Gezocht: VWO'ers uit de 4e/5e met N&T of interesse in techniek. Doe mee aan een online community over een nieuwe studie en verdien een cadeaubon van 50 euro!

Meedoen

Pluriforme samenleving - hoofdstuk 1 t/m 7

Beoordeling 7.7
Foto van een scholier
  • Samenvatting door een scholier
  • 4e klas vwo | 4895 woorden
  • 9 april 2012
  • 86 keer beoordeeld
  • Cijfer 7.7
  • 86 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
Methode
ADVERTENTIE
Ga jij de uitdaging aan?

Op EnergieGenie.nl vind je niet alleen maar informatie voor een werkstuk over duurzaamheid, maar ook 12 challenges om je steentje bij te dragen aan een beter klimaat. Douche jij komende week wat korter of daag je jezelf uit om een week vegetarisch te eten? Kom samen in actie!

Check alle challenges!

Dit is een zeer uitgebreide samenvatting van Thema's Maatschappijleer - Pluriforme Samenleving - Hoofdstuk 1 t/m 7. Het leren van alleen deze samenvatting zou voldoende moeten zijn om een mooi cijfer op het proefwerk te halen

MAATSCHAPPIJLEER - PLURIFORME SAMENLEVING - HOOFDSTUK 1 : CULTUUR

Basiskenmerk van een pluriforme samenleving is dat er mensen wonen met verschillende normen, waarden, gewoonten en levensstijlen. Het kan gaan om mensen met een verschillende etnische afkomst én om mensen met dezelfde etnische afkomst.
1.1 : WAT IS CULTUUR?
Met cultuur bedoelen we alle waarden, normen en andere aangeleerde kenmerken die de leden van een groep of samenleving met elkaar gemeen hebben en als vanzelfsprekend beschouwen.
Cultuur heeft een aantal functies:



  • Cultuur geeft richting aan het denken en doen van mensen en vormt dus een gedragsregulerend kader: cultuur doet het gedrag van mensen geordend verlopen. (communiceren, rolgedrag)

  • De cultuur van de groep waar je deel van uitmaakt, is een bron van je sociale identiteit. Het draagt ertoe bij dat je bent wie je bent. (kleding, films, muziek etc.)

  • Cultuur zorgt ervoor dat mensen een gemeenschappelijk referentiekader hebben. Mensen met dezelfde achtergrond begrijpen elkaar dankzij gemeenschappelijke normen, waarden en gewoonten.


Iedere groep of organisatie heeft een eigen cultuur, maar om een samenleving goed te laten functioneren, moet er een minimum aan normen en waarden zijn waar iedereen het over eens is.
1.2 : CULTUUROVERDRACHT
Socialisatie is het overdragen van de belangrijkste kenmerken van een cultuur aan nieuwe leden. Iemand krijgt, bewust en onbewust, de cultuurkenmerken van zijn groep aangeleerd.
Socialisatie vindt bij kinderen vooral plaats doordat ze gedrag imiteren. Identificatie is het nadoen van het gedrag van mensen met wie iemand (een kind) een sterke binding heeft.
Socialiserende instituties zijn de plaatsen waar socialisatie plaatsvindt, zoals



  •  Het gezin (praten, spelen, beleefdheid, meningsverschillen oplossen) Kinderen nemen de belangstellingen van hun ouders over

  •  De school (discipline, doen wat de leraar zegt, taken verrichten onder tijdsdruk, prestaties worden beoordeeld, samenwerken)

  •  Het werk (op tijd komen, beleefdheid tegenover klanten, discipline, samenwerken, leefritme wordt heel strikt bepaald)

  •  De vriendenkring Binnen vertrouwdheid van een vriendschap neem je sneller gedragingen en gedachten van elkaar over. Een vriendenkring heeft grote invloed op je normen en waarden.

  •  Geloofsrichtingen Mensen leren zich gedragen naar de normen en waarden van hun geloof.

  •  Maatschappelijke groeperingen zoals sportclubs (rekening houden met anderen, tegen je verlies kunnen) en actiegroepen (bijv. behoud natuur is belangrijker dan economische groei)

  •  De overheid Er gelden allerlei regels, vertaald in wetten. Wie zich hier niet aan houdt, krijgt te maken met politie en justitie

  •  De media (TV, radio, kranten, films, affiches, boeken, internet) worden telkens belangrijker voor de verspreiding van onze cultuur (vooral talkshows, interviews, columns en weblogs)


