Feitelijke gegevens

• 1e druk, 2023
• 252 pagina's
• Uitgeverij: Best of YA

Flaptekst

Eerste zin

Het is misschien overdreven om te zeggen dat ik wist dat ik ooit een opdracht zou moeten gaan uitvoeren, maar ik stond er ook niet van te kijken toen het zover was. Ik ben anders. Ik voel me niet anders, maar ik ben het wel. Mensen die me niet zo goed kennen, verwachten waarschijnlijk dat ik over mijn lichaam ga beginnen.

Samenvatting

Na een repetitie met zijn eigen band heeft de 16-jarige Havoleerling Jimi Fender Johnson een raadselachtige ontmoeting met een vrouw (Angela) die hem waarschuwt: als hij de trap op gaat, moet hij terug naar het verleden. Om terug te kunnen keren naar het heden (van 2018) zal hij een persoonlijke en intense opdracht moeten vervullen. 
Jimi aanvaardt toch de opdracht en gaat via de trap terug naar New York City op 10 september 2001, één dag  voor de terroristische aanslagen op de Twin Towers. Hij denkt daar aan de informatie uit de spreekbeurt die klasgenoot Fay ooit heeft gehouden. Zelf was hij in 2001 nog niet geboren. Hij weet wel dat er de volgende dag aanslagen komen en hij belt in een telefooncel 9-11 om te waarschuwen.
Maar er wordt niet naar hem geluisterd. Hij krijgt daarna een paniekaanval en wordt opgevangen door een jongen Mateo, die koffie voor hem haalt en betaalt. Hij moet voor Mateo wel wat fantaseren over zijn verleden. De jongen gelooft hem niet meteen en dan vertelt Jimi over zijn opdracht. Ze spreken later op de dag af, want Mateo moet werken en Mateo geeft hem twintig dollar om de dag door te komen

[Intussen weet de lezer dat Jimi als Lucy is geboren: hij is een meisje gevangen in een jongenslichaam en hij heeft zich op een bepaald moment Jimi Fender genoemd. Op school hebben ze de verandering intussen geaccepteerd, hij slikt pillen om geen borsten te krijgen en om niet te gaan menstrueren.]

Jimi is muzikaal en hij wil die dag de kost verdienen door als straatmuzikant op te treden. Bij een muziekzaak (Rudy)  krijgt hij een gitaar in bruikleen. Als hij oude, bekende nummers voor de New Yorkers speelt, is er weinig reactie. Als hij nummers uit zijn eigen tijd (2018)  speelt, zijn ze dol enthousiast en geven ze grif geld: 200 dollar ongeveer die hij van de eigenaar van de gitaar mag houden.

Hij zoekt Mateo op en op de mooie jongen wordt hij verliefd. Intussen heeft hij ook een horloge gekocht van een meisje Stevie dat hem naar het afgesproken punt met Mateo brengt. In de metro naar Mateo's huis praten ze over homo-zijn en over hun genderidentiteit. Ook de omgeving van Mateo (die graag danst) heeft het geaccepteerd. Bij Mateo thuis wordt Jimi hartelijk ontvangen: hij mag mee-eten (Mateo's vader is kok en hij werkt in het WTC) Jimi mag ook blijven slapen. Mateo heeft ook nog een zusje dat Benita heet en niet heel aardig tegen Jimi doet.

Op 9/11 gaat de vader van Mateo heel vroeg naar zijn werk. Jimi weet dat er een aanslag wordt gepleegd; hij wil nu heel snel met Mateo naar het TWC en zijn vader om hem te waarschuwen. Die werkt op de bovenste verdieping van het gebouw en het kost moeite om hem naar beneden te lokken. Onderweg komen ze ook een monteur tegen die bovenin het gebouw een klus moet klaren.
Mateo weet zijn vader met een smoes mee te krijgen en Jimi gaat terug; hij wil namelijk de monteur redden. Die wil echter niet mee. Maar dan blijkt dat deze monteur Anthony de biologische vader van Jimi is geweest, maar voor zijn geboorte in 2002 was verongelukt.
(Het is wel wat onwaarschijnlijk, maar goed.)
Ze gaan de lift in, maar voordat ze beneden zijn, worden de torens door de vliegtuigen aangevallen. Ze zitten vast in de lift. Anthony heeft zijn gereedschapskist boven laten staan ; hij heeft alleen een schroevendraaier in zijn zak. Door daarmee geluid te maken, worden ze opgemerkt door de brandweer. Eerst wordt Jimi bevrijd, later ook met veel moeite zijn vader. Daarna storten de torens in. Er is veel paniek en in New York is er totale chaos.

