Feitelijke gegevens

• 2e druk, 1981
• 172 pagina's
• Uitgeverij: Het Wereldvenster Weesp

Flaptekst

Eerste zin

Fatiha kijkt door het raampje van de taxi, maar niet kan haar gedachten afleiding van wat ze zoëven in de hammam heeft doorgemaakt, noch het helder licht, noch de menigte die zo dicht is dat het lijkt of al die mensen op straat elkaar van de ene winkel naar de andere voordragen.

Samenvatting

Fatiha is een meisje van zeventien dat uitgehuwelijkt wordt. Tegen haar zin in moet ze naar een man toe die ze nog nooit gezien heeft. Gelijk wordt er van haar verwacht dat ze gaat trouwen en staat er ook al een bruiloft op de planning. Tijd om nee te zeggen heeft ze niet en alles voor het aanstaande huwelijk wordt al voorbereid.

In Algerije is het de gewoonte dat het aanstaande stel tijdens het huwelijk pas seks heeft. Daarom wordt er van Fatiha verwacht dat ze met haar man, Hocine, naar een kamer gaat om ontmaagd te worden. Het is in Algerije heel erg belangrijk dat het meisje nog daadwerkelijk maagd is, omdat er anders van een schande wordt gesproken. Daarom krijgt elk meisje voordat ze voor de eerste keer seks zal hebben een onderzoek om te kijken of ze nog maagd is. Bij Fatiha was dit goed uitgepakt: ze was nog maagd en er werd niet van een schande gesproken.

De dagen na het huwelijk wil Hocine steeds meer seks met Fatiha. Fatiha wil geen seks met een man die ze niet eens leuk vindt en wordt heel erg dwars tegenover haar man. Fatiha en Hocine wonen nog bij Hocine zijn ouders waardoor het echtpaar elke keer gecontroleerd wordt door de ouders van Hocine. Dit wekt grote irritaties op bij Fatiha, maar ze beseft zich dat ze niks anders kan doen dan gewoon gehoorzamen. Daarnaast spreekt de moeder van Hocine, Aïcha, alleen maar negatief over Fatiha omdat ze Aïcha vindt dat Fatiha onbeschoft en asociaal is.

Na een paar maanden raakt Fatiha zwanger van haar man Hocine. De wereld staat voor haar stil. Ze is net getrouwd, nog maar zeventien en verwacht nu al een kind van een man die ze niet eens aardig vindt. Ze weet dat ze er niks aan kan doen en het kindje gewoon moet houden. Als Fatiha aan Hocine vertelt dat ze zwanger is, wordt hij ontzettend boos. Hij doet alsof het allemaal haar schuld is. Daarnaast vertelt hij haar op een boze toon dat ze aan zijn ouders moet gaan vertellen dat ze zwanger is. Fatiha is doodsbang voor wat er allemaal zal gaan gebeuren, maar omdat ze niks anders kan doen gehoorzaamt ze voor de zoveelste keer.

Na een paar maanden zwangerschap krijgt Fatiha van haar man te horen dat hij graag terug naar Frankijk wil. De ouders van Hocine wilden juist dat Hocine ging trouwen zodat hij niet weer opnieuw naar het buitenland zou gaan. Ondanks zijn huwelijk wil Hocine toch naar Frankrijk vertrekken om geld te verdienen. Aïcha spreekt hierdoor weer van een schande, want Fatiha kan er als vrouw zijnde niet voor zorgen dat haar man in Algerije blijft.

Als Hocine in Frankrijk is, worden de omstandigheden in het huis alleen maar slechter. Fatiha kan het goed vinden met de broer en zus van Hocine, maar ze mag van Aïcha nauwelijks met deze broer en zus omgaan. Uiteindelijk wordt de stress Fatiha te veel en wordt ze zo ziek dat ze in het ziekenhuis opgenomen moet worden.

Gek genoeg heeft ze het in het ziekenhuis ontzettend naar haar zin. Ze ligt op de kamer met andere vrouwen met wie ze het heel erg goed kan vinden. Uiteindelijk worden deze vrouwen zelfs vrienden van elkaar. Samen bespreken ze alles en bespreken ze ook hoe de vrouwen in Algerije behandeld worden. Alle vrouwen zijn het zat en willen dat de vrouwen ook rechten gaan krijgen.

