Feitelijke gegevens

• 1e druk, 2013
• 135 pagina's
• Uitgeverij: De Bezige Bij

Flaptekst

Eerste zin

Op de derde nacht van zijn verblijf in het hotel aan de Noord-Franse kust droomde Walter Manning van Afrika. Noch in werkelijkheid, noch in eerdere dromen was hij ooit in dat werelddeel geweest, toch, eenmaal ontwaakt, wist hij zeker dat hij zich een kort deel van de nacht in Afrika had bevonden. Dat woord hoorde onlosmakelijk bij het landschap waarin de droom zich had afgespeeld

Samenvatting

Deel I (1-4)
De zestig jaar geworden Walter Manning (een niet al te succesvol schrijver) neemt zijn intrek in een hotel (Hotel du Nord) in het Noord-Franse Duneville. In het hotel is een aardige eigenaresse Germaine  Lecouvreur, die het misschien wel op Walter heeft voorzien. Ze zijn van dezelfde leeftijd  en ze is alleen. Walter heeft een opmerkelijke droom in het begin.

Hij komt rechtstreeks vanuit Berlijn waar hij met zijn (veel jongere)  vriendin  Nora Doré en een regisseur naar een filmfestival is geweest om een prijs op te halen. Hij heeft het scenario geschreven voor de film. Vroeger werd hij door een recensent  van zijn gedichten neergesabeld. Het thema van die gedichten was volgens de beoordelaar “leegte”. Walter is naar Frankrijk gegaan om helemaal van alles en iedereen los te komen. Hij begint ook weer te drinken, wat hij twee jaar niet heeft gedaan (whisky en calvados). We komen te weten dat Walter  heel jong zijn ouders heeft verloren bij een auto-ongeluk en dat hij daarna van pleeggezin tot pleeggezin heeft gezworven. Vroeger liep hij mee in alle mogelijke demonstraties  en in één daarvan ontmoette hij Nora, een jonge actrice. Die wordt in hoofdstuk 3 van deel I de personale vertelster. Ze bereidt zich voor op een toneelstuk waarin ze de hoofdrol heeft gekregen (Storm in de voorstad). De repetities gaan niet goed en de regisseur kaffert haar uit. Ze is erg teleurgesteld in Walter die haar alleen heeft gelaten in Berlijn. Ze beseft dat ze de langste tijd met Walter heeft doorgebracht. Eigenlijk heet ze Mijntje Knol. Ze gaat de Oude Knol bezoeken die in een verzorgingstehuis ligt omdat hij kort ervoor een hartaanval heeft gekregen. Haar moeder heeft Nora’s vader in het verleden halsoverkop in de steek gelaten. Ook Nora heeft dus een probleem met haar ouders, net als Walter.

In hoofdstuk 4 is Walter weer de verteller: hij ontmoet de lokale journalist Xavier Audran die graag een interview voor zijn column met Walter wil. Walter die het liefst wil wegduiken voor de wereld, denkt erover na. Hij wil liever anoniem blijven.  

Zo was het  best uit te  houden in Duneville.  Hier een vergeten leven leiden, tot de  stamgasten gaan behoren, wie weet een vrouw  ontmoeten die niet al te veeleisend was. Ten slotte geaccepteerd door de bevolking.  Waltèr, een man  in wie men een verleden  vermoedde waar men niet naar vroeg,  maar un  homme  bien  sympatique. (blz. 73) De journalist neemt contact op met zijn Nederlandse vriend Henri Donk, die net van plan is Nora te gaan interviewen in verband met haar prijs in Berlijn.

Deel II (5-9)
De enigszins platvloerse journalist Henri Donk is de volgende verteller. Hij is 34,  wil carrière maken , desnoods ten koste van anderen. Voor hij met pensioen ging was zijn vader  een hoge  ambtenaar bij het ministerie  van Algemene Zaken geweest. Van de journalistiek had  hij geen hoge dunk. Die was alleen maar  belust op sensatie, terwijl het land gediend was met rust. Ook hij heeft een bepaalde kind-ouderrelatie. Hij krijgt een mail van Xavier met het verzoek om informatie over Walter.