Jimi beseft dat hij maar één kans heeft om terug te keren naar 2018. Hij moet naar de doorgang in de tijd: een steeg met een putdeksel en de trap naar beneden. Zijn vader kan en wil niet mee. Hij geeft zijn vader zijn moderne IPhone mee (uit 2018). Die vindt het maar een vreemd ding.
Als Jimi terugkomt en de geheimzinnige ruimte opnieuw betreedt, staat er weer een andere tijdreizigster klaar: een meisje dat Benita heet. Die zou terug naar Barcelona kunnen reizen om haar vriendin te helpen. Nu geeft Jimi haar aanwijzingen, zoals Angela bij hem had gedaan. 

Hij keert terug naar huis: in werkelijkheid is er maar weinig tijd voorbij gegaan. Zijn moeder die natuurkundige is, vertelt een vreemd verhaal over wat er op haar werk is gebeurd. Er is een zwart gat ontstaan, waardoor er natuurkundig gezien een parallelle wereld mogelijk zou zijn.
Jimi vertelt het verhaal over zijn vader, die hij ontmoet heeft. Toch vertelt zijn moeder dat Anthony voor zijn geboorte overleden is. Hij was kort na de bevrijding uit de torens aangereden door een auto en door de chaos bij de torens, was de ambulance te laat gekomen. Hij was op dat moment in Chinatown.

Ze haalt op verzoek van Jimi foto's en wat spullen van zijn vader uit een bewaarde verhuisdoos. Ze haalt er een schroevendraaier en een moderne IPhone uit. Eigenlijk kan dat niet, maar de voorwerpen liegen niet. 
De reis naar het verleden heeft Jimi's leven veranderd. Aan de ene kant vindt hij het verdrietig dat hij zijn vader niet heeft gekend. Maar hij berust er aan de andere kant ook in dat hij zijn overleden vader heeft mogen ontmoeten.

Hij is in het leven van nu minder snel boos en teleurgesteld. En als troost scrolt hij soms door Papa's playlist en loopt hij vaak in gedachten hand in hand met zijn vader.

Personages

Jimi Fender

Jimi Fender heeft zijn naam veranderd van Lucy in de jongensnaam. Hij voelde als meisje dat hij in een jongenslichaam zat. Hij geeft eraan toe en zijn moeder vindt het ook goed. Jimi heeft geen vader, die is voor zijn geboorte verongelukt. Zijn moeder is natuurkundige. Jimi heeft het wel een tijdje moeilijk gehad op school, maar zijn klasgenoten hebben hem nu geaccepteerd zoals hij is.
Jimi is muzikaal en na een repetitie met zijn bandje ontmoet hij een raadselachtige vrouw die hem over het reizen in de tijd vertelt en een opdracht die je zou moeten vervullen. Je moet dan een trap op en dan kom je in een andere wereld.
Jimi komt in het New York van 2001 terecht, een dag voordat de aanslagen op de Twin Towers worden gepleegd. Moet hij de ramp voorkomen, is dat de opdracht? Hij belt het noodnummer, maar daar nemen ze niet veel notitie van hem.
Hij wordt niet goed en hij wordt opgevangen door een mooie jongen, Mateo. Die houdt hem met koffie op de been. Hij geeft Jimi ook 20 dollar. Jimi ontmoet ook nog andere mensen voordat hij weer Mateo ontmoet bij een metrostation. Mateo neemt hem mee, ze praten over hun seksuele geaardheid. Mateo nodigt Jimi uit om bij hem te komen eten en slapen.
De volgende morgen is Mateo's vader vroeg op: hij moet werken in het WTC. Jimi denkt dat dit zijn opdracht wordt: de vader van Mateo redden. Maar er komt nog iets verrassends bij: een monteur in het grote gebouw blijkt zijn vader te zijn. Dat is heel verrassend. Die man moet ook gered worden o.a. door de brandweer. Ze lopen naar buiten en vader Anthony kan niet mee naar 2018. Daarom gaat Jimi alleen terug. Het wordt een lastig karwei om uit te leggen aan zijn moeder wat er is gebeurd. Hij krijgt opnieuw de waarheid over zijn vader te horen.
Jimi is toch blij dat hij zijn vader heeft leren kennen. Hij zoekt troost bij de playlist van zijn vader als hij later moeilijkheden ondervindt.

