Verborgen gebreken door Renate Dorrestein

Beoordeling 7.3
Foto van een scholier
  • Boekverslag door een scholier
  • 4e klas vwo | 3331 woorden
  • 18 augustus 2006
  • 3 keer beoordeeld
  • Cijfer 7.3
  • 3 keer beoordeeld

Eerste uitgave
1996
Pagina's
237
Geschikt voor
bovenbouw havo/vwo
Punten
3 uit 5
Oorspronkelijke taal
Nederlands
Literaire thema's

Boekcover Verborgen gebreken
Shadow

Met wat Christine Jansen op haar geweten heeft, zit er niets anders op dan van huis weg te lopen. In paniek verstopt zij zich met haar kleine broertje in de auto van een wildvreemde. Ze is tien jaar oud en wil spoorloos verdwijnen.

Achter het stuur zit, nietsvermoedend, de zeventigjarige Agnes Stam. Met de as van haar overleden broer is ze onderweg naar het zomerhu…

Met wat Christine Jansen op haar geweten heeft, zit er niets anders op dan van huis weg te lopen. In paniek verstopt zij zich met haar kleine broertje in de auto van een wildvreemd…

Met wat Christine Jansen op haar geweten heeft, zit er niets anders op dan van huis weg te lopen. In paniek verstopt zij zich met haar kleine broertje in de auto van een wildvreemde. Ze is tien jaar oud en wil spoorloos verdwijnen.

Achter het stuur zit, nietsvermoedend, de zeventigjarige Agnes Stam. Met de as van haar overleden broer is ze onderweg naar het zomerhuis van de familie.

Een klein meisje met te veel geheimen is op de vlucht voor de gevolgen van haar daden; een oude vrouw moet ontdekken dat ze afhankelijk is van haar wraakzuchtige schoonzusters; een huis vol gelukkige herinneringen verandert daardoor langzaam in een slagveld.

Verborgen gebreken door Renate Dorrestein
Shadow
ADVERTENTIE
Studententijd zomerspecial

Heb jij de Zomerspecial van Studententijd de podcast al geluisterd? Joes, Steie, Dienke en Pleun nemen je mee in hun zomer vol festivals, vakanties en liefde. En kijken ook alvast vooruit naar de introductietijd van het nieuwe collegejaar. Luister lekker mee vanaf je strandbedje, de camping of onderweg. 

Luister nu!
1. Bibliografische gegevens

Titel: Verborgen gebreken
Auteur: Renate Dorrestein
Jaar van 1e uitgave: 1996?
Gelezen druk: 2e druk (1996)
Aantal pagina’s: 238

2. Samenvatting

Agnes is een vrouw van zeventig jaar oud en heeft een grote familie. Ze is zelf nooit getrouwd of bemind maar ze had altijd genoeg aan haar broers hun liefde. Ze had vier broers, Justus, Benjamin, Frank en Robert. Robert was speciaal voor haar, ze hield van hem. Hij is net overleden aan kanker, dus is Agnes de enige die overblijft.
Die zomer gaat de familie Jansen, Sonja en haar minnaar en haar kinderen Waldo, Christine en Tommie, op vakantie naar Schotland. Sonja behandelt alleen Waldo goed. Christine en Tommie lijken teveel op hun vaders, daarom worden zij altijd uitgekafferd. Ze zijn namelijk elkaars halfbroer en –zus. Waldo wil graag alleen gaan bergbeklimmen op het eiland Skye, terwijl de rest van de familie naar het eiland Mull gaat. Bij het afscheid tussen de kinderen onderling duwt Chris haar broer per ongeluk op de kade in het water. Als ze met de rest van haar famile op de boot is, stapt ze in de auto van een vreemde met Tommie.

