Feitelijke gegevens

• 1e druk, 2009
• 135 pagina's
• Uitgeverij: van Oorschot

Flaptekst

Eerste zin

Het was een zonnige middag in de vroege zomer.

Samenvatting

Deel 1
De tienjarige Julius is bij zijn grootvader en diens vrouw (Mevrouw E.) op bezoek. Deze opa heeft nog een klein meisje thuis, omdat zijn eerste vrouw (de moeder van Julius moeder) in Mexico overleden is en hij een veel jongere vrouw (die zijn arts) was heeft getrouwd. Met haar krijgt hij het dochtertje Olivia. Die is net 8 jaar geworden.
Tijdens het bezoek verneemt Julius via een indirect gesprek dat hij opvangt (tussen zijn opa en moeder) dat zijn moeder de gehele zomer in Amerika zal zijn en dat hij bij zijn opa zal blijven. Zijn grootvader vindt hij wel leuk en avontuurlijk, maar mevrouw E. vindt hij maar niets. Er is veel ruimte in en om het grote huis. Hij moet ook bij Olivia slapen op een matrasje, omdat hij nog steeds af en toe in zijn bed plast. Zijn moeder neemt afscheid en Julius blijft achter.

Deel 2
Julius mag elke dag met zijn grootvader pijl en boog schieten. Dat is natuurlijk een vooruitwijzing, want zoiets gebeurt in een verhaal nooit zonder bedoeling. Hij praat ook met de moeder van zijn grootvader (Omama), die erg aardig is, hoewel ze natuurlijk oud is. Er is ook een papagaai in het spel, Gabriël. Die ontvlucht de kooi en hij neemt plaats in de trompetboom. Julius gaat proberen de vogel te vangen. Julius is een avontuurlijke jongen, wat door zijn opa wel wordt aangemoedigd. Die was vroeger ook avontuurlijk. Na de dood van zijn eerste vrouw was hij depressief geworden en hij had toen in het medische circuit mevrouw E. ontmoet. Die was heel strikt in afspraken en overbezorgd. Olivia, haar dochtertje, mag juist niet veel, want het meisje is teer. Ze eet slecht. Julius eet als een paard. Hij gaat vaak met Olivia kanoën en gaat dan verder dan hij eigenlijk mag. Zo raakt hij bij een sluisje in aanraking met andere mensen, o.a. ene Rudolf, die erg aardig voor hem is.
De zomer spoedt zich voort. Af en toe mist Julius zijn moeder. Elke dag schieten ze nog met pijl en boog en elke dag zit hij ook in de trompetboom om de vogel eruit te krijgen. Hij maakt er zelfs een vlondertje in en wanneer het in de overigens hete zomer gaat regenen, maakt hij ook een afdak. Hij probeert de vogel te benaderen, maar die geeft geen krimp. Hij neemt zijn stripboeken mee in de boom en Olivia haar lievelingspop Ken. Ze maken met de pop een vrijende beweging door bovenop elkaar te gaan liggen (een eerste ontdekking van seksualiteit).

Op een dag maakt Olivia Julius wakker. Ze gaan heel vroeg kanoën. Ze gaan weer naar het sluisje waar ze Rudolf opnieuw ontmoeten. Die doet hun een voorstel om met een motorboot mee te gaan. Het is vooral Olivia die wil doorzetten. Rudolf is weliswaar aardig en hij toont bijzondere belangstelling voor Julius. Hij is zelf op 31 juli geboren en het is vandaag zijn verjaardag. Hij drinkt veel te veel jenever en dat kan niet goed gaan. Hij valt dronken in slaap en dan moeten ze terug varen tijdens een hevig noodweer. Julius moet nu de boot besturen en dat gaat heel moeilijk. Bovendien slaat de motor af, maar het lukt hem wel veilig bij het sluisje aan te komen. Iedereen is ongerust geweest, want ze zijn de hele dag op stap geweest. ’s Avonds luistert hij een gesprek tussen grootvader en Omama af: hij hoort dat Rudolf waarschijnlijk zijn echte vader is. De lezer had dit al kunnen vermoeden, door de manier waarop Rudolf naar Julius had gekeken.

Niet lang daarna is zijn moeder terug: ze heeft Amerikaanse vrienden bij zich. Een ervan is Carl die haar een single wil laten opnemen. Julius krijgt ook een cadeau van haar: een platenspeler.
Hij vindt de Amerikanen een beetje onecht. Hij loopt naar buiten en de papagaai maakt enorm veel herrie. Hij ergert zich eraan en hij pakt zijn pijl en boog. Hoewel hij niet scherp kan zien,
schiet hij in één keer de vogel uit de boom. Hij is echter nog niet dood.