Quotes

"Jimi Fender Johnson. Zo heet ik. Jimi van Jimi Hendrix, Fender van zijn gitaar en Johnson van mijn vader, Anthony Johnson. Hij was
Amerikaan. Ik zeg ‘was’, want hij is dood. Nog voor mijn geboorte is hij overleden. Toch heb ik het gevoel dat ik hem ken. Dat komt
door mijn moeder. Ze heeft me veel over hem verteld. En ik heb alles onthouden, elk detail." Bladzijde 12

"In mijn hoofd probeerde ik een samenvatting te maken van wat ze verteld had. De trap zou me ergens heen leiden, waarschijnlijk naar een andere plek in een andere tijd. Als ik daar was aangekomen, moest ik eerst uitvinden wanneer ik weer terug zou kunnen reizen. En ten tweede moest ik dus aan geld zien te komen. En dat alles omdat ik een opdracht te vervullen had. Het sloeg nergens op en tegelijkertijd wist ik dat mijn nieuwsgierigheid allang gewekt was." Bladzijde 25

"Ineens dacht ik aan de woorden van Angela. Ze had het over een butterfly-effect gehad en dat je niets moest veranderen wat niet per se nodig was. Met het verleden valt niet te sollen." Bladzijde 47

"En hormonen bepaalden wie je was, ik kon het weten. Al vanaf mijn twaalfde nam ik Triptoline. Het remde mijn puberteit en zorgde ervoor dat ik geen borsten kreeg, en geen brede heupen, en dat ik niet was gaan menstrueren." Bladzijde 94

"Maar tijdens de rit met de taxi had ik naast angst en schuld nog iets anders gevoeld. Een gevoel dat ik maar moeilijk kon toelaten: ik was ook opgelucht. Eindelijk was het duidelijk geworden wat mijn opdracht was. Eindelijk wist ik waarom ik naar 2001 was teruggestuurd. Eindelijk kon ik iets doen." Bladzijde 151

"Mijn vader hield mijn hand vast. Ik had de hand van mijn vader vast. Het waren gedachten waarbij ik niet lang stil kon staan. Naar beneden. We moesten naar beneden." Bladzijde 192

Motieven

Vader-zoonrelatie

Jimi heeft zijn vader nooit gekend. Hij is gestorven voordat Jimi geboren is. Zijn moeder heeft altijd gezegd dat hij verongelukt is. Maar Jimi komt zijn vader als monteur tegen in het gebouw van het WTC. Hij beseft dat dit zijn biologische vader Anthony is die hij moet redden. Dat lukt, maar zijn vader kan niet mee naar 2018 . Hij blijft in New York. Van zijn moeder hoort Jimi dat zijn vader toch verongelukt is, kort nadat hij uit de Tower gered was. Maar Jimi is blij dat hij zijn vader ontmoet heeft. Als hij troost nodig heeft in zijn latere leven zoekt hij die bij het afluisteren van de playlist van zijn vader. Ook loopt hij soms in gedachten hand in hand met zijn vader.

