Analfabeten som kunde räkna door Jonas Jonasson

Zeker Weten Goed
Foto van Anne
Boekcover Analfabeten som kunde räkna
Shadow
  • Boekverslag door Anne
  • Zeker Weten Goed
  • 22 januari 2014
Zeker Weten Goed

Boekcover Analfabeten som kunde räkna
Shadow
Analfabeten som kunde räkna door Jonas Jonasson
Shadow

Oefenen voor je mondelingen?

Komen je mondelingen er aan en wil je oefenen? Probeer onze Boekenquiz. We stellen je open vragen over de gelezen boeken.

ADVERTENTIE
Interesse in een creatieve of digitale opleiding, maar nog geen keuze gemaakt?

Doe nu de keuzetest en ontdek welke 2- of 4-jarige opleiding bij jou past binnen media, communicatie, design of tech. Vergelijk en maak makkelijker je keuze. Inschrijven kan tot 1 juli.

Naar de keuzetest

Feitelijke gegevens

  • 1e druk, 2013
  • 351 pagina's
  • Uitgeverij: Signatuur

Flaptekst

Atoombommen, Mossad en Zweedse politie, een drankzuchtige ingenieur, een kussenfabriek, een kist antilopenvlees, een domme, impulsieve broer: Jonas Jonasson mengt deze ingrediënten - en nog veel meer - onnavolgbaar door elkaar tot een verhaal dat vooral géén gewoon verhaal wil zijn. In hoog tempo volgen de verwikkelingen elkaar op en in voortvarendheid en slimheid doen Nombeko en Holger 2 niet onder voor de 100-jarige Alan uit De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween.

Eerste zin

Tot op zekere hoogte mochten de latrinewerkers in de grootste sloppenwijk van Zuid-Afrika niet klagen. Ze hadden tenslotte werk en een dak boven hun hoofd.

Samenvatting

DEEL 1

Nombeko woont Soweto, in een sloppenwijk in Zuid-Afrika. Ze is wees en werkzaam als latrinewerkster en heeft geen onderwijs genoten. Op een dag wordt de chef ontslagen en wordt zij, als twaalfjarige, aangesteld als chef, omdat de andere sollicitanten niet komen opdagen. Ze is erg slim en kan goed rekenen, maar neemt toch haar oud-chef aan als rechterhand. Ondertussen laat Nombeko zich onderwijzen door Thabo, een werknemer. Nombeko leert snel en na drie jaar kan ze prima lezen. Niet lang daarna wordt Thabo vermoord in zijn hut. Nombeko bezoekt zijn hut en komt erachter dat Thabo een aantal diamanten in zijn gebit en onder de grond in zijn hut bewaarde. Deze neemt ze mee vertrekt bij het latrinekantoor. Wanneer ze Johannesburg bereikt, wordt ze aangereden door ingenieur Engelbrecht van der Westhuizen.

Henrietta is getrouwd met Ingmar Qvist en ze wonen samen in Södertaälje, in Zweden. Ingmar heeft als jongetje de koning ontmoet en is ervan overtuigd de koning te moeten bedanken voor de postzegels die hij toen kreeg. De koning heeft echter geen behoefte aan een ontmoeting met Ingmar en wanneer Ingmar dit toch voor elkaar krijgt, beledigt de koning hem. Vanaf dat moment is hij republikein.  

De aanrijding van Nombeko loopt uit op een rechtszaak en zij wordt schuldig bevonden omdat ze op straat liep. Omdat ze geen geld heeft, wordt ze door de ingenieur in dienst genomen om in zeven jaar haar schuld af te betalen. Later blijkt pas dat ze bij de ingenieur achter slot en grendel komt te zitten.  De ingenieur is verantwoordelijk voor het maken van atoombommen maar drinkt tegelijkertijd liters cognac. Omdat Nombeko zo goed kan rekenen helpt ze hem – in eerste instantie ongevraagd – met verschillende ingewikkelde vraagstukken met betrekking tot de atoombommen. Haar vrije tijd bracht ze door met de overige bedienden, waaronder drie Chinese zusjes. Samen smeden ze plannen om te ontsnappen, maar omdat de Chinese zusjes een slecht inschattingsvermogen hebben, draaien deze telkens op niks uit.