In die auto zit Agnes. Zij gaat elk jaar met een paar nichten/neven of achternichtjes of –neefjes naar het eiland Mull, naar het huisje van Robert. Vijftig jaar geleden heeft Robert daar een ruïne gekocht naar aanleiding van het succesvolle tripje met zijn andere broers en zus. Ze hebben de zomers daarna ervoor uitgetrokken om de ruïne te restoreren, precies naar wens.
Deze zomer gaat ze alleen. Haar schoonzusters vertrouwen haar niet meer omdat ze zo eenzaam is zonder haar broers en omdat ze ouder wordt. Als ze bij het huis van de familie Flynt aankomt, de huisbewaarders, merkt ze ineens de twee kinderen op. Mrs. Flynt denkt dat het weer familie van haar is. Ze noemt het meisje Bazooka omdat ze kauwgom kauwt en het jongetje Ivatuq omdat hij op een eskimo lijkt.
Als ze thuis zijn wil Agnes de politie bellen, omdat ze het niet leuk vindt voor hun ouders maar Chris dreigt om dan te zeggen dat Agnes hun heeft ontvoert. Agnes vindt uit dat Chris graag uitbranders krijgt en dat Tommie zijn moeder niet eens mist. Daardoor is ze nod nieuwsgieriger naar hun ouders.
De volgende dag ziet ze in een advertentie dat Roberts huisje te huur staat. Ze wil bellen naar het bedreif maar omdat de telefoon kapot is (later blijkt dat Chris daar achter zat) lukt dat niet. Als ze het verder onderzoekt komt ze erachter dat Elise er achter zit. Elise heeft er ook voor gezorgd dat Agnes binnen een week het huis uit moet. Dat zorgt voor de nodige ruzies bij de familie Flynt. Ze zijn woedend op haar omdat ze het later zelf wilden hebben.
Diezelfde middag gaat ze naar het dorp omdat de wasmachine kapot is. Als ze in de supermarkt is valt ze ineens flauw, voor de eerste keer. Ze schaamt zich ervoor. Als ze thuis komt, zijn Chris en Tommie bezig met een verkleedpartij. Het spel heet Mevrouw-Jansen-gaat-naar-de-markt, waarbij je moet proberen om Mevrouw Jansen te worden en je krijgt punten voor de meest creatieve episodes. Tijdens het omkleden komt inspecteur Miller van Scotland Yard langs. Hij zoekt twee ontvoerde kinderen, alleen herkent hij Chris en Tommie niet, door hun vermomming. Als ze in de krant kijkt die avond, ziet ze het bericht over hun. Ze beseft dat ze in een moeilijke situatie zit.
De volgende morgen doet Chris voorbeeldig, alsof ze bang is om weggestuurd te worden. Ze vertelt ook haar naam. Dezelfde dag vertelt Agnes dat Waldo naar Skye is gezwommen, dus niet dood is. Chris wordt daar heel gelukkig van en denkt er zelfs over om terug naar haar moeder gaan. Als ze dat Agnes die nacht wil vertellen, slaapt ze maar ze komt er ook achter dat er een geweer onder Agnes’ bed ligt.

De volgende morgen komt er iemand die het huis wil inspecteren voor het verhuren. Agnes leidt hem uit wanhoop door het hele huis. Chris daarentegen neemt wel actie. Net op het moment dat ze de man neerschiet krijgt Agnes een beroerte. Chris vlucht het huis in, waar ze alles vernielt zodat niemand het meer wil huren. Daarna sleept ze Agnes het huis in. Agnes wil niet dat de kinderen erbij zijn als het lijk ontdekt wordt. Ze stuurt ze weg met een briefje waarop het adres staat waar hun moeder verblijven.
Als Chris het lijk weg wil slepen, blijkt hij er niet meer te liggen. Hij is al naar het ziekenhuis gebracht maar aan zijn verwondingen overleden. Agnes kruipt vanuit het huis naar buiten om het geweer schoon te maken. Ondertussen zijn Chris en Tommie bij het stel is, ze zijn al veel aardiger voor ze. Op weg naar Skye, om Waldo te zoeken, gaan ze langs Agnes. Alleen is zij al op het nippertje opgehaald door Muriel Flynt. Zo heeft Tommie niet meer de kans om Agnes’ glazen oog terug te geven. Hij is van plan om het op hun vensterbank te zetten terwijl Agnes de illusie heeft dat ze nu voor altijd het huis in Mull zal blijven zien.

