Joden

Beoordeling 5.9
Foto van een scholier
  • Werkstuk door een scholier
  • 3e klas vwo | 2041 woorden
  • 2 juni 2001
  • 150 keer beoordeeld
  • Cijfer 5.9
  • 150 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
DE SJABBAT

De joodse sjabbat is een bijzondere dag voor de joden die eens per week plaatsvindt. De sjabbat is een rustdag voor de joden. De sjabbat wordt ook wel ‘de dag van de werkonthouding’ genoemd, omdat het tijdens sjabbat verboden is om te werken. De sjabbat is voor de joden een dag waar de gehele week naartoe geleefd wordt en hij vindt plaats op de zevende dag van de week (de zaterdag), maar sjabbatavond is niet op zaterdag, die begint op vrijdag bij zonsondergang.

Volgens het joodse geloof` verwijst de sjabbat naar de schepping van de aarde.

In Genesis staat dat God de aarde in zes dagen schiep en de zevende dag rustte Hij. Zo moeten ook de joden na zes dagen werken de zevende dag rusten en genieten van het resultaat van hun werk.

Omdat er op de sjabbat niet gewerkt mag worden, betekent dat dat alle voorbereidingen van tevoren getroffen moeten worden. Bijna de gehele vrijdag staat in het teken van de komende sjabbat omdat er van alles gedaan moet worden zoals: het huis schoonmaken, boodschappen doen, eten koken en ook de sjabbattafel moet helemaal klaar staan bij zonsondergang.

Orthodoxe joden houden zich strenger aan de sjabbatrust dan de progressieve joden. Bij de Orthodoxe begint de sjabbat op vrijdagavond even voor de zon onder gaat en duurt minstens 24 uur. Omdat het in de winter vroeg donker wordt begint de sjabbat dan vaak al om 3 uur ‘s middags. In de zomer begint de sjabbat vaak pas rond 8 uur ‘s avonds en duurt dan wel 27 uur. Omdat de sjabbat dus erg seizoensgebonden is vinden de Progressieve joden dat zeer ongemakkelijk en zij laten de sjabbat op vaste tijden beginnen en eindigen.

Bij aanvang van de sjabbat steekt de vrouw twee kaarsen aan en daarna gaat het hele gezin naar de synagoge (In Orthodoxe gezinnen gaat alleen de man naar de synagoge.) Als het gezin van de synagoge thuiskomt dan begint de sjabbat maaltijd.
Op de met een wit kleed bedekte tafel staan wijn, de kaarsen en twee gevlochten broden (challot). Eerst zegent het hoofd van het gezin de wijn door het uitspreken van een zegenspreuk (kiddoesj). Daarna worden ook de sjabbatbroden gezegend en gebroken en begint de maaltijd. De maaltijd bestaat vaak uit brood, soep, vis, kip en aardappelen en tijdens de maaltijd worden speciale Sabbat-hymnen gezongen. De maaltijd wordt afgesloten met een dankgebed.

Op de morgen van sjabbat (zaterdagmorgen) is er een dienst voor het hele gezin in de synagoge. Dit is een vrij lange dienst waarin de afdeling van de week uit de Thora wordt voorgelezen.

De zaterdagmiddag wordt gebruikt om te studeren, (dat kan in de synagoge of thuis) wandelingen te maken of bij vrienden op bezoek gaan, er wordt in ieder geval lekker uitgerust. In de late namiddag wordt nog eens gegeten en het ritueel van vrijdagavond wordt nog eens kort herhaald.
‘s Avonds wordt de sjabbat plechtig afgesloten door een ceremonieel dat ‘havdala’ wordt genoemd. Havdala betekent de scheiding tussen het heilige van sjabbat en het gewone van de werkdag. Men steekt dan gevlochten kaarsen aan die erg veel pitten hebben, er wordt ook een reukdoos met zoet geurende kruiden doorgegeven. Ten slotte dooft men de kaars met een beetje wijn en wenst iedereen elkaar een goede nieuwe week toe.


NIEUWJAAR

Het joodse nieuwjaar heet Rosj hasjana en het valt in september of oktober, (bij ons). Bij de joden valt het altijd op 1 en 2 Tisjrie.

Rosj hasjana wordt niet zoals in Nederland gevierd met veel vuurwerk en oliebollen maar het zij ernstige dagen waarin de mensen god om vergiffenis vragen voor hun slechte daden van het afgelopen jaar.

De joden geloven dat God op deze dagen zijn ‘boek van het leven’ opent. In dat boek staan alle namen van de joden met hun daden erbij. 10 dagen lang gaat God dan na of de slechte daden van de joden met de dood bestraft moeten worden. Alle joden zijn hier natuurlijk bang voor en daarom gaan ze zich in deze dagen proberen te herinneren wat ze het afgelopen jaar fout hebben gedaan. Ze tonen dan 10 dagen berouw en bidden veel in de synagoge met de hoop dat God ze vergeeft.
Ook gaan sommige Joden naar een rivier om al hun zonden in het water te werpen met de bedoeling dat ze afgevoerd worden naar de diepte van de zee.