Ingmar vindt dat hij en Henrietta een zoon moeten krijgen, zodat hij zijn strijd tegen de monarchie voort kan zetten. Daar maken ze werk van en een tijd later bevalt Henrietta, van een tweeling: Holger en Holger.

DEEL 2

In een anonieme brief van Nombeko aan de Amerikaanse president, die ze via de Chinese zusjes weet te versturen, laat zij hem weten dat de ingenieur een atoombom in de Kalahari-woestijn wil laten ontploffen. De president verbiedt dit en op aanraden van Nombeko stelt hij het plan op om de bom op zee te laten ontploffen en zoekt hiervoor hulp van Israël. Daarnaast voert hij gesprekken met P.W. Botha, de premier van Zuid-Afrika, en Deng Xiaoping, de leider van China over zijn atoombommen. Nombeko is hierbij aanwezig als Chinese tolk (en om de ingenieur uit de brand te helpen.)

Omdat Ingmar zijn twijfels heeft bij het onderwijs, pleit hij ervoor om de ene Holger naar school te sturen en de andere Holger thuis te onderwijzen, en dit iedere dag af te wisselen. Alleen Holger 1 wordt dus geregistreerd en Holger 2 bestaat administratief gezien niet. Ingmar leidt zijn zoons op tot republikeinen maar Holger 2 heeft hier zijn twijfels bij. Henrietta vindt uiteindelijk dat het zo niet langer kan en vertelt haar zoons de waarheid en kort daarna overlijdt ze.

Inmiddels werkt Nombeko al tien jaar voor de ingenieur, maar ze weet inmiddels te veel en ze beseft dat wanneer ze de ingenieur erop wijst dat de zeven jaar voorbij zijn, ze misschien wel naar buiten wordt gelaten, maar dat ze dan niet lang meer zal leven. Daarom besluit ze te blijven en te wachten op een kans om te ontsnappen. De ingenieur heeft de opdracht gekregen om zes atoombommen te maken,  maar door een kleine rekenfout maakt hij er per ongeluk zeven. Een van de twee Israëlische Mossad-agenten (agent A) rijdt opzettelijk de ingenieur dood en doet vervolgens zaken met Nombeko. In ruil voor de zevende bom worden zij en een kist antilopevlees naar Zweden gevlogen.

Ingmar en Holger 1 willen de strijd tegen de monarchie voortzetten. Door een ongeluk komt Ingmar onder een beeld van Lenin terecht en overlijdt. Holger 1 en 2 gaan op zoek naar werk, maar omdat Holger 1 niet al te snugger is, komt het initiatief vooral vanuit Holger 2. Ze nemen het bedrijf van een kussenhandelaar over, net als het pand waarin dit bedrijf is gevestigd. Hieronder valt ook een oude pottenbakkerij waarin een Amerikaanse ex-soldaar is gehuisvestigd. Deze man is nogal paranoïde en denkt dat hij door de CIA in de gaten wordt gehouden.  Enige tijd later ontmoet Holger 1 Celestine, een meisje dat altijd boos is, en het is liefde op het eerste gezicht bij beide partijen.

DEEL 3

Eenmaal in Zweden ontmoet Nombeko Holger 2. Holger 2 besluit Nombeko een lift te geven naar de Israëlische ambassade omdat haar kist met antilopevlees daar nog staat. Er blijkt een vergissing te zijn gemaakt: in deze kist zit de atoombom. Holger 2 en Nombeko vertellen elkaar hun levensverhalen en kiezen ervoor om het probleem samen op te lossen.

Eenmaal bij het slooppand van Holger 1 en 2 aangekomen, blijkt dat ook de Chinese zusje in de kist zitten: zij hebben ook weten te ontsnappen. Holger 2 wil de premier benaderen om de atoombom aan hem over te dragen, maar de assistente weigert hem door te verbinden.

Nombeko en Holger 2 beseffen dat de bom in geen geval in de handen van Holger 1 en de boze Celestine mag komen. Daarom verzinnen ze een plan om hen bezig te houden: Celestine gaat het transport doen van het kussenbedrijf (zonder rijbewijs, zodat ze toch nog een beetje rebels kan zijn) en Holger 1 gaat te werk als helikoptertaxi, zodat hij kan trainen om ooit de koning te kunnen kidnappen.

