Feitelijke gegevens

• 2005
• 194 pagina's
• Uitgeverij: Wolters-Noordhoff, Groningen

Flaptekst

Samenvatting

In de periode waarin het dagboek wordt bijgehouden (van maandag 4 juli t/m donderdag 3 september) vinden er voor Rits diepgaande veranderingen plaats. Omdat zijn moeder in een instelling is opgenomen en zijn vader met zijn nieuwe vriendin een wereldreis aan het maken is, gaat hij bij de broer van moeder, oom Corry, wonen. Rits kent zijn oom Corry helemaal niet en zijn oom worstelt zelf met een drankprobleem en brengt de dagen hangend op de bank door terwijl hij tijdschriften over hengelsport leest. Rits is dus vooral op zichzelf aangewezen. 
Rits’ moeder belt af en toe, maar kan met geen mogelijkheid aangeven wanneer ze terug komt. En van zijn vader krijgt hij heel af en toe een kaartje, van heel ver weg. Soms weet Rits niet meer wat hij moet doen. Steven, zijn beste vriend, is op vakantie. Hij kan na de vakantie niet naar zijn oude school, dat is te ver, maar wie zorgt er dan voor een nieuwe school? Ook denkt hij vaak dat hij iets ernstigs mankeert. Hij maakt zich zorgen over het dieet bij oom Corry - brood met hagelslag, voer uit blik en cola - en is bang voor scheurbuik en een tekort aan vitamine C. In het begin heeft Rits weinig steun vanuit zijn omgeving. Het juist begonnen dagboek biedt hem daarbij grote steun. 
Rits sluit vriendschap met Rietje, die aan de overkant van de straat woont, en leert ook haar familie kennen. Samen met Rietje en haar oom Piet gaat hij een film maken over Rietjes moeder (zij is overleden en Rietje heeft haar niet gekend).
Rits besluit dat híj oom Corry wat structuur in zijn leven moet geven. Hij vraagt oom Corry geld voor boodschappen, zodat hij ook gezonde dingen als fruit kan kopen. Van een maatschappelijk werkster (Tineke) krijgt hij een kookboek, waar hij gerechten uit klaarmaakt. Hij probeert zijn oom te koppelen aan een vriendin van een tante van Rietje. En voor die blinddate moet oom Corry naar de kapper en hij moet nieuwe kleding kopen. In de loop van het boek gaat het met Oom Corry steeds beter
Als Rits denkt dat hij alle problemen een beetje opgelost heeft (het gaat beter met oom Corry, zijn kamer is opgeknapt, hij eet gezond en hij kan na de vakantie naar school), gebeurt er iets wat zijn leven weer helemaal overhoop gooit: zijn vader is terug! Rits mag kiezen of hij bij oom Corry blijft of bij zijn vader (en Florrie!) gaat wonen. Rits kiest er voor om bij zijn oom te blijven wonen, maar wordt op een nacht erg ziek (“hieperdepiepielatie” (p. 187)). Oom Corry brengt hem dan naar zijn vader. Rits besluit dan toch om bij zijn vader en Florrie te gaan wonen tot zijn moeder weer thuis komt. Florrie blijkt dan toch best aardig te zijn.

Personages

Rits (Maurits Frederik Hofmeijer)

Rits is een jongen van 13 jaar. Rits’ ouders zien hem wel schrijver of filmmaker worden (p. 5). Rits’ moeder zegt dat het voor kunstenaars handig is om een ongelukkige jeugd gehad te hebben (p. 5). Rits’ vraagt zich af of ze daarom zijn weggegaan. Rits heeft veel fantasie. Rits is een hypochonder, zo denkt hij bijvoorbeeld dat hij scheurbuik en een hersenverzakking heeft. Er is ooit een klein zusje geweest, Emma, maar die is als baby overleden. Rits vindt dat wel jammer, want nu is hij maar alleen.

Rietje (Margrietje)

Rits ontmoet Rietje als hij op weg is naar de bieb, ze woont tegenover oom Corry. Rits en Rietje worden vrienden. Rietje is “flink uit de kluiten gewassen”, “maar ze heeft een grappig gezicht. Rond. Een beetje als zo’n porseleinen pop. Eigenlijk paste haar gezicht niet bij de rest van haar lichaam.” (p. 7) Rietjes moeder is dood. Rietje kan drammerig zijn.

Oom Corry (Cor Dirkzwager)

Oom Corry is de broer van de moeder van Rits. De moeder van Rits vindt hem maar een “lapzwans” (p. 28). Hij werkt niet, want hij heeft last van zijn rug. Hij hangt de hele dag op de bank, drinkt bier, eet ongezond en leest het tijdschrift Hengelen en hengelaars (p. 6). Oom Corry wordt in de loop van het verhaal steeds aardiger en normaler. Rits maakt zich zorgen om zijn oom, vooral voor als hij straks weer weg is (want: wie kookt er dan voor hem?). Hij probeert hem daarom te koppelen aan Petra, een vriendin van de moeder van Eva. In verband met de koppelactie stuurt Rits zijn oom naar de kapper en naar de kledingwinkel (p. 117-124). Ook begint hij samen met oom Corry aan het opruimen van het huis. Oom Corry besluit ook dat hij weer wil gaan werken, maar hij kan in verband met zijn rug niet te zwaar werk doen. Hij gaat vrijwilligerswerk doen bij de gereedschapsuitleen (p. 152). Oom Corry gaat vaak naar de bar, waar hij zijn ‘vrienden’ ontmoet. Als oom Corry met zijn nieuwe kapsel en in zijn nieuwe kleren naar de bar gaat en vertelt dat hij vrijwilligerswerk gaat doen, reageren zijn ‘vrienden’ heel raar. Oom Corry realiseert zich daardoor dat hij daar niet bij wil horen en dat er dingen moeten veranderen. Uiteindelijk mag Rits van hem best blijven.

