Feitelijke gegevens

• 17e druk, 1964
• 156 pagina's
• Uitgeverij: Querido

Flaptekst

Eerste zin

Vaarwel Piccadillly!

Samenvatting

Na zes maanden op het Londense hoofdkantoor van de Trepa Mining Company kreeg Erwin Raine, geoloog en explorateur, hij de opdracht om naar de Noord-Albanese Alpen te gaan, om koper te zoeken. Hij accepteerde deze omdat het net uit was met zijn verloofde. Drie dagen later kwam Raine aan in Scutari. Het grote hotel daar was vol, dus hij gaat naar ‘Grand Hotel London’, een kleine donkere herberg. Hij laat zich scheren door een jongen, Leonard. Deze komt vrij brutaal over, maar dat mag Raine wel. Ze praten wat met elkaar. Raine vraagt of Leonard zijn gids wil zijn. Raine vraagt aan de war hoe hij de herberg terugvindt, de waard vertelt hem naar de herberg met het hoefijzer te vragen. Als Raine die avond dronken terugkomt, hangt het hoefijzer er niet meer. Als hij in zijn kamer aankomt, is zijn revolver ook uit zijn tas verdwenen. In zijn tas vond hij wel een geldstukken en een briefje van Leonard. Hij had de revolver meegenomen en zijn spaargeld als pand achtergelaten.

De volgende middag neemt hij een gids aan. Ze wandelen de bergen in en door geschreeuw tussen Mallissoren (het lokale volk) wordt kenbaar gemaakt dat er een buitenlander in hun gebied is. De gids vertelt dat de rijkdom van de malissoren bestaat uit vrouwen en eer en dat ze die verdedigen met geweren. De gids neemt hem mee naar de boerderij, waar ze slapen. Daar beveelt de gids Raine te liegen over wanneer zijn gastheren thuiskwamen tegen de gendarmerie.

De volgende dag vertelt de gids een verhaal. Het gaat over een man die getrouwd was met een vrouw en toen ging werken in Joegoslavië. Hij gaf zijn jongere broer de opdracht te waken over zijn vrouw. De vrouw ging echter vreemd en dus schoot de jongere broer haar minnaar dood. Raine denkt dat dit over Leonard gaat en vraagt verder. De gids weigert maar Raine zegt dat hij Leonard kent en dat het zijn geweer was. De gids vertelt dat Leonard is gepakt, toen bevrijd door Malissoren en nu gevlucht over de grens

Zij komen bij de woning van een priester. De priester, pater Jozef, was verbannen naar deze streek en heeft de Malissoren bekeerd en ze beschaving aangeleerd. Hij dreigde met de hel en tegen de bloedwraak, die volgens hem uit verveling ontstaat. De bloedwraak nam af, maar sinds de nieuwe wet, die de bloedwraak verbiedt, van kracht is, is deze weer heviger geworden. Jozef is tegen de bloedwraak, behalve als het om een buitenechtelijke minnaar gaat. Raine bekent dat hij eigenlijk ook de minnaar van zijn ex-verloofde wilde vermoorden, maar het niet heeft gedaan. Hij vertelt dat hij Leonard niet tegenhield, omdat het voelde alsof hij ook voor hem wraak nam. Ze komen er in het gesprek achter dat Leonard verliefd was op de vrouw van zijn broer, Katharina, en ook daarom de minnaar doodde. De volgende dag hoort Raine dat Leonard de boer die hem heeft verraden in Scutari heeft neergeschoten en hij wordt gezocht in een klopjacht. Raine ziet Katharina, die wordt gedagvaard als hoofdgetuige, en hij snapt dat mensen voor haar wet en zede overtreden. 

Raine hoort Jozef en Leonard praten in de nacht. Jozef wil Leonard geen zegen geven. Daarom wilde Leonard ook niet het eten en de kledij van Jozef accepteren. Ze worden het erover eens dat Leonard alleen maar uit eergevoel handelde omdat hij ook de verrader vermoorde. 