3. Thema en motieven

Het thema is Familie relaties. Ik heb daarvoor gekozen omdat daar veel over wordt verteld, het is ook een belangrijk aspect in de levens van Agnes en Chris.
Mijn ene motief daarvoor is de incest-relaties die er waren tussen Chris en haar broer Waldo en tussen Agnes en Robert. Waldo misbruikte Chris ’s nachts namelijk, zonder dat Chris er iets aan kon doen, haar moeder zou haar toch niet geloven. Hier is een citaat dat de misbruiking bewijst: “Was ‘onze tent’ niet net zoiets als ‘ons bed’: een bron van duistere, verontrustende gedachten voor een puber? Toen Waldo jonger was, had ze nooit over zulke dingen hoeven nadenken. Ze dacht: ik heb hem altijd veel te veel – ik moet – ik zal – voortaan zal ik.” Hier gaf ze duidelijk aan dat ze bang was om met Waldo in één tent te slapen, omdat hij een puber is geworden en ze dan niet beschermd zou worden door Sonja of Jaap. Toch vindt Chris een goede vriend in Waldo omdat hij haar begreep, hij luisterde naar haar en hij gaf haar de aandacht die ze nodig had. Ze gaf zichzelf ook vaak de schuld, omdat ze medelijden had met hem. Hier een voorbeeld: “starend in Waldo’s ogen, de enige ogen die haar ooit echt zagen, de enige ogen die de moeite namen werkelijk naar haar te kijken. Zijn harde, hoekige lichaam. Zijn klamme huid, zijn onderzoekende vingers. Zijn adem in haar oor, zijn hese stem. En het onbegrijpelijke medelijden dat ze erna altijd voelde: als zij niet bestond, zou hij dit niet hoeven doen, ’s nachts in het donker. Telkens het besef, haar schuld. Kon hij maar van haar worden verlost.”
De incest-relatie bij Agnes was niet zo duidelijk omdat het maar van één kant kwam. Ze ontdekte tijdens de renovering van de ruïne dat ze meer voor Robert voelde dan voor haar andere broers, op een onnatuurlijke manier. In dit citaat komt ze daarachter: “ De contouren van zijn sterke, magere lichaam waren zichtbaar onder het stof. En terwijl ze met samengeknepen ogen naar hem keek, nam haar hart het ritme van zijn hamer aan, en ze zat doodstil en liet tot zich doordringen hoe onverklaarbaar maar volmaakt gelukkig ze opeens was. Het was een geluk dat meteen uitgeschreeuw wilde worden, het was de overtreffende trap van de wetenschap dat ze leefde, het was een verheviging van all haar sensaties.” In het stuk daarna las ik dat Robert het helemaal niet door had wat Agnes net had ontdekt. In tegenstelling tot Agnes’ gedachten. Alles was veranderd en gecompliceerder geworden. Ze heeft het hem nooit verteld. “voor het levenslange verlangen dat zij rustig met zich heeft meegedragen zonder slachttoffers te maken, zonder verdriet en verwarring te zaaien.” Ze wilde dus gewoon niemand pijn doen, ten koste van haar eigen gevoelens. Ze heeft haar gevoelens voor hem wel altijd behouden.
Mijn andere motief voor dit thema is de gewone relaties in Chris’ en Agnes’ families. In Chris’ familie is het gewoon dat Sonja om de zoveel tijd een vriendje heeft. Dat ze drie keer per ongeluk een kind heeft gekregen is ook normaal geworden voor Sonja. Omdat de kinderen ongewenst waren, vond ze de vaders ook niet altijd even leuk. Waldo was volgens haar het meeste zoals zij zelf en het minst zoals zijn vader. Dat is ook waarom zij zo’n goede band hebben met elkaar. Chris en Tommie lijken dus volgens Sonja er op hun vader. Als er iets gebeurd geeft ze bijna altijd de schuld aan Chris. Ze heeft het in Chris’ vroege jeugd al opgegeven om haar te temmen. Daardoor is hun band niet goed. Chris heeft een erg goede band met haar broertje Tommie omdat ze vindt dat het haar taak is om hem te beschermen van alles, vooral ook van Waldo. Hier is een voorbeeld van haar als ze hem commandeert: “‘Tommie!’ riep ze. ‘Waar zit je? Ik weet dat je hier ergens bent! Kom tevoorschijn of er zwaait wat!’” Ze voedt hem als het ware op en speelt de baas over hem. Ze houdt ook wel erg veel van hem, in de normale zin.
In Agnes’ familie is de band tussen Agnes en al haar broers erg sterk omdat ze altijd dingen samen deden en de broers zetten zich altijd samen in om Agnes te beschermen. Agnes kwam altijd op de 1e plaats bij hun, dus nog boven hun vrouwen. Haar schoonzussen wisten dat en speelden daarop in. Ze lieten hun mannen niet té vaak en te lang bij Agnes blijven omdat ze bang waren dat er iets van zou komen. Agnes dacht dat ze haar altijd ‘Gekke tante Agnes’ noemden voor hun kinderen. Door de wraakzuchtige schoonzussen is zij erg eenzaam geworden zonder haar broers. Agnes vond wel altijd dat zij in ieder geval op een hogere plaats stond dat haar schoonzussen. Hier drukt ze uit dat ze eigenlijk nog steeds van Robert houdt, maar ook dat zij toch altijd op een hogere rang was dan Elise: “Ze denkt: ik ben zijn weduwe, niet Elise.”

