Spaanse burgeroorlog

De Spaanse burgeroorlog Een van de aanleidingen tot de Tweede Wereldoorlog is de Spaanse burgeroorlog die duurde van 1936 tot 1939. Daarin vochten de nationalisten o.l.v. generaal Francisco Franco met Duitsland o.l.v. Hitler en Italië o.l.v. Mussolini tegen de republikeinen samen met de Sovjet-Unie. Spanje was nog een dictatuur toen de burgeroorlog nog niet was uitgebroken. Toen de republikeinse partijen o.l.v. Zamorra daar na 7 jaar een einde aan, bleven de rechtse partijen bestaan. Daardoor ontstonden er veel verschillen in de regering die van rechts naar links schommelde. In 1936 wonnen de linksen (republikeinen, communisten, socialisten en anarchisten) de verkiezingen o.l.v. Azana. Er kwamen grote hervormingen in Spanje waardoor militaire leiders ontevreden werden. Door de moord op Sotelo (parlemantslid) pleegden enkelen van hen op 17 juli met Franco als leider een staatsgreep die mislukte. De regering zette arbeidersmilities op en ontbond het leger. Ook veel burgers verzetten zich tegen Franco’s leger. De burgeroorlog breekt uit. De arbeiders vragen de regering om wapens, maar die weigert dat. Het eerste verzet kwam van linkse partijen of gevormde milities die kazernes en munitiedepots plunderden. Toen bleek dat er toch wel veel mensen voor de anarchisten waren. Barcelona was bijna helemaal in handen van de arbeiders ineens. Een bekende uitspraak van de communisten uit die tijd waren de woorden ‘No pasaran’ wat betekent dat de fascisten Na een opstand waarna de premier van Spanje aftreedt, wordt de regering radicaler door de nieuwe premier die meteen wapens uitdeelt. De arbeiders waren zo fanatiek dat ze direct beginnen met het plunderen en brandstichten in kerken. De linkse krachten steunden hen, alleen de communisten bleven achterzijde. Toen de arbeiders ook de hulp van de Sovjet-Unie vroegen begonnen zij zich met de oorlog te bemoeien en werden ze de belangrijkste kracht van de republikeinen. De Europese regeringen hielden zich neutraal en er werd een verklaring opgesteld waarin stond dat ze Spanje niet zouden binnendringen. Ondanks dat contract verleenden Duitsland, Italië en Portugal militaire steun aan Franco. Intussen ontstaat er onenigheid tussen de republikeinen. De communisten vonden dat de oorlog zonder revolutie moest plaatsvinden terwijl de anarchisten en de marxisten dachten dat de oorlog niet zonder revolutie uit te voeren was. Omdat de communisten steeds machtiger werden ‘wonnen’ zij de onenigheid door te zeggen dat de marxistische partij, de POUM, anti-stalinistische was en dus niet meer vertrouwd was. De invloed van Stalin was wel te merken, want steeds vaker gingen soldaten met elkaar vechten in plaats van met de Nationalisten. Dat was niet goed voor de Republiek. Toch was zijn hulp erg welkom omdat hij veel wapens leverde. De frontlijn schoof heen en weer, maar de nationalisten veroverden uiteindelijk steeds meer terrein, tot zelfs heel Noord-Spanje in herfst 1937 in handen van de nationalisten was. De communistische leider Negrin deed in 1938 nog een poging tot vredesonderhandelingen, maar die wees Franco af. Toen de nationalisten de slag om Ebro hadden gewonnen, openden ze het vuur op Catalonië. In 1939 viel Madrid uiteindelijk ook. Franco werkte samen met Hitler en Mussolini, dus hij was tegen gelijkheid tussen alle mensen. Veel gehandicapten, communisten en vooral Joden vluchtten naar de grens met Farnkrijk om aan de aankomende dictatuur van Franco uit te komen en te overleven. Toen Franco’s leger ook de laatste steden zoals Andalusië en Estramadura had overwonnen, verklaarde hij de oorlog afgelopen. Onder Franco’s leiderschap vielen bijna 200.000 slachtoffers in Spanje. Omdat vele landen zich hebben bemoeid met de burgeroorlog, is deze een internationaal conflict te noemen dat zeker een aanleiding is geweest tot de Tweede Wereldoorlog. Ook omdat de landen die zich toen tegen elkaar hebben gekeerd dat hier ook al veel deden.