Roken

VAN TABAK NAAR SIGARET

Tabak van tabak

De Indianen waren de eersten die tabak rookten. Dat deden ze als ze een bijzonder feestje hadden. Heel lang geleden ging de ontdekkingsreiziger Columbus naar Amerika. Daar zag hij dat de Indianen rookten. Dat vond Columbus er wel bijzonder uitzien. Hij wilde dat zijn vrienden in Europa wel laten zien. Daarom nam hij wat tabak mee naar huis.

Van tabak naar sigaret

Een sigaret pluk je niet zomaar van een boom. Een sigaret maak je van tabak. En voordat tabak in een sigaret zit, moet er heel wat mee gebeuren. De mensen die sigaretten maken, plukken de grote, groene bladeren van de tabaksplant. Die moeten ze dan eerst drogen. Dat doen ze door ze bijvoorbeeld in de zon te leggen, in een oven te stoppen of over een waslijn te hangen.

Papiertje erom

In een fabriek snijden machines de gedroogde bladeren fijn. Bovendien worden allerlei, ongezonde stoffen aan de stukjes bladeren toegevoegd. In tabak zitten drie gevaarlijke stoffen: teer, nicotine en koolmonoxide. Deze ongezonde stoffen zitten dus ook in de sigaret.

Nicotine

Nicotine zorgt ervoor dat rokers verslaafd* raken aan sigaretten. Als iemand rookt, komt de nicotine razendsnel bij de hersenen. De hersenen raken aan nicotine gewend en kunnen al snel niet meer zonder. Hoe langer het duurt voordat de roker een nieuwe sigaret opsteekt, hoe rotter hij zich voelt. Het fijne gevoel komt pas terug als hij weer gaat roken. Dat komt omdat er dan weer nicotine naar zijn hersenen gaat. Dan voel je je zonder sigaret niet eens meer lekker. Terwijl nicotine ook nog eens heel giftig is.
Teer
Teer is een mengsel van wel 400 stoffen! Als je rookt, krijg je ook teer binnen. Teer kan mensen heel ziek maken. De longen van rokers werken door de teer steeds minder goed. Dat is de reden waarom sommige rokers vaak hoesten en het benauwd krijgen.

Koolmonoxide

Koolmonoxide heeft geen kleur en ruikt ook niet. Als je rookt, adem je elke keer een beetje koolmonoxide in. Het is gevaarlijk spul. Als je er heel veel tegelijk van inademt, kun je stikken. Rokers kunnen door de koolmonoxide last krijgen van hun hart en van hun bloedvaten. Sommige rokers krijgen daardoor een hartinfarct* of een beroerte*. Hun conditie gaat er ook door achteruit. Ga maar eens een stukje hardlopen met een roker. Wedden dat jij het veel langer volhoudt?

Heb er tabak van

Ken je de uitdrukking 'ergens tabak van hebben'? Dat betekent dat je ergens helemaal genoeg van hebt. Eigenlijk zegt die uitdrukking dus al genoeg. Hopelijk heb jij tabak van tabak en sigaret!

Uche, uche uche

"Uche uche uche, lekker lopen kuche. Tjonge, jonge jonge, lekker voor je longen." Zo begint een liedje van kinderen voor kinderen. Maar dat 'lekker voor je longen' bedoelen de zingende kids niet echt. Want goed voor je longen is roken zeker niet. Sterker nog: als je longen ergens een hekel aan hebben is het wel rook inademen. Het is niet voor niets dat je moet hoesten van rook.

Stank en vieze kleren

Als mensen roken kun je dat al snel aan ze merken. Ze kunnen bijvoorbeeld naar rook stinken en nicotinevlekken op hun vingers hebben. Ook krijgt men gele tanden van het roken. Dat komt door de teer. Die teer zorgt er ook voor dat je adem en je kleren stinken. Het is je vast wel eens opgevallen dat de meeste rokers een grauwe huidskleur hebben. Rokers gaan er trouwens ook sneller oud uitzien, dan niet-rokers. Dat komt omdat je door roken sneller rimpels krijgt. Rokers zijn dus vaak bleke, stinkende mensen, die er meestal ouder uitzien dan ze eigenlijk zijn. Zonde hè?
Snot en slijm
Maar wat maakt roken nu zo ongezond? Allereerst zitten er in tabak een heleboel gevaarlijke stoffen. Door te roken ademen mensen die stoffen hun longen in. In de longen en luchtpijp zitten trilhaartjes. Die vangen de stof op en verzamelen ze in slijm dat ze naar boven transporteren. Vandaar dat 'uche, uche'. Je hoest het slijm met al die viezigheid weer op, zodat de troep in de longen komt of blijft. Tenminste zolang de trilhaartjes hun werk doen.
Jammer is dat sigarettenrook de trilhaartjes verlamt. De teer zorgt dat de trilharen nauwelijks nog wat kunnen. De haartjes liggen er dan versuft bij en werken nog slecht. Zo kunnen ze nog nauwelijks de troep uit de longen verwijderen.
Alle rotzooi en de teer komen in de longen. Hiervan worden de rokers ziek. En na een tijd kunnen ze zelfs kanker krijgen.

Giftig

Maar er gebeurt nog meer. De verbranding van tabak zorgt voor heel veel stoffen die giftig zijn. Die krijgt de roker in het bloed. En bovendien zorgt nicotine dat mensen verslaafd raken.
En zo zitten er nog veel meer giftige stoffen in een sigaret die allemaal op hun eigen manier slecht zijn voor ons lichaam. Wat dacht je bijvoorbeeld van de hart en vaatziekten die koolmonoxide veroorzaakt.
O ja, hoe het liedje eindigt? "Gette gette get, weg met die smerige, misselijk makende, giftige stinksigaret."

VERSLAVING

Niet zonder kunnen

Verslaafd zijn is volgens het woordenboek: 'lichamelijk of geestelijk afhankelijk zijn van iets door gewenning'. Dat betekent dat je niet zonder dat 'iets' kunt. Of het nu gaat om alcohol, drugs, gokken of roken.
Verslaving betekent dat je per se iets moet doen. Dat kan dus bijvoorbeeld roken zijn. Als men dan niet rookt, gaat men zich heel onprettig voelen. Men krijgt last van ontwenningsverschijnselen*.

Ontwenning

Het woord ontwenningsverschijnselen zegt het eigenlijk al. Men is aan het ontwennen. Je lichaam is dus heel snel aan de stof gewend geraakt en denkt dat het niet zonder kan. Bij roken kun je na de eerste sigaret al de ontwenning voelen. Helaas is ontwennen niet fijn, het is een naar gevoel. Vandaar dat men het ontwenningsgevoel wil voorkomen.
Hoe dat gebeurt? Nou, juist door weer een sigaret op te steken, of een euro in de gleuf van de gokautomaat te gooien. Ach, als je gewoon nooit verslaafd raakt, heb je ook nooit last van ontwenningsverschijnselen.
Minder rokers, meer sigaretten
Grote kans dat je opa's ooit hebben gerookt. Want vijftig jaar geleden rookten bijna alle mannen. Roken hoorde er vroeger voor mannen dus gewoon bij. Alleen wist men destijds niet wat de gevolgen waren van roken. Logisch, want daar kom je niet meteen achter.
Nadat men ontdekte hoe ongezond roken is, stopten steeds meer mensen. En er begonnen ook steeds minder mensen te roken.

Meerderheid rookt niet

In 2001 woonden er in Nederland meer dan 10 miljoen niet-rokers. De grote meerderheid dus. Van elke drie mensen, roken er twee niet. De gemiddelde roker, rookt zo´n pakje per dag. Ook sommige jongeren roken, maar ook daar geldt dat de meesten gelukkig niet roken. Van elke honderd jongeren van 13 en 14 jaar roken er zo'n 80 niet. Van de 100 kinderen van 10 tot 12 roken zo'n 97 kinderen niet.
Tegenwoordig begint dus bijna niemand van de kinderen en jongeren met roken. Verstandig want het is ongezond en duur. Een pakje sigaretten kost al snel € 3,50. Moet je nagaan wat je daarvan in een maand tijd kunt kopen!*