie visioenen. Drie is een heilig getal en daarom besluit ze na het derde visioen terug het klooster in te gaan.

  2. Zeven jaar lang leeft Beatrijs gelukkig met haar man en kinderen. Zeven is ook een heilig getal, en na die zeven jaar gaat het ook bergafwaarts met haar, ook dit duurt zeven jaar. Het is te vergelijken met de zeven vette en de zeven magere jaren in Genesis.








  1. Beatrijs krijgt van haar geliefde een blauwe jurk, dit verduidelijkt het feit dat ze van plaats wisselt met Maria, aangezien ze dan haar gewaad draagt. De kleur blauw staat namelijk voor Maria en de hemel.




  1. Beatrijs verlaat het klooster in een wit onderkleed. Wit staat voor reinheid, op dat moment is Beatrijs namelijk nog een reine vrouw. Maria werd in de middeleeuwen vaak afgebeeld in een wit met blauwe jurk.







Andere symboliek:




  1. De geliefde van Beatrijs en zijzelf ontmoeten elkaar onder een rozelaar. Deze plant staat voor de aardse minne en de liefde van Maria. Dit past natuurlijk perfect in het verhaal, omdat niet alleen hun liefde, maar vooral de liefde van Maria in het verhaal centraal staan.






  • Topoi




  1. Het goddelijke overwint het kwade is een groot cliché dat in veel middeleeuwse verhalenvoorkomt. Zo ook in Beatrijs, zij begaat vele zonden, maar omdat ze altijd trouw is gebleven aan Maria komt ze toch nog goed terecht.

  2. Beatrijs was blijkbaar een hele vrome non. Toch wordt zij verliefd en durft zelfs het klooster voor hem te verlaten. Hier geldt het cliché dat zelfs de grootsten verliefd kunnen worden en hierdoor dingen doen die ze eigenlijk niet moeten doen.






  • Stijl




  1. Het rijmschema is eindrijm. Dit gebeurt bij heel veel middeleeuwse boeken en het is ergnuttig in de voorleescultuur. De teksten zijn namelijk makkelijker te onthouden en voor te dragen als ze op rijm geschreven zijn. De strofes bestaan uit meer dan vijf versregels. Dit betekent dat het een stanza is. Verschillende gebeurtenissen zijn van elkaar gescheiden door witregels, wat erg prettig leest.

  2. Het metrum is een Jambe. De klemtoon ligt overal aan het einde van de zin.

  3. Het boek heeft een aantal dialogen. De meeste zijn tussen Beatrijs en haar geliefde, maar er zijn er ook tussen de abt en Beatrijs en tussen haar en de weduwe. Verder zijn er een hoop monologen, namelijk in de vorm van een gebed van Beatrijs aan Maria of God. In deze monologen toont ze vaak berouw of wanhoop. Deze monologen maken het verhaal wat duidelijker en het geeft inzicht in de gevoelens en gedachten van Beatrijs. De dialogen hebben niet veel toegevoegde waarde.





Herkomst                                                                                                                                      



De oudste gevonden versie van Beatrijs dateert uit het begin van de 13e in Brabant in de buurt van Brussel. De auteur/dichter is onbekend. Het is in heel veel West-Europese talen overgeleverd, waardoor de Middelnederlandse versie eruit springt door haar kwaliteit vergeleken met de andere talen/lezingen. De Beatrijslegende geldt voor veel mensen als hét voorbeeld voor de Middelnederlandse literatuur. Dit komt door de uitgelezen woordkeus, harmonische opbouw, de levendige dialoog en de gedetailleerde natuurbeschrijvingen. Ook het grote psychologische inzicht van de dichter spreekt veel mensen aan. Beatrijs is een Marialegende. Dit betekent dat trouw aan Maria centraal staat en ondanks begane zonden beloond wordt. Een Marialegende heeft als doel om godsdienstige steun te geven. De doelgroep is dan ook eigenlijk iedereen, omdat iedereen godsdienstige steun verdient. Beatrijs is hier een goed voorbeeld van. De oudste versies dateren uit 1222 en 1237 door de monnik Caesarius van Heisterbach die Beatrijs in zijn Dialogus Miracolorum en Libri octo Miracolorum opschreef. Het heeft geen titel, waardoor men spreekt van de Beatrijs. Voor zover bekend is het een oorspronkelijk Middelnederlands werk, dat vervolgens heel vaak is vertaald. Beatrijs telt 1038 verzen en heeft als rijmstructuur AABBCC etc. In de koninklijke



bibliotheek in Den Haag staat de oudste versie van Beatrijs, die nu nog bestaat uit 1374 met



het handschrift.





Recensies                                                                                                                                      



Het is onbekend wat de mensen van het verhaal vonden in de tijd dat het voorgedragen werd,



maar wel weten we wat men er nu van vindt. Sommigen vinden het verhaal een beetje raar en



ongeloofwaardig. Ze begrijpen niet dat Maria zoveel moeite doet voor Beatrijs die enorme zonden begaat. Anderen zien het als ‘onvervalst meesterwerk’(J. Janssens). Het verhaal is volgens hen eenvoudig en brengt een duidelijke boodschap over. Ik denk dat we best de conclusie mogen trekken dat de meeste mensen nu vinden dat Beatrijs behoort tot één van de beste werken in de Middelnederlandse literatuur, dit blijkt uit allerlei recensies en teksten over het boekje. Ook volgens Jos Martens ‘behoort Beatrijs samen met het ongeveer gelijktijdige Van den vos Reinaerde tot de absolute toppers van onze Middelnederlandse literatuur. ‘ 





http://www.dbnl.org/tekst/jans061plei01_01/jans061plei01_01_0001.php



http://nrcboeken.vorige.nrc.nl/recensie/nu-weet-ik-vent-dat-je-een-boernhufter-bent-maria-mirakel-beatrijs-vertaald-door-willem-wi





Mening                                                                                                                                         



De verhaallijn van Beatrijs vond ik nog best interessant, hoewel het allemaal erg onwaarschijnlijk en voorspelbaar is. Ondanks dat ik moeite had met het lezen van het middelnederlands, was het boek goed te lezen en het verhaal was nog goed te volgen. Zeker op het moment dat alles fout ging, nadat Beatrijs en haar minnaar zeven jaar gelukkig hadden geleefd, vroeg ik me af hoe het verder zou gaan. Toen las ik ook sneller door, omdat ik toch benieuwd was naar het einde van het verhaal.





Mijn conclusie: Hoewel ik in het begin erg opzag tegen het lezen van het boek, bleek het allemaal mee te vallen en het boek was interessanter dan ik had verwacht. Ook is het leuk om eens een keer iets te lezen, wat ik normaal nooit zou lezen.





Yvette van ’t Zand



Klas 4A



12-05-2014





Samengewerkt met: Judith Marijne, 4A




REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Andere verslagen van "Beatrijs door Onbekend"