In de epiloog wordt duidelijk gemaakt dat Julius eerst nog ziek is geworden. Ze hadden in eerste instantie de vogel ook nog kunnen opknappen, maar een week daarna was hij toch overleden. Dat gebeurt nadat ze hem in de kooi hadden teruggeplaatst. Hij was zijn vrijheid weer kwijt. 

Zijn moeder vertelt hem hoe ze Rudolf heeft leren kennen. Nadat haar moeder in Mexico om het leven was gekomen (in bad – zelfmoord?), had ze zich geërgerd aan de tweede vrouw van haar vader. Ze had de benen genomen naar Spanje: ze was op dat moment al zwanger van Rudolf. Ze vindt het prima dat Julius met zijn vader omgaat. Hij heeft inmiddels ook een bril gekregen, want hij zag zo slecht.

Personages

Julius

Julius is tien jaar en een avontuurlijke jongen. Hij woont een zomer bij zijn grootouders; zijn eigen ouders lijken zich niet heel erg om hem te bekommeren. Hij speelt veel met zijn gastzusje Olivia, en is graag buiten, waar hij kanoet, pijl en boog schiet en in bomen klimt. Hij ziet niet zo goed, en aan het eind van het boek krijgt hij een bril. Hij heeft wat moeite met de Amerikaanse vrienden van zijn moeder, en de ontdekking dat Rudolf zijn echte vader is is natuurlijk ook best een schok. Dan schiet hij de papegaai uit de boom.

Olivia

Olivia is de dochter van Julius' opa en diens jongere vrouw. Ze is acht jaar, en mag bijna niks van haar moeder, Mevrouw E. Toch gaat ze een aantal keer met Julius op avontuur (waarbij het soms ook bijna fout gaat).

Opa

De opa van Julius (vader van zijn moeder) is een leuke man met wie Julius het goed kan vinden. Hij stimuleert Julius' avontuurlijkheid, en is daarin erg verschillend t.o.v. zijn vrouw, die erg beschermend is.

Mevrouw E.

Mevrouw E. is de jongere tweede vrouw van Julius' opa. Ze was eerst zijn arts. Samen hebben ze het dochtertje Olivia, die bijna niks mag van haar moeder, omdat die zo bezorgd en beschermend is. Julius mag mevrouw E. niet zo, en later blijkt dat voor zijn moeder hetzelfde gold.

Moeder

Julius' moeder vertrekt voor een zomer naar Amerika, en laat haar zoontje achter bij haar vader en diens nieuwe vrouw. Als ze terug komt heeft ze Amerikaanse vrienden en een platenspeler voor Julius bij zich, en vertelt ze hem dat Rudolf zijn echte vader is.

Rudolf

Julius en Olivia ontmoeten Rudolf twee keer tijdens het kanoën. Hij heeft een motorbootje, waarmee ze ook een keer gaan varen, maar omdat Julius te veel Jenever drinkt gaat het bijna fout. Later blijkt Rudolf Julius' vader te zijn.

Quotes

"Even later, we stonden bij een overnaadse jol op bokken die op aangereikte delen van nieuwe planken moest worden voorzien, beweerde hij dat ik toch geweldig bofte, als bleke stadsjongen, elke dag te kunnen zwemmen en kanoeën zoveel ik wilde. Aan hem kon ik gewoon uitleggen waarom ik moest blijven." Bladzijde 22

"Toen ik met Omama was meegegaan om te wandelen, had ik de kans haar vragen te stellen die ik in elk ander familiegezelschap in de lucht bevroren. Wie was mijn grootmoeder? Waarom noemde niemand haar ooit?" Bladzijde 67

"Die nacht sliep ik in de book een diepe slaap die tot halverwege de volgende dag duurde. Olivia had mij 's morgens niet in de slaapkamer maar in de boom gevonden en had het aan mevrouw E. van Rozette verteld." Bladzijde 122

Thematiek

Familiebanden/ familiebetrekkingen

Het gaat in “De trompetboom” voornamelijk om menselijke relaties, bijvoorbeeld die tussen moeder en kind (moeder Berthe tegenover haar vader, Berthe tegenover haar eigen Julius, vader Rudolf ten opzichte van Julius, Olivia ten opzichte van haar moeder Mevrouw E.). Ze hebben ook allen opvattingen over hoe je kinderen zou moeten laten opgroeien. Zo zijn er Opa en Rudolf die het avontuurlijke willen bevorderen bij kinderen, maar mevrouw E. die vrijwel niets toestaat aan de kleine Olivia.

Motieven

Verlangen naar vrijheid / vrijheidsdrang

Julius houdt niet van conventies en verlangt naar vrijheid. De papegaai Gabriel heeft dit ook en staat zo symbool voor vrijheid.Ook Julius\' natuurlijke vader Rudolf heeft een vrijheidsdrang.