Sociale controle is de manier waarop mensen anderen stimuleren of dwingen zich aan de geldende normen te houden. Formele sociale controle is gebaseerd op geschreven regels, informele sociale controle is gebaseerd op beleefdheidsvormen en andere ongeschreven regels. Sociale controle vindt dikwijls plaats in de vorm van sancties. Er zijn Formele positieve, Formele negatieve, Informele positieve en Informele negatieve sancties. Positieve sancties zijn beloningen en negatieve sancties zijn straffen.
Enculturatie is een vorm van socialisatie waarbij je vanaf je geboorte in een bepaalde groep opgroeit.
Acculturatie is het aanleren van de kenmerken van een cultuur waar je niet oorspronkelijk toe behoort.
Internalisatie is het zo eigen maken van bepaalde aspecten van een cultuur waar je bij hoort, dat je je automatisch gaat gedragen zoals de groep van je verwacht. (Een kind leert zichzelf aan te kleden, als het dat kan, is het proces geïnternaliseerd.
Het nature-nurturedebat is de vraag of menselijk gedrag meer bepaald wordt door aangeboren of aangeleerde kenmerken. Mensen die de nadruk leggen op de aanleg (nature) gaan ervan uit dat het menselijk gedrag wordt bepaald door biologische eigenschappen zoals angst en seksualiteit. De nurture-aanhangers zeggen dat gedrag is aangeleerd en benadrukken culturele factoren als verklaring van het menselijk gedrag.
1.3 : SOORTEN CULTUREN
Onder dominante cultuur verstaan we het geheel van waarden, normen en kenmerken dat door de meeste mensen binnen een samenleving wordt geaccepteerd.
Subculturen worden als het ware gedragen door groepen waarvan de waarden, normen en andere cultuurkenmerken op bepaalde onderdelen afwijken van de dominante cultuur. (etnische minderheden, maar ook Feyenoordsupporters, milieuactivisten)
Een tegencultuur is een subcultuur die strijdig is met de dominante cultuur en wordt gedragen door mensen die zich tegen de dominante cultuur verzetten of daar een bedreiging voor vormen.


MAATSCHAPPIJLEER - PLURIFORME SAMENLEVING - HOOFDSTUK 2 : SOCIALE COHESIE

2.1 : WAT IS SOCIALE COHESIE?
Elk land heeft zijn eigen cultuurpatronen die het gedrag en de emoties deels bepalen, dus mensen worden beïnvloed door hun omgeving. De basis voor deze beïnvloeding is gelegen in het feit dat we naast individuen ook sociale wezens zijn. Niemand kan leven zonder anderen, je hebt ze nodig voor voedsel en kleding, maar ook om samen dingen te ondernemen en om je geborgen te voelen. We duiden dit aan met de term sociale cohesie. Sociale cohesie wordt gevormd door de bindingen die we met elkaar hebben en het wij-gevoel dat heruit kan ontstaan.
Bindingen dragen er toe bij dat je je verantwoordelijk voelt voor de samenleving.
Als we spreken van sociale cohesie onderscheiden we vier soorten bindingen, die in de praktijk wel eens door elkaar heen lopen:



  1. Affectieve bindingen (vriendschap en liefde)

  2. Economische bindingen (bijv. de supermarkt, je baan)

  3. Cognitieve bindingen (overdracht van kennis)

  4. Politieke bindingen (wetten en regelgeving)


Bij affectieve bindingen draait het vooral om vriendschap, steun en liefde. (Bijv. het gevoel dat je bij een sportclub of stad hoort, concerten en dancefeesten (zorgen voor een korte, collectieve (gemeenschappelijke) ervaring) en tussen religieuze groeperingen.)
Door globalisering lopen de economische bindingen tussen mensen van kleinschalig tot mondiaal. Met globalisering bedoelen we dat mensen wereldwijd door betere vervoers- en communicatiemogelijkheden steeds nauwer met elkaar in verband staan en ook sterker van elkaar afhankelijk zijn. Globalisering kan nadelig zijn voor de sociale cohesie in een land omdat bedrijven telkens internationaler worden.
Er zijn twee aspecten van belang bij cognitieve bindingen:



  1. Er moet een minimum aan gemeenschappelijke historische kennis zijn, omdat veel aspecten van de Nederlandse samenleving alleen goed te begrijpen zijn als je weet waar ze uit ontstaan zijn.

  2. Iedereen moet toegang hebben tot kennis. (Analfabetisme en digibetisme zijn nadelig voor de sociale cohesie.)


Politieke bindingen: De politiek is er om ervoor te zorgen dat sommige voorzieningen collectief geregeld worden omdat mensen simpelweg niet alles zelf kunnen regelen. Betrokkenheid bij de politiek zorgt voor sociale cohesie.
2.2 : NEDERLAND VÓÓR 1940
Naarmate een samenleving pluriformer is (uit meer subculturen bestaat), is het moeilijker om samenhang te bereiken.
Hieronder een aantal kenmerken die de Nederlandse samenleving tot 1940 karakteriseerden:



  • Geringe sociale mobiliteit houdt in dat het heel moeilijk was om te stijgen op de maatschappelijke ladder. Dit komt omdat de afstand tussen de verschillende sociaaleconomische groepen groot en moeilijk te overbruggen was. ‘’Wie voor een dubbeltje geboren is, zal nooit een kwartje worden.’’