Nora praat met haar moeder die zal gaan waken bij haar vader in het ziekenhuis. Nora moet namelijk repeteren en spelen voor haar toneelstuk. (Hoofdstuk 6) In Hoofdstuk 7 is de regisseur Mike Groenewey aan het woord.  Hij wil het succes van zijn film te gelde maken en er een variant op bedenken. Omdat hij vliegangst heeft, gaat hij per trein naar Amsterdam terug. Ook hij denkt aan zijn ouders.

Mike had zijn ouders al  een tijd niet gezien, hij moest ze weer  eens opzoeken.  Ze woonden  nu,  na vele omzwervingen door  de wereld, begonnen toen Mike naar de filmschool ging, in  een huisje  in  een  volkstuin aan de  rand van Amsterdam, waar ze hun hippieverleden leefden,  omringd  door boeddhabeeldjes, Afrikaanse masters en andere versierselen. (blz.101-102)

Henri Donk woont de première van de Voorstad bij. Hij vindt er helemaal niets aan. Er wordt slecht gespeeld. Maar hij wil graag Nora interviewen. Hij maakt na afloop een afspraak met haar. Hoofdstuk 9 is dan het verslag van dat gesprek in de krant. Hij hemelt Nora op, maar verzwijgt voor haar dat hij weet waar Walter . Die wil hij zelf gaan bezoeken in Duneville.

Deel III (10-11)
Walter is nu ik-verteller en hij weet dat het hulpje in het hotel zijn aanwezigheid heeft verraden  aan Xavier. Hij begint aan een dagboek. Hij denkt na over zijn schrijverschap   en zijn toekomst. Hij vermoedt dat Germaine met hem wil flirten. Mogelijk blijft hij dan zijn leven lang verder door in het hotel. Maar hij weet niet of hij dat kan: hij is altijd een vluchter geweest.

(Van het begin af aan, tot en met Berlijn, heeft  mijn leven  in het  teken van de vlucht gestaan. Ik ontvluchtte  mijn pleegouders.  Ik ontvluchtte mezelf.  Ik  ging op de loop voor mijn schrijftalent: ik vluchtte weg in handigheidjes. (blz. 129).

De volgende dag is het scenario alweer veranderd. Hij heeft Henri Donk ontmoet die hem een interview voor het roddelblad Shame&Fame wil afdwingen met de dreiging zijn verblijfplaats bekend te maken. Henri besluit meteen zijn koffer te pakken. Terug in Nederland heeft hij zich hervonden. Hij gaat schrijven aan een poëziebundel en hij zal geld moeten verdienen met scenario’s, maar hij heeft weer levenslust. Hij en Nora zullen vriendinnen blijven, maar geen geliefden. Aan Germaine heeft hij beloofd ooit terug te keren, maar hij weet zeker dat hij dat niet zal doen.

Personages

Walter

Walter is 60 jaar en een matig succesvolle schrijver. In zijn jeugd zijn z’n ouders omgekomen bij een ongeluk. Daarna is hij in pleeggezinnen opgegroeid, maar daaruit is hij steeds weggelopen Hij heeft ooit een poëziebundel uitgebracht die werd door een recensent neergesabeld. Daarna heeft hij het schijven van romans uit zijn hoofd gezet en werd hij schrijver van scenario’s. een broodschrijver dus. Hij heeft behoefte aan een tijdje eenzaamheid om tot zichzelf te komen. Na een filmsucces verdwijnt hij spoorloos uit Hij wil dan ook zonder sporen verdwijnen, maar dat lukt niet door het toeval dat hij wordt herkend door een journalist. Uiteindelijk keert hij weer terug naar Amsterdam als Henri Donk hem heeft gevonden. Hij is hersteld van zijn burn-out en besluit weer gedichten te publiceren. Met Nora blijft hij wel vrienden maar geen minnaars.

Nora

Nora is een jonge veelbelovende actrice die zelf nog niet veel zelfvertrouwen heeft. Haar ouders zijn gescheiden en dat vindt ze niet prettig. Ze krijgt een relatie met de veel oudere Walter en ze vindt het onprettig dat hij haar verlaten heeft zonder een spoor achter te laten. Haar zelfvertrouwen krijgt ook een deukje als haar toneelregisseur haar uitkaffert.

