Interactieve tentoonstelling:
Kleur: Rood

1. Wat gebeurt er met de ruwe olie in een raffinaderij? Er worden allerlei producten uit gemaakt.
2. Wat gebeurt er in een destillatiekolom? Ruwe aardolie wordt bewerkt tot bruikbare stoffen.
3. Noem 3 soorten producten die gemaakt worden in een olieraffinaderij. Benzine, Kerosine en LPG
4. Hoeveel km ondergrondse pijpleiding ligt er in de Rotterdamse haven? 1500 km pijpleiding
5. Waar dienen de pijpleidingen voor? Grondstoffen vervoeren.
6. Waarom is integraal ketenbeheer belangrijk voor Mainport Rotterdam? Integraal ketenbeheer zorgt voor het beter benutten van energie en stoffen die bedrijven gebruiken of produceren. (Dat is beter voor het milieu)
7. Doe het ketenspel. Wat is je score? 4 antwoorden goed
8. Wat doet een procesoperator? De proces operator begeleidt diverse productie processen
9. Waar worden weekmakers voor gebruikt?
Weekmakers zijn stoffen die kunststoffen elastischer maken. Als een thermoharder zo stevig is dat er weinig meer mee gedaan kan worden, wordt er een weekmaker aan toegevoegd.
10. Wat is bio-energie? Noem een voorbeeld van het gebruik van biomass. Bio-energie is de verzamelnaam voor energie die vrijkomt uit biologisch materiaal. (Dus niet schadelijk voor het milieu)
11. Waarvoor wordt elektriciteit in de haven gebruikt? Noem 2 voorbeelden.
1)Verlichting
2) Machines

Kleur: Groen

1. Milieu
1. Bekijk alle borden en noem vier taken van DCMR Milieudienst Rijnmond.
Vier taken van DCMR Milieudienst Rijnmond zijn:
het controleren van het milieu, Milieu in cijfers, Het adviseren van bedrijven, Milieuvervuilers zoeken

2. Ga naar de Snuffelpaal, klik een gebied aan op de onderste monitor en bekijk de concentratie zwaveldioxide in dat gebied. Wanneer kunnen de concentraties hoger zijn dan het gemiddelde van 125 microgram per m³ lucht?
De concentraties kunnen hoger zijn dan het gemiddelde doordat veel grote boten een hoge uitstoot van zwaveldioxide hebben

3. Wat is de alarmdrempel?
De alarmdrempel waarschuwt de bevolking tijdig en accuraat tegen ozonsmog via weerberichten op de radio en tv en via de geschreven pers. De alarmdrempel wordt bereikt bij ozonconcentraties vanaf 240 microgram/m³. Dan kunnen ook gezonde personen hinder ondervinden.

Infrastructuur / Baggeren
4. Ga naar “De regisserende overheid” en klik op binnenvaart. Het binnenvaartschip Jawi heeft een groot voordeel ten opzichte van het wegvervoer. Welke is dit?
Het grote voordeel t.o.v. het wegvervoer is dat je veel meer in één keer kan vervoeren

5. Wanneer moet de Stormvloedkering dicht en hoe vaak komt dit voor?
De Stormvloedkering moet dicht als er noodweer is en wanneer het water erg hoog staat. Dit komt niet zo vaak voor.

6. Wat is de taak van de baggeraar bij de aanleg van de Betuwelijn?
De taak van de baggeraar is het dieper maken van de bodem.

Veiligheid
7. Doe het Veiligheidsspel.
Hoeveel vragen had je goed binnen de tijd?
8 vragen goed.

8. Hoeveel hectare denk je dat er in het havengebied is?
Ongeveer 1500 hectare

Geef een verantwoord geografisch beeld van de Rotterdamse haven. Maak hierbij gebruik van de verzamelde gegevens uit de voorbereidende opdracht, informatie opgedaan tijdens de excursie en materiaal zelf verzameld.

Geografisch verantwoord beeld:

De ligging
· Absolute ligging
· Relatieve ligging

Landschappelijke kenmerken
· Fysisch milieu
· Ingerichte ruimte

Bevolkingskenmerken
· Demografische kenmerken
· Culturele kenmerken
· Economische kenmerken
· Politieke aspecten
· Relationele kenmerken

Ligging

Absolute ligging:
De absolute ligging van de Rotterdamse haven is:
51,52 graden N.B
4 graden O.L

Relatieve ligging:
De Rotterdamse haven heeft een goede relatieve ligging.
Het heeft een goede verbinding met het achterland en ligt centraal op de wereldkaart. Gelegen aan de Noordzee, waarin de rivieren de Rijn, de Maas en de Schelde uitmonden, heeft Nederland zich ontwikkeld tot de toegangspoort van Europa.
Deze positie werd versterkt door het wegvallen van de binnengrenzen in Europa. Door de centrale plaats in het Europese distributiesysteem is Nederland ook aantrekkelijk als vestigingsplaats voor internationale bedrijven. De Rotterdamse haven, waar zeeschepen jaarlijks vele tientallen miljoenen tonnen goederen afleveren, behoort tot de grootste zeehavens van de wereld. De goederen worden via wegen, spoorwegen, rivieren en pijpleidingen naar het achterland vervoerd.

Wegen:
Een uitgebreid wegennet strekt zich uit over heel Europa. De goederen worden per vrachtwagen vervoerd naar de plaats van bestemming. De voordelen hiervan zijn dat je op bijna alle plaatsen kan komen. Het vervoeren van de goederen over de weg heeft echter ook nadelen, namelijk: filevorming en milieubelasting.

Spoorwegen:
Het spoorwegennet strekt zich ook uit over heel Europa. De goederen worden per trein vervoerd naar de plaats van bestemming. Treinen zijn snel en kunnen veel goederen in een keer vervoeren. Hierdoor hoeven er minder vrachtwagens te rijden.
Het milieu wordt zo minder belast, en er is minder last van filevorming.Naast de gewone goederentrein rijden er vanuit Rotterdam ook shuttletreinen. Deze treinen rijden volgens een vaste dienstregeling in één keer naar de plaats van bestemming.
Heel erg belangrijk voor Rotterdam is de Betuwelijn. Deze spoorlijn wordt nu gebouwd en is alleen bestemd voor goederentreinen.
Ze kunnen in 2007 in een keer van Rotterdam naar de Duitse grens rijden: zonder hinder voor personentreinen.

Rivieren:
Binnenvaartschepen vervoeren goederen over rivieren en kanalen. Over de Rijn wordt bijvoorbeeld ijzererts naar de hoogovens in het Rührgebied. Jaarlijks bezoeken circa 130.000 binnenvaartschepen de Rotterdamse haven. Vervoer over water is schoon, veilig, goedkoop en geluidsarm. Er zijn echter wel beperkingen doordat de bereikbaarheid van schepen beperkt wordt tot gebieden waar rivieren en kanalen zijn.

Pijpleidingen:
In de Rotterdamse haven ligt ruim 1500 kilometer pijpleiding voor het vervoer van olie naar raffinaderijen. De helft van alle ruwe olie die in Rotterdam binnenkomt wordt naar olieraffinaderijen in Rotterdam gepompt zoals: Esso, Kuweit Petroleum(Q8) en Shell. Een gedeelte van de producten van de raffinaderijen worden per pijpleiding getransporteerd naar de diverse chemische industrieën in de haven.
De andere helft van de ruwe olie wordt onbewerkt doorgevoerd naar raffinaderijen in Duitsland en België. Dit gebeurt voor een groot deel via pijpleidingen.
De aardolieproducten die in Rotterdam worden gemaakt, kunnen zowel per pijpleiding, spoor, binnenvaartschip of over de weg naar de plaats van bestemming worden gebracht.

Landschappelijke kenmerken

Fysisch milieu:
Rotterdam ligt aan de Noordzee, en er liggen tientallen rivieren in en in de buurt van Rotterdam. In Rotterdam is weinig tot geen reliëf.
Er heerst in Rotterdam een zeeklimaat net als in de rest van Nederland Het zeeklimaat heeft vrij veel regen en wind. De temperaturen zijn vrij constant.
Het heeft een koele zomer en een zachte winter.

Ingerichte ruimte:
Rotterdam is de op één na grootste stad van Nederland met een van de grootste havens van de wereld.
De haven van Rotterdam is een belangrijke overslaghaven voor een groot deel van Europa voor bijvoorbeeld hout, staal, olie, papier en fruit. Rotterdam word ook wel "Water Stad" genoemd. De stad heeft een modern karakter door de vele moderne architectuur waarvoor bij de heropbouw Tweede Wereldoorlog is gekozen.
Rondom en in de havengebieden liggen diverse natuurgebieden en parken. De Rotterdamse haven werkt samen met diverse natuurorganisaties om de gebieden in de haven te beschermen
naast ruimte voor industrie is bij de aanleg ruimte voor natuur en recreatie gemaakt. Er is strand en er ontwikkelen zich duinen. Verder veel kustvogels en zeehonden.
Verder zijn er nog bossen en groenstroken bij de oudere havens: o.a. in de Merwehaven en Waalhaven).
Door het behoud van een getijdenkarakter van de rivier is er een afwisselend landschap in de buitendijkse gebieden. Het landschap is erg afwisselend. Veel vogels is de Oude Maas een belangrijk overwinteringsgebied. De Oude Maas komt ter hoogte van de Botlek uit in de Nieuwe Waterweg. Vanaf de Botlektunnel naar het zuidoosten, ten zuiden langs Hoogvliet en Portugaal richting Hoekse Waard loopt dit natuurgebied.
Verder domineren de vele hijskranen en schepen het haven gebied.

Bevolking

Demografische kenmerken:
Inwoners: 592.665
Bevolkingsdichtheid: 2.856
Adresdichtheid: 3.799
Bevolkingssamenstelling: Rotterdam heeft een relatief jonge bevolking, waar Nederland vergrijst, vergroenen de steden.
Autochtone bevolking: 54.3%
Allochtone bevolking: 45.7%
Onder de niet westerse allochtonen zit ong. 40% op of onder de armoedegrens. Rotterdam zit ong. 1/5 van de bevolking op of onder de armoedegrens. Dit percentage neemt de laatste jaren toe.

