Boekverslag Tineke Beishuizen

Geschreven door:	Kees van der Pol (Docent) [meer]
Datum ingestuurd:	1 juni 2006
Taal:
Woorden:	2.350
Bekeken:	7032 keer (24 deze maand)
Waardering:	Currently 4.42/5 1 2 3 4 5 4.4/5 (36 stemmen)
Deel op:

Titel:	Wat doen we met Fred?
Auteur:	Tineke Beishuizen
Jaar van uitgave:	2006
Aantal pagina's:	239
Moeilijkheidsgraad:	bovenbouw vmbo/havo
Thema:	Vriendschap, Seksualiteit, Misdaad: moord: whodunit

Auteur:	Tineke Beishuizen
Geslacht:	vrouw
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	13 oktober 1938
Populaire titels:	2005Als zand door mijn vingers (4) 2007Dood door schuld (1) 2006Wat doen we met Fred? (2) 2008Schaduwtuin (1) 1999Grensgeval (1) 2009Oud zeer (1) 2010Gekleed te water (1) 2011Lot (1) ... meer

1. Wat doen we met Fred?
2. Wat doen we met Fred?

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

Zakelijke gegevens over de gebruikte editie
Eerste druk: april 2006
Gebruikte druk: eerste druk
Aantal bladzijden: 237
Uitgever: De Arbeiderspers te Amsterdam

Gegevens voorkant
Op de voorkant staan drie paar vrouwenbenen. Het zullen de drie paar benen zijn van het vriendinnenclubje: Caroline, Noor en Veer. Tess is de vertelster en ze vertelt o.a. over de zeer sexy benen van Caroline.

Genre
“Wat doen we met Fred?’ is een literaire thriller. Maar het is niet een echte whodunit, hoewel aan het einde van de roman in de epiloog een plotselinge wending komt.

Geschikt voor ….
De thriller is erg gemakkelijk te lezen: mooie grote bladspiegel, duidelijke structuur, een helder maar niet al te spannend verhaal en helder taalgebruik. Het boek kan daarom ook gelezen worden door VMBO-TL kandidaten en misschien mag het boek ook wel op de Havo-literatuurlijst. Ik denk dat het boek te weinig diepgang heeft voor een vwo-lijst. Wanneer het daar toch op terecht komt, zou ik als docent geen hogere waardering geven dan 1pt.

De flaptekst
In De Maegd, de stamkroeg waar een groep vriendinnen elkaar iedere week ontmoet, lijken alle problemen overzichtelijk en soms zelfs amusant. Dat is niet de laatste plaats te danken aan de witte wijn die er met royale hand geschonken wordt. Toch geeft hun vriendschap meer scherpe kantjes dan ze elkaar willen toegeven. Maar het had allemaal nog jaren heel gezellig kunnen blijven, als Fred niet op het toneel was verschenen. En als vriendschap in haat verandert, vallen er doden.
Een geestig, spannend en volstrekt eigentijds verhaal .

Motto en opdracht
Het motto luidt: Niets bestaat dat niet iets anders aanraakt.
(Ontleend aan Jeroen Brouwers – Bezonken rood)

Kort gezegd: Alles heeft altijd met elkaar te maken; alles houdt altijd met alles verband.
In “Bezonken rood” worden alle motieven met elkaar verbonden volgens het zogenaamde verschijnsel van “octaviteit.”


Structuur en verhaalopbouw
De thriller bestaat uit 20 genummerde maar niet getitelde hoofdstukken en een epiloog.
De volgorde van de hoofdstukken is overwegend chronologisch, maar er zijn twee hoofdstukken waarin de hoofdpersoon Tess iets vertelt over het verleden: de dood van haar moeder en haar mislukte kruistocht naar op kinderen.

Perspectief
De thriller heeft een ik-verteller in de persoon van de 38-jarige Tess. Zij heeft een vriendinnenclubje dat altijd in de stamkroeg bij elkaar komt om wat te roddelen en witte wijn te drinken. Het gaat lang goed, totdat een van de meiden bekent een verhouding met de man van een andere vriendin te hebben. Normaal gesproken zou je zoiets niet doen.
Omdat we de gebeurtenissen zien door de ogen van Tess (ik-persoon) in de o.v.t. moet je als lezer haar gedachtegang volgen. In principe is een ik-vertelwijze een onbetrouwbaar perspectief. Ze zou dus ook de dader van een tweede moord kunnen zijn. Ze grijpt in enkele zinnen ook vooruit zoals een echte achteraf verteller betaamt. Je kunt dan ook zinnen aantreffen als: Niemand had ook maar het flauwste vermoeden dat dit onze laatste verjaardagsbijeenkomst zou zijn. blz. 13.

In de “Epiloog” is er echter ineens een andere vertelster, nl. een andere vriendin Caroline, die haar man Fred heeft verloren door een sterfgeval. Ze vertelt waarom ze wraak heeft genomen en dan wordt ook aan de lezer duidelijk wie de tweede moord heeft gepleegd.

Titelverklaring
Fred is slachtoffer van een wraakactie van de vrouw met wie hij vreemd is gegaan.{Noor) Maar later blijkt dat hij aan een hartinfarct gestorven is. Op het moment dat hij echter dood in het gezelschap van drie vriendinnen is, vragen ze zich af wat ze met zijn lichaam aan moeten.
(blz. 108). Ze vinden tenslotte een adequate oplossing voor zijn lijk.

Tijd en decor
Het is zeker een eigentijds verhaal, maar er zijn geen aanwijzingen in welk jaar het verhaal speelt. Wel speelt het einde van het boek na Kerst en Nieuwjaar. In totaal nemen de gebeurtenissen een jaar in beslag. (tussen de twee verjaardagen van Vera)

Het decor is Den Haag. De vrouwen komen allen uit de wat betere milieus. Ze zijn behoorlijk rijk, alleen Tess, de hoofdfiguur, moet zeker nadat haar vriend haar heeft verlaten , rondkomen van haar freelance-salaris als tekstschrijfster. Ze heeft niet al te veel geld. Enkele vrouwen wonen in de dure wijk Wassenaar. Het decor past wel bij het yuppieachtige type vrouwen dat het clubje heeft gevormd. Maatschappelijk (al dan niet met hulp van een man) geslaagd en er de moraal van de moderne vrouw op nahoudend.
.
Thematiek
In een literaire thriller draait het vrijwel altijd om de vraag wie iets (meestal een moord) heeft gepleegd. Dat lijkt in eerste instantie niet zo op te gaan voor deze thriller, omdat de lezer ervan getuige is hoe de in de titel genoemde man om het leven komt. Hij krijgt een klap van de vrouw met wie hij vreemd gegaan is, maar dat kan eigenlijk de doodsoorzaak niet zijn. Maar ze zitten wel met het lijk opgescheept en verzinnen een manier om er vanaf te komen. Dat lukt hun en ze weten alles verborgen te houden voor Caroline, de vrouw van Fred, die ook deel uitmaakt van het groepje vriendinnen. Later wordt het lijk gevonden en doen ze net alsof ze van niets weten. Vera wordt echter overmand door schuldgevoel en dreigt alles openbaar te maken. Dat is niet naar de zin van Noor. Ze maken een duidelijke afspraak om het later te vertellen. Maar dan wordt op een avond ook Veer vermoord. Tess was naar haar huis teruggegaan en is dan ook een eerste verdachte. Maar als lezer weet je bijna zeker dat zij het niet gedaan heeft, omdat ze de vertelster is. Het wordt dan toch een beetje “whodunit”-roman. De politie lijkt de zaak te seponeren, omdat ze niet verder komt met de bewijsvoering en het sporenonderzoek. Maar in de epiloog is plots de echte dader aan het woord (het perspectief is gewijzigd) en komt ook het motief van de moord op Veer boven water. Ik moet toegeven dat het einde best verrassend is.

Enkele motieven die in deze thriller worden gebruikt:
- overspel (de vriendinnen gaan vreemd en de man van Caroline, Fred, doet het met Noor)
- wraak: uiteindelijk neemt Caroline wraak
- schuldgevoel: Vera wordt overmand door schuldgevoelens
- vriendschap, hoewel de vriendinnen geen echt hechte band hebben
- relatie die stuk loopt: Tess en Pé gaan uit elkaar

Samenvatting van de inhoud

Er komt in Den Haag een vriendinnenclubje bij elkaar dat bestaat uit Caroline, Noor, Veer, Minka en Tess (de vertelster): ze komen altijd bij elkaar in een stamkroeg “De Maeghd” . Als Veer jarig is en net als Tess 38 wordt, wil ze dat eigenlijk niet voor haar vriendinnen weten. Het lijkt allemaal wat oppervlakkig gewauwel waarmee ze zich bezighouden en bovendien vloeit de witte wijn veelvuldig.