Henri

Henri (34 jaar) is een riooljournalist die ten koste van alles zijn kopij wil leveren. Hij krijgt een mail van Xavier en besluit naar Frankrijk af te reizen om Walter te interviewen. Ook in zijn privéleven is hij vrij genadeloos ten opzichte van vriendinnen. Hij wil Walter een interview afdwingen door te dreigen zijn verblijfplaats bekend te maken.

Quotes

"Op een van de foto’s waren Jouvet en Arletty te zien. Ze stonden op een bruggetje over een kanaal in Parijs, op de achtergrond de gevel van het hotel waaraan de titel was ontleend. Hôtel du Nord. Op zoek naar tastbare bewijzen van het verleden had Walter nog niet zo lang geleden met Nora op diezelfde brug gestaan, maar het hotel had hij niet in Parijs gevonden. " Bladzijde 32

"Aan de tijd dat Walter wees werd had hij geen enkele herinnering. Hij was acht maanden oud en lag in een ziekenhuis, waar hij was opgenomen met pleuritis. Zijn ouders kwamen om bij een auto-ongeluk toen ze op weg waren naar dat ziekenhuis, zo werd hem later verteld door een pleegmoeder die hij tot dan toe als zijn moeder had beschouwd. " Bladzijde 36

"Op het bevolkingsregister en de belasting na, was Fred zo ongeveer de enige die wist dat Nora Dorée, de geadoreerde, feitelijk Mijntje Knol heette. Op haar zestiende verjaardag had ze besloten dat haar toekomst bij het toneel lag en dat haar naam vanaf dat moment Nora Dorée zou zijn, Nora Dorée, de grote vedette. " Bladzijde 53

"Ik heb mezelf nooit als schrijver gezien, maar eerder als een leverancier van teksten waarmee ik mijn brood verdiende. Daar heb ik enig talent voor, maar ik had net zo goed iets anders kunnen doen. Ik schrijf uit gemakzucht, niet uit noodzaak. Alleen toen ik begon met schrijven dacht ik dat ik een schrijver was en wel een van het bijzondere soort: een dichter. Maar bij de eerste de beste kritiek hield ik ermee op. " Bladzijde 124

Thematiek

Ouder-kindrelatie

Campert heeft in een interview aangegeven dat hij deze roman ziet als één met het thema ouder-kindrelatie. Alle personen die vertellen, hebben wel iets met hun ouders. Walter heeft zijn ouders nooit gekend, maar hij heeft vaak pleegouders gehad met wie hij het niet goed kan vinden. Daardoor is hij weggelopen en hij heeft nooit een goed voorbeeld voor een relatie gehad. Nora ondervindt ellende van de scheiding van haar ouders en Mike heeft ouders die in een hippieverleden leven: hij heeft daar weinig mee en bezoekt ze vrijwel niet. Germaine, de eigenaresse van het hotel in Duneville, is daarentegen trots op haar ouders omdat ze ooit in de film Hotel du Nord (1938) hebben gefigureerd. Ze heeft zelfs het hotel naar hen genoemd.

Zin van het bestaan / zin van het leven

Een ander belangrijk thema is de zin van het bestaan. Walter vertrekt uit Berlijn, omdat hij in alle eenzaamheid/leegte weer tot zichzelf wil komen. Hij heeft net een prijs gewonnen en vraagt zich af of dit nu alles is. In plaats van dichter is hij broodschrijver geworden. Datzelfde geldt voor zijn relatie met de veel jongere Nora. Ook daarvan ziet hij in dat hij er niet mee kan doorgaan.
Nora zit op zo’n zelfde kruispunt in haar leven: zal ze als actrice of toneelspeelster kunnen doorbreken? De film werd een succes, maar haar toneelregisseur heeft veel op haar aan te merken. Veel zelfvertrouwen in haar loopbaan heeft ze nog niet.
Mike, de regisseur van de film, denkt erover om meer films te maken over hetzelfde thema. De enige die denkt dat hij het voor elkaar heeft, is de riooljournalist Henri Donk. Die gaat onbeschaamd verder. Hij denkt zelfs dat hij een talkshow op televisie kan krijgen.
Campert is altijd vrij positief over het leven: hij laat Walter niet in zelfmoord omkomen, maar laat hem positief gestemd terugkeren naar Nederland. Hij gaat zijn leven weer aan poëzie wijden.

