Door: Lieke den Toom

Literatuurlijst 3

 

 

  1. Titelbeschrijving:

Robert Vuijsje, alleen maar nette mensen. Uitgegeven in 2008. Uitgeverij Nijgh & Van Ditmar, Amsterdam. Het boek telt 227 bladzijdes, verdeeld over drie grote delen Februari, Maart en April. Deze delen worden onderverdeeld in veel kleine in hoog tempo vertelde hoofdstukken van ongeveer 3 à 4 bladzijden. Deze hoofdstukken hebben alle een titel, die vaak in de tekst van het hoofdstuk terugkeert. ‘Alleen maar nette mensen’ is een psychologische roman.

 

  1. Samenvatting:

Proloog
In de proloog wordt een dialoog gegeven van een ontmoeting tussen David en Rowanda. Haar naam staat afgebeeld op haar gouden tanden in haar gebit en het is een flitsende kennismaking. David valt voor negerinnen met grote borsten en dikke billen. Het volgende hoofdstukje is een bladzijde uit het dagboek van David waarin hij zijn opvatting geeft over de multiculturele samenvatting. Daarin wordt beweerd dat de ene bevolkingsgroep zich steeds afzet tegen de andere bevolkingsgroep en dat de eigenaardigheden van die bevolkingsgroepen afhankelijk zijn van wie er naar hen kijkt.

David Samuels is een 21-jarige joodse jongen uit Oud-Zuid. Hij wordt vaak als Marokkaan aangezien door zijn zwarte haar. David, zijn vriendin Naomi en zijn beste vrienden Bas en Daan hebben een paar jaar geleden hun gymnasiumdiploma gehaald. Iedereen is netjes gaan studeren behalve David, hij weet niet goed wat hij met zijn leven en toekomst wil. 

Zijn ouders vinden het na drie jaar genoeg en sturen hem naar een psychiater. Daar vertelt David dat hij zijn vriendin niet spannend genoeg vindt; hij valt op grote donkere vrouwen. Hij op zoek is naar de ‘intellectuele negerin’.

Hij spreekt af met een jongen uit de Bijlmer die hij van school kent om samen naar een disco te gaan, zodat hij een negerin kan ontmoeten. Al snel valt zijn oog op Rowanda, een heel donkere vrouw met groot achterwerk, flinke boezem en twee gouden tanden. Ze hebben een aantal keren seks en zijn dan ook een stel. Later overtuigt Rowanda’s neef Ryan David om mee te gaan een avondje te stappen. David twijfelt of Rowanda dit goed vindt, waarop Ryan hem uitlacht. Hij vertelt dat het heel normaal is om meerdere vrouwen te hebben. David geloof hem en gaat mee. In de club flirt David met een andere vrouw, en precies op dat moment komt Rowanda met een nicht binnen; ze ziet hem met de andere vrouw en maakt het uit met hem. Later probeert David het nog een keer met een andere negerin, maar hij raakt niet opgewonden meer.

David vertelt zijn ouders en Naomi dat hij naar Memphis gaat om daar tot bezinning te komen. Tegen Bas vertelt hij dat hij op seksvakantie gaat. Hij heeft namelijk gehoord dat er in Memphis veel zwarte vrouwen zijn, en dat de kans daar groter is ook een intellectuele negerin te vinden. Hij moet vaak geld neerleggen om met een vrouw naar bed te gaan. Later gaat hij naar een soort bordeel waar hij een blanke man met allemaal vrouwen om hem heen ziet, David schaamt zich ervoor; hij heeft namelijk ook betaald voor seks.

David vertelt op MSN tegen Bas wat hij allemaal heeft meegemaakt, tot zijn computer het opeens begeeft. Een donkere vrouw naast hem, Rosalyn, vraagt of ze kan helpen. Zij is lerares op de universiteit en dus intellectueel. Ze spreken een aantal keer af en gaan naar allerlei musea en praten over literatuur en het leven. Ze vraagt hem wat hij wil met zijn leven. Hij begint erover na te denken, en komt erachter dat de zwarte intellectuele negerin hetzelfde is als de blanke intellectueel. Hij vindt dat hij dan net zo goed bij Naomi kan blijven. Hij ontdekt dus dat hij niet bij de negers hoort.  David besluit terug te gaan naar Nederland.