  • De samenleving was sterk gezinsgericht en weinig individugericht. Gezinnen waren de norm en er waren nauwelijks mensen die alleen leefden. Tot 1956 waren gehuwde vrouwen niet handelingsbekwaam; ze konden niet zelfstandig een overeenkomst sluiten (bankrekening openen), maar moesten toestemming hebben van hun man. Hierdoor was er weinig ruimte voor individuele ontplooiing; individuen waren ondergeschikt aan het collectief.

  • Hiërarchische verhoudingen. Dit betekent dat de samenleving was opgebouwd uit rangen en klassen. Arbeiders/ werknemers waren ondergeschikt aan de bazen. Dit werd deels veroorzaakt door het gebrek aan sociale voorzieningen.

  • Sterke verzuiling. Dit hield in dat het maatschappelijk leven werd bepaald door geloofs- en levensovertuigingen. Een groot deel van het leven van mensen speelde zich af binnen de lijnen van de eigen geloofsgemeenschap, de eigen ‘zuil’. De belangrijkste kerken en politieke richtingen hadden hun eigen scholen, vakbonden, kranten en omroepen. Elke zuil stond op zichzelf en je werd geacht niet buiten je eigen zuil actief te zijn. Als dat wel gebeurde (bijv. bij huwelijk) sprak men er schande van, want ‘’Twee geloven op één kussen, daar slaapt de duivel tussen.’’


2.3 : DE JAREN VIJFTIG
Ook vlak na de Tweede Wereldoorlog, tot het einde van de jaren vijftig, bleven de bovengenoemde verschillen tussen bevolkingsgroepen bestaan. Toch was er sprake van een grotere homogeniteit (gelijksoortigheid) in de samenleving. Voor zover mensen het klassenverschil accepteerden, bestond er een vrij groot nationaal bewustzijn en een sterke sociale cohesie. Vanaf de jaren zestig veranderde dit: er ontstond geleidelijk meer diversiteit tussen groepen mensen en er kwam meer ruimte voor individualisme. Een van de gevolgen daarvan was het ontstaan van meer subculturen.


MAATSCHAPPIJLEER - PLURIFORME SAMENLEVING - HOOFDSTUK 3: VERANDERINGEN IN DE NEDERLANDSE SAMENLEVING

Na WOII kwam er een technologische ontwikkeling op gang die leidde tot grootschalige producties. Ook het huishoudelijk werk werd een stuk eenvoudiger door nieuwe apparaten. Daarnaast ontstond er vanaf de jaren ’60 een economische groei waardoor er welvaart kwam voor grote bevolkingsgroepen. In aansluiting hierop werd de verzorgingsstaat opgebouwd met veel sociale voorzieningen. Door deze ontwikkelingen kwam de Nederlandse samenleving er volkomen anders uit te zien.
Hieronder staan de belangrijkste maatschappelijke processen die zich na 1945 in Nederland hebben voltrokken.
• GROTERE SOCIALE MOBILITEIT

Door de economische groei konden steeds meer kinderen een opleiding volgen, ook uit lagere sociaaleconomische milieus. De sociale mobiliteit, de mogelijkheid om te stijgen/dalen op de maatschappelijke ladder, nam toe.
• MEER AANDACHT VOOR HET INDIVIDU

De individuele ontplooiing kreeg op veel gebieden meer kans. Het gezin vormde niet langen automatisch ‘de hoeksteen van de samenleving’. Ook de variëteit van samenlevingsvormen nam toe (ongehuwd samenwonen, latrelatie, eenoudergezinnen etc.). Dit kwam door de gestegen welvaart en de verzorgingsstaat. Vroeger bleef men om financiële redenen bij elkaar als een relatie slecht verliep. Emancipatie van de vrouw: Het feit dat vrouwen beter waren opgeleid en vaker een eigen inkomen kregen, maakte ze zelfbewuster. De handelingsonbekwaamheid van vrouwen verdween uit het wetboek en vrouwen eisten gelijke(re) rechten. Niet alleen vrouwen werden zelfbewuster, maak ook andere groepen als homo’s eisten gelijkberechtiging. In 2001 mochten ook homo’s trouwen, waardoor ze dezelfde rechten en plichten verwerven als heteroseksuele stellen.
• MINDER HIËRARCHISCHE VERHOUDINGEN

De stijgende welvaart en het hogere opleidingsniveau leidden ook tot een grotere mondigheid. De autoriteit van gezagsdragers nam af. Hierdoor verdween het respect voor gezag, en daarmee ook de sociale controle tussen mensen deels. In sommige gevallen leidt dit echter tot dramatische gebeurtenissen (verwaarloosde kinderen, psychiatrisch patiënten en verslaafden die zich niet willen laten helpen). In deze sectoren heeft de overheid maatregelen genomen om tot ‘dwang’ te komen. In de publieke ruimte zijn mensen minder bereid ander op hun gedrag aan te spreken na dodelijke gevallen van zinloos geweld.
• ONTKERKELIJKING EN ONTZUILING