Motieven

Moeizame liefdesrelaties

Walter en Nora onderhouden een liefdesrelatie, maar de omgeving kijkt er toch wat anders tegen aan. Haar moeder vindt hem te oud voor haar en zelf komt hij ook tot dat inzicht. Hij voelt er wat voor om met Germaine iets te beginnen, maar hij zet niet door en hij beperkt zich tot soloseks op zijn kamer.

Escapisme

Walter houdt er een bijzondere vorm van escapisme op na. In zijn jeugd liep hij al weg van zijn pleegouders, als het hem even niet aanstond. Hij vluchtte weg van zijn poëzie, omdat er één recensie matig was. Hij vlucht weg uit Berlijn, om dat hij o.a. de relatie met Nora niet meer ziet zitten en hij duikt dan onder in een onbekend hotelletje.

Schrijverschap

Walter kampt met een writers block: hij kan geen gedichten meer schrijven en hij voelt zich als broodschrijver toch niet zo erkend. Hij vlucht weg naar Frankrijk en hervindt daar zijn inspiratie, maar waardoor eigenlijk?

Droom

Opvallend is dat in deze roman de personages dromen over hun bestaan.
- Walter droomt in het eerste hoofdstuk over Afrika.
- daarna in het volgende over een optreden in een toneelstuk of film:
- Hij droomde dat hij optrad in een toneelstuk dat tegelijkertijd verfilmd werd. Hij wist niet tot wie hij zich richten moest, tot de zaal of tot de camera, die ergens in het donker al zijn bewegingen volgde. Hij kon geen woorden vinden en trok wilde, ongecontroleerde grimassen. Dat hij het klein moest houden, riep de regisseur. Op het achterdoek waren straten vol puin geschilderd, skeletten van woonblokken, overgebleven na een grote brand die de stad had verwoest. Hij wilde het toneel af vluchten, maar wolken van stof benamen hem het zicht. Er was iets met een meisje dat hij redden moest. Hij deed een verkeerde stap en tuimelde in een eindeloos diep gat en werd met een hevige schok wakker op zijn bed.
- Nora droomt in hoofdstuk 6: Langzaam gleed Nora de slaap en de droom in. Ze rende over straat, achtervolgd door iets dat haar bedreigde. Toen was ze in de schouwburg waar een groot feest werd gevierd, maar iedereen keerde haar de rug toe. De droom hielp haar de feestgangers, die vijandigheid uitstraalden, te ontvluchten naar de vredigheid van een strand. Er werd een film gemaakt. Iemand die ze meende te herkennen als Walter zat lui achteruitgezakt op een regisseursstoel onder een parasol.
- In hoofdstuk 10 droomt Walter over zijn ouders: Ik droomde van de ouders, die ik niet gekend heb, maar het waren duidelijk mijn vader en mijn moeder, hun gezichten ontleend aan de foto die ik niet meer bezit, maar die in mijn geheugen gegrift staat. Het was alsof ze me trachtten te bereiken. Er was een en al warmte om me heen. Of misschien trachtte ik hen te bereiken
De meeste dromen van Campert zijn symbolisch op te vatten.

Motto

Ce n’est pas de fuir qu’il s’agit, 
mais de trouver ‘le  lieu e  la formule’.
Vit-il  encore?Oui, je crois  qu’il  a bougé.

Uit: Le droit de regard [Jean  Cayrol, Claude Duran]

Titelverklaring

Hotel du Nord is het hotel in Noord-Frankrijk (Duneville, een stadje waar werkelijk niets in valt te beleven) waar de hoofdfiguur Walter zijn intrek neemt als hij het leven even voldoende vindt. Het hotel komt ook nog voor in de film waarin de ouders van Germaine L. een rol hebben gespeeld, maar het was een fictieve naam van een hotel in een film. In werkelijkheid bestond het niet in Parijs.  ‘Hôtel du Nord’ was een bekende Franse film van Marcel Carné uit 1938.