Holger 2 en Nombeko zien elkaar wel zitten en Holger 2 denkt over zijn toekomst met haar, maar beseft dat het problematisch is dat hij eigenlijk niet bestaat. De Chinese zusjes beginnen zich te vervelen en gaan een samenwerkingsverband met de paranoïde Amerikaan aan: het vervalsen van Han-dynastievazen. Deze verkopen ze voor veel geld op markten door het land.

De jaren verstrijken zonder bijzondere gebeurtenissen. Uiteindelijk hebben de Chinese zusjes genoeg geld verdiend en vertrekken ze naar hun oom in Zwitserland. Holger 2 gaat een toelatingsexamen doen op de universiteit en Nombeko ruilt haar diamanten in voor geld bij een juwelier.

DEEL 4

Het boze meisje Celestine krijgt er genoeg van dat ze nooit door de politie wordt aangehouden en neemt Holger 1 mee naar een protest. Holger 1 wordt hier in elkaar geslagen omdat hij met een spandoek staat met daarop de tekst ‘DE ZWEDEN-DEMOCRATEN ZIJN STOM’. Dit wordt op tv uitgezonden en Mossad-agent A herkent hem alszijnde Holger Qvist. Hij zoekt Holger 1 op maar die weet – tot op dat moment – natuurlijk niks van de atoombom. Agent A dwingt Holger 1 hem naar de bom te brengen. Samen stappen ze in een helikopter, maar Holger zet de helikopter op de automatische piloot en springt er zelf uit – toevalligerwijs precies in de opslag van het kussenbedrijf. Celestine belt verschillende kranten en de politie om wat opschudding te veroorzaken en binnen de kortste keren staan die op de stoep. De Amerikaan denkt dat de CIA hem komt halen en overlijdt aan een hartaanval.

De Amerikaan heeft gelukkig een vluchttunnel gegraven waar ze met z’n allen (+ atoombom) kunnen vluchten. Ze verliezen echter de controle over de bom en deze rijdt een berg af, door de omheining van de tuin van meneer en mevrouw Blomgren. Bij hen overnacht het gezelschap, maar ’s nachts brengt meneer Blomgren het brandhout (= de bom) naar een schroothandel om er geld op te verdienen.

Het gezelschap haast zich om de bom terug te halen bij de schroothandel. Onderweg komen ze agent B tegen, die is geïnformeerd door agent A over de locatie van de bom, maar ze weten hem af te schudden. Celestine stelt voor dat ze naar haar oma rijden, in Norrtälje. Eenmaal daar leggen ze Gertrud (zo heet Celestines oma) het hele verhaal uit onder het genot van een kipstoofschotel. Ondertussen is agent B bij meneer en mevrouw Blomgren beland maar zijn spoor loopt hier dood. Hij vertrekt weer naar Israël. 

DEEL 5

Het gezelschap blijft bij Gertrud wonen en helpt haar met de aardappelteelt. Ze komen veel omliggende grond op en bouwen het bedrijf uit. De zes daaropvolgende jaren gebeurt er weinig. Holger 2 gaat promoveren en de dag dat hij zijn proefschrift moet verdedigen breekt aan. Helaas is dat net de dag dat Holger 1 en Celestine besluiten de auto mee te nemen om pamfletten te plakken. Holger 2 komt te laat voor zijn presentatie maar toevallig is Holger 1 in het gebouw waar de presentatie moet worden gehouden om daar pamfletten te plakken. Holger 1 wordt aangezien voor Holger 2 en aangezien hij geen Engels spreekt verprutst hij het. Holger 1 wordt ontslagen en het gebouw uitgezet. Niet veel later bereikt Holger 2 het gebouw maar hij kan zo weer naar huis: ze hoeven hem niet meer te zien.

Omdat de banenkansen voor Holger 2 nu flink zijn gedaald besluiten hij en Nombeko een politiek/economisch tijdschrijft op te zetten. Het tijdschrift wordt een succes en de premier wil graag een interview geven voor in het tijdschrift – totdat Holger 1 met het tijdschrift gaat rommelen en er per ongeluk republikeinse tekst wordt gepubliceerd. De mogelijkheid om met de premier te spreken over de bom gaat hierdoor dus wederom de mist in.

De sfeer onderling is er door al deze gebeurtenissen niet echt op vooruit gegaan. De oplossing komt uit een onverwachtse hoek, namelijk: de Chinese president brengt een bezoek aan Zweden en Nombeko kent hem nog van de gesprekken die zijn gevoerd in haar tijd bij de ingenieur. Via hem weten ze in contact te komen met de Zweedse premier, die net heeft gedineerd met de Chinese president en de koning van Zweden. Ze laten de bom in de laadruimte van de vrachtwagen zien en zodra Holger 1 in de gaten heeft dat hij de koning in zijn laadruimte heeft, drukt hij het gaspedaal in.

DEEL 6

Holger 1 weet eigenlijk niet waar hij heen rijdt en rijdt daarom maar weer naar oma Gertrud. Eenmaal daar aangekomen besluiten ze eerst te eten alvorens de zaken te bespreken. De koning kan het erg goed vinden met Gertrud en de drank vloeit rijkelijk. Maar de koning gedraagt zich helemaal niet als koning (hij slacht kippen) en daardoor raken Holger 1 en Celestine aan het twijfelen over hun standpunt wat betreft de monarchie. Dan stormt er plotseling een oude man binnen – agent B.

De zaak heeft hem al die tijd bezig gehouden en zodra hij met pensioen ging, is hij direct naar de bom op zoek gegaan. Hij sluit zich aan bij het gezelschap en vraagt om uitleg: hoe ze toch iedere keer weer hebben weten te ontkomen met die bom. Ondertussen drinkt hij zo veel dat hij uiteindelijk op de bank in slaap valt. Holger 1 en Celestine komen samen tot de conclusie dat de koning toch niet hoeft af te treden.

Nombeko krijgt eindelijk de premier te spreken. Hij is het ermee eens dat de bom moet verdwijnen. Celestine krijgt de opdracht om met de bom naar een parkeerplaats te rijden en te wachten op verdere instructies terwijl Nombeko, de premier en de Chinese president in gesprek gaan over hoe nu verder, de president heeft namelijk wel interesse in de bom. Ondertussen wordt Celestine natuurlijk opgepakt door de politie en naar het bureau gebracht, omdat ze haar rijbewijs niet laat zien. Nombeko is dit alles echter al een stapje voor geweest, ze heeft de bom al naar China laten zenden. Niet veel later wordt Celestine weer vrijgelaten.

DEEL 7

Na dit alles krijgt Nombeko een verblijfsvergunning en Holger 2 legt zijn verhaal uit en laat zich registreren. De bom wordt in China ontmanteld. Holger 2 en Nombeko krijgen samen een dochter: Henrietta. Ze vertrekken naar Johannesburg en en Nombeko wordt hier werkzaam bij de Zweedse ambassade. Holger 1 en Celestine krijgen een tweeling die ze Carl en Gustaaf noemen.

Personages

De Amerikaan

De Amerikaan woont in de pottenbakkerij die Holer 1 en 2 overnemen. Hij heeft gevochten in Viëtnam en heeft hier een oorlogstrauma opgelopen. Hij is erg paranoïde en denkt dat de CIA hem in de gaten houdt. Door zijn paranoïa weet het gezelschap wel te vluchten, namelijk via de tunnel die hij heeft gegraven.

Gertrud

Gertrud is de oma van Celestine. Ze is op haar manier erg gastvrij wanneer het gezelschap bij haar aanklopt voor hulp. Ze is ervan overtuigd dat ze eigenlijk een gravin is en kan het daarom goed vinden met de Zweedse koning.

De Chinese zusjes

De Chinese zusjes werken samen met Nombeko voor de ingenieur. Ze zijn op een bepaalde manier heel handig (zo kunnen ze perfect dure vazen vervalsen) maar ze zijn ook heel verward en hebben een slecht inschattingsvermogen. Zij zijn op verschillende momenten in het boek – per ongeluk – de sturende factor in het verhaal.

Celestine

Celestine wordt ook wel ‘het boze meisje’ genoemd. Ze is eigenlijk zonder reden overal boos op en wil gewoon graag rebelleren. Wanneer zij en Holger 1 elkaar ontmoeten is het direct liefde op het eerste gezicht.

