Les 2 : terugblik
1.Referentiekader bestaat uit tijden, ruimten en domeinen
Prehistorie, Stroomculturen, Klassieke Oudheid, Middeleeuwen, Nieuwe Tijd, Nieuwste Tijd, Eigen Tijd
Het menselijke handelen deelt men in 3 hoofddomeinen en 8 deeldomeinen
Politiek: bestuurlijk
territoriaal
Socio – economisch: sociaal
economie
Cultuur: godsdienst
kunst
wetenschap en techniek
leefgewoonten
2.Het Ancien Régime in West – Europa.
- 500 tot 1800
- 3 delen : - opbouw (ca 500- ca 900)
- bloei (ca 900- ca 1700)
- verval (ca 1700- ca 1800)
- Middeleeuwen, Nieuwe tijd en een stukje van de Nieuwste tijd

Les 3 : handelssteden en handelstechnieken
Probleemstelling :
1) Hoe evolueert de handel?
2) Wie speelt daar een belangrijke rol?
1.Jaarmarkten en steden stimuleren de handel
Middeleeuwen (vanaf 100) handel tussen verschillende (steden) regio’s: Italië, Nederlanden, Vlaanderen (à Vlaamse laken = wollen geweven stof)

Ontmoeten elkaar in champagne
Jaarmarkten: centra van internationale handel
1206 : betere ontwikkeling van schepen

- jaarmarkten

- havensteden (Brugge)

- ontstaan firma: koopluifamilies op verschillende plaatsen actief
- probleem : betalingen à wisselbrief
krediet lening (geld lenen)
betalingen op afstand zonder contant geld
2.De ontdekkingen veranderen het handelssysteem
15de – 16de eeuw: overheersen handel = duur
ontstaan compagnieën
kapitaal bijeen gebracht door partners, die delen in de winst
groeit uit tot NV (1602 VOC)
= Verenigde Oost - Indische Compagnie
naamloze vennootschap
o groot aantal partners
o winst is verdeeld
o aandelen worden verhandeld

Les 4 : Slaven, een belangrijk economisch product in de Atlantische handelseconomie
-slavernij is van alle tijden à geen uitvinding uit de nieuwe tijd
*Oudheid : Romeinen / Grieken
*Middeleeuwen : Arabische slavenhandel
1.De Amerikaanse kolonies hebben goedkope werkkrachten nodig
14de – 16de eeuw
ontdekking – kolonistatie – ontginning natuurlijken rijkdommen
Spanje Portugal

- plantage –economie vraag goedkope arbeid àde inlandse Amerikaanse bevolking
- mijnbouw (goud) uitgeput en ziek

Afrika : Portugese kolonies aan de kust :
goedkope arbeid: krijgsgevangen
veroordeelden
persoonlijke afrekingen
==>ontstaan driehoekshandel
2.Slaven als onderdeel van de driehoekshandel
16de – 17de eeuw
Europa : Vraag naar koloniale producten
Amerika:Vraag naar slaven
Aanbod van koloniale producten
Afrika: Aanbod slaven
Vraag westerse producten (snuisterijen)
Driehoekshandel : enorm winstgevend voor de 3 partijen
MAAR : grote risico’s
Slavenhandel : oorspronkelijk Portugezen
*Frankrijk
*Nederland – België
*Grot –Brittanië
Eind 18de –begin 19de eeuw: groei morele verontwaardiging meer landen verbieden slavenhandel
Moreel er tegen
niet rendabel genoeg
illegale handel neemt toe
Eind 19de eeuw : afschaffing slavernij in VS (1865)
Slavenhandel dooft uit ==> bevolkingstoenam

Les 6 : De kerk en de godsdienst in het Ancien Régime.
De paus leider van de christenen?
Probleemstelling :
1) Op welke wijze heeft de paus zijn macht verovert?
2) Hoe groot is zijn gezag in het Ancien Régime?
1.Paus en Patriarch staan tegenover elkaar.
- jodendom : 1200 vC
- christendom : - 27 vC – 14: ° Jezus onder keizer Augustus
- 14 – 37 : + Jezus onder keizer Tiberius
==> vervolging christenen
- 313 : godsdienstvrijheid onder keizer Constantijn
- 395 : christendom staatsgodsdienst onder keizer Theodosius
- scheiding tussen West - Romeinse Rijk (WRR) en Oost – Romeinse Rijk (ORR)
- 476 : val WRR door invallen Germanen
---> natuurgodsdienst
1) WRR : laatste keizer afgezet : franken aan de leiding
- Chlodovech : christendom over heel Frankisch Rijk
- Karel de Grote : sterke banden met de kerk
==> paus blijft belangrijkste geestelijke leider WRR
bisschop van Rome
2) ORR : (Byzantium of huidige Istanbul) Byzantijnse Rijk met hoofdstad Constantinopel
==> Patriarch betwist leiderschap en gezag van de paus
bisschop van Constantinopel, aartsvader van oostelijke kerk.
- 1054 : Oosters schisma
- breuk tussen Oosterse en Westerse kerk
- breuk tussen Rome en Constantinopel
katholicisme orthodoxie

verschillen :
- andere taal : Latijns vs Grieks
- andere menig over celibaat
of een priester wel of niet mag trouwen

2.Wie leidt de Kerk: de paus of de keizer?
800 : Karel de Grote krijgt Keizerstitel door paus Leo III
-WRR heeft terug een keizer (tot ergernis van het ORR)
-Wie heeft de macht : de paus of de keizer?
De paus kerkelijke macht : geestelijke leiding
De keizer wereldlijke macht: o.a. bescherming christenen
MAAR : onduidelijkheid, samenwerking vlot niet
Paus Keizer
Kroont keizer benoemt bisschoppen en paus :
geestelijke investituur
Visie paus :
- God heeft kerkelijke en wereldlijke macht aan de paus
- Paus geeft wereldlijke macht door
Visie keizer :
- God geeft kerkelijke en wereldlijke macht aan de keizer zonder tussenkomst van de paus.
- investituurstrijd : wie krijgt welke macht, strijd tussen kerk en staat.
* Paus : excommuniceert de keizer
Kerkban, wanneer men uit de kerkelijke gemeenschap gestoten wordt.
* Keizer : benoemt andere paus
Concordaat van worms (ligt in West –Duistland)
23 september 1122
(een concordaat is een overeenkomst tussen kerk en staat.)
= keizer mag geen bisschoppen meer benoemen, dus geen kerkelijke inspraak meer.

* Nadeel (voor de keizer)
Paus krijgt geestelijke macht
+ politieke leider van alle christelijke Europese landen
3. De paus boet aan macht in.
Filips de Schone
Koning van Frankrijk
Pausen : heft belastingen op de Franse geestelijkheid
Filips de Schone: Paus gevangen
Nieuwe Franse paus
Van Rome naar Avignon
Strijd tussen Avignon en Rom
Stelt eigen paus aan : Urbanus VI
==> 2 pausen
* Westers schisma
==> 1 paus in Rome en 1 in Avignon
* Samenkomst in Concilie van Konstanz :
Kardinalen beslissen beide weg
==> 1 paus
MAAR: pausen weigeren
==> 3 pausen
* 1417: oplossing 1 paus
* macht van de paus daalt enorm

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.