Structuur & perspectief

De heel kleine roman (dun boekje-grote bladspiegel) is onderverdeeld in 3 delen die met Romeinse cijfers worden aangegeven. Het eerste deel wordt daarna onderverdeeld in genummerde relatief korte hoofdstukken [ 1- 4]. Het tweede deel van  5-9  en het derde deel omvat slechts  twee hoofdstukken (10-11). De delen en de hoofdstukken hebben geen titel.
De volgorde van de hoofdstukken is chronologisch.

Het perspectief verandert steeds van verteller. Eerst (hoofdstuk 1, 2,4) leef je mee in de gedachten van Walter, een personale verteller. In het derde hoofdstuk zit je als lezer in het hoofd van Nora Dorée, die vanuit Berlijn naar Amsterdam terugkeert zonder Walter die uit Berlijn met de noorderzon vertrokken is. Aan het einde van hoofdstuk 4 is er ineens een auctoriaal stukje (Xavier neemt contact op met Henri Donk). Ook Henri is een verteller in deel II, evenals Mike. Maar ook in dit deel komt een auctoriale verteller af en toe zijn zegje doen. In het laatste deel verandert het perspectief van Walter van personaal in een ik-verteller. (hij suggereert dat hij met een dagboek bezig is, waarin hij in de ik-vorm zal vertellen). Hoofdstuk 11 heeft echt een auctoriale verteller.

Decor

De vertelde tijd omvat enkele dagen, maar we weten niet in welke maand of jaar het verhaal speelt. Wel kun je uit summiere tekstgegevens afleiden dat  we in de 21^e eeuw zitten. Het toneelstuk van Nora Storm in de voorstad  is namelijk gebaseerd op de terroristische aanslag in Madrid en die vond plaats op 11 maart 2004. De beschreven tijd moet dus in ieder geval daarna zijn.

Het decor is gemakkelijker  vast te stellen. Walter vlucht naar de fictieve plaats Duneville in Noord-Frankrijk, en neemt plaats in Hotel Du Nord. De andere plaats die belangrijk is, is Amsterdam. De andere personages Nora, Mike en Henri wonen daar. Henri vertrekt naar Duneville en daarna vertrekt Walter weer naar Amsterdam. Berlijn speelt nauwelijks een rol wat het decor betreft.

Stijl

Zoals altijd is de stijl van Campert helder en zakelijk. Hij beschrijft wat er te zien valt. Poëtische uitweidingen zijn hem vreemd. Er komen niet veel metaforen in zijn romannetje voor. Daarom is zijn werk ook niet moeilijk te lezen en te begrijpen.

Als hij metaforen gebruikt zijn ze meestal erg makkelijk te volgen:
-Teruggekeerd in Amsterdam bleef Walter Manning twee dagen binnen. Een sluis in hem  was opengegaan.
-Liefde  was een  struikelblok op  weg  naar de top.
-Als uit  de klas gestuurde  kinderen verlieten ze de  schouwburg
-Gevangen in een  donkere cocon was hij de  eenzaamste aller mensen, maar ademde  desondanks door.
-Buñuel zag het  toeval  als een sleutel die paste op het deurslot van de  verbeelding.
-De gedichten die  hij nu schreef in een  gelukzalige  roes waren  die van een genezen zieke,  die zijn  ziekte  onder de loep neemt.

Slotzin

Soms dacht Walter Manning even terug aan Germaine Lecouvreur en de teleurstelling op haar gezicht toen hij haar zijn vertrek uit Hôtel du Nord had aangekondigd. ‘Zie ik u nog terug?’ vroeg ze bij het afscheid. ‘U bent altijd welkom.’ Hoewel hij ‘ja’ had gezegd, wist hij wel zeker van niet..

Beoordeling

Een kleine maar herkenbare roman in het oeuvre van Campert. Het thema is weer de mens die in het leven zijn kleine of grote problemen moet oplossen, maar altijd laat de schrijver ze weer naar een positief punt groeien. Zelden pleegt een personage een wanhoopsdaad.