Later komt Noor aan Tess opbiechten dat ze een verhouding heeft met Fred, de man van Caroline. Dat is een echte “womanizer” , bovendien blijkt hij goed in bed te zijn. Ze wil vaker seks met hem en daarom heeft ze de hulp nodig van Tess en Veer. Veer is steenrijk en heeft diverse huizen. Haar huis in Brabant kan dan uitkomst bieden aan hun seksgenoegens en Veer moet dan meewerken door in dezelfde tijd naar Brussel te gaan. Het gaat een tijdje goed, hoewel Tess eigenlijk niet aan het gehele spel wil meewerken. Ze heeft overigens zorgen genoeg: ze is tekstschrijfster van reclameteksten en werkt vaak tegen de deadline aan. De teksten die ze schrijft, zijn niet grandioos. Haar vriend Pé schrijft voor de krant populair wetenschappelijke artikelen over gezondheid, maar ze groeien steeds verder uit elkaar.
Ze hebben ook geen kinderen en uit een hoofdstuk met een flashback blijkt dat ze samen met Minka IVF-behandelingen heeft ondergaan. Bij Minka had dat tot resultaat gehad dat er een tweeling was gekomen, maar Tess was niet zwanger geworden. Af en toe heeft Minka haar nodig om op te passen op de jongetjes en Tess doet dat met heel veel gevoel. In haar vrije tijd wil Tess nog steeds eens een literaire thriller schrijven, iets met “Terug naar Delfzijl” of zo, waarin commissaris Maigret een rol zou kunnen spelen. Maar ze lijkt niet echt inspiratie te kunnen krijgen. Een ander steeds terugkerend element zijn de dagelijkse wandelingen met haar hondje Woezel, waar zelfs de eenden uit het park geen ontzag voor hebben. Maar tijdens de wandelingen met Woezel heeft ze wel tijd om na te denken.

Maar dan ineens komt de jaloerse Noor erachter dat Fred er waarschijnlijk nog een andere vriendin op na houdt. Ze komt het tegen Tess vertellen en ze wil hem een lesje leren en nodigt hem uit naar het huis van Vera in Brabant te komen. Dan zijn ook Vera en Tess aanwezig om zijn vernedering nog groter te maken. Noor wil hem namelijk met handboeien vastbinden om hem tot een bekentenis te dwingen.

Fred komt, wordt aan de schandpaal genageld door Noor, krijgt een klap van haar en valt ineens dood van zijn stoel in de keuken. Dat was niet de bedoeling en wat moeten ze nu met het lijk. Ze verpakken het in plastic verpakking en leggen het lijk in de kofferbak en zetten de Mercedes klaar om te spelen langs de weg. Dat lukt tenslotte en enige weken later wordt het lijk langs de rijksweg gevonden. Caroline kan het eerst niet bevatten dat Fred dood is, maar ze moet er toch aan geloven. De vriendinnen doen net, alsof ze van niets weten. Dat is natuurlijk wel heel moeilijk en de sfeer tijdens de bijeenkomsten in hun stamkroeg daalt dan ook. Dat merkt de barbediende op en die getuigt daarvan later bij de politie. Vooral Vera schijnt schuldgevoelens te koesteren. Tijdens de begrafenis van Fred is ze heel erg door het lint gegaan, veel meer dan Caroline zelf en dat was iedereen erg opgevallen. Ze gaat er steeds slechter uitzien en ze belt zowel Tess als Noor op om te vertellen dat ze alles uit de doeken gaat doen bij de politie. Vooral Noor wordt woedend, want haar man zal haar dan zeker verlaten. Daarom gaat ze hier tegenin en Tess kan het er allemaal niet meer bij hebben. Pé is intussen haar huis uitgegaan, omdat hij een andere vrouw Alice heeft ontmoet bij wie hij zijn intrek neemt. Schamper noemt Tess het huis van Alice ”Wonderland.” Ook de man die steeds reclameopdrachten voor haar binnensleept, is failliet gegaan en nu heeft ze ook geen schrijfopdrachten meer. Ze zit financieel aan de grond. Toch maar weer de literaire thriller proberen.

