Nemesis door Agatha Christie

Beoordeling 9.5
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • 6e klas vwo | 2675 woorden
  • 14 augustus 2015
  • 2 keer beoordeeld
  • Cijfer 9.5
  • 2 keer beoordeeld

Boek
Vertaald als
De wraakgodin
Auteur
Genre
Taal
Nederlands
Vak
Eerste uitgave
1971
Pagina's
190
Oorspronkelijke taal
Engels

Boekcover Nemesis
Shadow
Nemesis door Agatha Christie
Shadow
ADVERTENTIE
De Galaxy Chromebook maakt je (school)leven makkelijker!

Met de Galaxy Chromebook Go kun je de hele dag huiswerk maken, series bingen en online shoppen zonder dat 'ie leeg raakt. Ook kan deze laptop wel tegen een stootje. Dus geen paniek als jij je drinken omstoot, want deze laptop heeft een morsbestendig toetsenbord!

Ontdek de Chromebook!

Gegevens van het boek



Auteur: Agatha Christie (1890 – 1976)



Oorspronkelijke titel: Nemesis



Voor het eerst gepubliceerd in: 1971



Nederlandse titel: De wraakgodin



Vertaling: J.F. Kliphuis



Omslagontwerp: Lambert van Kasteren



Uitgever: A.W. Sijthoff’s Uitgeversmaatschappij BV, Leiden, 1976, 2e druk, Speciale Agatha Christie Serie 6



Aantal pagina’s: 190



Genre: detectiveroman





Samenvatting van het boek



Miss Marple is een oude vrijster die in het Engelse dorpje St. Mary Mead woont. Ze leest in de krant dat de miljonair Jason B. Rafiel overleden is. Ze heeft hem ruim een jaar geleden op het Caraïbische eiland Saint Honoré ontmoet en daar met hem een moordzaak opgelost (zie het boek “A Caribbean Mystery”). Een week later krijgt Miss Marple een brief van James Broadribb, de advocaat van Rafiel. Als ze Broadribb bezoekt, krijgt ze een brief van Rafiel die hij voor zijn dood geschreven heeft. In de brief vraagt Rafiel Miss Marple binnen een jaar een bepaalde misdaad op te lossen. Als haar dat lukt, erft ze twintigduizend pond van hem. Als codewoord gebruikt Rafiel het woord “Nemesis”, de mythologische naam van de wraakgodin. Op het Caraïbische eiland Saint Honoré had Miss Marple zichzelf namelijk ook zo beschreven en dat is Rafiel bijgebleven.   





Miss Marple accepteert de uitdaging, maar vraagt zich af hoe ze aan verdere aanknopingspunten moet komen. Een bezoek aan de voormalige secretaresse van Rafiel, Esther Anderson, levert niets op. Dan ontvangt Miss Marple een volgende brief van Rafiel. Hij heeft een reis voor haar geboekt die vanuit Londen langs een aantal beroemde landhuizen en tuinen zal voeren. De bedoeling is dat Miss Marple de reis meemaakt en goed oppast. Miss Marple gaat dus op reis en houdt haar reisgenoten goed in de gaten. Ze weet echter niet goed waar ze nou precies op moet letten. Het is een vrij gemengd reisgezelschap. Iemand uit het gezelschap moet iets te maken hebben (gehad) met een moord, denkt Miss Marple. En de bedoeling zal wel zijn dat er, gelet op de codenaam, gerechtigheid dient plaats te vinden.





Een van de reisgenoten, juffrouw Cooke, valt Miss Marple op. Ze is haar in St. Mary Mead tegengekomen, maar ze zag er toen anders uit en gebruikte ook een andere naam. Ze reist nu samen met een zekere juffrouw Barrow. Een andere reisgenoot, Elizabeth Temple, was directrice van Fallowfield, een zeer bekende meisjeskostschool. Ze heeft een meisje gekend dat verloofd was met de zoon van Jason Rafiel. Als Miss Marple doorvraagt, houdt Elizabeth de zaak echter af. Bij de volgende excursie wordt Miss Marple door Lavinia Glynne uitgenodigd om bij haar en haar twee zusters, Anthea en Clotilde Bradbury-Scott, te komen logeren. De drie zusters wonen in de buurt in een wat vervallen landhuis en wisten dat Miss Marple zou komen. Miss Marple vindt het maar vreemd maar accepteert de uitnodiging. Later blijkt dat de drie zusters door Jason Rafiel vooraf per brief gevraagd zijn om Miss Marple een paar dagen bij hen te laten logeren. Het reisgezelschap blijft ook een paar dagen in die buurt. Dus dat komt mooi uit.