4. Probleem van de hoofdpersoon

De hoofdpersoon is Agnes, al is dat niet heel erg duidelijk, Chris speelt namelijk ook een grote rol. Agnes vindt Chris en Tommie dus in haar auto, opweg naar Mull. Ze moet uitvinden waarom die twee zijn weggelopen omdat ze ze graag wil helpen daarbij. Chris is een moeilijk kind dus laat ze niet gauw dingen over zichzelf en de thuis-situatie los. Voor Agnes maakt het dus nog moeilijker om haar vertrouwen te winnen. Het is wel haar doel om uit te vinden wat hun ouders fout hebben gedaan, om Chris en Tommie in staat te krijgen dat ze weglopen. Agnes is vroeger lerares geweest en had dagelijks met zulke problemen te maken. Ze gaat dus ook proberen om die ervaring weer boven te halen en het toe te passen. Dit blijkt erg moeilijk omdat ze langzaam aan het aftakelen is. Agnes’ andere probleem is dat ze moet vechten om Roberts huisje in haar bezit te houden, niet in het bezit van het toerisme. Aangezien de band tussen Agnes en Elise niet zo goed is, gaat dat met innerlijke strijd en wraakzucht.
Er komt voor allebei de problemen wel een oplossing. Eerst liet Chris echt niets los over haar leven, maar naarmate de gebeurtenissen kwamen, begon ze Agnes meer te vertrouwen. Ze realiseerde zich ook dat Agnes het goed bedoelde. De vriendschap wordt ook hechter en Agnes zorgt ervoor dat de inspecteur van Scotland Yard niet te weten komt dat zij de twee verloren kinderen bij zich heeft. Als beloning, uit respect en begrip doet Chris daar ook iets voor terug. Als ze de inspecteur van het verhuurbedrijf heeft neergeschoten gaat ze van schrik naar binnen. Daar commandeert ze Tommie uit wanhoop om haar te helpen om alles te vernielen in het huisje, zodat niemand er meer wil wonen en Agnes erin kan blijven.
Als ik Agnes was geweest zou ik me geen raad weten met Chris en Tommie. Agnes heeft namelijk veel ervaring met kinderen; als ze even een tijdje voor zichzelf nodig hebben of als ze boos zijn, dan weet ze wat ze daarmee moet doen. Ook is zij lerares geweest dus ze heeft al heel vaak problemen bij de kinderen gezien, het doorgegeven aan de ouders en dan opgelost. Dus in haar probleem van de kinderen kan ik mij niet verbeteren vergeleken met haar. Ik zou het wel anders hebben gedaan bij het probleem van het huisje. Als ik merkte dat de telefoon stuk was, zou ik naar de familie Flynt zijn gegaan om daar eens even met Elise daarover te praten. Ik zou haar zeggen dat het huisje uniek is, van de Stams dus dat ze dat niet moet gaan verhuren aan toeristen!