Ontkerkelijking houdt in dat een groeiend aantal mensen niet meer actief lid is van een bepaald kerkgenootschap. Bij de ontzuiling, de met de ontkerkelijking kwam, speelde het nieuwe massamedium, de televisie, een grote rol. De ontzuiling ging gepaard met een proces van secularisatie, waarbij organisaties zoals scholen en verenigingen zich losmaken van de kerk.
De laatste decennia zien we echter een opleving van religie en spiritualiteit. Religie vertaalt zich meer in persoonlijke vormen van spiritualiteit (yoga, meditatie etc.). Toch is de sterk bindende functie niet geheel verdwenen (EO-jongerendag etc.)
• OPKOMST JEUGDCULTUREN

Het verschijnsel jeugdculturen is vrij nieuw, omdat jongeren een langere opleiding volgden en daardoor later gingen werken en trouwen. Ze kregen meer vrije tijd dan vroeger, waarbij bovendien vanwege bijbaantjes meer geld te besteden was. Het basiskenmerk van de jeugdculturen werd dat jongeren zich op het terrein van kleding, muziek, vrijetijdsbesteding, gewoonten, normen en waarden sterker op hun leeftijdsgenoten gingen richten dan op hun ouders. Ze namen een eigen ruimte in, en keerden zich vooral in de eerste periode tegen de normen en waarden van de ouders en de heersende cultuur.


MAATSCHAPPIJLEER - PLURIFORME SAMENLEVING - HOOFDSTUK 4: TOENEMENDE IMMIGRATIE

We noemen iemand allochtoon wanneer hij of zij of ten miste één van de ouders in het buitenland is geboren en getogen. Inmiddels hebben we het over de ‘tweede generatie’ allochtonen bij kinderen die zelf in Nederland geboren zijn, maar van wie één of beide ouders elders geboren zijn. Een autochtoon is, net als zijn ouders en grootouders, hier geboren en opgegroeid.
4.1 : DE NIEUWKOMERS
De factoren om je land te verlaten, noem je pushfactoren. De redenen om naar een land te komen, noem je pullfactoren. De pullfactoren van Nederland waren de relatieve godsdienstvrijheid, en het feit dat er al eeuwen geleden sprake was van relatieve drukpersvrijheid. Lange tijd leverde de opname van vreemdelingen weinig problemen op, omdat Nederland en handelsnatie was en veel ervaring met andere culturen en gebruiken had. Ook kwamen de meeste nieuwkomers uit Europese landen.
Na de onafhankelijkheid van Indonesië in 1949 emigreerden veel Nederlandse Indiërs hierheen. Hetzelfde geldt voor een grote groep Molukkers, die in de koloniale tijd aan de kant van Nederland vochten (KNIL). Surinamers kwamen al toen het land nog een kolonie was, om hier te studeren of te werken. Na de onafhankelijkheid (1975) en de machtsovername van Bouterse (1980) emigreerden nog eens veel Surinamers. De Antillen zijn nog steeds een kolonie, en hiervandaan komen mensen in Nederland om te studeren of werk te zoeken.
Omdat in de jaren ’60 een tekort aan arbeidskrachten, toegenomen welvaart en het hogere opleidingsniveau ervoor zorgden dat er nauwelijks mensen waren te vinden voor sommige werkzaamheden, wierven Nederlandse bedrijven werknemers in het buitenland (eerst ITA en GRI, later MAR en TUR). Deze mensen waren bereid om voor een laag loon vuil en zwaar werk te verrichten, waar geen Nederlandse arbeidskrachten voor te vinden waren. Aanvankelijk dacht iedereen dat de aanwezigheid van deze werknemers tijdelijk zou zijn. Ze werden dan ook gastarbeiders genoemd. De meesten bleven echter in Nederland en lieten naar verloop van tijd hun gezinnen overkomen.
Iemand die een land binnenkomt op de vlucht voor (burger)oorlogen of vervolgd wegens geloof/seksuele geaardheid etc., is een asielzoeker. Als diegene door de VN als vluchteling wordt erkend, moet Nederland hulp en opvang bieden. Krijgt iemand die erkenning niet, dan volgt uitzetting.
Volgens het VN-Vluchtelingenverdrag is een vluchteling ‘iemand die gegronde reden heeft te vrezen voor vervolging wegens godsdienstige of politieke overtuiging of nationaliteit, dan wel wegens het behoren tot een bepaald ras of tot een bepaalde sociale groep’. Binnen de EU is afgesproken dat een asielzoeker in het eerste land waar hij aankomt asiel moet aanvragen.
4.2 : STRENGERE REGELS
Omdat in de jaren ’90 een stijging van vluchtelingen plaatsvond, zijn de regels voor asielzoekers strenger geworden. Ook vroeger veel mensen asiel aan terwijl ze in feite geen vluchteling waren. Economische vluchtelingen zijn mensen die wegens grote armoede wegtrekken uit hun land. Doordat sommige asielzoekers hun papieren onderweg achterlaten, duurde het vaak lang voordat er werd beslist over een asielaanvraag. Als asielzoekers nog niet erkend zijn, mogen ze hier niet werken, maar wel naar school gaan.
In de nieuwe Vreemdelingenwet 2000 staat dat een vluchteling een verblijfsvergunning kan krijgen als hij aan deze eisen voldoet;