De zusters zijn erg aardig voor Miss Marple, maar Miss Marple begrijpt niet goed wat zij met de opdracht van Jason Rafiel te maken hebben. In het huis hangt ook een sinistere sfeer. Dan vertelt de huishoudster Miss Marple dat Clotilde jaren geleden de dochter van een overleden echtpaar - kennissen van haar - in huis gehad heeft en haar als haar eigen dochter behandeld heeft. Helaas is dat meisje vermoord. Volgens de huishoudster is dat gebeurd door een gestoorde jongeman die een rijke vader had. Clotilde moest het lijk van het meisje identificeren - ze was gewurgd en nogal verminkt - en is daarna nooit meer de oude geworden. De jongeman werd gearresteerd en veroordeeld. De naam van de jongeman is Michael Rafiel en hij is de zoon van Jason Rafiel. Miss Marple raakt opeens geïnteresseerd, want de opdracht van de oude Rafiel zou hier wel eens mee te maken kunnen hebben.





Als Miss Marple weer teruggaat naar het reisgezelschap, hoort ze dat Elizabeth Temple tijdens een excursie door een paar losgeraakte rotsblokken ernstig gewond geraakt is. Dan wil professor Wanstead, ook een van de reisgenoten van Miss Marple, graag met met haar praten. Hij vertelt Miss Marple dat hij door Jason Rafiel ingehuurd is om een oogje in het zeil te houden. Hij vertelt haar dat hij psychiater is en dat hij een tijd terug door een vriend van hem, die directeur van een inrichting voor delinquenten is, gevraagd is eens te komen praten met een jongeman die in de inrichting voor moord opgesloten zit. De directeur was namelijk tot het inzicht gekomen dat die jongeman niet schuldig was aan de moord waarvoor hij nog steeds vastzit. Professor Wanstead kwam vervolgens tot dezelfde conclusie. De jongeman bleek niemand anders dan Michael Rafiel te zijn. Wanstead praatte erover met Jason Rafiel en deze besloot vervolgens om Miss Marple met de opdracht te belasten om de werkelijke moordenaar te vinden.





Miss Marple ziet nu wat de bedoeling geweest is van de reis. Ze vertelt professor Wanstead van haar belevenissen tot nu toe. Ze beseft dat de drie zusters wellicht meer weten dan ze verteld hebben. Ook vraagt ze zich af wat de rol van juffrouw Cooke en van Elizabeth Temple in dit verhaal is. Wanstead neemt Miss Marple later mee naar het ziekenhuis waar Elizabeth ligt. Elizabeth heeft namelijk naar haar gevraagd. Wanstead denkt dat Elizabeth stervende is en dat ze Miss Marple kennelijk iets wil zeggen of vragen wat haar dwars zit. Elizabeth noemt twee namen: Nora Broad en Verity Hunt. Nora blijkt ook een meisje te zijn dat spoorloos verdwenen is. Verity blijkt het meisje te zijn dat Clotilde als een tweede moeder opgevoed heeft. Kort na het bezoek van Miss Marple sterft Elizabeth.





Wanstead vertelt Miss Marple ook nog dat twee reisgenoten, Emlyn Price en Joanna Crawford, gezien hebben dat een in een felgekleurde trui geklede figuur de rotsblokken aan het wegduwen was toen Elizabeth op het voetpad naderde. Ze weten niet wie het was. Als Miss Marple weer bij de drie zusters gaat logeren, hoort ze van Lavinia het verhaal van Verity Hunt. Miss Marple gaat vervolgens in het dorp op onderzoek uit. Ze is geïnteresseerd in het verhaal van Nora. Nora was een mannengek en raakte zwanger van iemand. Een jaar of acht geleden verdween ze spoorloos. Haar lichaam is nooit gevonden. Daarom denken sommigen dat ze gewoon verdwenen is en elders onder een andere naam leeft. Verity zou overigens eveneens zwanger geweest zijn op het moment dat ze verdween. Haar lijk werd zes maanden later in een sloot gevonden met een verminkt gezicht. Clotilde moest het lijk identificeren en was er kapot van.





Na de rouwdienst voor Elizabeth praat een van de kerkgangers, de bejaarde dominee Brabazon, met Miss Marple. Hij vertelt haar dat Elizabeth op weg was naar hem. Ze wilde meer weten over de verhouding tussen Verity en Michael Rafiel. De dominee vertelt Miss Marple dat de twee echt van elkaar hielden en dat ze in het geheim met elkaar wilden trouwen. De dominee zag wel dat Michael een slechte inborst had maar wilde het huwelijk daar niet op laten afketsen. Op de afgesproken dag kwam het bruidspaar echter niet opdagen. Miss Marple denkt dat Elizabeth hiervan al op de hoogte was. De dominee denkt dat Michael schizofreen was en Verity daarom vermoord heeft. Miss Marple begint te geloven dat Michael Verity niet vermoord heeft. Hij hield immers kennelijk echt van haar en zo iemand verminkt het gezicht van zijn geliefde niet!