Familiegeheim

Julius komt er na een avontuurlijke dag achter dat Rudolf zijn natuurlijke vader is. Een familiegeheim dus.

Papegaai

Julius wil zich steeds ontworstelen aan conventies, net als de papegaai Gabriel, die dezelfde naam heeft als zijn opa Gabriel Zilverberg. De papegaai die bovendien de naam van een aartsengel draagt, is natuurlijk daarmee wel een symbool van de vrijheid geworden, zoals Julius zich ook wil gedragen.

Opdracht

De opdracht luidt: “Voor Yente en Isaac”.

Trivia

'De trompetboom' is het debuut van Hannah van Munster.

Titelverklaring

“De trompetboom” heeft weinig uitleg nodig. Op het erf van de grootvader staat een trompetboom. Die krijgt een rol in het verhaal wanneer de papagaai Gabriël daarin vlucht. Ook Julius gaat daarna in de boom zitten, eerst met een vlonder en daarna met een afdakje. Ten slotte schiet hij Gabriël uit de trompetboom.

Structuur & perspectief

Structuur en/of verhaalopbouw 
Er zijn twee delen in de novelle en een epiloog.
In het eerste deel kondigt Julius’ moeder aan dat ze in de zomer naar Amerika zal vertrekken en dat haar zoon bij zijn grootvader moet blijven logeren. In het tweede deel verblijft Julius in het grote huis van zijn opa en verblijft zijn moeder in Amerika. Hij beleeft enkele avonturen in de omgeving van zijn opa’s huis. De apotheose van het verhaal zit aan het einde van deel 2. Daarna volgt een epiloog waarin de verteller meedeelt wat er na deel 2 gebeurt met hem en zijn moeder.

Gebruikt perspectief 
De kleine Julius (10 jaar oud) is de verteller van het verhaal. Hij vertelt in de ik-vorm. Hij doet dat in de o.v.t. als een achterafverteller. Die vertelwijze zie je ook terug in de epiloog, waar de verteller een overzicht van de nasleep geeft.

Decor

De tijd van het verhaal 
Eigenlijk kun je alleen maar concluderen dat er sprake is van een zomerperiode. Er wordt niet aangegeven in welk jaar het verhaal speelt.
Julius krijgt bij terugkomst van zijn moeder een cadeau: dat is een ouderwetse platenspeler, waaruit je misschien mag afleiden dat het verhaal in de zeventiger/begin tachtiger jaren speelt.

De plaats van handeling 
Ook de plaats van handeling wordt in het verhaal niet genoemd. Wel zijn er veenplassen, veengrond en lintdorpen in de buurt. Dat zouden bijvoorbeeld zomaar Nieuwkoopse Plassen kunnen zijn met de lintdorpen in de buurt, maar er is geen zekerheid daarover.

Slotzin

Naast Gabriël op het dierenkerkhof in de boomgaard.

Beoordeling

Klein maar mooi verhaal over een jongetje dat enkele facetten van het leven leert kennen. 
De structuur is helder en goed te volgen. De sfeertekeningen van de natuur zijn fraai: je kunt zien dat Hannah van Munster beeldend kunstenaar is. Met haar taal kan ze gemakkelijk sfeerrijke beelden bij de lezer oproepen.
Volgens de wetten van de verhaalkunst werkt ze naar een climax: de schietoefeningen van opa moeten immers een doel in de roman krijgen. Helaas is Gabriel het slachtoffer. Al kan het ook zijn dat de kooi zijn dood is geworden. De boom die voor de vrijheid van het individu (en van de kunstenaar) staat, moest worden ingeruild voor de kooi. Zoiets gebeurt eigenlijk ook met Julius. Hij krijgt aan het einde van de novelle een bril: kan hij alles beter zien op school, maar het betekent wel dat hij minder droombeelden kan zien. Of is het symbool van de bril bedoeld voor het feit dat hij een beter zicht op de werkelijkheid heeft gekregen (hij weet namelijk wie zijn vader is)?

Scholieren zullen het boekje wel kunnen waarderen. Het levert niet veel problemen op en door de prettige bladspiegel is het snel te lezen. Dat is altijd meegenomen voor de lijst. Maar juist omdat het nauwelijks langer is dan een Boekenweekgeschenk, kun je m.i. er op de boekenlijst slechts 1 punt mee verdienen. Hiermee wil ik geenszins zeggen dat het geen goed verhaal is. Want Hannah van Munster kan gewoon een lekker verhaal schrijven.

Recensies

"Ben in tijden niet zo geabsorbeerd geweesd door een boek. " http://boekbladleest.blog...annah.html

"Hier is het idylle troef, van begin af aan." http://www.parool.nl/paro...uten.dhtml

Bronnen

Website van de schrijfster.

http://hannahvanmunster.nl/