Holger Qvist 2

Holger 2 is de andere helft van de tweeling. Hij is wel erg intelligent en verzet zich al op jonge leeftijd tegen de ideeën van zijn vader. Vaak is hij toch de dupe van de situatie, omdat zijn broer overal staat ingeschreven en hij niet. Daarbij komt dat zijn broer in zijn strijd tegen de monarchie vaak dingen verpest die Holger 2 net heeft weten op te bouwen. Toch blijft hij niet bij de pakken neerzitten en gaat bijvoorbeeld wel studeren.

Holger Qvist 1

Holger 1 is de ene helft van de tweeling. Hij wordt samen met zijn broer opgevoed door zijn vader om de monarchie ten val te brengen. Holger 1 is niet al te snugger en ziet het als levensdoel in de voetsporen van zijn vader te treden. Logisch nadenken kan hij niet echt en hij geeft ook ruiterlijk toe dat hij nooit ideeën heeft.

Nombeko Mayeki

Nombeko is het hoofdpersonage, haar leven is de rode draad van het verhaal. Ze groeit op in een sloppenwijk en wordt als klein meisje wees. Zonder dat ze ooit onderwijs heeft genoten is ze erg slim en leert ze snel. Zo is ze in eerste instantie analfabeet, maar leert leert binnen enkele maanden lezen. Ook leert ze zichzelf rekenen en blijkt hier talent voor te hebben. Ze is niet voor één gat te vangen en probeert de situatie altijd naar haar hand te zetten. Dit doet ze door altijd een stapje vooruit te denken en in te spelen op kansen die zich voordoen.

Quotes

"Veel slechter dan dit kan het niet worden, zei hij.
Dat moet je niet zeggen, zei Nombeko. Kijk eens naar de pottenbakker. Ik geloof dat hij dood is." Bladzijde 207
"De ingenieur staarde zijn werkster aan. Ze was weer brutaal. Het was om stapelgek van te worden, ook omdat ze voortdurend gelijk had." Bladzijde 51

Thematiek

Queeste

Nombeko komt met een atoombom te zitten zonder dat ze daarom heeft gevraagd. Dit wordt ook Holger 2’s probleem wanneer hij en Nombeko vriendschap sluiten. Doordat de premier hen niet te woord wil staan, blijven zij ermee zitten en wordt het hun levenstaak om te zorgen dat er niks met de bom gebeurd. Het doel is om uiteindelijk toch de premier te bereiken en na jaren van mislukte pogingen lukt dit dan eindelijk en uiteindelijk wordt het probleem opgelost. Ook de andere personages hebben allemaal een rol in deze queeste, zij het dat de meesten zich niet zo druk maken om de bom. Eigenlijk is ieder personage op zijn eigen persoonlijke queeste, zo heeft Holger 1 als levensdoel om de monarchie ten val te brengen en wil Celestine protesteren (tegen wat weet ze zelf eigenlijk ook niet zo goed.)

Motieven

Vriendschap

Ondanks dat alle personages erg verschillend zijn, zoeken ze toch een weg om met elkaar samen te kunnen leven. Ze accepteren elkaars eigenaardigheden en proberen het beste van de situatie te maken. Het lijkt alsof hun wegen elkaar steeds toevallig kruisen, maar elke keren weten ze met elkaar de situatie te redden. Hierdoor ontstaan er vriendschappen tussen mensen waarvan je het niet direct zou verwachten, zo sluit Gertrud bijvoorbeeld een vriendschap met de koning van Zweden.

Identiteit

Zowel Nombeko als Holger 2 bestaan eigenlijk niet. Nombeko heeft geen verblijfsvergunning wanneer ze van Zuid-Afrika naar Zweden vlucht en Holger 2 deelt zijn identiteit met zijn tweelingbroer, maar op papier bestaat hij niet. Wanneer Holger 2 zijn verhaal aan Nombeko vertelt, reageert zij als volgt: “Dat is niets. Als je alleen maar niet bestaat omdat je geen papieren hebt, wil je niet weten voor hoeveel Zuid-Afrikanen dat geldt.” (p. 148) Dit laat de cultuurverschillen zien tussen Zuid-Afrika en Zweden wat betreft wanneer je ‘bestaat’ en wanneer niet. Uiteindelijk beperkt het ontbreken van de juiste papieren hen beide in hun leven omdat ze daardoor bijvoorbeeld moeilijk aan een baan kunnen komen.

