Titelverklaring

De titel is een beetje ironisch. De ervaringen van Jet, Jeanne en Maud
zijn lang niet altijd “idyllisch” te noemen. Toch hebben de vriendinnen op school altijd veel pret. De titel slaat niet terug op het hele boek. Het belangrijkste gedeelte van het boek, hoofdstuk 9 t/m 12, heeft weinig met school van doen.

Schrijfster

De Schrijfster van het boek ‘Schoolidyllen’ is Top Naeff. Haar
officiële naam in Anthonetta van Rhijn-Naeff. Ze is geboren in 1878 en gestorven in 1953. Ze was op jonge leeftijd al een succesvolle schrijfster. Op 18 jarige leeftijd schreef ze ‘De genadeslag’. In 1900 schreef ze ‘Schoolidyllen’. Met dit boek is ze het bekendst gebleven. In het boek zijn naturalistische trekjes te herkennen, bijvoorbeeld: -de tegenstrijdige ‘naturen’ van Maud en juffrouw Prior. -Jet die haar zwakke gezondheid erfde, waardoor ze op jonge leeftijd stierf.

Van 1914 tot 1930 schreef ze ‘Groene Amsterdammer’, van 1937 tot 1940 ‘Elzeviers Geïllustreerd Maandschrift’ en in 1951 schreef ze ‘Het boek van nu’.

Personen & personages

Personen: -Jeanne van Lear -Jet van Marle -Lien & Noes Terhorst -Juffrouw Verbeek -Juffrouw Prior -Adriaan Terhorst -Clélie van Lear -Karel van Lear -Maud Freule van Eyghen -Mevrouw & meneer Terhorst -Mevrouw & meneer van Lear -Mevrouw & meneer van Marle -Luitenant van Gelder -Neef & nicht van Marle -Corry Berends -Oom Piet & tante Miet van Lear -Huug van Marle -Kleine Jetje van Marle

Personages: Alhoewel in het begin lijkt alsof alle’meisjes’ even belangrijk zijn, is Jet van Marle de eigenlijke hoofdpersoon van het verhaal. Haar
vriendinnen zijn Jeanne van Lear (een kieskeurig meisje, mooi, maar ijdel, ze is eigenlijk het tegenovergestelde van Jet), de zusjes Lien & Noes Terhorst (doordat hun moeder weduwe is hebben ze het niet erg breed) en het ‘nieuwe kind’ in de klas Maud van Eyghen (gevoelig, eerlijk en ze kan absoluut niet tegen onrechtvaardigheid). Maud is een half-Amerikaanse en haar moeder is gestorven. Ze is beslist niet het ‘zoete’ type waar de andere meisjes aanvankelijk bang voor waren. Jet is een wees en wordt streng en liefdeloos opgevoed door haar tante en oom. Op school is de al even vriendelijke juffrouw Prior (directrice, streng, zelfingenomen en niet in staat om haar eigen fouten toe te geven), die in het laatste hoofdstuk de verliezer blijkt. Als reactie op haar pleegouders en directrice is Jet vaak ongehoorzaam. Jet vindt haar geluk bij haar vriendinnen en in het zingen (ze heeft een prachtige stem). Van Jets pleegouders wordt negatief gesproken. Er wordt zelfs de indruk gewekt dat haar pleegouders schuldig zijn aan Jets dood; als ze in de sloot i gevallen moet Jet met haar natte kleren nog aan eerst de fiets van Jeanne (die had ze geleend) laten maken.