Een deel van het reisgezelschap zet de reis voort. Miss Marple en enkele anderen blijven achter. Miss Marple wil het mysterie oplossen en ze denkt dat ze wel ongeveer weet hoe de vork in de steel zit. Ze wordt door Anthea uitgenodigd weer bij haar en haar twee zusters te komen logeren. Miss Marple accepteert de uitnodiging. Ze praat met de drie zusters, vertelt hun hoe zij denkt dat de zaak in elkaar zit en komt zo te weten wat ze moet weten. De dames Cooke en Barrow komen ook langs bij de zusters en juffrouw Cooke waarschuwt Miss Marple op te passen met de geserveerde dranken. Als Miss Marple wil gaan slapen haalt Clotilde nog een glas melk voor haar. Miss Marple drinkt het glas echter niet op en wacht in haar bed. Een aantal uren later sluipt iemand de kamer van Miss Marple binnen. Het is Clotilde. Miss Marple ontmaskert haar vervolgens als de moordenaar van zowel Verity Hunt, Nora Broad als Elizabeth Temple.





Clotilde kon het niet verkroppen dat Verity met Michael Rafiel wilde trouwen. Clotilde wilde Verity namelijk niet kwijt. Daarom vermoordde ze Verity en begroef haar in de achtertuin. Vervolgens vermoordde ze Nora, kleedde haar als Verity, verminkte haar - anders was natuurlijk duidelijk geworden dat ze Verity niet was - en identificeerde haar vervolgens als Verity. Dat Michael de schuld kreeg, kwam Clotilde natuurlijk goed uit. Clotilde was ook bang dat Elizabeth Temple achter de waarheid gekomen was. Daarom moest zij eveneens sterven. Clotilde wrikte daarom de rotsblokken los die Elizabeth uiteindelijk fataal werden. Als Clotilde vervolgens dreigend op Miss Marple af komt, blaast Miss Marple op een fluitje. De dames Cooke en Barrow verschijnen daarop onmiddellijk; ze hadden zich in het huis verstopt. Zij zijn de beschermengelen van Miss Marple en waren met dat doel vooraf door Jason Rafiel ingehuurd. Clotilde ziet dat het spel uit is, drinkt de voor Miss Marple bedoelde vergiftigde melk zelf op en sterft. Nu de werkelijke toedracht dankzij Miss Marple bekend is geworden, wordt Michael Rafiel vrijgelaten. Tot slot ontvangt Miss Marple de haar door Jason Rafiel nagelaten twintigduizend pond omdat ze zijn opdracht tot een goed einde gebracht heeft.





Beoordeling van het boek



Christie was waarschijnlijk de beroemdste Engelse schrijfster van detectiveromans en –verhalen ter wereld. Haar bekendste detectives zijn Hercule Poirot, Miss Jane Marple - die in dit boek de hoofdrol speelt - en het speurdersechtpaar Tommy en Tuppence Beresford. Christie schreef overigens ook enkele toneelstukken, “gewone” romans (onder het pseudoniem van Mary Westmacott) en gedichten. Christie’s boeken zijn in meer dan honderd talen vertaald en er zijn meer dan een miljard exemplaren van verkocht. Dat maakt Christie tot een van de meest gelezen auteurs ter wereld.





Christie begon overigens met het schrijven van detectiveverhalen naar aanleiding van een weddenschap met haar zuster. Christie was in 1914 getrouwd met de man wiens achternaam ze voortaan altijd zou blijven gebruiken - ondanks hun scheiding in 1928 - en werkte vervolgens als oorlogsvrijwilligster in een ziekenhuisapotheek. Daar leerde ze veel over allerlei soorten vergiften. Daar zou ze later in haar boeken een dankbaar gebruik van maken. In 1916 schrijft Christie haar eerste detectiveroman (“The Mysterious Affair at Styles”), maar slaagt er niet in het gepubliceerd te krijgen. Pas in 1920 is er een uitgever die het aandurft, maar dan is het succes van Christie’s boeken ook niet meer te stoppen. De rest is geschiedenis.   





Opvallend is dat het boek ogenschijnlijk voortborduurt op een eerder verschenen boek van Christie, “A Caribbean Mystery”. Miss Marple ontmoette in dat boek de inmiddels overleden Jason Rafiel. Christie gebruikte overigens voor dat Caraïbische verhaal een fictief eiland, namelijk Saint Honoré. Het is een in werkelijkheid niet bestaand eiland. Omdat Christie, zeker in het begin, veelvuldig refereert aan dit eerdere boek, zou ik me kunnen voorstellen dat dat vervelend is voor lezers die dat boek niet kennen. Nu is dit boek wel te lezen zonder het eerdergenoemde, maar enigszins irritant zijn de verwijzingen wel. Gelukkig houden de verwijzingen na een derde van het boek geheel op.