Tijdens zijn vlucht zit hij naast een Nederlands stel, ze vroegen of hij Nederlands was. Hij had geen zin in een gesprek, dus schudt hij zijn hoofd. Ze vinden hem verdacht door zijn uiterlijk en denken dan ook gelijk dat hij een terrorist is. David wil ook niet bij dit soort mensen horen.

Eenmaal thuis hoort hij via MSN van Bas dat Naomi met Daan gaat. David belt Ryan, maar hoort van hem dat ook Rowanda een nieuwe vriend heeft. Hij is door iedereen in de steek gelaten.

Op Koninginnedag bezoekt de Koninklijke familie Amsterdam, op het Museumplein ziet David de 40-jarige kroonprins over het plein zaklopen, en beseft zich dat hij ook niet bij dit land wil horen. Op de terugweg komt hij Naima tegen, een Marokkaans meisje dat hij een keer ontmoet had in de Albert Heijn. Hij spreekt haar aan en ze vertelt dat ze uit Casablanca komt, ze is dus ontwikkeld en multicultureel. Aangezien hij bij niemand anders wil horen en vaak aangezien wordt als Marokkaan, probeert hij het maar met Naima.

 

  1. Verhaalanalyse:
  1. Vertelsituatie

Er is sprake van een ik-vertelsituatie, de lezer bekijkt alles vanuit David.

  1. Tijd

Het verhaal is niet in chronologische volgorde en gaandeweg kom je steeds meer achter het verleden van David, hoe zijn leven vroeger heeft uitgezien. Een voorbeeld van een flashback is op pagina 153, een lichtblauwe bubbelbad. Een flashback over een situatie die hij meemaakt met zijn vroegere vriendinnetje Naomi.

  1. Ruimte

De plaats van handeling is Amsterdam. Deel 1 en 2 spelen zich daar geheel af en in deel 3 gaat de verteller voor een seksvakantie naar Tenessee (VS) Hij keert aan het einde van het boek terug naar Amsterdam. De handeling speelt zich vooral af in de wijk Oud-Zuid waar immers “alleen maar nette mensen wonen.”

  1. Personages

-  David Samuels: is een 21-jarige zoon van een programmamaker bij de Nederlandse televisie. Ze wonen in Oud-Zuid in Amsterdam. Ze wonen in een buurt waar ‘alleen maar nette mensen’ wonen, volgens de moeder van David.
David heeft tot nu toe voldaan aan de verwachtingen van Oud-Zuid. Hij heeft het Barlaeus afgemaakt en hij gaat al sinds z’n twaalfde met Naomi – een ambitieus meisje van vergelijkbare komaf.
Hij gaat, anders dan Naomi en zijn vrienden, na het gymnasium niet naar de universiteit, maar neemt een tijdje vrijaf om over zijn studiekeuze na te denken.
David bezoekt ook dokter Bornstein, een vriend van de familie, om over zijn onzekerheden te praten. Zijn ouders zien hem graag een studie volgen of een verantwoorde baan. Maar dat is David niet van plan. Hij heeft andere interesses: zwarte vrouwen. Via-via betreedt hij het zwarte Amsterdamse stadsdeel: de Bijlmer. Daar maakt hij kennis met jonge, alleenstaande moeders. Met één van hen, Rowanda, begint hij iets. Hij komt bij haar thuis en komt erachter dat zwarte vrouwen heel anders zijn dan witte. Ze houden bijvoorbeeld graag hun hand op, waarvoor ze als tegenprestatie op elk moment dat hun zwarte mannen dat willen hun benen uit elkaar moeten doen.

-Naomi: Een meisje waar David vanaf z’n 12e al verkering mee heeft. Ze is perfect voor hem en past goed in het plaatje. In de periode waarin David onzeker was over zijn studie en toekomst bleef Naomi trouw sms’en en msn’en.
In de tijd dat David naar Amerika is krijgt Naomi iets met Daan, een vriend van David. Als David terugkomt uit Amerika is hij woedend en wil hij er niks meer mee temaken hebben.
- Rowanda: Rowanda is de eerste negerin uit de Bijlmer waar David iets mee krijgt.
Ze is heel donker en heeft een breed achterwerk. Ook heeft ze maat 95 F van haar BH-cup.
David is veel geld kwijt aan shoppen met Rowanda en het begon erop te lijken dat Rowanda profiteerde van het rijkeluiszoontje David.
- Ryan: ‘Wis de foto’s en berichten meteen zodat ze er niet achterkomt’. Dat is het advies dat Ryan gaf toen hij en David uit gingen stappen.
Ryan en z’n vrienden playeren erop los, hoe meer vrouwen hoe meer status. Ryan heeft ook een slechte invloed op David aangezien David dingen doet waar hij later spijt van heeft.
- Daan en Bas: Daan en Bas zaten bij David in de klas op het gymnasium en zijn alle twee braaf een studie gaan volgen. Daan krijgt een relatie met Naomi terwijl David in Amerika zit. David beëindigde ook de vriendschap tussen hem en Daan toen hij daar achter kwam.
Van Bas hoort David dat er ook in Memphis Tennessee grote negerinnen lopen die misschien wel intelligent zijn. Voor de rest heeft Bas een niet echt belangrijke opvallende rol in het verhaal.

-  Ouders van David: Vinden dat David zich moet gedragen als ‘alleen maar nette mensen’. Zijn het er niet mee eens dat David nog niet aan een nieuwe studie is begonnen. David moet van zijn ouders naar dokter Bornstein. Snappen niet hoe het kan dat David deze kant op gaat.

  1. Thematiek

Het thema is cultuurverschillen. David is op een zoektocht naar zichzelf, hierbij krijgt hij heel veel cultuurverschillen te zien.

  1. Stijl

Er is een proloog waarin David kennismaakt met de Queen van de Bijlmeer, Rowanda. Daarna vertelt hij in een dagboekaantekening wat hij vindt van de multiculturele samenleving.
Vervolgens wordt de roman onderverdeeld in drie grote delen. Deze worden aangeduid met de maanden Februari, Maart en April. Deze delen worden onderverdeeld in veel kleine in hoog tempo vertelde hoofdstukken van ongeveer 3 à 4 bladzijden. Deze hoofdstukken hebben alle een titel, die vaak in de tekst van het hoofdstuk terugkeert. Het is makkelijk geschreven, doordat er veel woorden van deze tijd in voorkomen.

  1. Literatuurgeschiedenis

Robert Vuijsje (Amsterdam, 1970) studeerde Amerikanistiek aan de Universiteit van Amsterdam en de University of Memphis. Daarna werkte hij als journalist voor Nieuwe Revu en De Pers. In 2008 verscheen zijn literaire debuut Alleen maar nette mensen. Daarvoor won hij de Gouden Uil en stond op de shortlist voor de Libris Literatuurprijs en de Selexyz Debuutprijs. Het boek wordt verfilmd door producent IDTV met regisseur Lodewijk Crijns. Momenteel werkt Robert Vuijsje aan een tweede roman en schrijft hij een wekelijkse column voor Het Parool. Ook recenseert hij Amerikaanse literatuur voor Vrij Nederland.

  1. Secundaire literatuur

http://www.librisliteratuurprijs.nl/2009/vuijsje    

De recensent vind dat dit onderwerp gevoelig is, doordat het soms racistisch over kan komen. Maar het is juist de bedoeling dat mensen gaan nadenken. En niet altijd gelijk een conclusie trekken dat negers per definitie dommer zijn. Want er zijn ook intellectuele negers. De recensent vind het een mooi boek omdat het een goed onderwerp heeft. En ook goed bijpassend uitgevoerd qua stijl.

  1. Eigen mening

Ik vond het een leuk boek, waar je snel doorheen kwam.