  • Hij moet geldige identiteitspapieren bij zich hebben.

  • Hij moet aannemelijk maken dat hij bij uitzetting risico loopt in eigen land.

  • Hij kan om humanitaire redenen niet worden teruggestuurd naar zijn land (bijv. bij ongeaccepteerde godsdienst).


Er kwam ook een verkorte procedure, waarbij binnen 48 uur wordt bekeken of de asielzoeker een geloofwaardig vluchtverhaal heeft. Mensen die hier slechts komen om een beter bestaan op te bouwen, worden afgewezen.
De nieuwe vreemdelingenwet kent de volgende procedure;



  • Om vast te stellen of iemand recht heeft op de vluchtelingenstatus moet hij zich melden bij een aanmeldcentrum (AC).

  • In het AC wordt beoordeeld of de asielzoeker wordt toegelaten tot de asielprocedure. In dat geval gaat hij naar een asielzoekerscentrum (AZC), waar hij de beslissing af moet wachten.

  • Als de aanvraag wordt afgewezen, wordt hij opgevangen in een uitzetcentrum. Daar worden de papieren in orde gemaakt.


Uitgeprocedeerde asielzoekers die vrijwillig terugkeren naar hun land van herkomst kunnen een financiële bijdrage krijgen. Mensen die niet vrijwillig terugkeren worden uitgezet. Sommige keren terug en verdwijnen hier in de illegaliteit.
Binnen de EU zijn de vestigingsregels voor de inwoners van de EU versoepeld, maar voor mensen buiten de EU wordt het steeds moeilijker om ‘Fort Europa’ binnen te komen. Werkzoekenden zijn alleen nog welkom als zijn een speciaal beroep hebben.
De grootste groep nieuwkomers van de laatste jaren wordt gevormd door mensen die via gezinsvorming of -hereniging komen.



  • Bij gezinshereniging gaat het om mensen die legaal in Nederlands verblijven en onder bepaalde voorwaarden hun gezin (vrouw + kinderen) laten overkomen. Eerst ging het vooral om gastarbeiders, nu om vluchtelingen. Kettingmigratie houdt in dat in het spoor van het directe gezin ook andere familieleden naar Nederland kwamen.

  • Bij gezinsvorming laat iemand een partner uit en ander land overkomen. De vrijheid om te trouwen staat in de UVRM en het EVRM.


Ook voor de gezinsvorming zijn de regels aangescherpt omdat er niet altijd sprake was van vrije partnerkeuze (uithuwelijken). Ook was het niet bevorderlijk voor de voor de integratie, omdat thuis de moedertaal weer werd gesproken. Nu moet de partner in het land van herkomst een inburgeringsexamen afleggen en hier een examen Nederlandse taal en kennis afleggen.

MAATSCHAPPIJLEER - PLURIFORME SAMENLEVING - HOOFDSTUK 5 : VERSCHILLENDE VORMEN VAN SAMEN LEVEN

5.1 : VERSCHILLENDE MODELLEN
Voor de manier waarop men omgaat met de culturele diversiteit in een pluriforme samenleving zijn de volgende mogelijkheden.



  1. Segregatie is het opdelen van een samenleving in gescheiden delen. Mensen leven niet met elkaar, maar naast elkaar. Meestal wordt segregatie veroorzaakt doordat één cultuurgroep de macht bezit en andere groepen buitensluit. Een extreem voorbeeld hiervan was het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Segregatie kan ook uit vrije wil plaatsvinden, als de minderheidsgroep ernstige bezwaren tegen de overheersende cultuur heeft.

  2. Assimilatie is de tegenhanger van segregatie. Hierbij past een bevolkingsgroep zich zo volledig mogelijk aan dat de oorspronkelijke cultuur zo veel mogelijk verdwijnt. Als assimilatie onder dwang plaatsvindt, verbiedt de overheid culturele uitingen van minderheden. Het gevolg van assimilatie is dat men een deel van zijn eigen identiteit opgeeft. Sommige immigranten assimileren bewust om een succesvolle toekomst op te bouwen.