Transgenderidentiteit

Op een heel normale wijze wordt het probleem van jongen of meisje in deze roman besproken. Lucy voelde zich in haar jeugd een jongen en op een bepaalde moment nam zij de beslissing om een jongen te worden. Haar/zijn moeder had er geen probleem mee. Met medische ingrepen (medicijnen om geen borsten te krijgen en om niet te menstrueren) wordt dat proces van verandering in gang gezet.

Homoseksualiteit

Jimi ontmoet Mateo in New York. Dat is een mooie jongen die veel van dansen houdt. Wanneer ze op weg naar diens huis in de metro zitten, wordt homoseksualiteit ter sprake gebracht. Eigenlijk heeft de familie en de omgeving van Mateo er ook geen al te groot probleem van gemaakt. Jimi vindt dat hij later op school iets dergelijks heeft meegemaakt.

Muziekwereld

Jimi speelt in een bandje. In New York worden er steeds teksten van liedjes van de playlist die zijn vader heeft opgesteld afgespeeld.
Die spelen een symbolische en meestal toepasselijke rol in het verhaal.
In New York moet hij geld krijgen, want hij heeft alleen een bankpas die niet werkt. Hij krijgt bij een muziekwinkel een gitaar te leen en hij gaat op een plein spelen om geld te krijgen. Met de oude muziek lukt dat niet, met de muziek uit Jimi's eigen tijd wel. Hij verdient binnen korte tijd 200 dollar.

Tijdreizen

In SF-films en in fantasy-literatuur komt dit motief regelmatig motief voor. Thea Beckman schreef bijvoorbeeld 'Kruistocht in Spijkerbroek', waarin de hoofdpersoon naar de Middeleeuwen terugging. In dit boek kan Jimi terugreizen naar 2001 op 9/11. Dat is een belangrijke datum in de hedendaagse geschiedenis. Meestal moeten verhaal-en filmfiguren in die tijd een probleem oplossen of een opdracht vervullen. Dat is ook bij Jimi het geval. Hij weet alleen nog niet welke opdracht hij moet vervullen.

Schoolleven

Jimi vertelt over zijn schoolleven in relatie tot zijn jongen/meisje zijn. Eerst werd hij wel gepest, maar later werd zijn verandering geaccepteerd. Hij weet zich ook nog te herinneren dat zijn klasgenootje Fay een spreekbeurt over de aanslagen op het WTC heeft gehouden.

Motto

In this view
I see all the colours in you

' Multicolour'- Son Mieux

Opdracht

Voor Joost, je wordt gemist

Titelverklaring

De hoofdpersoon (de verteller) heet JImi Fender Johnson.
(Jimi naar de popster Jumi Hendrix, Fender naar diens gitaar).

Structuur & perspectief

Het verhaal wordt onderverdeeld in 50 korte hoofdstukken met een vetgedrukte titel. Er is sprake van een ik-verteller in de o.v.t. die Jimi Fender Johnson heet. Hij is zestien jaar in 2018 en door een bijzondere ontmoeting met een vrouw Angela (engel?) krijgt hij een opdracht om via een trap en een luik terug te gaan naar het verleden om een opdracht te vervullen. Die opdracht speelt in 2001, en wel op 9/11.
Hij komt dus terecht in New York in de buurt van de Twin Towers. Op die manier ontwikkelt zich een spannend en een ongelooflijk verhaal.
Aan het einde van het verhaal keert hij terug naar het heden van 2018. De opdracht is vervuld.
Het verhaal is ook aangevuld met songteksten. Het zijn liedteksten die afkomstig zijn van een playlist van Jimi's vader die hij overigens nooit gekend heeft. De nummers uit de playlist zijn bijna allemaal toepasselijk voor de tekst van de jeugdroman. Papa's playlist staat achter in het boek afgedrukt.

Decor

De tijd van het verhaal is duidelijk. Het heden speelt op 26 maart 2018. Daarna maakt Jimi de tijdreis terug. Hij vertelt dat het verhaal speelt op maandag 10 en dinsdag 11 september 2001. Bij terugkeer naar het heden is het weer 28 maart 2018. Er is in het heden maar een kleine tijdsperiode (enkele uren) voorbij gegaan.