Maatschappijkritiek

Naast de verhaallijnen van de fictieve personages heeft de auteur ook historische gebeurtenissen in het verhaal verwerkt. Nombeko wordt in 1961 geboren en het discrimineren van zwarten is dan nog iets dat men normaal vindt. Zo krijgt Nombeko geen eerlijk proces wanneer ze wordt aangereden: “Volgens de advocaat van Engelbrecht van der Westhuizen was het meisje onverwacht de straat overgestoken en had zijn cliënt geen andere keus gehad dan uit te wijken. Het ongeluk was dus de schuld van het meisje. Ingenieur Van der Westhuizen was het slachtoffer. Bovendien had het meisje op een trottoir gelopen dat voor blanken bestemd was.” (p. 40) Door bijvoorbeeld ook het leven van Mandela in het verhaal te verwerken, en de kwesties over kernwapens, worden de persoonlijke problemen naar een breder vlak getrokken. Celestine kun je zien als symbool voor de generatie van nu, die wel idealen heeft, maar eigenlijk niet goed weet waarvoor of waartegen te protesteren. Vroeger, ten tijde van de Koude Oorlog, werd er wel degelijk fel geprotesteerd tegen kernwapens.

Motto

De kans dat een analfabete, die in de jaren zeventig in Soweto opgroeit, op een dag samen met de Zweedse koning en de premier opgesloten zit in een aardappelvrachtwagen, is statistisch gezien een op vijfenveertig miljard zevenhonderdzesenzesztig miljoen tweehonderdtwaalfduizend achthonderdtien. Wat is uitgerekend door eerdergenoemde analfabete.

De analfabete die hier wordt genoemd, is Nombeko. Dit motto ondersteunt de titel, namelijk hoe onwaarschijnlijk en zonderling de avonturen van Nombeko zijn.

Trivia

Er was een wedstrijd uitgeschreven voor de beste vertaling van de van oorsprong Zweedse titel. Els de Backer heeft deze met haar ‘de zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje’ gewonnen.

Titelverklaring

De originele Zweedse titel luidt 'Analfabeten som kunde räkna', wat letterlijk 'De analfabete die kon rekenen' betekent. Dit slaat natuurlijk op Nombeko. Zij kan niet lezen maar spreekt wel de universele taal van getallen.

Voor de Nederlandse vertaling is er echter gekozen voor een andere titel, die middels een wedstrijd tot stand is gekomen. Ook hier verwijst de titel naar Nombeko en haar avonturen die de rode draad van het verhaal vormen. Omdat Nombeko al vroeg in het verhaal leert lezen en haar analfabetisme in de rest van het verhaal dus eigenlijk geen grote rol meer speelt, valt er wel wat te zeggen voor de Nederlandse titel.

Structuur & perspectief

Het boek is opgedeeld in 7 delen, die onderling weer zijn opgedeeld in genummerde hoofdstukken. In totaal bestaat het boek uit 24 hoofdstukken en een epiloog. Ieder hoofdstuk heeft daarnaast een onderschrift dat vertelt waar het hoofdstuk over gaat, zoals ‘over een meisje in een krot en de man die er na zijn dood voor zorgde dat ze daar wegkwam’ bij hoofdstuk 1 bijvoorbeeld.

In deel 1 en 2 wisselen de verhaallijnen van Nombeko en Ingmar (vader van de Holgers) elkaar af, maar in deel 3 komen deze verhaallijnen samen wanneer Nombeko en Holger 2 elkaar ontmoeten. Het verhaal wordt verteld vanuit een alwetende verteller, dit wordt heel duidelijk wanneer de verteller dingen weet die de personages niet weten: “De eigenaar kende hem natuurlijk niet, maar hij kende wel iemand die misschien iemand kende die misschien iemand kende die een broer had die misschien een huurder met die naam had. De meisjes vonden hun oom in een buitenwijk van Basel. Het weerzien was hartelijk. Maar dat kwam Nombeko dus nooit te weten.” (p. 181) De verteller wisselt vaak van verhaallijn om de verschillende personages te kunnen belichten. Hierdoor wordt de chronologie dus ook meerdere malen doorbroken, omdat verschillende gebeurtenissen tegelijkertijd plaatsvinden. Ook is er sprake van flashbacks, bijvoorbeeld wanneer Gertrud over haar leven vertelt. Opvallend is dat sommige korte momenten heel uitgebreid worden beschreven maar dat er soms ook periodes van enkele jaren in een paar zinnen wordt beschreven.