De titel van het boek slaat op Miss Marple zelf. In “A Caribbean Mystery” omschrijft ze zichzelf namelijk als Nemesis, de wraakgodin. Ze strijdt tegen onrecht en past gerechtigheid toe. Rafiel gebruikt de titel van dit boek daarom ook als codewoord in zijn eerste brief aan Miss Marple. Daarmee wordt ook een goede verklaring gegeven voor de titel van het boek. Dit wordt nog versterkt door een citaat aan het einde van hoofdstuk twee: “Laat gerechtigheid zijn als een waterval. En rechtvaardigheid als een eeuwigdurende stroom”. Deze tekst komt, als ik het goed zie, uit het bijbelboek Amos 5 vers 24: “But let justice roll down like waters, and righteousness like an ever-flowing stream”. Christie gebruikte wel vaker teksten uit de Bijbel in haar boeken en ook deze past feilloos in het verhaal. In een van de voorlaatste hoofdstukken - als Miss Marple de moordenaar ontmaskert - maakt Miss Marple zich ook als “Nemesis” bekend aan de moordenaar. Hiermee versterkt ze de titel van het boek nogmaals. Wellicht is het ook bedoeld als een mooie afsluiting van de carrière van Miss Marple. Dit was namelijk het laatste boek dat Christie over Miss Marple schreef.    





Het verhaal komt nogal traag op gang, vind ik. Christie spint de verhaallijn behoorlijk uit en dat is kenmerkend voor haar latere boeken. Het gaat er dan niet meer zo zeer om om de vaart in een verhaal te houden, maar veel meer om de karakters uit te tekenen. Ook worden hier door Christie de gevolgen van de ouderdom uitvoerig genoemd en becommentariëerd. Uiteraard wordt dit geprojecteerd op Miss Marple, maar waarschijnlijk bevat deze beschrijving ook autobiografische elementen. Het boek werd immers gepubliceerd toen Christie de tachtig al gepasserd was. Voordat Miss Marple door heeft wat nu precies de opdracht is en waar het allemaal om draait, zijn we op bladzijde 100 gearriveerd. Christie neemt dus ruim de tijd voordat ze bij de kern van het boek aankomt. Ik kan me daarom goed voorstellen dat veel lezers het tempo van dit boek te traag zullen vinden.





Christie doet me hier een beetje denken aan mijn favoriete schrijver P.G. Wodehouse (1881 – 1975). Wodehouse was net als Christie Brit van geboorte. Hij schreef veel komische romans en verhalen en werd daar wereldberoemd mee. Wodehouse en Christie kenden elkaar en Wodehouse gaf in interviews altijd aan dat hij haar werk graag las. Wodehouse was een Shakespeare-kenner en hij gebruikte veel citaten van Shakespeare in zijn werk. Het grappige is nu dat Christie in dit boek ook diverse verwijzingen naar Shakespeare opneemt. Zo wordt Anthea Bradbury-Scott aan het einde van hoofdstuk twaalf vergeleken met Ophelia uit Shakespeare’s “Hamlet”. Ze is namelijk een wat warrige en gekwelde figuur, net als Ophelia dat was in het genoemde toneelstuk.





Mijn oordeel over dit boek is positief. Het is een goed verhaal. Het enige aspect dat ik een beetje vreemd vind is de felgekleurde trui die de moordenaar droeg toen zij de rotsblokken loswrikte. Hoe kan het dat een zo slimme moordenaar een felgekleurde trui gaat dragen bij de poging tot moord? Zo’n trui zou onmiddellijk opvallen en dat is dan ook gebeurd. Vervolgens wordt de trui via de post naar de kledinginzameling van een liefdadigheidsinstelling gestuurd. Dit punt wordt in het boek niet verder opgehelderd en blijft daarom een vreemd feit. Clotilde zou toch normaliter nooit hebben willen opvallen bij haar poging tot het vermoorden van Elizabeth Temple? Het verhaal is dus niet helemaal sluitend, maar afgezien daarvan is het een alleszins leesbaar boek. Helemaal verrassend is de oplossing overigens niet, want ik zag ‘m zelf ook wel zo ongeveer aankomen. Verder blijft het vreemd waarom Jason Rafiel Miss Marple op zo’n vreemde manier aan het werk zet. Wist hij dat zijn zoon Michael onschuldig was? Zo ja, waarom huurde hij dan niet veel eerder een leger advocaten in om zijn zoon vrij te krijgen? Het is een vreemde manier van doen: wachten tot je zelf dood gaat en dan een vreemde belasten met een onderzoek zonder details te geven. Al met al geen topboek dus. Daarvoor blijven nog te veel vragen open.






REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.