Zwarte rijst door Hans Vervoort

Beoordeling 5.7
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • 2e klas havo | 1532 woorden
  • 2 juli 2007
  • 5 keer beoordeeld
  • Cijfer 5.7
  • 5 keer beoordeeld

Eerste uitgave
1977
Pagina's
104
Geschikt voor
vmbo/havo
Punten
1 uit 5
Oorspronkelijke taal
Nederlands
Literaire thema's

Boekcover Zwarte rijst
Shadow
Zwarte rijst door Hans Vervoort
Shadow
ADVERTENTIE
Studententijd zomerspecial

Heb jij de Zomerspecial van Studententijd de podcast al geluisterd? Joes, Steie, Dienke en Pleun nemen je mee in hun zomer vol festivals, vakanties en liefde. En kijken ook alvast vooruit naar de introductietijd van het nieuwe collegejaar. Luister lekker mee vanaf je strandbedje, de camping of onderweg. 

Luister nu!
Algemene gegevens
Titel Zwarte rijst - een tropische vertelling
Schrijver Hans Vervoort
Jaartal 1997
Druk 1e (staat niet vermeld in het boek)

Samenvatting
Het boek is eigenlijk een kort verhaal van 84 bladzijden. Waar het wonen in Indonesië, de bezetting van Indonesië door Japan, de kampen, de verhalen van de gevangenschap in de kampen, het verlies van kinderen en ouders, de tropische temperatuur en seks een rol spelen. Er wordt veel verteld in het boek en het geeft goed de sfeer weer van de gebeurtenissen op een tropisch eiland.

Een vriend ven Hans, Jan die in Nederland woont vraagt of hij zijn tweeling op reis wil nemen naar een eiland in Indonesië Bankras, zowel Hans als Jan hebben daar met hun ouders gewoond maar zijn, toen Indonesië zelfstandig werd, naar Nederland gegaan. Jan heeft altijd zijn kinderen beloofd dat hij ze een keer het eiland zou laten zien.


Hans neemt de kinderen en de vriend Victor mee op reis. Hans komt na 30 jaar weer terecht bij zijn Oom, die hen gastvrij ontvangt en nog steeds in Indonesië woont. Hans en zijn vriendin Marjolein waren met de soevereiniteitsoverdracht in 1950 vetrokken. Oom woont in het huis van Hans zijn ouders. Oom drinkt heel veel en heeft waarschijnlijk een verhouding met zijn huishoudster. Oom heeft thuis een studio waar zijn vriend Swerts een paar dagen in de week een uitzending verzorgd.

Op het eiland laat Hans de jongeren de plekken uit zijn jeugd zien, zijn ouderlijke huis en het huis van de ouders van Jan. Hij ontmoet weer zijn oude vriend Hanny Zina, die nu arts is en werkzaam is in het plaatselijke ziekenhuis. Hanny is een zachte man en heel sociaal waardoor hij ook niet veel geld verdient.

Hans gaat met de jongeren naar een oude waterval ‘de Kromme Val’ waar ze ook kunnen zwemmen in een poel, als ze teruggaan willen ze de route afkorten en lopen over een dunne boomstam over het water. Hans verliest daarbij zijn evenwicht en valt zes meter naar beneden zonder ernstige gevolgen.

Marjolein’s vader pleegt in 1959 zelfmoord als zij 21 is, omdat hij niet meer tegen de nachtmerries kon. Haar vader is gevangene geweest in een Jappenkamp, en bij een verscheping getorpedeerd. Hij heeft toen bijna een week in zee gedreven voordat hij door een Japanse onderzeeër werd opgepikt. Hans trok veel op met Marjoleins vader, later vraagt hij Hans om goed te zorgen voor Marjolein, uiteindelijk trouwen ze.

Een paar dagen later komt Marjolein (de ex vrouw van Hans) op het eiland, ze zijn al een tijdje uit elkaar, maar nog niet gescheiden, ze kunnen niet meer verder met elkaar omdat ze samen op een dramatische manier hun kind hebben verloren. Alle vrienden proberen na het dramatische ongeluk het stel weer te koppelen maar dat lukt niet, ook de vriend van Hans, Jan probeert het stel samen weer gelukkig te maken.

Hans en Marjolein zijn met hun kind Jimmie op vakantie aan zee, als ze in de middag samen willen vrijen komt Jimmie de kamer binnen, Jimmie wil met zijn natte beer in bed bij zijn ouders, maar Hans wordt heel boos en stuurt hem de kamer uit. Jimmie rent kwaad naar buiten de zee in. Nu volgt een citaat dat ik heel schokkend vind.


Ik ging me wassen, Marjolein trok haar kleren aan en opende de luiken.
“Hans”, hoorde ik haar roepen, ‘O Jezus!
Ze rende naar buiten. Ik schoot in een onderbroek en volgde.
Het tafereel liet geen vragen open.
Jimmie lag op de grond, nat en bleek, Marjolein erbij en de oude man van de bootjesverhuur, die zich oprichtte toen ik arriveerde. Ik kon zijn driftige vuist nog net ontwijken.
Wanhopig riepen we Jimmie, deden mond op mond beademing, wreven zijn polsen.

Na de reis terug, de begrafenis en een lange periode van rouw. Lees ik het volgende citaat dat precies laat zien waarom ze uit elkaar groeien

“Heel af en toe proberen we het opnieuw, maar Jimmy bleef aan het eind van het bed staan met zijn natte beer.”

Het verdrietige is dat Oom ook met schuldgevoelens te kampen heeft, hij voer op de koopvaardij en wou langer blijven varen, zijn vrouw wou eigenlijk terug naar Nederland maar dat wou Oom niet. Omdat Indonesië wordt bezet door de Japanners komt de vrouw met haar kind in een Jappenkamp, hier verliest ze haar kind door een verdwaalde granaat. Dit vergeeft de vrouw van Oom nooit meer, ze sterft later van verdriet.

