Gezocht: vmbo-scholieren uit jaar 3 of 4! Vul deze vragenlijst over het mbo in, en maak kans op een cadeaubon van 25 euro.

Meedoen

Fabels

Beoordeling 4.6
Foto van een scholier
  • Opdracht door een scholier
  • 4e klas aso | 1340 woorden
  • 4 juli 2007
  • 31 keer beoordeeld
  • Cijfer 4.6
  • 31 keer beoordeeld

Taal
Nederlands
Vak
ADVERTENTIE
Musical The Prom verloot een limousine naar je eindfeest!

Zit je middenin je eindexamens en wil je in stijl naar je eindfeest? Doe dan mee aan de winactie en maak kans op een limousine die jou en je vrienden naar jullie eindfeest brengt!

Ja, ik doe mee!
FABELS: Over de krekel, de mier en zoveel andere
1. Wat is de Physiologus?

De kerk had een aparte kijk op de dieren. Volgens de kerk verwezen de dieren naar de diepere zin van de natuur. Daarom gebruikte men de dieren in de fabels als een soort spiegel ter belering. Een voorbeeld; als iemand dom geweest was zeiden ze tegen diegene dat hij of zij zo dom als een ezel was. Ze gebruikten dus dieren als een vergelijking. Deze kijk op dieren stamt uit een boek dat ongeveer 200 jaar na Chr. geschreven werd door een anonieme christen uit Alexandrië (Egypte). De naam van het boek is ‘Physiologus’. Het boek legt uit welk verband er tussen mens en dier bestaat. In dit boek hebben dieren, planten en voorwerpen die in de Bijbel voorkomen een symbolische betekenis. Zo werd de walvis bijvoorbeeld gezien als de duivel. Men geloofde dat hij mensen die niet gelovig genoeg waren meesleurde naar de diepten van de oceaan. De oceaan werd daarom vergeleken met de hel.
‘Physiologus’ was een populair boek. Veel mensen schreven er aanvullingen op en de middeleeuwse natuurencyclopedieën maakten veel gebruik van de informatie die erin stond.

2. Wat is een bestarium?
In het begin van de 12e eeuw ontstond het bestarium (ook wel: dierenboek). Het bestarium was een mengeling van Physiologus en de natuurencyclopedieën uit die tijd. Ook hierin werden alle dieren beschreven met hun karakters en eigenschappen.
3. Welke link bestaat er met fabels?
Deze kennis is dus in feite in de fabels terug te vinden. De dieren worden in de fabels vergeleken met mensen.
De mensen wilden elkaar iets leren door ze te verwijzen naar de dieren. In het boek ‘Eposet’, dat in de 14e eeuw geschreven werd door Calstaf en Noydekin staat dan ook in het begin:
Ic wille u in die ere ons Heren
Bi beesten ende bi vogelen leren,
Wisen ende wel bedieden
Die nature van den lieden (regels 1t/m4)
Dit betekend:
Ik wil u, ter ere van onze Heer,
door middel van dieren en vogels,
de menselijke natuur leren kennen,
tonen en duidelijk verklaren.