Als Fatiha uit het ziekenhuis ontslagen wordt, moet ze weer terug naar de ouders van Hocine. Ze vindt het verschrikkelijk en ze merkt al snel dat de omstandigheden en de sfeer in het huis niet veranderd zijn. Ze is het spuugzat en als ze de zoveelste confrontatie met Aïcha heeft, besluit ze om weg te lopen. Met haar zwangere buik besluit ze om naar haar ouders te gaan lopen.

Bij haar ouders aangekomen kan ze nauwelijks meer iets uitbrengen. Zodra ze zit wordt ze onwel en valt ze flauw. Fatiha wordt naar het ziekenhuis gebracht en daar bevalt ze van een meisje Nour.

Personages

Aïcha

Aïcha is de vrouw die ervoor gezorgd heeft dat Hocine en Fatiha gingen trouwen. Ze is de moeder van Hocine en inmiddels de schoonmoeder van Fatiha.

Hocine

Hocine is de man van Fatiha. Zijn ouders hebben deze vrouw voor hem uitgezocht en hem verplicht om met haar te trouwen. Eigenlijk wilde Hocine helemaal niet trouwen en hij vindt het dan ook verschrikkelijk dat hij zijn vrijheid kwijt is.

Hij heeft een tijd in Frankrijk gewerkt omdat hij in zijn eigen omgeving geen werk kon vinden. Doordat hij met Fatiha moest trouwen dachten zijn ouders dat hij niet meer naar Frankrijk zou vertrekken om te werken. Maar hoe eigenwijs Hocine ook is: hij vertrekt toch weer naar Frankrijk om daar te gaan werken.
Hocine is aan het begin helemaal niet zo lief voor zijn vrouw en hij verplicht haar dan ook een hoofddoek om te doen als ze eindelijk eens naar buiten mag. Later wordt hij wel steeds liever en lijkt hij zijn vrouw Fatiha steeds beter te accepteren.

Allaoua

Allaoua is de broer van Hocine en de zwager van Fatiha. Hij is iemand die heel erg tegen zijn broer Hocine op kijkt en daardoor weet hoe hij zijn eigen leven in wil vullen. Daarnaast is het een heel lief persoon dat ervoor zorgt dat Fatiha het op een gegeven moment naar haar zin heeft bij hun thuis. Zo brengt hij boeken en kranten waarmee ze zich kan vermaken. Daarnaast zorgt hij ervoor dat Fatiha leuke uitjes heeft en dat de brieven die ze schrijft bezorgd worden bij haar vrienden, man en familie.

Myriem

Myriem is een vriendin van Fatiha. Sinds Fatiha en Hocine getrouwd zijn en Fatiha bij Hocine zijn familie woont, krijgen Myriem en Fatiha niet meer zo vaak de kans om elkaar te zien.

Ali

Ali de jongste zoon van Aïcha en Amor en daarmee ook de broer van Hocine en de zwager van Fatiha. Ali is nog best wel jong en erg speels.

Fatiha

Fatiha is een meisje dat als één van de weinige meisjes de kans heeft gekregen om naar school te gaan. Ze heeft haar school helemaal afgemaakt en hierdoor kan ze als één van de weinige meisjes schrijven en lezen.

Toch heeft ze van haar verleden geen gebruik kunnen maken. Op haar zeventiende wordt ze al uitgehuwelijkt en wordt ze verplicht om met een man, Hocine, te gaan trouwen. Vanaf dan verslechterd haar leven alleen maar en verandert ze ontzettend qua karakter. Van een spontaan en leuk meisje verandert ze in een stil en ingetogen meisje dat niet eens meer durft te zeggen wat ze wil.

Taos

Taos is een vriendin van Aïcha. Ze is ontzettend gemeen waardoor een aantal vriendinnen van haar heel erg bang voor haar lijken te zijn.

Amor

Amor is de vader van Hocine en de schoonvader van Fatiha. Het is een hele rustige man die in de meeste conflicten tussen Aìcha en Fatiha geen kant wil kiezen. Eigenlijk is Amor een hele redelijke man.