Op de dag van het joodse nieuwjaar worden -nadat de gehele voorafgaande maand op iedere werkdag al enkele tonen geblazen zijn- honderd tonen op de sjofar geblazen. Er worden verschillende tonen geblazen: stotend, trillend of langgerekt, maar wel in een vaste volgorde.
De sjofar is een blaasinstrument dat gemaakt is van de hoorn van een rein dier.

Op de eerste avond van het nieuwe jaar eet men stukjes appel die in honing gedoopt zijn.
Dat doen ze om iedereen een aangenaam en zoet jaar toe te wensen.


GROTE VERZOENDAG

Vaak wordt de grote verzoendag Jom Kippoer genoemd.
De Grote Verzoendag is de heiligste dag van de joodse kalender.
Jom Kippoer begint op de tiende dag van het nieuwe jaar, het is dus de afsluiting van de tijd van berouw aan het begin van het nieuwe jaar. Op deze dag beslist God over het lot van de mensen in het komende jaar. (Door hun zonden van het afgelopen jaar) Op deze dag willen de mensen tegenover elkaar graag met een schone lei beginnen.

Vroeger toen de tempel er nog was, trad de hogepriester (op de Grote Verzoendag) het Heilige der Heiligen binnen en kwam zo als het ware dichter bij God. Heel Israël vaste dan om de zending van de Hogepriester te ondersteunen.
Maar ook nu nog moet er op Grote Verzoendag heel streng gevast worden.

Ruim een etmaal onthouden de joden zich van al het eten en drinken, zelfs de kleinste druppel water is niet toegestaan.
Ruim een etmaal niet eten is nou niet echt feestelijk maar toch is Grote Verzoendag bij de joden een grote feestdag.

Ook brengen de Joden op Grote Verzoendag bijna de gehele dag in de Synagoge door, waar ze bidden om vergeving. Op die manier hopen ze dat er verzoening komt tussen God en de mens.
Als de mensen in de synagoge komen praten ze gedempt en iedereen leeft toe naar het moment waarop de dienst zal beginnen.
Niemand heeft leren schoeisel aan en sommigen zijn geheel in het wit gekleed; in ieder geval diegene die voor zullen gaan in de dienst.

Als de mannen hun talliet (gebedskleed) om doen, dan begint de chazan zacht het Kol Nidrei-formulier voor te dragen.

Later begint het echte avondgebed.
In het avondgebed is opgenomen: de widdoej, de zondenbelijdenis en het gedeeltelijk gezongen awinoe-malkeinoe-gebed. Daarin wordt om vergiffenis gesmeekt.
Na de avonddienst, die ongeveer 2,5 uur duurt, keert men terug naar huis om daar vervolgens weer verder te bidden of naar de chazan te luisteren.

Na deze lange dag zijn de mensen lichamelijk vermoeid maar geestelijk gesterkt; ze voelen zich geestelijk herboren.
Zo gaat men vol vertrouwen het nieuwe jaar tegemoet.


LOOFHUTTENFEEST

Het loofhuttenfeest wordt ook wel Soekkot genoemd
Het loofhuttenfeest begint vijf dagen na het begin van de Grote Verzoendag en het duurt een week.
Soekkot is één van de drie oogstfeesten.

Het loofhuttenfeest is een herinnering aan de veertigjarige tocht door de Sinaïwoestijn, op weg naar het beloofde land. Men bedankt God voor de trouw en de bescherming die hij destijds aan het volk gaf.

Tijdens het loofhuttenfeest maken de meeste gezinnen een hut van takken, stro en riet in hun tuin. Er mag alleen materiaal van planten gebruikt worden, vandaar de naam ‘loof’-hut.
De hut wordt versierd met bladeren en fruit.
De meeste gezinnen eten een week in deze hut en als het goed weer is dan slapen ze er ook in. Bezoek wordt ook in de hutten ontvangen.

Bij of in de synagoge wordt vaak ook nog een soeka gemaakt, dat is een tent die versierd is met slingers, tekeningen en fruit.

Tijdens het loofhuttenfeest is er ook een dienst in de synagoge.
Daarbij hebben grote mensen palmtakken en citroenen in hun handen en de kinderen zwaaien met mirtentakken en wilgentakken

De laatste dag van het loofhuttenfeest is een heilige dag.
Deze dag heet Simchat Thora (de vreugde om de Thora).

Het lezen van de Thora duurt precies een heel jaar en op deze dag wordt het laatste gedeelte van de Thora gelezen maar ook het eerste gedeelte om aan te geven dat Gods woord altijd tot de mensen blijft spreken.

Alle Thorarollen worden uit de ark gehaald en in een vrolijke optocht rond de synagoge gedragen. De mensen dansen en zwaaien met vlaggetjes, kortom: een groot feest!