  3. Integratie vindt plaats als bevolkingsgroepen zich aanpassen aan de dominante cultuur, maar gedeeltelijk hun eigen cultuur behouden. Integratie veronderstelt dus dat de nieuwkomers én het ontvangende land zich aanpassen. Met ‘melting pot’ wordt bedoeld dat de culturen van etnische groepen versmelten met de dominante cultuur, zodat er een nieuwe cultuur ontstaat. Bij de ‘salad bowl’ ontstaat er ook vermenging van de culturen, maar behouden culturen wel hun typische kenmerken.


De kwestie in hoeverre nieuwkomers zich moeten aanpassen hangt samen met de vraag of de ene cultuur beter is dan de andere.
Cultuurrelativisten vinden dat je niet over een andere cultuur mag oordelen. Je kunt normen en waarden het beste begrijpen vanuit de cultuur waarin ze gelden. Westerse samenlevingen leggen de nadruk op grondrechten en individuele behoeften, terwijl Arabische en Aziatische samenlevingen veel meer uitgaan van het collectief en de gemeenschap. Cultuuruniversalisten bestrijden dit en vinden dat bepaalde waarden in elke cultuur zouden moeten gelden. Ze vinden dat de universele mensenrechten in elke cultuur zouden moeten gelden. Ze vinden daarom dat westerse culturen beter zijn dat niet westerse.
5.2 : INTEGRATIE IN NEDERLAND
Het officiële integratiebeleid van Nederland was gericht op integratie met behoud van eigen cultuur. Dit werd versterkt door het cultuurrelativisme, en lange tijd werd niet duidelijk gemaakt op welke punten nieuwkomers zich moesten aanpassen. Gaandeweg werd duidelijk dat er sociale ongelijkheid ontstond bij de nieuwkomers en wel door de volgende oorzaken:



  • De teruglopende economie | Dit kwam doordat laaggeschoold werk in fabrieken werd geautomatiseerd, waardoor (oudere) migranten hun baan verloren. Ze konden niet terug omdat hun kinderen op Nederlandse scholen zaten, maar hadden het zelf nooit nodig gevonden om goed Nederlands te leren spreken.

  • De omvang en concentratie van migrantengroepen | Vooral Turken en Marokkanen leefden in grote groepen, waardoor het niet nodig was goed te integreren. Hierdoor ontstond segregatie (sociale scheiding) tussen hen en de Nederlandse bevolking.

  • Gezinsvorming | Omdat de toelatingseisen voor nieuwe immigranten in de EU werden verscherpt, werd gezinsvorming een van de laatste mogelijkheden om legaal in Europa te komen wonen. Als twee allochtonen kinderen krijgen, wordt thuis vaak de moedertaal gesproken.

  • Taalachterstand | Vanwege de hiervoor genoemde redenen is er sprake van een taalachterstand, waardoor allochtone kinderen niet (goed) in staat zijn hun talenten optimaal te benutten. Als kinderen een taalachterstand krijgen als ze nog peuter of kleuter zijn, is dat later vaak moeilijk in te halen.

  • Discriminatie en beeldvorming | Nog steeds worden sommige groepen (vrouwen, allochtone jongeren) gediscrimineerd op de arbeidsmarkt. Discriminatie berust vaak op vooroordelen en stereotypen. Als leden van een bepaalde bevolkingsgroep negatief in het nieuws komen, wordt het voor bijna de hele bevolkingsgroep moeilijker om een baan te vinden.


In 1978 verscheen een advies van de WRR waarin geconstateerd werd dat de aanwezigheid van immigranten niet tijdelijk zou zijn. De overheid maakte een beleid, gericht op het wegwerken van achterstanden, dat tevens bij de opbouw van de verzorgingsstaat paste. Dit zijn de maatregelen om de sociaaleconomische achterstand en sociale ongelijkheid te bestrijden:



  • Er is een doelgroepenbeleid op de arbeidsmarkt. Door bijv. subsidie en scholingstrajecten stimuleert de overheid dat bijv. allochtone jongeren en vrouwen en hoger opgeleide vluchtelingen aan het werk komen.

  • De overheid grijpt in als er te veel ‘zwarte’ of ‘arme’ wijken dreigen te ontstaan en investeert fors in achterstandswijken.

  • De overheid is begonnen om het taalniveau van peuters en kleuters te meten om problemen eerder te signaleren. Er zijn speciale programma’s, zoals een klas tussen groep 8 en de middelbare school, voor kinderen met een taalachterstand.

  • De overheid ondersteunt - maar is ook op een aantal punten strenger geworden - om deelname aan de Nederlandse samenleving te stimuleren. (inburgeringscursus, ontmoediging migratiehuwelijken, strikte handhaving leerplicht)


Mede door dit soort maatregelen, maar vooral door de immigranten zelf, zijn beklede allochtonen in toenemende mate topfuncties en drukken ze hun stempel op de Nederlandse samenleving. Ook zijn ze voorbeeldfiguren en is er een allochtone middenklasse.