5. Mening

Het onderwerp sprak me wel aan, toen ik de achterkans las. Ik vond het wel interessant om uit te vinden wat Chris en Agnes verborgen moesten houden (van elkaar). Het onderwerp familie is drama leuk om over te lezen. Ik heb namelijk vorig jaar een boek gelezen van dezelfde schrijfster, ‘Een hart van steen’ en die vond ik echt heel goed geschreven en mooi en vooral ook spannend. Dat gaat over een familiemoord gepleegd door de moeder of de vader. Dan vind je pas helemaal aan het einde uit wie het precies heeft gedaan en vooral waarom. Het leek me daarom wel leuk om nog een boek van haar te lezen. Het heeft me wel verrast. Ik verwachtte best veel van dit boek. Het boek vond ik over het algemeen dus niet zo goed geschreven als ‘Een hart van steen’.
Er werd over veel gebeurtenissen verteld, terwijl de vertelde tijd maar één week is. Dat komt doordat Agnes de hele tijd herinneringen van vroeger bovenhaalt. “’Pas op!’ schreeuwde Robert toen Justus eveneens omviel. En Agnes kraaide van plezier toen ze voelde hoe Robert haar uit de lucht greep, en toen ze samen omver rolden lachte ze nog steeds. Robert stortte, haar tegen zich aanklemmend, met zijn volle gewicht boven op haar, en met een gekraak alsof haar hele schedel werd versplinterd, boorde het handvat van Franks fietsstuur zich in haar oogkas.” Deze herinnering vertelde ze vaak over, dat ze haar oog was kwijt geraakt. Het is ook een perfect voorbeeld van hoe fijn ze het vond om beschermd te worden, ook al waren er ongelukken. Ik vond dat een mooi stuk om te lezen omdat het de vriendschap tussen Agnes en haar broers laat zien. Ik vond het erg leuk om over de gebeurtenissen van vroeger te lezen omdat ik me er beter in kon leven. Ze associeerde de herinnering met bijna alles wat er in de realiteit van het boek gebeurde. Het was niet altijd even duidelijk of het nou vijftig jaar terug was of in het heden van het verhaal, maar dat maakte het weer een stukje interessanter. Dan moest ik wel gaan nadenken hoe het zat. Haar taalgebruik was duidelijk en modern, ze gebruikte niet veel stijlmiddelen in haar boek. Ik vond dat wel fijn lezen, al is het wel leuk als de schrijver stijlmiddelen gebruikt. Het laat zien dat diegene creatief is met de taal, wat het interessanter voor de lezer maakt. Hier is een voorbeeld: “Ze maakte in de zijkamer het logeerbed voor hem op. Ze belde Mathilde en loog dat Frank te veel had gedronken. Haar schoonzus lachte. ‘O hou hem dan alsjeblieft bij je!’ Maar vierentwintig uur later was het lachen haar vergaan. Haar koele, bevelende stem: ‘Ik wil mijn man terug, Agnes’” Dit is ook een voorbeeld hoe haar schoonzussen haar niet te lang samen met hun man vertrouwden. Dat vind ik echt erg voor haar, ze heeft niets fout gedaan. Het was een samenhangend geheel dat me wel aan het denken heeft gezet omdat ik nog niet eerder over incest-relaties had gelezen. Het zette me ook aan het denken omdat ik mijn opvoeding ging vergelijken met die van Chris en Tommie. Ik kwam er dus achter dat als je maar vaak genoeg wordt uitgescholden en nooit wordt beloont met iets, dat je dan snel genoeg als het ware een schild om je heen krijgt zodat je thuis iets hebt om te verdedigen. Naar mijn mening is dat echt erg als dat gebeurt, ik vind dat ieder kind recht heeft op een goede opvoeding, zodat die dat later weer kan doorgeven. Ik vind het onbegrijpelijk dat sommige ouders niet nadenken over de gevolgen en zichzelf voortrekken. Zo ben je gewoon een waardeloze ouder en kom het door jou dat je kind slechte opvoeding krijgt, dus zich niet goed gedraagt en later problemen zal krijgen. Deze familie is gewoon de kleine versie van de soap ‘The Bold and the Beautiful’. Daarin gaat de moeder met haar dochters halfbroer. Ook gaat ze met zijn vader. Dan hebben die halfbroer en zus weer iets met elkaar. Zo gaat het maar door, één en al miserie. Het was ontroerend om te lezen hoe Chris voor haar broertje zorgt, in die omstandigheden waarin ze leven. Het raakte me ook dat de vriendschap tussen Chris en Agnes sterker wordt, ook al kennen ze elkaar nog maar een paar dagen. Ik denk dat ze gewoon wisten van elkaar dat ze veel hetzelfde hebben meegemaakt. Dat vind ik dan weer mooi.

