Feitelijke gegevens

• 1e druk, 2002
• 170 pagina's
• Uitgeverij: De Arbeiderspers

Flaptekst

Eerste zin

Er scheen zon die tegenvalt. Zij lokt je met stralende ogen de deur uit en chanteert je met het verwijt dat je een zeldzaam mooie dag aan het missen bent, maar wanneer je eenmaal welwillend door de straten stapt, samen met al die andere goedgemutste stedelingen en toeristen die onwennig met hun ogen knipperen, wilde je dat je een dikkere trui had aangetrokken.

Samenvatting

Rupert wordt beschuldigd van een misdrijf. Ter verdediging vertelt hij zijn kant van het verhaal en omdat hij geen papier heeft om zijn verhaal op vast te leggen, doet hij dit aan de hand van een wandeling door de stad. 

Eerste zitting

In de eerste zitting begint Rupert ermee uit te leggen waarom hij ervoor heeft gekozen om op deze manier zijn verhaal te vertellen. Het houden van een betoog aan de hand van een wandeling is namelijk een geheugentruc afkomstig uit de Ars Memorativa, de kunst van het herinneren zoals in de Oudheid beschreven. 

Het verhaal begint in de Grégoristraat en vanaf daar loopt Rupert naar het Fredoplein. Hij passeert Sexyland, waar hij normaal gesproken wel naar binnen gaat, maar op de beruchte avond niet. Bij Sexyland kun je tegen een geringe betaling door een luikje naar naakte meisjes kijken. Vervolgens gaat hij linksaf, de Steeg van Duizend Zuchten in. Op nummer 15 woonde Mira, en daar heeft hij haar veroverd.

Mira ontmoette hij op een feest waar hij mee naartoe was genomen door zijn studievriend Benno. Wanneer hij buiten een sigaret gaat roken ziet hij haar en het is liefde op het eerste gezicht. Ze spreken af voor de eerstkomende zaterdagavond en na veel wijn wordt het ijs gebroken. Ze belanden bij elkaar in bed, maar Rupert kan geen erectie krijgen en die keren daarna dat ze het proberen ook niet. Volgens Rupert komt dit doordat Mira te perfect is: ze geeft vorm aan al zijn fantasieën maar is tegelijkertijd non-fictie.  

Tweede zitting

In de tweede zitting vervolgt Rupert zijn weg door de Steeg van Duizend Zuchten. Hij slaat linksaf en loopt naar het pleintje voor de Heilig Hartkerk, vervolgens naar de Murdonstraat en loopt via de Gondeliersvest naar het Fredoplein. Ondertussen denkt hij na over hoe je mensen het best kan beledigen en het verschil tussen goede en slechte pleinen. Het Fredoplein is een goed plein: het wordt omringd door mooie gevels en is voorzien van fonteinen en dit alles is te bekijken vanaf de omringende terrasjes. Op dit plein kwam hij vaak met Mira, dan zaten ze op het terras en verzonnen verhalen bij de mensen die ze zagen. 

Rupert vervolgt zijn wandeling en verlaat het Fredoplein via de Mánorastraat. Op nummer 15, twee hoog, woonde Mira. Wanneer hun relatie een aantal maanden gaande is, vertelt zij op deze locatie dat ze een ander heeft: Benno. Rupert weet niet goed hoe hij hiermee om moet gaan een vraagt naar de details. Mira vertelt en Rupert vraagt steeds verder door. Hij ziet voor zich hoe Mira en Benno seks hebben en omdat dit zich afspeelt in zijn fantasie, is hij nu wel in staat een erectie te krijgen. Mira vindt hem een zielig en vies ventje en stuurt hem de deur uit.

Derde zitting

Rupert loopt van de Mánorastraat naar de Avenue Mócani. In de tijd die volgt voelt hij zich erg verloren. Hij wil met Mira praten maar zij wil hem niet zien. Om zichzelf bezig te houden, stort hij zich weer op een oude hobby: het verzamelen van porno op zijn computer. Hij vertelt over hoe hij dit heeft opgedeeld in verschillende mappen op zijn harde schijf. Maar toch mist hij het lijfelijke contact en dat brengt hem er uiteindelijk toe een escortservice te bellen. Dit loopt uit op een fiasco: er staat een lelijke dikke vrouw voor zijn deur waarvan hij totaal niet opgewonden raakt. 

Hij belandt bij café De Kroon, een van de favoriete plekken van Mira. Hij raakt gefascineerd door het barmeisje en besluit haar te volgen wanneer ze naar huis gaat. Dit brengt hem ver buiten het centrum, namelijk in Minair, en al snel weet hij niet meer waar hij is. Op een bepaald moment heeft het meisje in de gaten dat ze wordt gevolgd en vraagt waar hij in godsnaam mee bezig is. Hij excuseert zich en gaat op zoek naar Mira (die inmiddels is verhuist). Hij is verdwaalt maar denkt haar te vinden als hij de stad leest als haar lichaam. Uiteindelijk stuit hij op drie mannen die een vrouw verkrachten - Mira.

Rupert acht zich niet in staat om een eind te maken aan de verkrachting, sterker nog: hij krijgt een erectie en trekt zich af terwijl hij naar de verkrachting kijkt. De mannen vluchten wanneer ze een hond horen blaffen en Rupert loopt naar Mira om haar te troosten. Zo worden ze uiteindelijk gevonden door een nachtkoerier.

Zo is het volgens Rupert gegaan. In het laatste hoofdstuk blijkt dat de vrouw in kwestie niet Mira was, maar ene Karin. Er zijn veel feiten die wijzen op Ruperts schuld: zijn sperma is aangetroffen op het slachtoffer en geen sperma van andere mannen. Het slachtoffer herinnert zich maar één verkrachter. Rupert is niet in staat een signalement van de drie verkrachters te geven. Desondanks blijft Rupert vasthouden aan zijn onschuld: hij was enkel toeschouwer. Omdat hij dacht dat de vrouw Mira was, zou hij nooit in staat kunnen zijn om een erectie te krijgen en de vrouw te kunnen verkrachten.

Personages

Rupert

Rupert is het hoofdpersonage en de ik-figuur. Over zijn uiterlijke kenmerken is weinig bekend, behalve dat Mira hem een mooie man vindt. Wel blijkt dat Rupert gelooft in de macht van woorden. Hij besteedt in zijn verhaal veel aandacht aan hoe je iemand het best kan beledigen en hoe je het best de weg kan wijzen aan iemand die de weg vraagt. Hij ziet zichzelf als een toeschouwer van het leven: "Rupert is toeschouwer, geen dader. Rupert leest de stad als het gezicht van zijn geliefde. Rupert doet niets. Toeschouwen is zijn enige vorm van deelnemen. Als dat zijn misdaad is, pleit hij schuldig." (p. 170)

Mira

Mira is de vrouw waar Rupert verliefd op wordt. Als lezer zie je haar alleen door de ogen van Rupert en hij omschrijft haar als volgt: "Zij was mijn marteling, mijn messteek en mijn mierzoete, zinderende Mira. Zij stond als een spiegelbeeld voor mijn ogen toen ik haar voor het eerst zag staan, doodde mij toen zij de mijne was en wekte mij ten langen leste tot leven toen ze mij definitief vermoordde. Zij was de lentezon die mij met stralende ogen naar buiten lokte en de stad waarin ik verdwaalde.[...] Zij was alle vrouwen die ik had verzonnen en duizend maal bemind en zij was zeven maal zeven maal mooier dan zij en zij was echt." (p.32)

Quotes

"Ik wilde vroeg naar huis gaan, maar zoals gewoonlijk miste ik de daadkracht om te besluiten niet te blijven en ongemerkt werd het zo laat dat er geen enkele reden meer was om het niet nog later te maken." Bladzijde 33

"Er zijn in de wereld twee soorten pleinen: goede en slechte. Wat een plein tot een goed plein maakt is een van de grootste mysteriën op aarde. Het drijft architecten tot wanhoop. Je kunt een plein ontwerpen volgens alle regels van de kunst, met de juiste omvang en vorm, de juiste bankjes en blikvangers, fonteinen en bloembakken en als het af is werkt het niet." Bladzijde 67

Thematiek

Fantasie en werkelijkheid

Aan het eind van het boek blijf je als lezer met de vraag zitten of Rupert nou schuldig is aan de verkrachting of niet. Je wordt meegenomen in het verhaal en het klinkt erg geloofwaardig, totdat het tribunaal in het laatste hoofdstuk komt met allerlei feiten die tegen Rupert spreken: het slachtoffer dat maar één man heeft gezien in plaats van drie, zijn sperma op het slachtoffer en geen enkel spoor dat ze is aangeraakt door andere mannen. Daarnaast heeft het tribunaal een poging gedaan om Mira te vinden zodat zij kan getuigen in het proces. Het tribunaal is hier echter niet in geslaagd, wat de vraag oproept in hoeverre Mira ook daadwerkelijk bestaat. Voor hetzelfde geld heeft Rupert haar compleet verzonnen en is het hele verhaal dat hij vertelt een product van zijn fantasie.

Motieven

Verkrachting/seksualiteit

Het misdrijf waarvan Rupert wordt beschuldigd, blijkt een verkrachting te zijn. Het motief seksualiteit is in velerlei vormen terug te vinden: vrij vroeg in zijn rede vertelt Rupert over zijn bezoekjes aan Sexyland (de kelder waar je, tegen betaling, door een luikje naar naakte vrouwen kan kijken), zijn impotentie in Mira's nabijheid is een groot probleem, hij heeft een flinke verzameling porno hanteert hierbij een professioneel systeem om zijn bestanden te ordenen en hij laat een meisje van de escortservice komen om zijn lusten op te botvieren.

Verbroken liefdesrelatie

Rupert ziet in Mira de perfecte vrouw en is ervan overtuigd dat hij met haar de ware liefde heeft gevonden.

\\\"Mira was alles waar ik ooit van had gedroomd, zij was in feite mijn eerste en laatste liefde, zij was lief voor mij en haar technieken waren volmaakt.\\\" (p. 48)

In deze volmaaktheid schuilt ook direct het probleem: Mira laat niets meer aan zijn fantasie over en hierdoor kan hij geen erectie krijgen wanneer ze met elkaar vrijen. Maar de echte problemen beginnen pas wanneer Mira opbiecht dat ze een ander heeft en de relatie verbreekt. Rupert heeft het hier erg moeilijk mee en kan Mira niet goed loslaten. Hij blijft hangen in zijn herinneringen over haar en de dingen die ze samen deden. Wanneer Mira verhuist en hij haar adres niet meer weet, blijft hij haar zoeken. Zo stuit hij op de verkrachting in Minair, waarbij hij ervan overtuigd is dat Mira het slachtoffer is.

Intertekstualiteit

Het boek 'Rupert, een bekentenis' heeft ten tijde van de publicatie voor veel ophef gezorgd. Pfeijffer heeft namelijk een groot aantal regels van het gedicht 'What the thunder said' van T.S. Eliot vertaald en in zijn roman opgenomen. Hier werden kritische vragen over gesteld: Is dit plagiaat of een literair spel? Deze discussie laait eens in de zoveel tijd op in de literatuur en ook in later werk van Pfeijffer ('Het grote baggerboek' bijvoorbeeld) blijft deze kwestie een rol spelen. Onder het kopje 'Bronnen' vind je twee websites waar je meer informatie over deze discussie kunt vinden.

Voyeurisme

Het kijken en bekeken worden is een terugkerend element in dit verhaal. Rupert heeft namelijk behoefte aan voyeurisme en exhibitionisme en ervaart het leven als een voorstelling waarin hij een rol speelt maar waarvan hij tegelijkertijd ook het publiek is. Hoe hij dit precies ervaart, blijkt uit hoe hij het Fredoplein ervaart, namelijk als amfitheater: "In het amfitheater van een goed plein kunnen acteur en toeschouwer, exhibitionist en voyeur, zich zozeer inleven in elkaars rol dat zij van plaats verwisselen. Het is de tango van de lopers en de gezetenen. De lopers lopen of staan of lopen, blijven even staan en lopen verder. Zij zijn eenzelvig of niet en zij spelen de acteurs." (p. 72)
Deze beleving van zijn omgeving is ook wat hem nekt wanneer hij wil vrijen met Mira. Mira speelt niemand, ze is echt. Rupert wil zich hieraan meten maar weet niet welke rol hij daarvoor moet spelen.

Trivia

Rupert, een bekentenis, is onderdeel van de Steppoli-tetralogie, net als de dichtbundel Dolores die in hetzelfde jaar werd gepubliceerd.

Titelverklaring

Het eerste deel van de titel, Rupert, is makkelijk te verklaren, dat is namelijk de naam van het hoofdpersonage. Rupert is degene die zijn verhaal vertelt. Het tweede deel van de titel is dubbelzinniger, Rupert pleit namelijk het hele verhaal voor zijn onschuld en bekent dus eigenlijk juist niet. Als lezer heb je na afloop toch je twijfels over de onschuld van Rupert en wellicht probeert de auteur aan de hand van de titel duidelijk te maken dat Rupert wel degelijk schuldig is. Maar je zou het tweede deel van de titel ook anders op kunnen vatten: Rupert bekent in zijn verhaal niets anders dan zijn liefde voor Mira.

Structuur & perspectief

Het verhaal is opgedeeld in drie zittingen, die ook weer opgedeeld zijn in genummerde hoofdstukken. In totaal bestaat het boek uit 28 hoofdstukken.

De eerste zitting bestaat uit 8 hoofdstukken. In deze zitting vertelt Rupert waarom hij zijn betoog in de vorm van een stadswandeling vertelt en begint vervolgens met zijn wandeling. De belangrijkste gebeurtenis in dit deel is de eerste ontmoeting tussen Rupert en Mira. 

De tweede zitting bestaat uit 10 hoofdstukken. Hierin vervolgt Rupert zijn wandeling en besteed daarbij veel tijd aan het Fredoplein. Hij vertelt de jury dat dit onderdeel van zijn verhaal van essentieel belang is, omdat dit plein en de leuke tijd die hij daar heeft doorgebracht met Mira perfect illustreert hoe veel hij van haar houdt. De zitting sluit af met de mededeling van Mira aan Rupert dat ze een ander heeft.

Ook de derde zitting bestaat uit 10 hoofdstukken. In dit deel probeert Rupert zijn wanhoop aan de jury over te brengen die hij voelde na bovenstaande mededeling van Mira. Deze wanhoop leidt tot uiteindelijk een zoektocht naar Mira, waarbij Rupert verdwaalt en op de verkrachting stuit waarvan hij wordt beschuldigd.

Het verhaal wordt niet chronologisch verteld. Juist doordat Rupert kiest voor een wandeling door de stad als structuur voor zijn verhaal, laat hij de chronologische volgorde van de gebeurtenissen los.

Het verhaal wordt verteld vanuit een ik-perspectief. De 'ik' is in dit geval Rupert. Op verschillende moment stapt Rupert als het ware uit zichzelf en spreekt of zichzelf in de tweede persoon:

"Ze zou niet terugkomen bij Rupert omdat ze in paniek raakte bij het zien van zijn pijn, maar omdat ze voor eens en voor altijd wist dat er ware liefde bestond, een hogere vorm van liefde voor de laatste edele ridder, terwijl haar domme flirt niet dieper ging dan een kras op zijn harnas." (p. 96)

Decor

Het verhaal speelt zich af in een stad, maar ondanks dat er veel straatnamen en namen van pleinen worden genoemd, is deze stad niet te koppelen aan een stad in de werkelijke wereld. Zo is er wel een Avenue Concordia in Rotterdam te vinden, maar het Fredoplein is bijvoorbeeld niet te plaatsen. Het gaat hier dus om een fictieve stad. Waarschijnlijk is het een redelijk grote stad, waar ook veel toeristen komen, want Rupert wordt verschillende malen door bedelaars en dergelijke in het Engels aangesproken. 

"'Excuse me, sir?' Het was geen bedelaar of dealer, dat zag ik zo." (p. 12)

"'Excuse me, sir.' Het was een zwerfster van het meest verlopen soort, die een hopeloze poging deed iets uit te stralen van gevallen adel, maar het enige wat ze uitstraalde uit haar vormeloos smerige joggingbroek was een penetrante stank van zweet en ongezonde oudewijvenpis." (p.58)

"'Excuse me, sir.' Het was een oude man." (p. 113)

De stad speelt een grote rol in het verhaal, omdat Rupert de wandeling erdoorheen gebruikt als geheugensteun voor zijn verhaal: zonder stad zou de structuur van zijn verhaal vervallen.

De tijd waarin het verhaal zich afspeelt is niet op te maken uit het verhaal, maar aan het taalgebruik en de technologische middelen die de personages tot hun beschikking hebben te zien, zal dit het recente verleden zijn geweest. Dit is verder ook niet echt van belang voor het verhaal, omdat de thematiek van een tragische liefdesgeschiedenis van alle tijden is.

Stijl

Het verhaal wordt meeslepend verteld, Rupert weet je mee te nemen in zijn belevingswereld en je wil bijna gaan geloven in zijn onschuld. Er zijn weinig dialogen aanwezig in het verhaal, maar toch wordt het geen langdradig gebeuren. Dit komt omdat de redeneringen van Rupert boeiend en soms ook grappig zijn om te lezen. Bovendien wordt pas vrij laat in het verhaal bekendgemaakt waar Rupert nou precies van wordt beschuldigd, ook dit bouwt de spanning op. Het is niet het meest makkelijke boek, omdat Pfeijffer vaak gebruikmaakt van lange zinnen en moeilijke woorden, maar de plot is eenvoudig en de grote lijnen van het verhaal zijn makkelijk te begrijpen.

Slotzin

De verdediging rust.

Beoordeling

'Rupert, een bekentenis' is een meeslepend verhaal. De keuze voor een wandeling door de stad als structuur van het verhaal is origineel en werkt goed. Het plot is uiteindelijk redelijk eenvoudig, maar het zijn alle omzwervingen daar omheen die het verhaal glans geven. De overpeinzingen over mensen beledigen en het verschil tussen goede en slechte pleinen zijn goed uitgewerkt en spreken tot de verbeelding. Rupert weet zijn toehoorders voor zich te winnen - tot het laatste hoofdstuk waarin duidelijk wordt dat het moeilijk is te geloven in zijn onschuld.

Recensies

"Cleverly, artfully done, Rupert: A Confession is no pleasant read, but an oddly seductive one. Well worthwhile." http://www.complete-revie...feijff.htm

"Rupert is een roman die vooral literair wil zijn, en om die reden komen de personages nergens tot leven." http://www.jacobmoerman.c...edrec6.htm

"Pfeijffer wijst in Rupert naar de wonderbaarlijke onwerkelijkheid van onze werkelijkheid. Hij doet niet meer alsof hij met zijn woorden middenin de wereld staat, hij laat juist zien hoe moeilijk het is om daar te staan." http://nrcboeken.vorige.n...-het-leven

Bronnen

Rupert, een bekentenis - plagiaat of spel?

http://www.epibreren.com/...giaat.html

Plagiaat of spel, Ilja Pfeijffers

http://www.dbnl.org/tekst...1_0078.php