Feitelijke gegevens

  • 1e druk, 2019
  • 263 pagina's
  • Uitgeverij: Das Mag

Flaptekst

Had ik dit maar geweten toen ik jonger was! dacht Dorien van Linge toen ze sociologie en genderstudies ging studeren. Ze leerde over verstikkende schoonheidsidealen en de ongelijkheid tussen man en vrouw, en begreep ineens veel beter waarom ze als tiener zo onzeker was geweest. Inmiddels is Dorien journalist, dj én feminist. Feminist fataal is het boek dat ze zelf graag eerder gelezen had. Want waarom is seksuele voorlichting vooral bangmakerij en gaat het nauwelijks over plezier? Waarom zijn mensen met een witte huidskleur bevoorrecht? En is het oppervlakkig om als feminist van glitteroogschaduw te houden?

Eerste zin

Als puber was ik dol op tijdschriften.

Samenvatting

'Feminist Fataal' is uiteraard non-fictie en om die reden zijn er geen verhaallijnen en personages. Ik zal een aantal hoofdstukken eruit pikken die ik interessant vind om je een indruk te geven van het boek.

In het voorwoord vertelt Van Linge dat ze als puber dol was op glossy's en zich dan vergaapte aan de prachtige modellen en dure kleding. Pas als ze sociologie gaat studeren en zich specialiseert in genderstudies realiseert ze zich dat al die perfecte plaatjes niet zo goed geweest zijn voor haar zelfvertrouwen. Ze ziet nu dat zij niet als enige 'ontwaakt' is maar dat er meer jonge mensen zijn die geen genoegen nemen 'met de witte, heteroseksuele, cisgendered eenheidsworst'. (p. 15) Glossy's spelen daar nu zelfs op in. Ze heeft dit boek geschreven omdat ze vroeger zelf graag een dergelijk boek gelezen zou hebben.

In het hoofdstuk Feminisme legt ze eerst uit wat feminisme is en waarom het nodig is. Ik was prettig verbaasd dat Van Linges feminisme veel breder is dan ik altijd gedacht heb, namelijk: 'het streven naar radicale gelijkheid voor iedereen.' (p. 20) Ze geeft een geschiedenis van het feminisme en legt uit welke stromingen er zijn. Je hebt het liberaal feminisme, dat vooral gelijke rechten voor mannen en vrouwen op papier belangrijk vindt (en daarom ook wel 'wit feminisme' genoemd); radicaal feminisme, dat ernaar streeft alle vormen van mannelijke dominantie uit de maatschappij te verwijderen (en ook kan vinden dat trans vrouwen geen echte vrouwen zijn); lesbisch feminisme, dat lijkt op de radicale stroming maar zich keert tegen de overtuiging dat iedereen altijd maar hetero is; socialistisch feminisme, dat niet het rechtssysteem of de gendertweedeling als vijand ziet  maar klasse; zwart feminisme/womanisme, dat vindt dat het patriarchaat niet te bestrijden is zonder ook racisme en klassenongelijkheid aan te pakken; moslimfeminisme, seculier feminisme van vrouwen die moslim zijn; islamitisch feminisme, dat juist pleit voor een vrouwelijke interpretatie van de Koran; inheems feminisme, dat zich inzet voor dekolonisatie (en dus een reactie is op het witte feminisme); ecofeminisme, dat vindt dat de huidige uitbuiting van vrouwen en de natuur wordt veroorzaakt door het patriarchale, kapitalistische systeem en tot slot transfeminisme, dat er niet alleen is voor cis vrouwen maar ook voor trans mannen, trans vrouwen, non-binaire mensen en personen met intersekse. Voor mij ging er een wereld voor me open, toen ik las over al deze stromingen omdat ik ineens mensen die je vaak in de media hoort praten, kon plaatsen in een breder perspectief.

In het hoofdstuk Gender legt Van Linge uit dat gender niet vaststaat maar bepaald wordt door ons gedrag. Dat is niet wat ons geleerd wordt en dat onvrije gegeven zorgt bij veel mensen voor onzekerheid, twijfels en oordelen over wat typisch vrouwelijk en mannelijk zou zijn. Ze bespreekt hier haar persoonlijke ervaringen, ze wilde vroeger graag een tomboy zijn en merkte dat ze andere vrouwen zag als concurrenten in plaats van als 'zusters', de laatste wetenschappelijke inzichten en andere populaire boeken over dit onderwerp. Het laatste deel van dit hoofdstuk gaat over de man, die ook bevrijd moet worden uit het benauwde hokje - stoer, groot, sterk, kostwinnaar, zin in seks - waarin hij geplaatst is.