Decor

Het verhaal begint in Zuid-Afrika, waar Nombeko opgroeit, maar het grootste deel van het verhaal speelt zich in Zweden af. Hier vlucht Nombeko naartoe zodra ze de kans krijgt. Ze kiest niet bewust voor Zweden, maar komt tot dit besluit samen met de Mossad-agenten wanneer ze een deal met hen sluit. De tegenstelling tussen Zuid-Afrika en Zweden is erg groot: in Zuid-Afrika woont ze in een sloppenwijk en heeft ze eigenlijk helemaal niet, in Zweden zit ze in eerste instantie wel opgesloten bij de ingenieur, maar zijn de omstandigheden toch beter.

Het verhaal is voorzien van duidelijke tijdsaanduidingen. Nombeko is geboren in 1961 en het verhaal begint op het moment dat ze vijf jaar is. Ook tussendoor worden er veel tijdsaanduidingen gegeven, dat geeft de lezer houvast aangezien er veel verhaallijnen door elkaar lopen. Het verhaal eindigt in 2008. Aan deze tijdsaanduidingen hangt de auteur ook gebeurtenissen op die voor het verhaal niet per se van belang zijn, maar wel laten zien wat er speelt in de wereld. Zo wordt bijvoorbeeld in het verhaal verwerkt wanneer Mandela wordt opgepakt en jaren later weer wordt vrijgelaten en vervolgens tot president wordt gekozen.

Stijl

Jonasson weet met veel snelheid een verhaal te vertellen dat uit allerlei toevalligheden en mislukte plannen lijkt te bestaan. Beschrijving en dialoog wisselen elkaar af waardoor het verhaal in beweging blijft. Maar het meest kenmerkende is waarschijnlijk de opmerkelijke, droge humor waarmee Jonasson de gebeurtenissen beschrijft:

“Celestine stortte zich in de armen van haar held, omhelsde en kuste hem en zei dat ze niet langer kon wachten.

‘Vertel wat er in de kist zit. Vertel, vertel, vertel!’

‘Een atoombom,’ zei Holger 1.

Celestine liet haar redder en geliefde los en dacht even na voordat ze de situatie samenvatte: ‘Oei.’” (p. 206)

Slotzin

Wat zegt u? Of ik zit? Hoezo?

Beoordeling

‘De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje’ is een vermakelijk boek om te lezen. Er gebeurt enorm veel, zoveel dat je soms even kwijt welk personage waar is en waarom ook alweer, maar hiertegenover staat dat het verhaal op geen moment saai wordt. Daarnaast is het verhaal met veel humor geschreven. De personages klagen zelden en ondergaan hun lot, maar proberen tevens hun levenskwaliteit te verhogen, al is het maar een klein beetje. Ze hebben allemaal hun eigenaardigheden en dit maakt het fijne personages om over te lezen. Al met al een hele plezierige leeservaring.

Recensies

"Naarmate het boek vordert, gaat Jonasson nog regelmatig in de overdrive. Sommige bio’s van personages hadden achterwege kunnen blijven, maar De zonderlinge avonturen van het geniale bommenmeisje is een stuk coherenter dan de voorganger." http://www.literatuurplei...nsieId=461
"Wat opvalt in deze roman van Jonasson is dat zijn personages blijk geven van een enorme veerkracht. Zonder geklaag pakken zij de draad weer op na elke (forse) tegenslag. Dat geeft het verhaal een vitale uitstraling." http://www.8weekly.nl/art...s-bij.html
"Voor diepgang hoef je bij Jonasson niet aan te komen, wel voor humor, een laagdrempelig lesje internationale betrekkingen en bizarre lotgevallen." http://mustreads.nl/recen...-jonasson/
Je hebt nog Zeker weten goed verslagen over.

Wil je onbeperkt toegang tot alle Zeker Weten Goed verslagen? Meld je dan aan bij Scholieren.com.

22.457 scholieren gingen je al voor!

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Ook geschreven door Anne