De geografische ruimte is New York City. Het belangrijkste deel speelt zich af in de nabijheid van de Twin Towers (Het WTC). Met de metro reist Jimi met zijn vriend Mateo naar een buitenwijk waar het gezin woont. Er wordt niet verteld op welke plaats  het heden van Jimi en zijn moeder zich afspeelt. 
Er is wel een symbolische ruimte: de plek waarvan de tijdreizen via de trap naar boven beginnen. Angela, Jimi en later Benita vertrekken via de trap naar hun eigen tijdsperiode, waar ze een opdracht moeten vervullen. 

Stijl

Buddy schrijft heel helder, hij gebruikt geen moeilijke woorden of ingewikkelde zinnen. Hij schrijft duidelijke dialogen op tienertaalniveau. Een ander opvallend kenmerk is dat de schrijver nauwelijks beeldspraak gebruikt.

In de tekst komen liedregels voor uit de 37 nummers die in de playlist achterin staan. De vondst daarvan is wel heel natuurlijk, maar eigenlijk ook wat overdone. Waarschijnlijk zou het beter zijn geweest als dat er wat minder nummers zouden zijn geweest. Nu krijg je af en toe de indruk dat sommige nummers 'er wat met de haren zijn bijgesleept."
Overigens leest de tekst als een volgeladen Tesla.

Slotzin

Ik hoop dat ik pap ooit nog ga zien. Hoe, waar en wanneer dat zal zijn, ik weet het niet. Misschien in dit leven, misschien erna, misschien in een ander universum of in een andere tijd, ik sluit niets uit. En dat vind ik een hoopgevende gedachte.

Bijzonderheden

Op woensdag 12 juni, in een volgepakt Tivoli Vredenburg, won Jimi Fender Johnson de Prijs van de Jonge Jury 2024.Samen met 24 uur van Marcel van Driel en Catch van Elvin Post vormde Jimi Fender de shortlist. Na een bruisende Dag die in het teken stond van al die prachtige jeugdboeken die vorig jaar zijn verschenen, hoorde ik dat de meeste stemmen naar mijn boek waren gegaan. Hoe gaaf was dat! Iedereen die gestemd heeft… Bedankt!
En tegen al die enthousiaste jongeren die erbij waren op 12 juni, die met ons in gesprek gingen, met ons op de foto wilden, die op handtekeningen joegen, en die ervoor zorgden dat het zo’n feest werd, wil ik zeggen: ‘Jullie waren fantastisch.’

In september 2024 wordt ook de prijswinnaar bekend gemaakt van de Prijs voor het Beste Boek van Jongeren 2024. Dit boek is een van de vijf genomineerde Nederlandse jeugdromans.
Van alle vijf staat een boekverslag op scholieren.com.

Beoordeling

Steengoede  en spannende roman over de gebeurtenissen op 9/11. Het verhaal wordt goed opgebouwd: de structuur van het verhaal is namelijk vrij eenvoudig. (heden en verleden) Er wordt bovendien veel verteld over een van de belangrijkste gebeurtenissen in de hedendaagse geschiedenis.
De schrijver gebruikt ook songteksten die toepasselijk zijn voor het verhaal.
Eén opmerking daarover: op de playlist komen m.i. te veel nummers voorbij. Het zou wellicht beter zijn geweest als er wat minder songteksten zouden worden geciteerd. Het is nu een beetje teveel van het goede.
Maar verder, alle lof voor deze roman: Ik heb hem in één adem uitgelezen, en er is genoeg stof tot nadenken.

Deze YA-roman is uitstekend geschikt voor scholieren van 13 jaar en ouder.(onderbouw van havo en vwo)  Ook op de Mavo-opleiding kan dit boek voor het eindexamen zeker  voor de literatuurlijst gelezen worden. Het is namelijk een bekroond (juni 2024 - Prijs van de Jonge Jury) en genomineerd boek (Beste boek voor jongeren) in september 2024. Trouwens, waarom eigenlijk ook niet voor Havo-5, vraag ik me af.
Lezen voor de lijst mag toch ook voor plezier en spanning zorgen? 