In de familie Stam is er namelijk nog een traditie en dat is het spel ‘Mevrouw-Jansen-gaat-naar-de-markt’. Hier geeft Agnes in haar gedachten uitleg aan het spel, terwijl Chris en Tommie zich klaarmaken om een episode te spelen. “Terwijl ze de spiesjes op een schaal schikt, verheugt ze zich op de komende episode van Mevrouw-Jansen-gaat-naar-de-markt, op de intriges, de rolwisselingen, de sub-plots en onverwachte wendingen. Ze hoort de kinderen heen en weer stommelen, kennelijk druk in de weer met hun voorbereidingen. Ze zullen vast met originele personages te voorschijn komen. Al hun fantasie kunnen ze in het spel uitleven, ze zullen zijn wie ze maar willen zijn. Alleen niet mevrouw Jansen, nooit mevrouw Jansen. Zo zijn de regels.” Ik vind het echt goed bedacht, het maakt het verhaal kleurrijker, daarom bespreek ik ook dit. Het lijkt me echt leuk om te spelen en vooral om te kijken tijdens de vakantie. Als je het bedenkt, is het goed bedacht door de familie Stam en ik vind het erg mooi hoe ze er een traditie van hebben kunnen maken. Ook is het leuk dat het spel iedereen, die hele familie, zo enthousiast maakt. Kortom, ik vind het echt een leuk bedacht spel.

6. Informatie over de schrijfster

Renate Dorrestein is op 25 januari 1954 geboren in Amsterdam. Na het gymnasium volgde ze een cursus journalistiek. Renate ging als verslaggeefster, als begin van haar loopbaan, bij het weekblad Panorama werken.
De tachtiger jaren waren gekenmerkt door twee grote tegenslagen voor Renate. Eerst stierf haar zus en zes jaar later werd de ziekte ME bij haar vastgesteld. Door vermoeidheid kan ze maar een paar uur per dag werken.
In 1983 debuteerde Dorrestein met de roman ‘Buitenstaanders’. Het is een verhaal waarin allerlei onwerkelijke dingen gebeuren. In de latere boeken die ze schreef waren ze veel realistischer en werd een actueel probleem belicht. Ze zegt zelf dat ze een aparte schrijfstijl heeft. Ze verwerkt vaak een boodschap aan de wereld in haar boeken. Ze bespreekt ook maatschappelijke kwesties in haar boeken.
Renate werd in 1993 onderscheiden met de Annie Romeinprijs. Ze schreef het boekenweek geschenk voor 1997 met de titel: ‘Want dit is mijn lichaam’. In 2000 werden de rechten voor ‘Een hart van steen’ verkocht aan een Amerikaanse uitgever. Haar boeken zijn in vele verschillende talen zoals: Engels, Duits, Spaans, Japans, Italiaans, Zweeds, Frans, Fins en Deens. In 2004 is de verfilmde versie van ‘Verborgen gebreken’ uitgebracht. Zelf vindt ze de film erg goed gelukt en vindt dat haar beeld die ze had over het boek als het ware perfect is uitgebracht in de film.

REACTIES

Er zijn nog geen reacties op dit verslag. Wees de eerste!

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

Andere verslagen van "Verborgen gebreken door Renate Dorrestein"