MAATSCHAPPIJLEER - PLURIFORME SAMENLEVING - HOOFDSTUK 6 : BOTSENDE CULTUREN EN GRONDRECHTEN

Fundamentele verschillen tussen culturen met hun normen en waarden doen zich vaker voor naarmate mensen een compleet, samenhangend maar ook dogmatisch (met opvattingen die niet veranderd kunne worden) wereldbeeld hebben.
6.1 : TEGENSTELLINGEN
Sommige orthodoxe christenen en orthodoxe moslims zijn ervan overtuigd dat mannen boven de vrouw zijn gesteld en dat homoseksualiteit een zonde is. In de Islam wordt ervan uitgegaan dat vrouwen minder kunnen erven en dochters worden uitgehuwelijkt. De emancipatiebeweging heeft lang gestreden voor gelijkberechtiging van vrouwen en homo’s.
In Nederland wordt ook bijzonder onderwijs (godsdienstig, dalton, ‘vrije’) gesubsidieerd. Dit is vrij uniek.
De overheid verplicht alle scholen een bijdrage te leveren aan de burgerschapsvorming en de sociale integratie van leerlingen in de Nederlandse samenleving. Sommige politici zijn voor afschaffing van financiële overheidssteun aan bijzondere scholen, omdat bijv. sommige Islamitische scholen onvoldoende zouden bijdragen aan de integratie van allochtone kinderen.
Met ‘wij-zijdenken’ wordt bedoeld dat er twee groepen tegenover elkaar staan. Zo opent Geert Wilders frontaal de aanval op de Islam. De radicalisering vindt vaak plaats via internet, waar extreme ideeën worden uitgewisseld. De overheid voert een beleid om radicalisering tegen te gaan. Er zijn echter ook gematigde imams die radicalisering sterk afwijzen. Omdat sommige allochtone imams niet goed Nederlands kunnen, zijn er stappen gezet om een imamopleiding op te zetten, zodat imams gelovigen makkelijker kunnen bijstaan met vragen waar zij in de Nederlandse samenleving mee geconfronteerd worden.
6.2 : GRONDRECHTEN IN DISCUSSIE
Veel conflicten over verschillen in normen en waarden zijn op te lossen met een beroep op de wet, die kaders geeft waarbinnen iedereen zijn gang kan gaan. Maar waar de grenzen van persoonlijke vrijheid liggen is niet altijd duidelijk. Dit is vooral als:



  • er sprake is van botsende grondrechten.

  • naleving niet of moeilijk kan worden gevonden.


Met name drie grondrechten kunnen op gespannen voet met elkaar staan, namelijk:



  1. Het verbod op discriminatie

  2. De vrijheid van godsdienst 

  3. De vrijheid van meningsuiting


De grondwet stelt expliciet grenzen aan de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van meningsuiting door de toevoeging ‘behoudens een ieders verantwoordelijkheid jegens de wet’. Dit betekent bijvoorbeeld dat je een eigen mening mag hebben, maar je moet je daarbij wel aan de wet houden. Deze formulering laat echter volop ruimte voor verschillende interpretaties en die verschillen van inzicht worden steeds vaker voorgelegd aan rechters.
De vrijheid van godsdienst wordt bewaakt door een overheid die seculier (niet-religieus) is.
De Franse filosoof Voltaire zei ooit: ‘’Ik ben het oneens met wat u zegt, maar ik zal strijden tot de dood voor uw recht om het te zeggen.’’ Ook in Nederland zijn mensen die de vrijheid van meningsuiting het belangrijkst vinden. Pim Fortuyn vond dat het verbod op discriminatie moest worden afgeschaft.
In tegenstelling tot de sociale grondrechten zijn de klassieke grondrechten in principe altijd afdwingbaar, maar soms (bijv. bij besnijdenis in het buitenland) is de overheid onmachtig om op te treden. Juist omdat het om ernstige schendingen van de grondrechten gaat, zoekt de overheid naar wegen om ervoor te zorgen dat iedereen de grondrechten respecteert en naleeft (bijv. ouders aansprakelijk stellen voor besnijdenis van hun dochter). Die voorstellen roepen echter ook nieuwe vragen op:



  • Mag de overheid bijvoorbeeld inwendig onderzoek bij meisjes verplicht stellen of wordt daarmee de privacy van de ouders en de meisjes geschonden?

  • Moet de overheid de vrijheid van meningsuiting respecteren, óók als mensen oproepen tot haat jegens een bepaald deel van de Nederlandse samenleving?

  • Moet de overheid bijzondere scholen blijven financieren, ook als zij bijvoorbeeld geen homoseksuele leerkrachten voor de klas willen hebben?


Bij de beantwoording van deze en andere vragen is het van belang een open dialoog met elkaar aan te gaan.


MAATSCHAPPIJLEER - PLURIFORME SAMENLEVING - HOOFDSTUK 7 : INTERNATIONALE VERGELIJKING: KERK EN STAAT
Samenlevingen verschillen in de manier waarop landen omgaan met pluriformiteit. Vooral de manier waarop de relatie tussen kerk en staat is geregeld laat deze verschillen zien. Grofweg zijn er vier modellen:



  1. Het religieuze model : Er is een staatsgodsdienst die andere religies uitsluit.

  2. Het atheïstische model : Er wordt geen enkele godsdienst toegestaan.

  3. Het religieus neutrale model : Religies worden toegestaan, maar kerk en staat zijn scherp gescheiden.

  4. Het pluriforme model : Religies worden toegestaan en zelfs actief ondersteund door de overheid.


Deze vier modellen hebben duidelijke consequenties voor de plaats van religie in de samenleving.
7.1 : HET RELIGIEUZE MODEL
Volgens dit model legt de staat één bepaalde religie dwingend op. Religieuze leiders hebben veel macht in het land. Het verschil tussen goed en kwaad wordt bepaald door God als hoogste macht. Dit heet ook wel de goddelijke bevelstheorie.
In Europa riep keizer Constantijn de Grote in de vierde eeuw het christendom tot staatsgodsdienst uit. Ook na de reformatie gold het principe cuius regio, eius religio (wiens gebied, diens godsdienst). De Nederlanden waren daar een uitzondering in en trokken daardoor religieuze minderheden aan.
In Iran staan de geestelijke leiders boven de president. Het is een onderdrukkend regime.
7.2 : HET ATHEÏSTISCHE MODEL
Het atheïsme is de stroming die het bestaan van een god ontkent. Is dit het staatsbeginsel, dan wordt elke vorm van godsdienstbeleving als ongewenst gezien. Het communisme beschouwt alle godsdiensten en kerken als instanties die de uitbuiting van mensen verdedigen en de arbeidersklasse dom houden. In de praktijk is het moeilijk om een geloof uit te bannen. Je kan wel het materiele vernielen, maar het geloof, de denkwijze blijft altijd bestaan.
In China heerst officieel vrijheid van godsdienst, maar religies moeten wel het communistische systeem ondersteunen. Sinds China in 1950 Tibet binnenviel en annexeerde, hebben de boeddhistische monniken het daar erg moeilijk. Hun kloosters, voor zover die er nog staan, bestaan alleen zodat het er godsdienstvrij lijkt en vanwege het toerisme.
7.3 : HET RELIGIEUS NEUTRALE MODEL
Een staat die zich op religieus gebied neutraal opstelt, heeft de scheiding tussen kerk en staat als ideaal. De staat doet niets ten gunste van religies, maar bestrijdt ook geen religies. Religie is dus privé en niet terug te vinden in de publieke sfeer. Het recht en de moraal zijn aan filosofen ontleend, dus zien we democratie, trias politica en rechtstaat. De nadruk op uiterlijke neutraliteit (verbod op dragen hoofddoekjes en andere religieuze symbolen) is kenmerkend voor de religieus neutrale staat.
De Verenigde Staten kennen officieel ook een scheiding tussen kerk en staat. Er is plaats voor elk geloof, zelfs voor de fundamentalistische Amish is er plaats. Toch is de politieke cultuur doortrokken van de christelijke waarden, en als parlements- en presidentskandidaten aangeven niet gelovig te zijn, maken ze maar weinig kans.
De scheiding tussen kerk en staat is ook mogelijk in een Islamitisch land als Turkije mogelijk. Het is daar sinds de scheiding verboden om hoofddoeken in het openbaar te dragen.
7.4 : HET PLURIFORME MODEL
In het pluriforme model is net als in het neutrale model ruimte voor verschillende religies en zijn kerk en staat gescheiden. Het verschil is dat de overheid in het pluriforme model religieuze groeperingen actief stimuleert en ondersteunt in hun maatschappelijke activiteiten. Nederland is hier een goed voorbeeld van. Christelijke partijen hebben een nadrukkelijke plaats in de politiek en er zijn christelijke en levensbeschouwelijke omroepen. Wat onderwijs betreft is de oprichting van verzuilde scholen gestimuleerd.
Een voordeel van het pluriforme model is dat binnen een groepering zich een grote mate van verbondenheid kan ontwikkelen. Het gevaar is dat deze sociale cohesie in ‘eigen kring’ ten koste kan gaan van een ‘nationale sociale cohesie’.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

M.

M.

dankjewel, dit heeft me echt geholpen :)

9 jaar geleden

S.

S.

Dude, jij bent beest!

9 jaar geleden

N.

N.

thnx mate

9 jaar geleden

J.

J.

Helemaal top!
Super bedankt

7 jaar geleden