Dat komt niet door het aantal bladzijdes maar dat komt door de verhaallijn, er is geen een saai moment. Zijn verhaal heeft vaart, is goed geschreven en geeft een inkijkje in een wereld waarvan je het bestaan wel kent maar tegelijkertijd erg ver weg is.
Vuijsje heeft een actueel onderwerp gekozen en ook een onderwerp dat nogal gevoelig ligt bij sommige mensen. Je moet dit boek nuchter bekijken en je moet je niet snel aangesproken voelen. De humor zit er deels in dat hij elke cultuur afgaat en elk volk eigenlijk afkraakt, dit kan je beledigend vinden maar ook ongelofelijk grappig. De waarheid zit achter de humor verscholen.
Ik denk ook dat het boek herkenbaar en soms confronterend voor zowel blanke als zwarte inwoners van Amsterdam.
Je zou het stereotypering kunnen noemen. Ik denk dat de meeste mensen deze kenmerken wel herkennen in iemand in hun omgeving. Vuijsje brengt deze alleen maar onder de aandacht. Er waren ook heel wat momenten waar ik een ongemakkelijk gevoel kreeg van het boek. Bijvoorbeeld op pagina 68 waar David omschrijft hoe asociaal en discriminerend de Nederlandse samenleving eigenlijk is tegen een negerin en een Marokkaan in de P.C. Hoofdstraat. Op sommige momenten kreeg ik ook wel een gevoel van schaamte voor ‘de Nederlander’ op het moment dat de ouders van David op bezoek gaan bij Rowanda. Hier wordt precies getoond hoe ver leefwerelden uit elkaar kunnen liggen. Zijn ouders zijn gewend aan Chablis, rijk gedekte tafel, designmeubels etc. Haar familie werkt voor de tv hun eten naar binnen en gaan gewoon door met waar ze mee bezig waren. Het klinkt voor sommige mensen heel apart en voor andere mensen is het doodnormaal. Dat is een typisch voorbeeld van een cultuurverschil.

Ik had voordat ik het boek gelezen had, de film al gezien, dus ongeveer wist ik al hoe het verhaal zou  verlopen. Het enige verschil is, dat hij nu op vakantie ging. In de film vond ik het een leuker einde. Dat hij iets kreeg met een negerin die werkt bij zijn vader. Maar dat is mijn eigen mening.

 

Opdracht 8: Verzamel informatie over de kenmerken van de literaire stroming waartoe de schrijver van het door jou gelezen werk behoort, en geef voorbeelden uit het werk van die kenmerken.

Het jaar van de eerste uitgave is vaak van belang voor de stijl waarin het boek geschreven is, dit boek is in 2008 voor het eerst uitgegeven. In het boek worden veel moderne attributen gebruikt zoals mobiele telefoons, iPod’s en MSN. Door MSN zie je wel dat het boek niet helemaal van nu is. Toch is het een actueel boek met veel herkenbare elementen. 

Ook door het taalgebruik kan je zien dat het van deze tijd is. ‘bakra’ en ‘bounty’ bijvoorbeeld.

Het boek is een psychologische roman: de hoofdpersoon David gaat op zoek naar mensen waar hij bijhoort de Nederlanders, de joden, de Marokkanen of de zwarten? Robert Vuijsje ziet er zelf ook uit als een Marokkaan, maar net als David is hij Joods. Enkele passages uit het boek zijn autobiografisch maar het overgrote deel van het boek is verzonnen. Het boek is geschreven in de stijl Nieuwe Zakelijkheid. 

Het is een psychologische roman waarin de hoofdpersoon David op zoek gaat naar de zin van het bestaan: bij wie hoor ik echt: bij de Nederlanders, bij de joden, bij de Marokkanen of bij de zwarten? Alles wat hij denkt wordt uitgebreid beschreven in dit boek, wat het een psychologische roman maakt. Maar het gaat in de roman ook om de ontwikkeling van David en om die reden zou je “Alleen maar nette mensen “ook een Bildingsroman/ontwikkelingsroman kunnen noemen.

           

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.