Samenvatting: De 3 vriendinnen Jet, Lien en Noes zijn bij hun vriendin Jeanne
thuis. Ze waren op hun wekelijkse ‘krans’. Jet had de wiskunde som voor de volgende dag niet gemaakt, dus vroeg ze aan Jeanne of ze die mocht
overschrijven. Jeanne deed zulk soort dingen nooit, maar ze zei: “Komt juffrouw hier niet achter?” En Jet antwoordde: “Nee joh, ik schrijf hem niet letterlijk over.” De vriendinnen hadden deze avond ook nog even over het nieuwe meisje. Ze wisten niks van haar, dus dachten ze dat ze heel netjes was. Ze kwam naast Jet te zitten, dus Jet kon niet meer afkijken, dachten ze. De volgende dag op school kwam dat nieuwe meisje in de klas. Ze heet Maud. Ze hadden die dag aardrijkskunde en dat had Jet niet geleerd, want ze wilde bij een overhoring met haar boek open werken. Maar ze kregen geen schriftelijke overhoring wat Jet gehoopt had, maar Jet kreeg een mondelinge overhoring. Jet moest dus voor in de klas komen en een plaats aanwijzen. Jet wist het niet en Maud fluisterde waar het lag. Dat hadden de vriendinnen Jet, Jeanne, Lien en Noes niet verwacht. Even later kwam juffrouw Prior de wiskunde schriften ophalen om te kijken of de leerlingen de som hadden begrepen. Jeanne hoopte dat juffrouw Prior het overschrijven niet ontdekte. Nadat Juffrouw Prior weer weg was hadden ze Nederlandse les. Voor Nederlands moesten ze als huiswerk een gedicht leren. Noes had dit niet gedaan, dus moest ze een vertaling overschrijven als strafwerk. Juffrouw Verbeek vroeg aan Maud of zij een gedicht uit haar hoofd wist en Maud zei dat ze dat wel wist, dus ze zei dat gedicht op. Het was een prachtig gedicht. Toen kwam juffrouw Prior weer de klas in, met de wiskunde schriften. Ze zei dat de sommen uitzonderlijk goed gemaakt waren en dat ze erg boos was op 2 meisjes in de klas. Ze was boos op Jet van Marle en Jeanne van Lear. Één van hen had de som overgeschreven. Ze moesten na de school bij juffrouw Prior komen. De 2 meiden gingen na de eerste helft van de schooldag naar het kamertje van juffrouw Prior. Jet zei: “Ik heb het schrift van Jeanne stiekem uit haar bureau gehaald. Jeanne wist daar niks vanaf.” Juffrouw Prior vroeg aan Jeanne of dat waarwas en Jeanne knikte. Juffrouw Prior had ook niet anders van Jeanne verwacht en ze was teleurgesteld op Jet. Juffrouw Prior schreef een briefje voor Jets oom en tante. Op dat briefje stond dat Jet de wiskunde som had overgeschreven. Dat briefje moest Jet ondergetekend die middag inleveren. Jet moest ook die middag haar excuses vragen aan Jeanne, waar de hele klas bij was. Corry Berends (een klasgenootje van de meiden) vroeg aan Jeanne, Jet, Lien en Noes of zij op haar ouders zilveren bruiloft wilden komen. Dat wilden ze wel. Maud wist ervan dat Jet alleen de schuld kreeg, en ze zei tegen Jeanne dat Jeanne de waarheid moest vertellen aan juffrouw Prior. Jeanne durfde niet en Maud zei, als jij het niet doet, dan doe ik het. Nadat de bel was gegaan wilde Jeanne niet. Ze hadden handarbeid, en Jet kwam heel vrolijk de klas in en ze zei: “Nu komt er een toneelstuk tussen Jeanne van Lear en Jet van Marle”. Juffrouw Prior kwam ook in de klas. Maud keek naar Jeanne en Jeanne zei niks. Jet wilde haar excuses aanbieden, maar Maud stond op en zei tegen juffrouw Prior dat Jet niet de enige was die de schuldige was. Juffrouw Prior vroeg of dat waar was en Jeanne knikte. Juffrouw Prior was erg teleurgesteld op Jeanne. Juffrouw Prior ging op een avond naar Jet om met haar oom en tante te praten over Jets gedrag. Jet mocht er niet bij zijn, dus moest ze naar boven. Maar Jet wilde wel weten wat ze over haar zeiden, dus ze