'Lichaam' gaat over de boodschap die bijna iedereen meekrijgt in deze tijd: je huidige lijf volstaat niet. Er is en lijst van regels voor een perfect vrouwenlichaam en ze vertelt over body positivity. Daarna vertelt ze over haar eigen eetstoornis, voor mij een van de helendste hoofdstukken, omdat ik er veel in herkende. Vervolgens schrijft ze over andere aspecten van een lichaam: haargroei, make up, racisme en leven met een beperking. Van Linge legt uit dat iedereen een huidskleur heeft, ook al is een witte huidskleur vaak onzichtbaar en waarom ze de woorden 'wit' en 'zwart' gebruikt (en niet 'blank', 'neger' of 'donker'). Ze bespreekt de actualiteit en laat vrienden met een andere achtergrond aan het woord over hoe zijn hun kleur ervaren in Nederland. In het deel over leven met een beperking leer ik de woorden 'validisme' (het idee dat ons lichaam er op een bepaalde manier uit moet zien), 'sanism' (het idee dat we slim moeten zijn en geen (psychische of lichamelijke) problemen mogen hebben) en 'audism' (het idee dat mensen die horen superieur zijn aan mensen die doof of slechthorend zijn). In dit verband is bijvoorbeeld de term 'gestoord' voor iemand die racistisch gedrag vertoont, ook discriminerend ten opzichte van mensen met een psychische beperking.

'Seks' gaat over het vieren van seks, genieten van klaarkomen, Van Linges eigen biseksualiteit, de ongelijkheid tussen mannen en vrouwen wat betreft seks ('sletten en eikels'), slutshaming, anticonceptie en #metoo. En in het laatste hoofdstuk bespreekt ze de feministische toekomst die je hopelijk tegemoet gaat.

Personages

Dorien van Linge

Omdat dit een non-fictieboek is en Van Linge hier aan het woord is als (ervarings)deskundige, is er geen sprake van (een) personage(s).

Quotes

"Terwijl ik dit schrijf maak ik me al zorgen wat de reacties op dit boek gaan zijn. Enerzijds ben ik bang voor alt-rechtse mensen, die me doodswensen of online verkrachtingsfantasieen toesturen - want dat verdienen radicale feministen met okselhaar zoals ik. Anderzijds ben ik bang dat ik dingen verkeerd verwoord, fouten maak en niet feministisch genoeg ben. Mijn onzekerheid is typerend; bijna alle vrouwen die ik ken vinden zichzelf niet goed genoeg."

Bladzijde 23

"Dat klinkt ingewikkeld, maar ze bedoelt hiermee dat gender geen vaststaand gegeven is, maar bestaat bij de gratie van ons gedrag. We doen gender in ons dagelijkse leven. Wat wij classificeren als vrouwelijk of mannelijk verschilt dan ook per tijdperk en cultuur. Zo stond roze tot begin vorige eeuw bekend als een mannenkleur, droegen Perzische soldaten graag hakken en was cheerleaden een mannensport in het begin van de twintigste eeuw."

Bladzijde 45

"Draag kleding die je lichaam accentueert, maar niet te bloot, je bent toch geen slet? Maar bedek ook niet teveel. Een hoofddoek? Ben je onderdrukt of zo?"

Bladzijde 94

Thematiek

Feminisme
Voor Van Linge is feminisme meer dan gelijkheid tussen man en vrouw, het gaat om gelijkheid voor iedereen. Ze is een intersectionaliteitsdenker, wat betekent dat ze vindt dat je alle vormen van onderdrukking niet los van elkaar kunt zien.

Motieven

Gender, lichaam en seks
Op basis van de hoofdstukindeling zijn de motieven er gemakkelijk uit te halen. Alle motieven staan in relatie tot het feminisme, dus voor zowel gender, als je lichaam als seks geldt, dat het om gelijkheid moet gaan. Gender staat niet vast en er zijn geen goede en slechte mannelijke en vrouwelijke eigenschappen. Je lichaam is goed zoals het is maar als je het leuk vindt, mag je het wel mooier maken. En seks zou zowel voor mannen als voor vrouwen vrij moeten zijn.

Motto

Er is geen motto.

Opdracht

Er is geen opdracht.

Titelverklaring

In het voorwoord wordt de titel uitgelegd: 'Een feminist fataal: iemand die betrokken is, nadenkt over hoe de wereld eerlijker kan worden, maar met het zelfvertrouwen en de attitude van een femme fatale.'