Moeder van Rits

Volgens oom Corry heeft Rits’ moeder “rare neigingen” (p. 54), alles moet altijd op een bepaalde manier (p. 55), alles moet perfect zijn (p. 100) en ze is erg netjes (p. 101). Rits’ moeder woont tijdelijk in een instelling waarin zij hulp krijgt en tot rust kan komen.

Vader van Rits

Hij heeft een vriendin, Florrie, waarmee hij samen op reis is, hij schrijft Rits maar weinig en wat hij schrijft is oppervlakkig (p. 91). Volgens Florrie dacht hij wel heel veel aan Rits. Volgens oom Corry is Rits’ vader een “kunsttype” (p. 28).

Florrie

Vriendin van de vader van Rits. Rits moet in eerste instantie niets van haar weten, later komt hij er achter dat ze toch best aardig is (p. 189)

Rietjes vader (Jaap)

Hij rookt sigaren (p. 13) en vertelt verhalen (p. 13). Rits kan het goed met Jaap vinden.

Tineke (maatschappelijk werkster)

Na een melding bij het Bureau Maatschappelijk Werk komt zij bij Rits langs om te kijken of alles wel goed gaat, omdat er een vermoeden is van \'verwaarlozing\' (Rits schrijft in zijn dagboek dat dat dan zeker voor oom Corry geldt). Rits durft haar niet te vertellen waar zijn ouders zijn. Hij spelt haar op de mouw dat ze zijn zoekgeraakt in de Afrikaanse jungle. Uiteindelijk vertelt Rits haar wel de waarheid en kan hij goed met haar praten. Hij krijgt van haar een kookboek, zodat hij zelf kan koken.

Familie van Rietje

Eva, Piet, Alied, Gea, Sara, Janneke, Dirk, Arend. De familie van Rietje geeft Jaap de schuld van alles wat er met Anneke, de moeder van Rietje, is gebeurd (p. 24, p. 45, p. 48-49, p. 64-65). Rits kan het vooral aardig vinden met Piet. Ook met Eva kan hij het goed vinden, hij mag op haar verjaardagsfeestje komen en volgens Rietje is hij verliefd op haar.

Steven

Rits’ beste vriend bij zijn ouders.

Bolle Buuf

de buurvrouw bij Rits’ ouders. Zij heeft Rits opgevangen toen zijn moeder ziek werd en ze stuurt de kaarten van zijn vader door naar het adres oom Corry.

Thematiek

Coming of age

Het boek is een coming of ageroman in de zin dat Rits zich volwassen moet gaan gedragen sinds hij bij zijn nietsnut van een oom woont. Hij wordt niet letterlijk volwassen, maar neemt wel veel verantwoordelijkheden op zich (zeker voor een jongen van 13), zoals groenten kopen en koken, zijn oom Corry koppelen aan een vrouw. Als zijn vader uiteindelijk terugkomt moet hij ook de volwassen beslissing maken bij wie hij wil wonen.

Motieven

Vriendschap

Rits raakt bevriend met het meisje aan de overkant van de straat waar oom Corry woont, Rietje.

Liefdesrelatie: problemen/echtscheiding

De ouders van Rits zijn uit elkaar; zijn vader is op wereldreis met een nieuwe vriendin en zijn moeder is opgenomen. Rits staat er alleen voor.

Psychische afwijking

Rits\' moeder zit in een instelling, en is er daarom niet voor hem.

Alcoholproblemen

Oom Corry heeft een alcoholprobleem, en is daardoor geen steun voor Rits.

Trivia

Dit is het eerste kinderboek dat Marieke Jongeman heeft geschreven.

Titelverklaring

Rits is de hoofdpersoon in dit boek, het is zijn dagboek

Structuur & perspectief

Perspectief 
Het boek is in dagboekvorm geschreven. De manier waarop Rits schrijft is meer een verhaal vanuit Rits standpunt, met een aantal door hem gedachte kanttekeningen.

Decor

Tijd
Rits houdt het dagboek bij in de periode van maandag 4 juli tot en met donderdag 3 september. Hij schrijft niet elke dag in zijn dagboek, soms missen er dus een aantal dagen.
Het verhaal speelt zich af in deze tijd. Dit is bijvoorbeeld te zien aan het feit dat er met euro’s betaald wordt (p.63).

Ruimte
Het is niet zo duidelijk in welke plaats het verhaal zich afspeelt.

Recensies

"Toch zijn er wat kanttekeningen bij Maurits. De meeste jongens van dertien zullen heel anders reageren op de ellende die Rits overkomt. Gaan jongens van dertien werkelijk ervoor zorgen dat ze voldoende vitamines binnenkrijgen? Bestaan er zulke razendsnelle maatschappelijk werksters als Tineke die alsmaar tijd hebben voor hun cliënten? Laat een oom die al jaren niks uitvoert zich in de nieuwe kleren hijsen om op zoek te gaan naar vrijwilligerswerk? Het is allemaal net op het randje van geloofwaardig. Alleen in de sfeer van het verhaal ga je er in mee, omdat het zo nuchter en grappig geformuleerd is." https://www.google.nl/web...k+recensie

"Het verhaal is heel luchtig en vlot geschreven en je kan je deze jongen en zijn omgeving probleemloos voorstellen." http://www.archief.pluizu...4/Rits.htm

"Zo'n oorspronkelijk personage is verfrissend, vooral doordat de asociale Corry zo geestig wordt beschreven." http://nrcboeken.vorige.n...nelkookpan