In dit geval gaat het over een oude schrijver met zijn problemen en zijn wens om in alle rust over zijn leven en relatie na te denken. Met een zekere ironie beschrijft Campert de lotgevallen van de man en hij laat hem tot rust komen in Amsterdam. De poëzie overleeft tenslotte toch. Is Walter een alter ego van de schrijver?

Voor leerlingen zou het een lekker nummer voor de lijst kunnen zijn, immers binnen een uur heb je de inhoud tot je genomen. De uitgave van Bezige Bij is mooi en met een fijne bladspiegel. Maar er gebeurt eigenlijk niet heel veel spannends in deze kleine roman. Je moet een kenner van het werk van Campert zijn  om te begrijpen dat het past in zijn totale oeuvre.

Recensies

"Meer dan het verhaal is er niet. Een groter verband ontbreekt omdat het verband tussen de dingen de schrijver zelf is. Precies dat is de charme van deze Campert. Hij is volop aanwezig maar zodra je denkt dat je hem te pakken hebt, ontglipt hij je in vertelsels over films, verloren liefdes en de honger naar succes als je jong bent. Waar is Campert , vraag je je af na zo'n intermezzo, maar dan dringt het door: Campert zit in Hôtel du Nord. Totaal en volledig." http://www.volkskrant.nl/...-Nord.html

"„Dit gaat over ouders en kinderen. Verder beschrijf ik werelden die ik leuk vind om te beschrijven en die ik ook in het echte leven leuk vind, zoals de theaterwereld. Alle figuren in het boek hebben iets met hun ouders – of juist niets. De hoofdpersoon heeft er geen, hij is opgegroeid in pleeggezinnen waaruit hij steeds weer is weggelopen, zoals hij aan het begin van de roman ook weer is weggelopen, naar Frankrijk.”" http://www.nrclux.nl/hote...t/1145059/

"Remco Campert duikt in de fantasie van een ander en speelt er mee. Soms door het zijn personage te gunnen even Jean Gabin te zijn, en veel geraffineerder door de fictieve Lecouvreurs een dochter te geven die een hotel voortzet dat eigenlijk alleen in de film bestaat. Hôtel du Nord zit vol verwijzingen. Naar ‘werelden die ik leuk vind om te beschrijven en die ik ook in het echte leven leuk vind, zoals de theaterwereld’ - ook dat zei Remco Campert in het interview met Arjen Fortuin. En naar de harde werkelijkheid. " http://www.decontrabas.co...mpert.html

"De kracht van Camperts werk ligt in zijn haast terloopse observaties. Over Manning: 'Een man die nog altijd op zoek was naar een leeftijd en een manier van doen die daarbij passen zou'. Dan is daar ook de mild-ironische wijze waarop hij de wereld om zich heen beschrijft, waar vluchtige roem en oppervlakkigheid de boventoon voeren. Campert lezen is nog altijd een feestje." http://www.gelderlander.n...-1.4033155

"Meer dan ooit gebruikt de auteur zijn figuren als gietvormpjes om de mensheid eens goed in haar hemd te zetten. Van schrijver Walter tot riooljournalist Henri: allemaal hobbelen ze, krampachtig op zoek naar houvast, van het ene cliché naar het andere. Bij Campert staan tussen droom en daad geen praktische bezwaren, wél een onverbeterlijke menselijke knulligheid. Aan dat gepruts valt als vanouds veel plezier te beleven. " http://www.humo.be/boeken...el-du-nord

"Hôtel du Nord” mag geen roman heten. Het is een tot het minimum herleid verhaal van een oude schrijver. Autobiografische verwijzingen en zijn beproefde thematiek zijn heel licht en diffuus aangebracht: de writer’s block, de kwellingen van een verweesde jongen, de politieke en mondaine verleidingen die een schrijverschap kunnen bedreigen, de broodschrijverij die de ruimte van een dichterschap niet mag overwoekeren, de zoekende schrijver die vaart op het kompas van de woorden, die hij moet vertrouwen." http://www.cobra.be/cm/co...mcocampert