Literatuur in je pocket t/m romantiek

Beoordeling 8.9
Foto van een scholier
  • Samenvatting door een scholier
  • 4e klas havo | 522 woorden
  • 16 maart 2016
  • 4 keer beoordeeld
  • Cijfer 8.9
  • 4 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
ADVERTENTIE
De Galaxy Chromebook maakt je (school)leven makkelijker!

Met de Galaxy Chromebook Go kun je de hele dag huiswerk maken, series bingen en online shoppen zonder dat 'ie leeg raakt. Ook kan deze laptop wel tegen een stootje. Dus geen paniek als jij je drinken omstoot, want deze laptop heeft een morsbestendig toetsenbord!

Ontdek de Chromebook!

Literatuurgeschiedenis Nederlands





Middeleeuwen (500-1500)




  • Begon na ineenstorting van het Romeinse Rijk.

  • Alleen geestelijken konden lezen en schrijven en hadden daardoor veel macht.

  • Monniken waren de eerste schrijvers.

  • Makers bleven anoniem, ze werkten voor God.

  • Maatschappij was theocentrisch: God in het middelpunt.

  • In verhalen veel alliteratie (beginrijm).

  • Karelromans (voorhoofse ridderromans)



-Verhalen op rijm, zijn (deels) verzonnen over Karel de Grote.



-Verhouding tussen leenheer (Karel) en zijn ridders (leenmannen) staat centraal.



-Ridderlijke moed, kracht en trouw komen uitvoerig aan bod.



-Vrouwen spelen nauwelijks een rol.




  • Arthurromans (hoofse ridderromans)



-Verzonnen verhalen op rijm over koning Arthur en zijn ridders van de ronde tafel.



-Meestal maken ridders zoektocht.



-Ridders waren moedig, sterk en hoofs.



-Hoofse liefde voor vrouw speelt belangrijke rol.




  • Reynaert de Vos beste dierenverhaal.

  • Hij leenman, zij leenheer.

  • Drie soorten geestelijke spelen:



1.Mysteriespelen (Maria)



2.Mirakelspelen (wonderen)



3.Moraliteiten (les over christelijke waarden en geboden)




  • 1e Nederlandse zin = ‘Hebban olla vogala nestas hagunnan hinase hic anda tu wat unbidan we nu’.



-‘Alle vogelen zijn aan hun nesten begonnen, behalve ik en jij, waar wachten we nog op.’




  • Motto: ‘Momente mor’



-‘Gedenk te sterven.’





Renaissance (1500-1700)




  • God stond niet meer in het middelpunt, de mens wel.

  • Niet meer theocentrisch, maar antropocentrisch.

  • Renaissance = wedergeboorte



-Er ging een wereld open voor schilders en kunstenaars.




  • Namen stonden nu wel onder boeken en kunstwerken.

  • Classicisme: imiteren of navolgen van grote navolgers uit klassieke oudheid.

  • Belangrijkste genres:



-Epos = heldendicht



-Tragedie = treurspel




  • Schrijvers konden klassieke voorbeelden op 3 manieren navolgen:



1.Zo mooi mogelijke vertaling.



2.Nabootsing.



3.Poging ze te overtreffen.




  • Tragedie moet aan regels voldoen:



-Dichtvorm



-Expositie, intrige, climax, catastrofe, peripetie.



-Tussendoor een koor/rei zingen of spreken.



-3 eenheden: tijd, plaats, handeling.



-Een held




  • Komedie (blijspel)

  • Epos (verhalend gedicht met held).

  • Sonnet was nieuw (14 regels)



-Petrarkisme (verlangen naar onbereikbare vrouw)




  • Emblematiek (plaatje met een praatje)

  • Proza

  • Schrijvers:



-Jacob Cats



-P.C. Hooft



-Joost van den Vondel



-G.A. Bredero




  • Motto: carpe diem = pluk de dag





Verlichting (1700-1800)




  • Eeuw van vooruitgang

  • Rationalisme

  • Boeken over burgers zelf

  • Schrijvers als leraren

  • Proza grote literaire vorm

  • Roman werd populair

  • Poëzie was didactisch (onderwijzend)

  • Dichters gingen satires schrijven.

  • Regels Frans classicistische tragedie:



-Moest bestaan uit 5 bedrijven en 3 eenheden (tijd, plaats en handeling)



-Reien (koorzangen) afgeschaft, alles moest zo echt mogelijk zijn.



-Held is een belangrijk figuur



-Niet te veel mensen op toneel




  • Later kwam het sentimentalisme op (overgevoeligheid)

  • Schrijvers:



-Pieter Langendijk



-Justus van Effen



-Aagje Deken



-Hiëronymus van Alphen




  • Motto: cogito ergo sum (ik denk, dus ik besta)





Romantiek (1800-1850)




  • Meer pessimisme

  • Schrijven was een gave

  • Aspecten Romantische literatuur:



-De schoonheid van de natuur werd verheerlijkt in natuurlyriek



-Belangstelling voor verleden



-Teksten van volksliedjes en sprookjes werden opgeschreven



-Er kwamen griezelverhalen



-Veel humor in poëzie en proza




  • Natuurlyriek was in gewone taal en rijmde niet altijd -> veel kritiek want was geen poëzie volgens sommigen

  • Historische romans waren geschreven uit tijden van middeleeuwen en 1700 alsof alles mooier en beter was.

  • Volksliedjes en sprookjes kwamen van het platteland.

  • Frankenstein beroemdste horrorverhaal

  • Schrijvers:



-De schoolmeester



-E.J. Potgieter



-Conrad Busken Huet



-Hildebrand



-Multatuli



-Piet Paaltjens




  • Motto: ego-cultus = ik


REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.