luisterde stiekem af. Jet mocht juffrouw Prior helemaal niet, dus ze had allemaal propjes gemaakt en stopte die in haar schoenen en haar paraplu. Toen juffrouw Prior even later weg wilde gaan paste haar schoenen niet. Ze wist niet hoe het kwam. Ze ging de deur uit en het begon te regenen, dus opende juffrouw Prior haar paraplu en er vielen allemaal propjes op haar hoofd. Jet lag helemaal in een deuk. Nu mocht Jet niet naar de zilveren bruiloft van de ouders van Corry. De volgende dag op school hadden ze bij Frans een repetitie, maar zoals gewoonlijk hadden Noes en Jet de repetitie niet geleerd. Noes schreef een briefje naar Jet en dat zag juffrouw Verbeek. Noes moest nakomen, maar Jet zei: “Als de bel gaat ga je gelijk weg en ik neem je spullen wel mee.” Zo gezegd zo gedaan. Noes ontliep haar straf. Na school gingen ze zoals gewoonlijk taartjes eten. Op weg naar huis kwamen ze Adriaan (broer van Noes & Lien) tegen. Adriaan wilde een komedieclub oprichten en hij vroeg of de meiden ook mee wilde doen. De meiden waren erg enthousiast. Jeanne zat die avond met haar gezin aan tafel te eten en ze zei dat Maud 4 japonnen uit Amerika had. Ze mochten allemaal een japon dragen op de zilveren bruiloft. Dat was wel handig, want om een japon te kopen of huren was erg duur. Jeanne zei ook nog dat Jet niet naar het bal mocht, omdat ze dat geintje met juffrouw Prior had uitgehaald. Na het eten ging Jeanne naar Jet toe. Jet was niet thuis, toen vroeg Jeanne aan meneer van Marle waarom Jet niet naar het bal mocht. Meneer van Marle dacht dat Jet Jeanne naar hem had gestuurd, maar dat was niet zo. Voordat het bal was deden Noes en Lien elkaars haar. Bij Noes lukte het niet zo, dus zei ze dat ze haar hand er wel onder zou houden dat het niet zou uitzakken. Jet ging naar Jeanne om de jurk van Jeanne te zien. Jeanne had een roze zijden jurk aan. Toen Jet weer weg ging zei de vader van Jeanne: “Ik stuur wel de fee, assepoester.” De meiden vonden het allemaal heel erg spannend. Even later op het feest kwam er een wit bruidje binnen, het was Maud. Maud stopte steeds pralines, fondants, rozijnen en amandelen in een zakje. Ze zei steeds: “For a friend.” Jet huilde toen ze op haar kamer was. Ze dacht ik ben het verlaten kind, die geen ouders heeft, dat niemand toebehoort en opgevoed zonder liefde. De volgende dag op school waren er grote verhalen over het bal. Maud gaf dat zakje met pralines, fondants, rozijnen en amandelen aan Jet. Toen er net één in haar mond had gedaan, kreeg ze een leesbeurt. Maar met een volle mond kan je niet lezen, dus moest ze voor straf een vertaling overschrijven. Jeanne vertelde over luitenant van Gelder. Luitenant van Gelder had ze die avond daarvoor ontmoet. Ze was letterlijk en figuurlijk verliefd geworden op hem. Die avond kreeg Jet bezoek. Ze moest haar zondagse kleren aandoen. Tante maakte een opmerking tegen oom dat ze nieuwe nodig had, want Jet haar zondagse kleren zagen er niet meer uit. Het bezoek dat kwam waren nicht en neef van Marle. Neef zegt tegen oom en tante dat Jet het allerliefste pleegkind is, maar oom reageert niet. Jet moet van oom wat gaan zingen. Jet deed dat. Neef en nicht zeggen tegen oom en tante dat Jet op zangles moet gaan. Ze moet wat met haar stem gaan doen, want het klonk prachtig. Jeanne is helemaal weg van luitenant van Gelder. Ze is er zo gek van dat ze op de kamer van haar broer een foto van hem zoekt. Ze vindt de foto en ze weet niet waar ze hem moet laten. Ze wilde hem eigenlijk in haar horloge doen, maar die was bij de juwelier, dus deed ze hem tijdelijk in een luciferdoosje. Iedereen ging naar de