Recensies

"Jimi Fender Johnson is een heerlijk en rijk verhaal. Ik verwacht dat het veel leerlingen vanaf 13 jaar zal boeien. Jimi worstelt met dingen waar veel jongeren mee bezig zijn, zoals: verliefdheid, geaardheid, gender en de zoektocht naar wie je zelf bent. Het is vlot geschreven, boeiend en door de spanning in het verhaal zal de leerling door willen lezen om te ontdekken hoe het afloopt." https://lezenslessen.nl/b...r-johnson/

"Het tweede deel van het boek speelt zich af in een van de torens tijdens de aanslagen en is onontkoombaar meeslepend en adembenemend. Jonge lezers zijn van ‘na de aanslagen’ en krijgen een realistisch beeld van de catastrofe. Dat is echt puntje-van-je-stoel-lezen en knap uitgewerkt en te spannend om niet in mee te gaan.. De persoonlijke opdracht is voor Jimi en de lezer een verrassing en verhoogt de intensiteit en de noodzaak om levend uit het gebouw te komen, [...] Subtiliteit is niet het kenmerk van de Tegenbosch-boeken; hij neemt nogal wat snelle afslagen, maar met de vele verwijzingen naar popmuziek maakt hij het wel erg bont. Die liggen er duimendik bovenop en geven het verhaal een merkwaardig magisch randje dat vooral afleidt. Hoe Jimi omgaat met zijn identiteit, en de verandering een plek heeft gegeven, is dan weer mooi en gevoelig beschreven. Het is geen leidend thema en dat is een pré." https://bazarow.com/recen...r-johnson/

"Een genre dat ik zelf pas laat heb leren appreciëren, is fantasy: het passeert vaak de revue in boeken voor jong volwassenen. Maar zelf hou ik stiekem nog net iets meer van boeken met een magisch realistisch kantje, zoals dit prachtige boek Jimi Fender Johnson van Buddy Tegenbosch. [....] Wat Een Boek! Eentje dat ik zeker aanschaf voor onze schoolbib, en dat ik morgen met veel plezier centraal stel tijdens mijn wekelijks boekenpraatje in de les! Lezen aangeraden, wat zeg ik: verplicht!" https://www.gentleest.be/...t-een-boek

"Het boek maakte dat ik mezelf na afloop afvroeg wat mijn persoonlijke opdracht zou zijn geweest en waar ik terecht zou zijn gekomen met daarbij onvermijdelijk de vraag: zou mijn leven anders zijn gelopen als ik bepaalde gebeurtenissen had kunnen voorkomen? En ook: op welke manier zou het dan anders zijn gelopen? Het is bijna nadenken over een parallel universum. Dat een schrijver al deze gedachten met een boek teweeg weet te brengen, vind ik magisch en een zeer groot compliment waard." https://www.langlevelezen...r-johnson/

"Met veel plezier "Jimi Fender Johnson" gelezen. Misschien is het verhaal wat onwaarschijnlijk, maar Buddy Tegenbosch weet het allemaal zo goed te omschrijven dat die onwaarschijnlijkheid geen enkel probleem voor de lezer is. Het hele gebeuren rond 9/11 en zijn ontmoetingen met de Amerikanen (m.n. Mateo) én "de man" die hij tegenkomt op de bovenste verdieping wordt mooi omschreven. Heel mooi is de factor 'muziek' in het boel dat als een rode draad door het verhaal loopt. Ik heb ze afgespeeld op Spotify en dat was zeker aangenaam. Ik ben eigenlijk best wel benieuwd naar de andere boeken van Buddy Tegenbosch en hoop op hetzelfde leesplezier als Jimi Fender Johnson." https://www.hebban.nl/rec...er-johnson

Bronnen

Bekendmaking prijs en trailer voor het boek.

https://www.buddytegenbos...-N190.html

Opname over de inhoud van het boek via een podcast

https://www.google.com/se...RnCbbdFFCm

Spannende booktrailer.

https://www.youtube.com/w...6YJ_AlL_JE