Noor, Veer en Tess spreken af dat ze t.z.t. de waarheid zullen vertellen aan Caroline, maar dat ze daarmee nog even wachten en ook dat ze het met zijn drieën tegelijk zullen doen. Ze beseffen wel dat dit het einde zal betekenen van de vriendschap. Caroline is intussen een tijdje uit Den Haag weggeweest en veer geeft een party ter gelegenheid van Caro’s terugkomst. De meisjes drinken allemaal nogal wat wijn. Caroline gaat het eerst naar huis: veel later gaat Tess naar huis en rijdt achter Noor aan, maar ze komt tot de ontdekking dat ze haar huissleutel bij Veer heeft laten liggen. Ze rijdt terug en vindt Veer in de keuken met ingeslagen hersens. Ze belt zelf 112, maar vernietigt tegelijkertijd onopzettelijk de bewijssporen. De politie verdenkt haar ervan dat ze de moord gepleegd heeft: ze wordt ook enkele keren verhoord, maar er valt natuurlijk niet zo veel te bewijzen. De barman van “De Maeghd” merkt dat er de laatste tijd meer ruzie tussen de vriendinnen was en er werd aanmerkelijk minder witte wijn gedronken. Bovendien weten ze niets van haar eventuele motieven af. Ze gaat daarom in principe vrijuit.

Enige tijd later ontmoet ze Pé weer die door Alice ook weer aan de kant gezet is. Hij had Tess met kerst een kaartje gestuurd om bij elkaar te zijn, maar Tess had de inhoud van de kaart niet gelezen. Ze maken een afspraak om weer uit eten te gaan. Minka doet nog een keer een beroep op haar om te zorgen voor haar kinderen, want ze gaan verhuizen naar Alkmaar en moeten op huizenjacht.. Haar man wordt directeur van een reisbureauketen. Dat levert later reclamewerk op voor Tess en haar opdrachtgever van weleer. Alles lijkt weer een beetje tot rust te zijn gekomen. De politie heeft de moordzaak van Veer laten rusten, totdat er nieuw bewijs komt. Tess verdenkt Noor ervan Veer te hebben vermoord, maar Noor laat dat lekker in het midden liggen. “De politie zal eerder jou verdenken” is haar antwoord, “dus ik zou maar oppassen.” Maar Tess denkt dat Noor de moord gepleegd heeft. De laatste ontmoeting is op de begraafplaats waar Tess het graf van Vera bezoekt.

“Epiloog”
In een epiloog van vier bladzijden is Caroline aan het woord, de vrouw van Fred. Ze heeft altijd geweten dat haar man vreemd ging en ze ging daarom de laatste tijd zijn gangen na. Als hij weer eens weg was, zat Veer ook altijd zogenaamd in Brussel. Dat was namelijk de afspraak die Noor en Veer hadden gemaakt. Toen Veer ook nog bij de begrafenis buitensporig veel verdriet toonde, was voor Caro alles duidelijk: Veer had een verhouding met Fred. Ze zou daarom wraak nemen op Veer. Na het feestje was ze blijven wachten totdat Noor en Tess weg waren gegaan en ze had Vera uit wraak voor het overspel om het leven gebracht.
Helaas had ze de verkeerde vrouw om het leven gebracht.



Recensies
Literaire thrillers worden vaak beoordeeld op de website van www.crimezone.nl. De reactie van de redactie is vrij verrassend: Wat doen we met Fred? is geen thriller. Het is de Libelle-versie van Desperate Housewives, waarin het wiebelige gemoedsleven van vrouwen centraal staat. Waarin ongemak, frustraties en relatieperikelen worden bestreden met witte wijn en bonbons. Het is een aaneenrijging van korte impressies zonder de bindende factor van een goed plot. Leuk en vlot geschreven, dat wel. Beishuizen is een bekwaam journaliste en columniste, maar in de ban van haar eigen ambitie, overspeelt ze haar hand. Als dit een “literaire thriller” is, dan zijn alle schrijvers van Desperate Housewives literatoren. Van mij mag het. What’s in a name? Maar als koper/lezer wil ik eerlijke voorlichting. Geen blikje met het etiket kaviaar terwijl er kattenvoer in zit. Wat doen we met Fred? is al met al een prettig leesbaar damesbladboekje. Zomeravondlectuur voor de vrouw van nu. Daar is niets mis mee.

De grote landelijke dagbladen hadden half mei nog geen recensie in hun editie opgenomen.


Over de schrijver
Tineke Beishuizen is journaliste en columniste. “Als zand door mijn vingers” (2005) was haar eerste literaire thriller. Ze schrijft o.a. columns voor het damesblad Libelle.