Samen gaan ze op zoek naar Leonard. Ze lopen naar de bergen en als ze daar aankomen zien ze acht gendarmes die achter Leonard aanzitten. Leonard schiet één gendarme dood, gooit zijn revolver naar Raine en sterft dan zelf door een schot. Jozef vindt Leonard een van de dapperste Malissoren. Twee weken later komt Raine met zakkenvol monsters te Scutari aan. Raine stuurt een telegram naar Londen, met de boodschap 'in good health'. De Malissoren die de herberg binnentreden verpozen allen een ogenblik op de drempel, nemen hun schedelkapje af en leggen de hand plechtig op het hart, terwijl zij strak naar het verroeste stuk ijzer staren dat voor hen voorgoed het teken der vrijheid geworden is.

Personages

Edward Raine

Een Engelse geoloog en explorateur. Zijn verloofde had hem onlangs bedrogen en daar is hij verdrietig over. Hij komt naar Scutari om koper te zoeken.

Leonard

Een vijftienjarige jongen, volgens de Malissoren een man. Hij wordt verliefd op zijn schoonzus en vermoordt haar minnaar en later de boer die hem verried. Hij is een typische Malissoor, voor wie er niets belangrijker is dan eer.

Pater Jozef

De priester in de vallei. Hij heeft de Malissoren beschaving en godsvrees aangeleerd. Hij is tegen de bloedwraak, maar support Leonard wel. Hij is verbannen en is daar boos over.

Quotes

"Ons echte bezit, dat zijn onze eer en onze vrouwen. En die kent gij nog geen van beiden." Bladzijde 44

"Hij spreekt op hoge toon over zijn eer, wanneer hij zijn onrustig gemoed bedoelt." Bladzijde 108

"En als dan de andere komt, die het hart neemt dat hem liefheeft, moest uw medelijden dan niet eerder uitgaan naar minnaar en beminde?" Bladzijde 109

Thematiek

Wraak

In deze novelle staat het thema van (bloed/eer)wraak centraal. Het is het grote kenmerk van de Malissoren, en dit wordt langzaamaan aangepakt door de wet. Veel Malissoren zijn tegen de wet, omdat zij eer hoger achten dan een wet. Voor hen is de eer het belangrijkst, en zal die altijd gewroken moeten worden.

Motieven

Het hoefijzer

Het hoefijzer staat voor geluk. Leonard neemt het mee op zijn moordtocht om hem geluk te wensen en in de herberg hangt het nu als teken van vrijheid en geluk.

Geweren

Elke Malissoor heeft een geweer, allen zijn ze klaar om hun eer te verdedigen op elke manier mogelijk.

Vreemdgaan

Zowel de schoonzus van Leonard als de ex-verloofde van Raine gingen beiden vreemd, wat uiteindelijk leidde tot de moorden van Leonard.

Opdracht

Voor Dick

Titelverklaring

De titel slaat op de bijnaam van de herberg waarin Raine verblijft. Iedereen kent de herberg als 'de herberg met het hoefijzer'. Het is ook de plek waar Leonard werkte en de plek waar Malissoren aan het eind van de roman respect aan Leonard tonen door naar het hoefijzer te staren.

Structuur & perspectief

Het verhaal is opgedeeld in zes genummerde hoofdstukken. Het perspectief is dat van een alwetende verteller, in de derde persoon.

Decor

Het verhaal speelt zich af in Albanië, in Scutari, een stad aan de bergen. Het verhaal speelt zich af tussen de twee wereldoorlogen en speelt zich chronologisch af over een paar dagen tijd.

Stijl

De schrijfstijl leest gemakkelijk en is goed te volgen. Soms gebruikt de schrijver wel wat verouderde woorden, maar dat komt ook doordat het boek rond 1930 is geschreven, dus dat is niet zo vreemd. Het is alsnog geen hinder en het boek leest makkelijk weg.

Slotzin

Maar de Malissoren die de herberg binnentraden, verpoosden allen een ogenblik op den drempel, namen hun schedelkapje af en legden de hand plechtig op het hart, terwijl zij strak naar het verroeste stuk ijzer staarden dat voor hen nu voorgoed het teken der vrijheid geworden was.

Beoordeling

Ik vond dit boek niet enorm sterk, maar de dialoog tussen de priester en Raine maakt veel goed. Een interessante kijk op de centrale tegenstelling in het boek: wet vs gevoel, of misschien zelfs ratio tegenover hartstocht. Ik zou het aanraden omdat het toch maar een kort boek is en ik me wel vermaakt heb.

Recensies

"Het is en het blijft een mooi boek waarin innerlijke strijd en traditie prachtig zijn beschreven." https://www.hebban.nl/rec...-hoefijzer