Structuur & perspectief

Het verhaal begint met een inhoudsopgave en een voorwoord en daarna is het verdeeld in vijf hoofdstukken met titels die weer zijn onderverdeeld in kleinere hoofdstukken met titels. Na elk hoofdstuk volgen kijk-, lees- en luistertips. Het boek bevat ook illustraties van Bodil Jane, een feminisme-ABC, een notenlijst en een register.

Het verhaal wordt verteld door Dorien van Linge in een ik-perspectief. Zij vertelt zowel over haar persoonlijke ervaringen als over wat ze in de wereld ziet gebeuren, wat ze van vrienden en bekenden gehoord heeft en wat ze (tijdens haar studie) gelezen en geleerd heeft. Van Linge is nergens betogend: ze geeft je informatie, vaak vanuit meerdere invalshoeken, en laat je zelf nadenken en eventueel een keuze maken.

Decor

Het verhaal speelt zich af in het heden waarin in de hele wereld (on)gelijkheid voor steeds meer mensen een zichtbaar probleem is. Van Linge vertelt ook over haar eigen jeugd (in Haarlem) en ervaringen (vooral in Amsterdam) die ongeveer beginnen in de zero's.

Stijl

Ik vind dat Van Linge een zeer prettig want leesbare schrijfstijl heeft. Ik snap dat dat nogal persoonlijk is maar ik zal uitleggen wat ik daarmee bedoel, zodat je kunt beoordelen of jij dit boek ook prettig te lezen vindt. Ik heb zelf enigszins moeite met het lezen van non-fictie, omdat ik een verhaallijn, karakters en een plot mis, maar in dit boek kon ik toch 'verdwijnen'. Van Linge geeft veel zakelijke informatie, maar gedoseerd en het voelt alsof je een gesprek met haar voert. Ze wisselt de zakelijke informatie af met persoonlijke ervaringen en soms laat ze vrienden aan het woord, wat het boek ook snelheid geeft. Tot slot vind ik het prettig dat ze voortdurend haar kennis en ervaringen in twijfel trekt en ze niet presenteert als: zo zit het en dit moet je vinden. Juist vanwege haar bescheidenheid landt het verhaal goed.

Slotzin

Ik wil mezelf er ook aan herinneren vaker op te staan tegen onrecht. In de weg te zitten, dingen ongezellig te maken, niet te pleasen. Ik ben voor activistisch, inclusief feminisme. Ik ben radicaal. Wij zijn hier, en we gaan nergens heen. Ik ben een feminist fataal.

Beoordeling

Ik hoop dat je literaire non-fictie op je lijst mag zetten want ik vind dat iedereen dit boek moet lezen. Laat je niet afschrikken door de titel, want het boek gaat over veel meer dan alleen feminisme, er worden juist een hoop aspecten van het leven besproken waarmee jonge mensen te maken hebben. Combineer het boek met een roman van een feminist, bijvoorbeeld 'De wetten' van Connie Palmen of 'Weerwater' van Renate Dorrestein en je docent Nederlands is ook tevreden. Of kies juist voor een antifeministisch boek als 'Voorwaardelijke liefde' van Thierry Baudet.

Recensies

"Een ander belangrijk punt om te benoemen is dat dit boek niet alleen bedoeld is voor een vrouwelijk publiek. Het is geschikt voor iedereen die vragen heeft omtrent gender, seksualiteit en de rol die het speelt in de samenleving."
https://www.tijdschriftlo...en_opstaan

"De auteur begint met een opvallende disclaimer waarin ze schrijft dat ze haar best doet, maar dat ook zij altijd nog kan groeien en soms fouten maakt. Niet geheel onterecht, want ­fouten maakt ze inderdaad hier en daar. Zo lijkt ze soms niet genoeg onderzoek te hebben ­gedaan naar onderwerpen als moslimfeminisme. Gelukkig is Van Linge zich wel bewust van haar privileges en het is verfrissend dat ze die aankaart. Zo realiseert zij zich dat de kans ­bestaat dat ze haar boekendeal mede daardoor heeft gekregen."
https://www.parool.nl/kun...~b8969ba2/

Overhoor jezelf

Wat is het vertelperspectief?
Dit boek is fictie.
Dit verhaal wordt chronologisch verteld.
Wat is het doel van dit boek?
Op welke woordcombinatie is de titel gebaseerd?
Welke sport beoefende Van Linge als achtjarige?
Van Linge heeft okselhaar.
Onder welke feministische stroming valt de beweging Black Lives Matter?

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit ZekerWetenGoed-verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.