familie Terhorst, voor de komedie vergadering. Het was er erg druk. Er waren 3 vrienden van Adriaan, Corry Berends, nog 2 Indische jongens en natuurlijk Jet, Jeanne, Noes, Lien en Maud. Het werk van Jeanne die altijd zo goed was op school, dat ging achteruit. Ze dacht alleen maar aan luitenant van Gelder, ze tekende haar schriften vol, kende de les maar half. Jet zat met haar kousenband te spelen. Op een gegeven moment valt de gesp op de grond en die moet ze inleveren bij de juffrouw Verbeek. Na de les ging Jet naar de juffrouw om haar gesp te halen. Jet zei ook nog dat ze er geen spijt van had en dat ze nergens bang voor is. De volgende dag hadden Jet en Jeanne allebei hun zondagse jurk aan. Allebei met een reden. De reden van Jet was: ze ging voor de eerste keer naar de muziekschool. En de reden van Jeanne was: dat ze een foto voor luitenant van Gelder ging maken. Jeanne wilde er goed uit zien, dus ging ze naar de kapper. Ze wilde er ouder uitzien, dus haar haar werd helemaal kort geknipt. Toen Jeanne naar de fotograaf ging was ze haar horloge verloren. Toen Jeanne thuis kwam schrokken haar ouders van haar haar. Jeanne was naar de politie geweest en ze had gezegd dat ze haar horloge was verloren. Jet was naar de muziekschool geweest. Ze moest wat gaan zingen en ze begon zacht, want ze vond het eng, maar later zong ze echt prachtig en hard. Ze werd aangenomen bij de muziekschool. ‘s Avonds werd Jeanne gebeld door de politie. Iemand had haar horloge gevonden. Jeanne moest de volgende dag hem gaan ophalen bij de mensen die hem gevonden hadden en ze moest hem geld geven. De volgende avond kwam er bezoek bij Jeanne thuis. Familie van Lear deed de laatste tijd zo raar, dat Jeanne vermoedde dat luitenant van Gelder zou komen. Jeanne keek de hele tijd uit haar raam om te kijken of hij al kwam. Even later zag ze hem om de hoek komen. Hij belde aan en ging met meneer en mevrouw van Lear naar de studeer kamer. Jeanne dacht: hij gaat mij ten huwelijk vragen. Maar helaas voor Jeanne, dat was het niet. Hij vroeg Clélie ten huwelijk. Jeanne kreeg de hoofdrol in de komedie. Jet mocht niet meedoen, omdat ze al op de muziekschool zit. Het toneelstuk heet: ‘de meid die tante gehuurd heeft.’ De vakantie kwam er bijna aan. Jeanne werd door haar tante en oom uitgenodigd om te komen. En ze mocht een vriendin meenemen. Ze wilde eerst Jet meenemen, maar dat mocht als Jet overging. Maar Jet ging niet over. Dus toen ging ze Noes of Lien vragen. Noes zei dat ze Lien mocht gaan, dus Lien zou in de vakantie naar Jeannes oom en tante gaan. Op school zaten Lien en Jet naast elkaar, omdat degene die naast Lien altijd zit ziek was. Lien en Jet hadden hun voeten aan elkaar geknoopt. Ze hadden nu les van juffrouw Prior. Juffrouw Prior gaf plantenkunde. Ze hadden allemaal een lelie van huis meegenomen en die moesten ze opensnijden. Maud deed dit niet, omdat ze van planten houdt, dus werd ze eruit gestuurd. Even later moest Lien haar gaan halen. Ze wilde opstaan, maar dat ging niet vanwege de vastgebonden voeten. Lien en Jet lagen in een deuk en kwamen niet meer bij. Lien en Jet moesten na komen. De volgende dag had iemand de kraan opengezet. Juffrouw Prior wist dat het iemand uit de klas van Jet, Jeanne, Noes, Lien, Maud, enz. het had gedaan. Juffrouw Prior vroeg aan Marie of zij het wist. Marie zij van wel, maar Maud zei: \"Als je het vertelt ben je een verklikker. Nou was het genoeg geweest. Maud had al een keer een waarschuwing gehad en nu was de maat helemaal vol. Maud werd van school getrapt. Corry Berends vond dat niet eerlijk en ze bekende dat zij de kraan had