Carl Swerts is een beetje vreemde figuur, waarschijnlijk een homofiel, in het boek wordt door Hanny Zina gezegd dat hij rare dingen doet op de radio. In het laatste hoofdstuk, krijgt Swerts het op zijn heupen en valt het radiostation binnen met drie andere gewapende mannen. Hij heeft het idee opgevat dat hij de grote verlosser is van het eiland (met rood haar, net als een oud volksverhaal) en roept dat ook om op de radio, iedereen moet terugkeren naar hoe het vroeger was;
“Vandaag geven wij het volk terug aan zichzelf” zegt Swerts wat galmend, “de oude waarden worden hersteld. Men zal weer luisteren naar de aarde. Men zal leven van wat de aarde biedt en niet meer verlangen. Men zal het dorp belangrijker vinden dan de staat. Men zal het evenwicht herstellen.”

In de nacht komt het leger, Swerts is niet tot rede te brengen en verzet van de gegijzelden helpt ook niet, iedereen Hans, de kinderen, zijn vriend Hanny Zina, de Oom en zijn huishoudster worden tezamen opgesloten door Swerts en ze zitten allemaal bij elkaar in het radiostation.

Ineens beginnen de soldaten te schieten, Swerts en zijn mannen worden doodgeschoten, de gasten zijn zo slim om op de grond te duiken, Oom en de huishoudster zijn te laat en worden ook doodgeschoten. Eén handlanger van Swerts wordt gewoon vermoord ondanks klachten van Hans doet de politie hier niets aan.

Later zitten Marjolein en Hans heel verdrietig bij elkaar in een hotelkamer.
“Weet je”zei marjolein met gesloten ogen, ‘het is uit tussen ons. Het wordt nooit meer wat’’
Ik aarzelde, liet haar los.
“Daar in dat huis”, zei ze “ik voelde me helemaal niet met je verbonden. Niet meer dan met de anderen. Ik ken je veel beter dan de anderen, je bent vertrouwd. Maar het oude gevoel is weg”.
“Ik hou van je" zei ik. Maar ik wist het niet, het was een overgeleverde wetenschap, hield ik wel van haar? Wat is houden van?
“We zijn uit elkaar gegroeid”, zei ze ”Het is gruwelijk. Maar het is een feit.”
Ik zweeg en ze begon weer te huilen.
“Al die jaren Hans. Al die jaren dat we gewacht hebben tot het zou overgaan huhu. En voor niets. Nu zijn we niet alleen Jimmie kwijt maar ook elkaar”

Begin en Eindzin van het boek
Beginzin:
“Ik wou dat hij niet zo dronk”, hoorde ik Victor buiten zeggen, met zijn luide verongelijkte stem. Yvonne antwoordde gedempt.
Dit begin heeft vrijwel weinig met de inhoud te maken.
Het is de neerslag van de ervaringen van mensen die met elkaar optrekken tijdens hun vakantie. Als je dicht op elkaar zit en het is heel warm ga je op elkaars zenuwen werken.

Eindzin:
‘Het krekelen van de sjirps’, dacht ik. Ik was doodmoe
Ze hebben ondertussen heel veel meegemaakt.
Ze zijn een hele nacht gegijzeld, er zijn doden gevallen, relaties stukgelopen en het daarnaast was het een heel drukke ‘vakantie’ (emotioneel en lichamelijk volledig uitgeput)

Tekstfragmenten
Ik heb hier geen apart hoofdstukje voor omdat ik aangrijpende en uitleggende citaten al in de samenvatting heb staan

Eigen mening
Ik vind het boek een mooi reisverslag van een aantal van een aantal mensen die elkaar goed kennen, daardoor ontstaat er spanning in het boek. Het boek is heel precies en to the Point.
De hoofdlijn is aan de ene kant het verlies van een kind en aan de andere kant de herinneringen van de Japanse bezetting in Indonesië. Familie van de schrijver verteld in het boek dat zij tijdens de Japanse bezetting ook een kind hebben verloren. Omdat de mensen elkaar zo goed kennen verdragen ze ook elkaars pijn en leed.
Die herinneringen lopen als een rode draad door het boek en heeft de schrijven heel goed weergegeven.
De bezetting van de studio en het oproepen van revolutie vind ik niet zo bij het boek passen.
Het lijkt net of de schrijver het laatste stuk er aan geplakt heeft.

Verwerkingsopdracht
Het boek ‘Een barbaar in China’ van Adriaan van Dis is ook een reisverslag.
Van Dis zit in China en Vervoort zit in Indonesië.
Bij ‘Een Barbaar in China’ wordt meer beschreven hoe de omgeving eruitziet en wat hij tegenkomt met zijn vrouw
Bij Zwarte rijst wordt het meer een familieverhaal tijdens een vakantie op een eiland.
Ik vind ‘Een barbaar in China een beter boek,
omdat ik Adriaan van Dis mooier en kleurijker vind schrijven.
Ik het boek ‘Zwarte rijst’

Belangrijkste figuren
De ik figuur Hans Vervoort een onderwijzer 42,5 jaar
De ex vrouw van Hans: Marjolein 42 jaar
Vriend van Hans: Hanny Zina
De vriend van Hans een koopman Jan
De tweeling van Jan; Yvonne en Eric beide 18 jaar
De vriend van Yvonne: Victor
De Oom: van Hans Vervoort
Carl Swerts een vriend van Oom

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Andere verslagen van "Zwarte rijst door Hans Vervoort"