Economische kenmerken:
Rotterdam is de belangrijkste haven van Europa. Het haven en industriegebied strekt zich uit van de stad tot aan de Noordzee en omvat ong. 5000 hectare aan bedrijfsterreinen. In het bestaande haven en industriegebied zijn voor nieuwe bedrijven en bestaande klanten die willen uitbreiden vrijwel geen kavels meer beschikbaar. Als Rotterdam zich op een goede manier wil blijven ontwikkelen, dan is extra ruimte nodig.

De Rotterdamse haven biedt direct werk aan ong. 60.000 mensen en indirect aan ong. 450.000 mensen en is hiermee van groot belang voor de regio. De bijdrage aan de totale Nederlandse economie is nog vele malen groter. Daarom is investeren in de toekomst van de haven voor niet alleen Rotterdam maar ook voor de Nederlands economie zeer belangrijk. Maasvlakte 2 creëert directe werkgelegenheid voor ongeveer 9500 mensen. Door toeleveranciers en afnemers komen daar nog eens ruim 23.000 indirecte banen bij. Voor grote bedrijven is Rotterdam slechts een interessante vestigingsplaats. Zij vinden de overheid vaak een onbetrouwbare partner. Kleine bedrijven in Rotterdam zijn vaak te zwak om echt door te groeien.

Het grootste probleem in Rotterdam zijn de overgebleven 50.000 werklozen. Deze werklozen vormen een groep die nog maar een kleine kans hebben op werk. Hierdoor is er ook veel armoede in de stad. De meeste schulden bevinden zich in Rotterdam bij de eenoudergezinnen en in de gezinnen met kinderen. meestal nemen de schulden toe.

Politieke aspecten:
De politiek speelt een zeer belangrijke rol bij het aanleggen van zo’n grote haven. Want het belangrijkste dat een haven nodig heeft is een goede bereikbaarheid. Niet alleen over de zee maar ook over het land. Hierdoor heeft de politiek veel macht over de haven en is het voor de politici de taak om de haven met zijn tijd mee te laten gaan. Doordat de haven zeer belangrijk is voor de economische ontwikkeling van Nederland wordt er ook zeer veel geïnvesteerd in de infrastructuur, het laatste grote project is de Betuwelijn die flink wat gekocht heeft. Ook is het aan de politiek om te besluiten over het uitbreiden van de haven d.m.v. droogmakerij, want andere opties zijn er inmiddels niet meer.

Relationele kenmerken

Interne relaties:
Traditioneel is de besluitvorming over de havenontwikkeling in Rotterdam in handen van een beperkt aantal partijen. Het Gemeentelijk Havenbedrijf van Rotterdam, enkele bedrijven in de haven en het Ministerie van Verkeer en Waterstaat zijn de baas over de haven van Rotterdam. In de jaren negentig is hier verandering in gekomen, mede onder invloed van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Nieuwe partijen zoals de milieubeweging zijn toegelaten. Allereerst heeft de milieubeweging een grotere rol gespeeld in de beleidsontwikkeling dan in besluitvormingen over uitbreidingen van de haven. Tot voor kort hebben overheidspartijen en ook de Tweede Kamer voortdurend gehamerd op de noodzaak om tot samenwerking te komen met een aantal bedrijven in de haven. Hiervoor zijn twee redenen: geld en marktkennis.
Het havenbedrijf zelf zorgt dat de havens op diepte blijven, zodat schepen veilig kunnen binnenvaren en aanleggen. De haven van Rotterdam heeft 31 radarstations. De radarstations maken deel uit van het Verkeers Begeleidend Systeem. Dit systeem zorgt voor een snelle en veilige afhandeling van de scheepvaart, Alle bewegingen en schepen worden in de gaten gehouden door verkeerscentrales en medewerkers in patrouille boten.

Externe relaties:
Nederland heeft de perfecte ligging als distributie centrum voor Europa. Maar dat is niet het enigste, want Nederland onderscheidt zich namelijk onder meer van andere landen door de goede infrastructuur, en de goede handelsmentaliteit van de Nederlanders. Andere sterke punten zijn de goede douanefaciliteiten, het gunstige belastingklimaat en de juiste instelling van de overheid. Al 7.000 buitenlandse bedrijven kiezen de Rotterdamse haven als distributie centrum voor hun producten.

Het slot

We hebben veel geleerd van de excursie naar de haven van Rotterdam. Mede dankzij het maken van het werkstuk, en de goede informatie die we hebben gekregen doordat we alles van dichtbij hebben kunnen bekijken en meemaken. Ook was de uitleg van de begeleiders erg duidelijk.
De haven was heel anders als we in eerste instantie hadden verwacht, veel groter.
We hadden niet gedacht dat de Rotterdamse haven zo’n grote aanwinst was voor Nederland. Maar nu weten we dat er heel veel geld omgaat in de haven van Rotterdam.