open gezet, maar het hielp niet om Maud weer terug op school te krijgen. De laatste schooldag was aangebroken. Noes vond dit prettiger dan een verjaardag, Sinterklaas of een loterij gewonnen te hebben. Een nadeel van die dag waren de rapporten. Jeanne gooide haar lei kapot op de grond, Jet stopte de vlecht avn Mies in de inktpot en Noes haalde de strafafspraken van haar bank af met een spons en zeem. Juffrouw Prior kwam met de rapporten. Iedereen ging over behalve Jet en Corry Berends. De vakantie wa nu aangebroken. Jeanne en Lien gingen naar de trein. Toen ze de tante en oom van Jeanne zagen dacht Lien bij het zien van tante Miet: ‘wat een mens. ’Jeanne dacht dat: ‘was ik maar nooit gegaan.’ Elke avond roddelden Jeanne en Lien over die tante en oom. De tante en oom van Jeanne merkten dat en op een avond ging tante met de meiden praten over hun gedrag. De meiden vonden dat tante wel gelijk had. Jet mocht Jeannes fiets lenen, maar door een ongelukje was ze in de sloot gevallen. Jet moest van haar tante en oom eerst de fiets laten maken voordat ze zich ging omkleden, dus ging ze in natte kleren naar de fietsenmaker. Maud ging na de vakantie naar de kostschool in Engeland. De kostschool staat in Wimbledon, vlakbij Engeland. Op 28 oktober was de uitvoering van het toneelstukje van de komedieclub. Jeanne was een dienstmeisje, Marietje Terhorst was een zigeunertje, Corry Berends en Noes waren de ‘Wunderkinder’, Adriaan was een knecht en Jet (die eerst niet mee mocht doen) zong. Het nieuwe schooljaar was begonnen. Jeanne was weer ‘t Model, ze had geen verdriet meer om de luitenant ze had haar haar opgestoken. Lien hield zich bezig met koken, want ze wilde naar de huishoudschool. Noes ging afvallen, want ze werd te dik. Corry Berends ging van school, omdat ze 2 jaar niks uitvoerde. Jet was erg ziek, en ze was in het eerste jaar nog niet op school geweest. Huug haar broer zou komen. Ze sprak er al maanden over. Maar nu kwam hij, maar Jet was doodziek. Noes schreef aan Maud een brief. In de brief schreef ze dat Jet erg ziek was. Nadat Maud de brief had gehad, kwam ze gelijk over. Want ze kon het niet aan om Jet nooit meer te moeten zien. Dat was tevens ook de laatste keer dat de ‘krans’ er was. Op 2 december stierf Jet. Ze stierf op haar verjaardag, ze was 17 jaar geworden. Huug wilde wel wat verhalen over Jet horen, dus gingen Maud en Huug naar de school. Maud vertelde zoveel ze wist. Toen Karel de kist van Jet dicht wilde doen, legde Adriaan een witte roos op haar neer. En hij zegde een gebedje op. +/-4 Jaar later kwamen de vriendinnen weer bij elkaar. Noes had examen gedaan en Maud was met Huug getrouwd en ze hadden een kind van 1,5 jaar, het kind heet kleine Jetje van Marle.

Tijd

Er verstrijkt ongeveer 5 jaar. De eerste elf hoofdstukken bestrijken een
tijd van +/- negen maanden en het laatste hoofdstuk begint met de woorden ‘vier jaren waren er over dit grote leed heengegaan’. Er zit een opvallende slordigheid in het verhaal: in april is Jet 15 jaar en in december is ze gestorven op 17 jarige leeftijd. Het verhaal is chronologisch verteld, maar er zijn wel terug- en vooruitwijzingen. Het boek is geschreven in de verleden tijd.

Mening

Mijn mening van het boek is: het is een leuk boek om te lezen, omdat het een boek is van mijn leeftijd. Het is alleen een beetje lastig om te lezen, vanwege het oude taalgebruik. Op het einde vond ik het wel jammer dat Jet overleed, maar ik vond het wel leuk dat Maud en Huug trouwden en een kind hadden gekregen en dat kind Jetje genoemd hadden. Maar het blijft ondanks het overlijden van Jet een erg leuk boek.