Yamina

Yamina is de zus van Hocine en de schoonzus van Fatiha. Na een tijdje beginnen Fatiha en Yamina elkaar zo te waarderen dat ze zelfs vriendinnen worden.

Houria

Houria is de moeder van Fatiha. Doordat Fatiha bij haar schoonouders in huis woont, krijg je niet zoveel van Houria mee.

Kaddour

Kaddour is de vader van Fatiha. Doordat Fatiha bij haar schoonouders in huis woont, krijg je niet zoveel van Kaddour mee.

Nour

Nour is het dochtertje van Fatiha en Hocine. Doordat Fatiha net voor de bevalling naar haar ouders vertrokken is, heeft Hocine Nour waarschijnlijk nooit kunnen zien.

Quotes

"Dit bevalt haar niet aangezien ze tegelijkertijd moet constateren dat Hocine en zijn vrouw het helemaal niet met elkaar kunnen vinden. Aïcha begrijpt werkelijk niets van het karakter en het gedrag van haar jonge schoondochter en er komen voortdurend vragen bij haar op die in haar hoofd blijven rondspoken en waarop ze geen antwoord weet." Bladzijde 51

"‘Ja, ze willen dat er een einde komt aan de medische onderzoeken.’
‘Medische onderzoeken?’
‘Ja. Die onderzoeken die worden gedaan om uit te vinden of we nog maagd zijn. Ze zijn geobsedeerd door onze maagdelijkheid! Alsof dat het belangrijkste is! Te meer daar het niet de bedoeling is dat we maagd blijven!’ " Bladzijde 123

Thematiek

Vrouwenproblematiek

Het thema van dit verhaal is vrouwenrechten. Fatiha wordt als vrouw zijnde heel slecht behandeld en heeft helemaal geen rechten in Algerije. Ze is als één van de weinige meisjes naar school geweest, maar mag na haar school niet gaan werken. Ze wordt verplicht om te gaan trouwen en haar man en schoonfamilie te gehoorzamen.

Naast Fatiha zijn veel meer vrouwen het zat dat ze geen rechten hebben. Ze durven niks te doen omdat ze bang zijn voor de anderen, maar na een hele tijd durven de vrouwen toch een beetje voor zichzelf op te komen. Langzaam verandert Algerije in een land waar het acceptabel wordt dat vrouwen voor zichzelf opkomen.

Motieven

Uithuwelijken

Een belangrijk motief is uithuwelijken. Fatiha wordt uitgehuwelijkt en wordt verplicht om met een man te trouwen die ze helemaal niet kent en achteraf helemaal niet aardig vindt.

Religie

Religie is ook een motief. Hocine en zijn ouders lijken een andere religie dan Fatiha te hebben. Daardoor hebben ze allemaal ook andere normen en waarden en botsen ze verschrikkelijk.

Opdracht

Aan mijn moeder die gestorven is toen ik nog maar enkele maanden oud was.

Aan mijn nicht, aan mijn broer,
aan heel mijn familie,
aan allen die deze conflicten doormaken.

Trivia

Ali Ghalem hoopt met dit verhaal een bijdrage te leveren aan de positie van de vrouw in sommige ontwikkelingslanden.

Titelverklaring

De titel 'een vrouw voor mijn zoon' is heel makkelijk uit te leggen. Aïcha, de moeder van Hocine, wil dat zijn zoon gaat trouwen. Omdat het destijds in Algarije vanzelfsprekend was dat de moeder een meisje voor de zoon zocht, heeft Aïcha een meisje voor haar zoon gezocht. Uiteindelijk wordt de zeventienjarige Fatiha uitgehuwelijkt en trouwen Hocine en Fatiha. De moeder van Hocine heeft dus een vrouw voor haar zoon gezocht.

Structuur & perspectief

Het verhaal is in een auctoriaal perspectief geschreven, ook wel de alwetende verteller genoemd. Je leest de gedachtes en handelingen van meerdere personen, in dit boek lees je vooral de gedachtes en de handelingen van Hendrie Perenboom. De verteller kijkt als ware van bovenaf op het verhaal en vertelt het vervolgens. Het verhaal wordt dus door iemand verteld die niet zelf in het verhaal meespeelt.

Het verhaal begint met een opening-in-de-handeling: het verhaal zelf begint terwijl de handelingen al zijn begonnen. Je krijgt dus niet eerst een uitleg van de personages, maar je zit gelijk in het verhaal.
Het verhaal heeft een open einde: niet alles is duidelijk en de lezer blijft nog met vragen zitten. Als lezer zijnde weet je bijvoorbeeld niet hoe het afloopt nu Fatiha bij haar schoonouders is weggelopen.

Het verhaal is opgedeeld in hoofdstukken die te herkennen zijn aan een Romeins cijfer. Dit boek heeft in totaal vier hoofdstukken.

Decor

Het verhaal speelt zich voornamelijk in Algerije af. Algerije is een land in Afrika dat naast Marokko ligt. Algerije is het geboorteland van Hocine en Fatiha. Als Fatiha met Hocine getrouwd is, wordt er van haar verwacht dat ze bij zijn ouders in huis gaat wonen. Uiteindelijk speelt bijna het hele verhaal zich bij de ouders van Hocine thuis af.
Daarnaast gaat Hocine voor zijn werk naar Frankrijk. In Algerije is er geen werk voor te hem te vinden, waardoor hij besluit om naar Frankrijk te vertrekken.

Er is in dit verhaal niet specifiek gebruik gemaakt van een belangenruimte. Een belangenruimte is een ruimte waarin de gevoelens van de personages overeen komen met de gebruikte ruimtes.

De vertelde tijd is ongeveer een jaar. Dit is de tijd waarin Fatiha trouwt met Hocine en vervolgens zwanger wordt van hem.

Stijl

De schrijfstijl van Ali Ghalem is aan het begin van het lezen ontzettend wennen. Er worden oude en onbekende woorden gebruikt waarvan de betekenis met een verwijzing onderaan de bladzijde staat. Aan het begin is dit erg verwarrend omdat je dan elke keer uit het verhaal weg moet kijken. Later went het en is het helemaal niet zo storend om naar de verwijzingen te kijken. Verder schrijft Ali Ghalem vaak in erg lange zinnen wat het verhaal soms ook moeilijk maakt om te lezen.

Ondanks de moeilijke en ingewikkelde schrijfstijl weet Ali Ghalem dit verhaal wel op een hele emotionele en indrukwekkende manier te schrijven. Het is met zoveel emoties geschreven dat je als lezer zijnde alleen nog maar mee kan leven met de hoofdpersoon Fatiha. Het medeleven opwekken bij de lezer krijgt Ali Ghalem voornamelijk voor elkaar door de hoeveelheid details die hij gebruikt. Deze details maken het verhaal ontzettend levendig en realistisch.

Een quote om de schrijfstijl van Ali Ghalem te verduidelijken: 'Wanneer Hocine thuiskomt na de hele verdere dag met zijn vrienden te zijn opgetrokken, is het al laat. Fatiha zit voor de spiegel haar haar te borstelen en draait zich naar hem toe. Zijn gezicht staat ontspannen, het is te zien dat hij met zijn vrienden een fine middag heeft gehad op het strand en hij lijkt vergeten te zijn wat er zich aan het begin van de middag heeft voorgedaan.' - blz 84

Slotzin

En omdat zij er zijn, weet Fatiha dat de toekomst minder moeilijk zal zijn.

Beoordeling

Van te voren had ik niet verwacht dat ik dit boek zo boeiend en leuk vond om te lezen. Ik begon aan het boek met weinig verwachtingen, maar zodra ik de eerste bladzijden gelezen had wilde ik alleen maar verder lezen. Het verhaal is op zo een indrukwekkende en gevoelige manier geschreven, dat je alleen maar meeleeft met de hoofdpersoon Fatiha. Ik heb dan ook met gemengde gevoelens het hele verhaal gelezen.

Ik vind dit boek echt een aanrader voor anderen! De manier van schrijven is aan het begin wennen, maar later merk je er niks meer van. Het hele verhaal is zo interessant dat je het eigenlijk wel moet lezen.