CHANOEKKA

Als bij ons het kerstfeest wordt gevierd dan vieren de joden Chanoekka: het feest van het licht.
Chanoekka duurt acht dagen.
Bij Chanoekka herdenkt men dat meer dan 2000 jaar geleden de joden de tempel weer in gebruik konden nemen, nadat hij vele jaren in de handen van de Syriërs was geweest.

Heel belangrijk bij Chanoekka is de menora (acht).
De menora is een kaarsenstandaard waar plaats is voor acht kaarsen, vaak kan er ook nog en negende bij om de anderen mee aan te steken.

Tijdens het Chanoekka feest wordt iedere dag een kaars meer aangestoken zodat aan het einde van het feest alle kaarsen branden.

Chanoekka is een huiselijk feest waarbij vele spelletjes worden gedaan.


HET HUWELIJK

Trouwen is bij de joden erg belangrijk.
Meestal wordt er in de synagoge getrouwd.
Tijdens de bruiloft staan de bruidegom (chatan) en de bruid (kallah) onder een soort afdak dat de hoeppa wordt genoemd. Deze hoeppa symboliseert het huis waar het echtpaar zal gaan wonen. De hoeppa is meestal met bloemen versierd

Het echtpaar drinkt wijn en ze beloven de joodse godsdienst trouw te blijven. Ook geeft de bruidegom iets van goud ( meestal de trouwring) aan de bruid en spreekt een speciale belofte in het Hebreeuws uit, als teken de bruid te kunnen onderhouden.
Daarna wordt de huwelijksakte voorgelezen en ondertekend door de bruid en bruidegom.

Ten slotte moet de bruidegom met zijn voet een glas kapot maken. De echte betekenis daarvan is niet bekend. De één zegt dat het als teken van rouw is om de verloren tempel en de ander zegt dat het betekent dat er zowel geluk en ongeluk in het huwelijk zal zijn. Als het glas gebroken wordt moeten bruid en bruidegom naast elkaar staan, want later moeten ze ook in voor- en tegenspoed naast elkaar blijven staan.

Joden trouwen het liefst met iemand uit de eigen gemeenschap.

De joden hopen dat er kinderen in het gezin worden geboren, want dan komt er een betere band in het gezin en dan kan het geloof aan de jongeren worden doorgegeven


BESNIJDENIS

Acht dagen na de geboorte wordt een joodse jongen besneden (ook als het sjabbat is). Besnijdenis is een heel oud en belangrijk gebruik. Tegelijk met de besnijdenis krijgt de jongen zijn naam.
Bij en besnijdenis wordt de voorhuid van de penis verwijderd.

De besnijdenis wordt verricht door de mohel, dit hoeft niet altijd een dokter of een rabbijn te zijn. Het is zeker we3l een gelovige jood die geleerd heeft hoe hij een besnijdenis moet uitvoeren.


BAR MITSWA

Al vanaf dat joodse kinderen nog erg jong zijn wordt ze veel van het joodse geloof bijgebracht. Ze worden vertrouwd gemaakt met de gebruiken en voorschriften van het jodendom.

Als een joodse jongen dan dertien jaar is, kan hij bar mitswa worden. Hij moet dan goed hebreeuws kunnen spreken, want op de bar mitswa moet hij een stuk uit de thora voorlezen en een gemeentelijke gebedsdienst kunnen leiden. Na de bar mitswa telt de jongen als volwassen mee, en moet hij alle joodse wetten naleven.

Meisjes horen bij de volwassenen als ze twaalf zijn.
Sommige synagogen vieren voor de meisjes hetzelfde feest als voor de jongens alleen heet het dan bat mitswa.
In orthodoxe synagogen wordt de bar mitswa op sjabbat (zaterdag) gevierd en de bat mitswa op zondag.

Het grote verschil tussen de jongens en de meisjes is dat de meisjes niet uit de thorarollen mogen voorlezen en de jongens wel.

Na dit feest houd het bestuderen van de thora nog lang niet op. En in moderne synagoge wordt er zelfs op zestienjarige leeftijd nog zo’n plechtigheid gehouden.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

S.

S.

Heyyyy Marleen

Goed werkstuk yo,heb er veel info uit kunnen halen,thnx!
Groetjes

A boy named spark uit 5V

19 jaar geleden

K.

K.

we moeste voor levensbeschouwing wat over jode doen. dankzij jou werkstuk heb ik heel veel info en zal ik c-ker wete een voldoende hale. hartstikke thnx. groetjes kimmy en kimmy

19 jaar geleden

R.

R.


Hey Marleen,

Ik heb net jou werkstuk over joden gebruikt via scholieren.com. Hartstikke bedankt, het heeft mij veel werk gescheeld!

kusjes rianne

19 jaar geleden

M.

M.

Goed werkstuk

Hoe oud ben je?

19 jaar geleden