De dieren speelden dus een grote rol in het leven van de Middeleeuwen. Zowel in fabels als in het dagelijkse leven...
4. Fabeldieren
De middeleeuwse mens had rare opvattingen over de dieren. Zij wisten nog maar weinig van hen af. Veel van hun kennis haalden ze uit geschriften die geschreven waren door de oude Romeinen en Grieken.
Deze geleerden beweerden een heleboel dingen die helemaal niet klopten met de waarheid. Maar de Middeleeuwers slikten alles gewoon als zoete koek.
Wil je meer te weten komen over hoe de middeleeuwse mens dacht over de dieren? Kijk dan maar eens op de pagina hiernaast.
De wolf.
Wat de middeleeuwse mens zegt over de wolf:
De Latijnse naam voor wolf is Lupus.
De wolf is een vals en kwaadaardig dier. Hij is altijd hongerig en roofzuchtig. In sommige boeken staat dat wolven verwilderde honden zijn. Maar ze blaffen niet zoals de gewone honden dat doen.
Ambrosius (339 -397) zegt dat iemand die door een wolf verrast wordt zijn stem verliest als de wolf hem aankijkt. Maar als de mens de wolf het eerst ziet verliest de wolf zijn woestheid. Als de wolf merkt dat zijn slachtoffer niet om hulp kan roepen valt hij aan.
De haas.
Wat zegt de middeleeuwse men over de haas:
De Latijnse naam voor haas is Lepus.
Hazen zijn erg laf. Ze rennen bij het kleinste geluid al weg. Overdag eten ze bijna niets omdat ze daar veel te bang voor zijn. 's Nachts slapen ze met hun ogen wijd open. De haas verandert elk jaar van geslacht, en als het nodig is eten ze sneeuw.
Volgens de geleerde Ambrosius (339 -397) is er een land waar de hazen in de winter wit zijn. Maar wanneer het weer warmer wordt krijgen ze weer een bruine vacht.
Hazen hebben korte voorpoten en lange achterpoten. Hierdoor rennen ze, achternagezeten door honden, sneller de berg op dan de berg af. Als ze de berg afrennen wordt hun vaart geremd door hun korte voorpoten.
De vos.
Wat zegt de middeleeuwse men over de vos:
De Latijnse naam voor vos is vulpes.
Een vos is een kwaadaardig schepsel en niet te vertrouwen. Hij is sluw en geniepig en zit vol streken. De vos is een gevreesd dier omdat hij grote schade aanbrengt aan het boerenleven. Dit slimme dier eet namelijk de kippen, eenden, ganzen en lammeren weg van de arme boeren. Als hij je bijt verspreidt hij hondsdolheid.
Als de vos niet op een normale manier aan eten kan komen houdt hij zich voor dood. Dan komen de aaspikkers op hem af en zodra ze te dicht bij hem komen bijt hij ze hun strot door. Maar hij heeft nog meer streken. Als de vos denkt dat hij achtervolgd wordt zal hij niet in een keer naar zijn huis terugkeren. Maar hij zal routes door het bos nemen zodat zijn achtervolgers uiteindelijk niet meer weten waar ze zijn. Daarna wist hij zijn sporen uit met zijn staart. Nogmaals het is een slim dier, onderschat hem niet.
De leeuw.
Wat zegt de middeleeuwse mens over de leeuw:
De Latijnse naam van leeuw is leo.
De leeuw is volgens de geschriften van Solinus, die leefde in de 3e eeuw, de koning van de viervoetige dieren.
Er zijn drie soorten leeuwen.
De eerste soort zijn kleine leeuwen met een ruwe vacht en krullende manen.
Zij zijn niet echt sterk en niet vurig.
De tweede soort zijn leeuwen die niet nobel of moedig zijn en geen manen hebben. De derde soort zijn de edele leeuwen. Zij zijn nobel en kennen geen valsheid. Zij houden van oprechtheid (=eerlijkheid) en kijken iedereen recht in de ogen. Je kunt hun humeur aflezen aan hun voorhoofd en staart. Deze leeuwen gedragen zich als een koning.
De kracht van de leeuwen schuilt in hun borst en voorpoten. Volgens de geschriften van Solinus zal een leeuw niet snel kwaad doen, tenzij iemand hem pijn doet. Maar als de leeuw eenmaal kwaad wordt moet je uitkijken, want dan valt hij aan.
Als een leeuw slaapt blijven zijn ogen geopend, en als hij over zand of sneeuw loopt wist hij zijn sporen met zijn staart. Op die manier kunnen mensen hem minder makkelijk achtervolgen. Een leeuw is dus ook een slim dier.
De mier.
Wat zegt de middeleeuwse mens over de mier:
De Latijnse naam van de mier is formica.
De mieren zijn wijs en ontzettend ijverig. Zij verzamelen de hele zomer voedsel die zij in de winter opmaken. Plinius zegt dat elke mier een eigen taak heeft. Ook is de mier heel erg sterk, zij kunnen grote lasten dragen in verhouding tot hun lichaam.
Ambrosius (339 -397) zegt dat mieren zaden doormidden bijten. Op die manier kunnen de zaden niet meer ontkiemen als zij ze in de grond gestopt hebben. Als hun voedselvoorraad nat wordt door de regen leggen ze het later weer in de zon te drogen.
Mieren begraven hun doden onder de grond. Zij zijn de enige diersoort, naast de mens, die dat doen voor hun doden.
De kikker.
Wat zegt de middeleeuwse mens over de kikker:
De Latijnse naam voor kikker is Rana.
Als kikkers kwaken, lijkt het of ze proberen te praten. Ze zijn erg schrikachtig en springen bij het minste of geringste in de sloot. In de fabels worden ze omschreven als ontevreden dieren. Ze willen altijd meer dan goed voor ze is.
In augustus doen ze hun bek niet open. Dan eten, drinken en kwaken ze niet. Er zijn verschillende soorten kikkers. De rode kikkers zijn het gevaarlijkst. Ook is er een klein kikkertje dat, wanneer hij kwaakt, de regen voorspelt. Als je deze kikker bij een hond in zijn bek gooit wordt de hond stom (dat betekend dat de hond daarna geen geluid meer kan maken).
Korte samenvattingen uit het boek Die naturen bloeme van jacob van Maerlant (ca. 1221-1235
Tip:
Dit zijn leuke sites als je meer wilt weten over onder andere de middeleeuwse literatuur:
www.literatuurgeschiedenis.nl
www.dbnl.org
Bron: http://mediatheek.thinkquest.nl/~arc009

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

B.

B.

Ik kreeg dit werkstuk bij toeval onder ogen, want ik ben allang geen scholier meer. Het ziet er heel goed uit, maar ik heb twee kleine opmerkingen:
paragraaf 2: "bestarium" moet zijn: "bestiarium"
paragraaf 3: "Dit betekend" moet zijn: "Dit betekent"

14 jaar geleden