Samenvatting Hoofdstuk 8 Literatuur zonder grenzen

H8 Moderne literatuur (1940-1970)

De periode na de Tweede Wereldoorlog speelde het existentialisme een belangrijke rol in de literatuur.
Existentialisme: Was de gedachte dat de mens zich niet overal zomaar bij neer moest leggen. Iedereen kon zich zelf maken op basis van zijn mogelijkheden.

Na de oorlog was er ook weer de strijd tussen het Communisme en het Kapitalisme, waardoor de Koude Oorlog ontstond. Door die dreigende oorlog werden mensen bang voor een derde Wereldoorlog. Dit was een van de oorzaken voor het ontstaan van de zogenaamde Protestgeneratie. Dit was vooral het geval in de jaren zestig, toen de jeugd zich liet horen op politiek gebied. De jeugd had genoeg van de wereld die door hun ouders was opgebouwd.

Er werd in en na de oorlog veel geschreven, vooral over het verzet. Bijvoorbeeld de Joodse Anna Frank schreef in dagboek dat later wereldberoemd is geworden. Vooral de joden schreven in en na de oorlog over hun gruwelijke ervaringen.

Het existentialistische gevoel was tot de jaren zeventig sterk aanwezig. In de literatuur kwamen een paar motieven steeds terug.
Vervreemding: Mensen keren zich af van de burgerlijke maatschappij. Dit laat zich leidde door opgelegde waarden en normen, die een verstoord evenwicht veroorzaken.
Absurditeit: In veel literaire romans heerst een pessimistisch gevoel, waarbij het leven volstrekt zinloos wordt ervaren. Bijvoorbeeld: Willem Frederik Hermans schrijft hierover
Grenssituaties: Situaties waarbij de mens als het ware ‘met de rug tegen de muur staat’. Er worden vragen over gesteld, waar alleen subjectieve antwoorden op gegeven kunnen worden
Egocentrisme en het doorbreken van seksuele taboes: Het sterk gericht zijn op zichzelf leidt tot lichamelijke aandacht. Het seksuele taboe wordt doorbroken.
Engagement: De mens mag zich niet afzijdig houden van de wereld. Hij moet partij kiezen. (een duidelijke mening hebben). Bijvoorbeeld: Louis Paul Boon, een Vlaamse auteur schrijft hierover.

Le Nouveau roman: heeft een paar kenmerken:
- veel aandacht voor beschrijvingen
- doorbreken van de chronologie
- niet duidelijk gekarakteriseerde en vaak naamloze persongages
- auteur geeft interpretatie
- lezer moet het verhaal zelf construeren
Vanaf het midden van de jaren vijftig ontstaan dit soort romans in Frankrijk, waarin de werkelijkheid minder realistisch wordt beschreven. Een bekende Franse auteur die dit deed was: Nathalie Sarraute.

In het proza van de jaren zestig ontstaat evenals in de poëzie de behoefte om de werkelijkheid weer te geven zoals hij is: neorealisme in proza en theater. De literatuur ontdoet zich van het fictionele karakter, dat tot die tijd overheerste. Een voorbeeld van een auteur is: Jack Kerouac.

De belangrijkste romanschrijver van de beat generation is de Engelsman Jack Kerouac met de roman On the road. Het gaat over jonge mensen die met een zo groot mogelijke intensiteit willen leven, dus een leven met veel avontuur. Op het vasteland ontstaat dit gevoel ook in de jaren zestig. Jan Cremer is het beste voorbeeld van een auteur die hierover schrijft.

In Nederland was het doorbreken van de seksuele taboe in de literatuur sterk aanwezig. Een verhalenbundel van Jan wolkers uit 1961 is hier een goed voorbeeld van.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

S.

S.

Jack Kerouac is een Amerikaan, geen Brit.

10 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast