ADVERTENTIE
Open Avond = ontdekken of jij hier past Leren is keuzes maken. Continu blijven zoeken, twijfelen, vallen en opstaan. Dát leren, dat leer je bij Hogeschool Inholland. Tijdens onze Open Avond op woensdag 30 oktober staan onze studenten en docenten klaar om al je vragen te beantwoorden. Kom langs en ontdek of jij hier past.

Meer info!
Hoofdstuk 1 Primaire gegevens van het gelezen werk

(§ 3.1 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Geef de primaire gegevens van het gelezen werk in het schema hieronder.

Ondertitel: -
1e druk verschenen in: Oktober 1996
Bij uitgeverij: Balans, Amsterdam
Gelezen druk verschenen in 1999
Bij uitgeverij: Malmberg, Den Bosch (onderdeel van boektoppers 1999 VO-3)
Aantal bladzijdes: 201
Leestijd: 5 uur
Uitgelezen op: 29 oktober 2000
Hoofdstuk 2 Samenvatting van de inhoud
Geef een samenvatting van de inhoud die niet korter mag zijn dan 1 A4’tje of ongeveer 350 woorden.

De roman start met een proloog, gevolgd door 6 hoofdstukken, die evenzoveel dagen beslaan. Proloog en hoofdstukken hebben allemaal een titel. De verschillende hoofdstukken zijn weer met behulp van tussenkopjes onderverdeeld in een soort van paragrafen.

Proloog - Geluk is een geladen revolver
De ik-persoon, Phileine geheten, vertelt over iets wat zich een jaar eerder heeft afgespeeld.

Phileine is heel gelukkig met haar vriend Max, als ze van hem te horen krijgt dat hij voor anderhalf jaar naar New York moet, in het kader van een Shakespeare-project. Een paar maanden later vertrekt hij. Bij zijn afscheid beloven ze elkaar trouw te blijven, hoewel ze eerder tot een soort 'gebonden vrijheid' hebben besloten. In het begin voelt Phileine zich niet eenzaam, maar na een tijd krijgt ze het moeilijk, zodat ze besluit eerder dan afgesproken naar Max in New York te gaan. In het vliegtuig leert ze een Amerikaans echtpaar kennen: Fabian en Lena. Zij nemen Phileine een beetje onder hun hoede en zorgen er ook voor dat ze bij de verblijfplaats van Max wordt afgezet.

Op hun uitnodiging gezamenlijk New York te bezichtigen gaat ze echter niet in. Max blijkt niet thuis te zijn wegens een generale repetitie, maar een huisgenote, die Phileine direct al tegenstaat, brengt haar naar zijn kamer. Naast die huisgenote, die Jules heet, blijken er nog meer medebewoners te zijn: ene Leonard en een Vlaamse economiestudente, voorzien van de naam Gulpje Degompelaere. Als Max thuiskomt, gaan ze direct met elkaar naar bed. Tijd om bij te komen hebben ze niet, want Max blijkt dezelfde avond een feest ter ere van Phileines komst te hebben georganiseerd. Alle bezoekers behoren tot de plaatselijke toneelscène en acteren is ook meteen het centrale gespreksthema van de avond.
Phileine maakt ook kennis met Max' tegenspeler in 'Romeo and Juliet', het stuk waarvan binnenkort de première zal plaatsvinden. Ze heet Joanne en heeft een relatie met iemand die alleen met zijn initialen L.T. wordt aangeduid en reserve ontbijtweerman bij CBS is. Phileine maakt het einde van het feest niet meer mee, want door de vermoeiende reis en te veel drank besluit ze halverwege naar bed te gaan.

Eerste dag - Maak me af
De volgende dag moet Max weer naar toneelrepetitie. Phileine belt eerst haar moeder op en gaat dan lunchen met Gulpje. In het restaurant wekken ze de interesse op van twee mannen die Gulpje kent. Ze komen aan hun tafeltje zitten, waar ze door de beide dames enigszins worden afgezeken. Bij hun vertrek laten ze hun visitekaartje achter, dat echter in de prullenbak verdwijnt.

Als Phileine weer in Max' appartement is, heeft ze geen zin met de twee overgebleven medebewoners naar de televisie te kijken, zoals in Amerika gebruikelijk is, en ze besluit het echtpaar uit het vliegtuig, Fabian en Lena, te bellen. Fabian stelt meteen gretig voor haar de stad te laten zien en zo geschiedt. Al gauw blijkt Fabian niet alleen om redenen van naastenliefde te handelen. Hij lijkt Phileine wel te zien zitten als aanvulling op zijn saaie relatie en zoekt toenadering, maar zij houdt de boot af, onder verwijzing naar haar vaste verhouding.
De avond brengt ze door met Phileine, Jules en een bevriend homopaar in achtereenvolgens een Japans restaurant en een Italiaanse ijsbar, zonder Max, die wel zou komen, maar zich kennelijk heeft verlaat. Hij arriveert als het al nacht is, in het gezelschap van een aantal acteurs en actrices, waaronder ook zijn aantrekkelijke tegenspeelster Joanne. Als ze Max begroet, ruikt ze een vrouwelijke geur aan hem en ze weet met grote stelligheid wie daarvoor verantwoordelijk is.

De volgende ochtend gaat Max vroeg naar het toneelinstituut. Phileine gaat een park in, waar ze zich volkomen op haar gemak voelt, ondanks waarschuwingen dat New York zo gevaarlijk zou zijn. Wel is ze getuige van een confrontatie van een blanke en een groep negers, die goed afloopt. Als ze daarna door de stad loopt, ontmoet ze Lena, de vrouw van Fabian. Ze drinken wat in een bar, maar het samenzijn wordt beëindigd wanneer Lena niet bestand blijkt te zijn tegen de schunnige anekdotes van Phileine. Weer thuis treft ze Gulpje aan, die Phileine haar, kleren voor de spiegel uitprobeert.
's Avonds vindt de première van 'Romeo and Juliet' plaats. Phileine gaat er met alle huisgenoten van Max heen. Voordat het stuk begint, observeert Phileine de bezoekers. Het gezelschap bestaat, net als toneelpubliek bij premières in Nederland, voor een vrij groot deel uit mensen die zichzelf graag laten bewonderen en zich daar ook naar kleden.

Als het stuk begint, kondigt de door popmuziek begeleide opening al aan dat het een experimentele versie is. De meeste spelers zijn naakt, Max ook. Het publiek is verbaasd. Al spoedig beginnen de acteurs allerlei obscene handelingen bij elkaar en zichzelf uit te voeren. Het hoogtepunt is de afscheidsscène van Romeo en Juliet, waarbij Max' geslachtsdeel met erectie door zijn tegenspeelster Joanne, wiens vriend L.T. ook toekijkt, wordt beroerd. Aan het eind van deze scène wordt met behulp van zilverkleurige ballonnen een zaadlozing gesuggereerd.

Na afloop is Phileine zeer ontstemd en vol wraakgevoelens. Max voorvoelt haar woede en komt naar haar toe om te zien hoe haar stemming is. Hij zegt haar dat ze later die avond wel zullen praten. Intussen is een groot deel van het publiek ook aardig van zijn stuk door het stuk. Reden voor Reginald, de regisseur, om voor alle aanwezigen de keuze van de uitvoering van dit beroemde stuk te motiveren. Hij betoogt onder meer dat het vooral om de kracht van de liefde draait. Aangezien de bron hiervan bijna altijd in het psychische wordt gezocht, leek het hem erg nuttig eens aan te tonen dat de menselijke genen en hormonen, het fysieke aspect dus, eigenlijk veel belangrijker zijn. Alleen de laatste vraag uit het publiek, waarom het allemaal zo grof moest, laat hij onbeantwoord. Hij meent dat de mensen daar zelf wel achterkomen. Als een der aanwezigen, een vrouw met een enorme onderkin, niet ophoudt over de pornografie in het stuk te klagen, kan Phileine zich niet meer inhouden en richt ze haar agressie over Max' gedrag op de vrouw, wier spekkin het moet ontgelden.

Een paar uur later is ze met Max op zijn kamer. Aanvankelijk schelden ze elkaar verschrikkelijk uit, maar later, in een kroeg, leggen ze het bij, niet in de laatste plaats met behulp van een grote hoeveelheid drank. Er ontstaat zelfs een enigszins euforische sfeer, waarin beiden er zeker van zijn dat hun verhouding de enige ware is en dat die ver verheven is boven zoiets triviaals als jaloezie. Als Max echter heel droog meldt dat het stuk nog twee keer wordt opgevoerd, is de spanning bij Phileine direct terug.

Derde Dag - Ich bin ein New-Yorker

De volgende ochtend dagdroomt Phileine in bed over een klap die ze Max uit wraak over zijn overspel onder de dekmantel van een toneelstuk toedient. Daarna gaat ze met Gulpje naar een restaurant, waar ze weer de interesse van een paar Amerikanen wekken, die ze wederom publiekelijk met veel verbaal machtsvertoon weten te kleineren. Bovendien doen ze alsof ze de heren heel aantrekkelijk vinden door getweeën een orgasme te simuleren, wat ertoe leidt dat de directie van het restaurant hen eruit zet.

Daarna krijgt Phileine bezoek van L.T., de vriend van Max' tegenspeelster, die haar komt ophalen voor een tochtje met zijn speedboot. Hij is in een goed humeur, want de vaste ontbijtweerman van CBS heeft een ongeluk gehad, zodat hij als reserve ontbijtweerman de komende tijd volop aan zijn trekken zal komen. Vervolgens krijgt Phileine eerst nog ruzie met Jules, omdat ze zich in haar geslacht vergist. Daarna gaat ze met L.T. mee.
Tijdens de boottocht doet Phileine alsof ze heel treurig is door Max' uitspattingen op het toneel, zodat L.T. haar troost, waarna ze in lachen uitbarst. Dan verneemt hij via zijn zaktelefoon dat zijn concurrentweerman bij CBS is overleden, wat een hypocriete huilbui oplevert. Ze drinken intussen whisky en worden heel vertrouwelijk met elkaar. Als Phileine hem vraagt wat hij over haar zou zeggen als hij zou worden geïnterviewd, vertelt hij hoe hij in de boot toenadering tot haar zoekt, waarbij hij de diverse stadia van die pogingen ook echt uitvoert. Ten slotte gaan ze met elkaar naar bed, in de boot wel te verstaan.

Vierde dag - De richting van mijn zeil

Thuis vindt Phileine een briefje van Max, waarop staat dat de regisseur een extra repetitie heeft ingelast. Ze besluit rustig in Max' appartement te blijven, krijgt weer ruzie met Jules en maakt zich zorgen over de gezondheid van Leonard, een altijd zieke huisgenoot. Ze vermaakt zich meer met Gulpje, die haar een paar staaltjes van 'mannen afzeiken' vertelt. Als ze later samen in een café‚ zitten, komt L.T., intussen vaste ontbijtweerman bij CBS, er ook binnen. Met hem erbij continueren ze het gespreksonderwerp van daarvoor: seks. Dan krijgt L.T. opeens een lumineus idee. Hij stelt voor direct naar het theater te gaan, waar de volgende voorstelling van Romeo & Juliet op het punt van beginnen staat. De vraag is namelijk: zijn de liefdesscènes van Max en Joanne aangepast nu men veronderstelt dat hun levenspartners niet in de zaal zitten? Om daarachter te komen gaan ze, met Gulpje erbij, naar het theater. De voorstelling begint en Phileine en haar metgezellen reageren luidruchtig op verschillende scènes, waarbij vooral Gulpje voorwendt dat ze er opgewonden van raakt.

Het hoogtepunt, de seksscène van Max en Joanne, blijkt inderdaad anders dan bij de première te zijn. Tijdens het voorspel gaan ze veel verder en als het naderen van de climax zichtbaar wordt doordat Joanne Max een condoom omsjort, gilt Phileine keihard door de zaal, dat het zo wel genoeg is. Er ontstaat een woedende discussie tussen Max en haar, waar het publiek zich kostelijk mee vermaakt. Als het tot een treffen tussen dat publiek en een paar acteurs dreigt te komen, grijpt de regisseur in en zegt dat dit alles in scène is gezet, dus dat de ruzie tussen Max en Phileine bij het stuk hoort. Hij heeft willen tonen hoe er interactie tussen spelers en publiek kan plaatsvinden en bedankt Phileine voor haar interventie. Die voelt zich echter afgescheept, begint weer op Max te foeteren en sommeert hem zich onmiddellijk aan te kleden en mee te gaan.

Vijfde dag - De plezierhemel

De volgende dag ontwaakt Phileine op een vreemd bed in een haar onbekend appartement. Ze herinnert zich niets meer en blijkt zich in de woning van Fabian en Lena te bevinden. Lena is er niet en Fabian vertelt haar dat L.T. en Gulpje haar de afgelopen nacht bij hem hebben gebracht, omdat ze niet meer naar
Max' appartement wilde. Fabian toont haar ook een krantenfoto, waarop een meisje een blote acteur op het toneel een klap geeft. Door alle gebeurtenissen raakt Phileine lichtelijk geëmotioneerd en ze heeft behoefte aan een vaderlijke figuur, waarvoor Fabian een geschikte kandidaat lijkt. Terwijl ze tegen hem aanhangt, krijgt haar neiging mannen te kleineren echter weer de overhand en ze probeert hem te verleiden. Die poging wordt onderbroken door een telefoontje van L.T., die haar doodleuk vertelt dat ze die avond in de talkshow van David Letterman wordt verwacht, omdat men nogal onder de indruk is van haar optreden in de schouwburg. Ze manipuleert Fabian nog wat verder en wordt dan opgehaald door een taxi, waarmee ze naar de tv-studio gaat.

In het praatprogramma zit Phileine met een beroemde medegast aan tafel: de schrijver Salman Rushdie. Als Letterman haar verzoekt haar verhaal te vertellen, gebruikt ze het woord 'fuck', wat volgens de gastheer door de Amerikaanse kijker niet wordt getolereerd en hij geeft haar uitgebreid voorlichting op het gebied van televisienormen. Daarna hoort Letterman hem uit over het pornografische karakter van de Nederlandse televisie. Als Phileine zijn wijze van interviewen kritiseert, wordt hij boos en geeft zijn rol van gespreksleider aan haar. Als Phileine op zijn stoel zit en hem uitvraagt over Amerikaanse seks, vindt hij het welletjes en wil hij een serieus verhaal over de vorige avond horen. Vervolgens wendt Phileine voor zeer verdrietig te zijn, maar het is een truc. Op het moment dat Letterman haar wil troosten, barst ze in lachen uit en krijgt veel applaus van het publiek, omdat ze zich superieur aan de beroemde showmaster heeft getoond.
Haar honorarium voor haar aandeel in de show besteedt Phileine aan een luxehotelkamer. De volgende ochtend belt ze haar moeder, maar het gesprek eindigt in een ruzie. Als ze de televisie aanzet, ziet ze zichzelf in de show van Letterman. Ze voelt zich eenzaam.

Zesde dag - Tot de dikke dame begint te zingen

Dan komt Max naar Phileine haar hotelkamer en troont haar met geweld mee naar zijn appartement, waar alle huisvrienden plus de regisseur en een aantal acteurs Phileine haar komst afwachten. Max heeft nog een andere verrassing voor haar: een galajurk, voor een party die deze avond ten bate van aids-patiënten wordt gehouden. Max wil dat feest graag benutten om zijn band met Phileine te verstevigen.
Het feest is groots, eten en drinken overdadig, de mensen talrijk. Onder hen ook veel aids-patiënten met buddy's. Tot haar schrik ontdekt Phileine onder hen ook de door haar veelvuldig geplaagde huisgenoten van Max, de zieke Leonard en Jules, die zijn buddy blijkt te zijn. Phileine schaamt zich dood.
Als Gulpje de situatie afdoet met de opmerking dat aids nu eenmaal bij het leven hoort, scheldt Phileine haar krachtig uit.
Als ze Max' pad kruist, volgt er weer ruzie, doordat Max haar overspel met L.T. verwijt. Als ze zich realiseert dat ze er niet meer tegen kan, wordt er een beroemde zangeres aangekondigd. Tijdens haar optreden ontstaat een sfeer van euforie en op het hoogtepunt neemt Phileine de microfoon over, om vervolgens aan het enorme publiek uit te leggen hoezeer ze van zichzelf, van de cynische Phileine, walgt. In een hartstochtelijk pleidooi valt ze vervolgens de harteloze, keiharde prestatiemaatschappij aan, waar zij zelf zo sterk deel van uitmaakte.
Ze eindigt met excuses voor haar gedrag te vragen en bepleit een einde van het cynisme.

Hoofdstuk 3 De verdieping

§ 3.1a Tijd (§ 4.1 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
In welke tijd speelt het verhaal zich af? Hoeveel tijd verloopt er ongeveer? Chronologische vertelvolgorde? Zitten er veel flashbacks in het verhaal?

De vertelde tijd is zes dagen, afgezien van de proloog, die een tijdsspanne van enkele maanden bevat. Deze zes dagen staan gelijk met de 6 hoofdstukken die het boek bevat en die ook als titel hebben bijvoorbeeld: “Maak me af – Eerste dag.” De verteltijd is 200 pagina’s. Als je uitgaat van 14 pagina’s per uur om voor te lezen zal je dus uitkomen op een verteltijd van +/- 15 uur. Dit kan ik mij echter nauwelijks voorstellen. Omdat het boek niet echt moeilijk is, denk ik dat je, als je een beetje kunt lezen zeker 25 à 30 pagina’s per uur zou kunnen halen. Dan zij de verteltijd ongeveer 7 à 8 uur zijn.
Het boek is chronologisch geschreven, de enkele flashbacks zijn niet direct als zodanig herkenbaar, het gaat hier bijna altijd om Phileine (zeg: vilein) die terugdenkt aan Kim en Lala, twee goede vrienden van haar in Nederland.

§ 3.1b Ruimte (§ 4.1 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
In welke omgeving speelt het verhaal zich af? Is er sprake van plaatswisseling? Beschrijf de relatie tussen plaats (wisseling) en thema.

Het verhaal speelt zich af in Greenwich, New York. Dit is van oudsher al de artistieke wijk van New York. Het verhaal speelt zich veelal af in een uitgaansgelegenheid, of in het appartement van Max (Phileine haar vriend) of in het theater waar Romeo en Julliet gespeeld wordt. Plaatswisseling vindt meerdere keren plaatst tijdens het verhaal en dan gaat het over plaatswisselingen tussen de drie genoemde plaatsen waar het verhaal zich afspeelt. Er vindt gedurende het verhaal één grote plaatswisseling plaats, namelijk in de proloog, wanneer Phileine van Nederland naar Amerika vliegt. Ik heb geen verband tussen de thematiek van het boek en de plaats(wisselingen) kunnen ontdekken.

§ 3.2 De wijze van vertellen (§ 4.2 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Geef aan vanuit welk perspectief het boek is geschreven en kies uit:
1. De ik-verteller
2. De hij/zij- of personale verteller
3. De alwetende of auctoriale verteller

Het boek is geschreven vanuit perspectief 1: de ik-verteller. Dit is in de eerste zin van het verhaal al te merken; “Eindelijk ben ik aangekomen bij de dag dat ik ontzettend blij was met mijzelf en alle dingen die ik deed.”.
Het boek is geschreven als een soort filmscript. Het begint met een proloog en eindigt op bladzijde 200 met het woord “AFTITELING”. Ook staat ergens midden in het boek op bladzijde 131: “Tijdens deze lachbui ga ik er heel even uit voor een mededeling van de sponsor, maar straks kom ik terug met meer over Gulpjes irritante gedrag. Hierna staat er in een kader het volgende: “EEN BOEK VAN UITGEVERIJ MALMBERG, DAN HEB JE WAT IN HANDEN”. Detail hierbij: In de originele versie (van Balans) is uitgeverij Malmberg vervangen door uitgeverij Balans.
Nog twee voorbeelden van het feit dat het boek als filmscript is geschreven is te vinden op bladzijde 20 als de ‘paragraaf’ Regen en wind begint met de woorden: “Volgend shot.” Op pagina 36 begint de ‘paragraaf’ A Dutch fuck met de volgende zin: “Volgens het script zitten Gulpje en ik nu in een restaurant dat Veselka’s heet.”

§ 3.3 Thema en Motieven (§ 4.4, opdracht 26 & 27 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Opdracht 26: Maak een schema van het thema en de motieven van het door jou gelezen boek.

Het thema is volgens mij de realiteit en de zoektocht naar jezelf. Je moet reëel blijven, vooral als je in de spiegel kijkt. Phileine weet dat ze is zoals ze is, ze vraagt bijvoorbeeld: 'Ben ik vervelend? Ze vindt dat mensen niet aan haar kop hoeven te zeuren, omdat ze dat zelf ook wel weet. Net als Phileine weet Gulpje goed wie ze is, ze zegt ook dingen die in haar opkomen zonder enige schaamte. Als zij een dure kledingwinkel uitkomt en een zwerver haar om geld vraagt, zegt ze: 'Nee, tenzij ik je via een creditcard kan betalen'. De zwerver scheldt haar vervolgens uit voor bitch en zij denkt: 'Zo is het!'. Het verschil tussen Gulpje en Phileine is wel dat Gulpje haar grenzen beter weet dan Phileine. Gulpje weet wanneer te stoppen terwijl Phileine op dat soort momenten haar grenzen overschrijdt omdat ze dat leuk vindt. Wanneer Phileine haar verontschuldigingen aanbiedt, zegt ze dan ook: 'Ik ben tot de conclusie gekomen dat ik niet aardig ben'.

Het opvallendste motief is seks. Seks met Max, seks in het toneelstuk waar Max in speelt, seks met L.T. (uit wraak), kortom seks is een erg opvallend motief in dit verhaal. Seksscènes worden uitgebreid verteld. 'Dat u niet minstens heeft gefantaseerd over onderwerping, verkrachting, groepen grootgeschapen havenarbeiders, vrouwen, macht, onmacht…en dingen deed die u misschien niet gedaan zou hebben als u niet zo verdoofd van geilheid was geweest'. Een ander motief is wraak. Phileine neemt wraak wanneer zij zich bedrogen en verkeerd behandeld voelt. Na de eerste opvoering van het toneelstuk waar Max in speelt, gaat ze met de vriend van Max’s tegenspeelster, L.T. naar bed omdat ze zich onjuist behandeld voelt. Wanneer Phileine voor de tweede maal de opvoering ziet blijkt ze nog verder te gaan dan de eerste keer. Ze neemt wraak door het toneelstuk te onderbreken en daarna door erover te praten bij David Letterman, een presentator van een veelbekeken praatprogramma.
Natuurlijk is de liefde ook een motief in deze roman. Het vraagstuk 'Wat is liefde?' Komt uitgebreid aan de orde. 'Ik heb een vraag, hou je niet juist écht van elkaar als je je relatie weet uit te tillen boven het niveau van de eigendomsseks?'.
Het boek heeft als titel Phileine zegt sorry, en komt eigenlijk pas terug in het einde van het verhaal. Dan voelt ze zich namelijk schuldig voor alles wat ze Max en al zijn vrienden heeft aangedaan en biedt zij publiekelijk haar excuses aan. Spijt is dan ook volgens mij het vierde en laatste motief.
Maar ook jaloezie is een motief. Phileine is jaloers als Joanne met ‘haar’ Max op het podium de balkonscène ‘toneelspeelt’.

Opdracht 27: Zoek in secundaire literatuur informatie over thema en motieven in het werk dat je gelezen hebt en voeg er je eigen conclusie aan toe.

Ik heb voor deze opdracht uittrekselpocket nummer 5 van Prisma gebruikt.

Jaap Goedgebuure (HP/De Tijd) zegt dat het taalgebruik van het boek vooral gericht is op zestienjarige ‘groupies’. Hans Goedkoop van NRC Handelsblad ziet achter dat populaire taalgebruik en de vele stijlspelletjes ook een serieuze boodschap. En dat is nou net wat ik bij opdracht 26 bedoel. Die boodschap achter de tekst is namelijk de zoektocht naar jezelf en de realiteit.

§ 3.4 Personages (§ 4.5, opdracht 31 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Opdracht 31: Maak een schema van de personages bij het door jou gelezen boek.

Phileine (zeg: Vilein [slecht of boosaardig]):

Zoals ze zelf ook beweert, is ze de grootste trut die er op aarde rondloopt. Ze zou dat ook zijn als je bepaalde situaties waarin ze zich werkt zou omschrijven en lezen, maar daarnaast is even ‘gewoon’ en lief als ieder ander mens. Ze zegt alles en iedereen in haar omgeving te haten, maar uiteindelijk blijkt toch dat er genoeg dingen zijn die haar wel bevallen zoals Max, het Aids-gala en Gulpje (tot op bepaalde hoogte). Maar de meeste mensen hebben toch gewoon een hekel aan haar omdat ze véél te snel de neiging heeft simpelweg te zeggen (en dan vooral in explosieve vorm) wat ze denkt over mensen. Ook werkt haar stomheid niet altijd mee, wanneer ze sommige (toch iets te gehaaste) opmerkingen maakt, die achteraf erg kwetsen blijken te zijn. Volgens Max is zij Brains, Beauty, Beast, Best

Max:
Over Max krijg je hoofdzakelijk dingen te weten die in verband staan met Phileine. Hij is een normale jongen die ook zo zijn eigen dromen en werkelijkheden heeft. Zo ziet hij het stuk waarin hij een hoofdrol speelt niet als een simpel seksstuk en heeft hij op veel gebieden een totaal andere mening dan Phileine. Hij heeft nooit echt spijt van ‘zijn’ toneelstuk en is er stiekem trots op.

Gulpje:
Zij lijkt over het algemeen érg veel op Phileine en schreeuwen daarom samen om het hardst dat ze de grootste ‘bitches’ zijn die er op de aarde rondlopen. Toch blijkt er een verschil tussen de twee aan het einde van het boek. Op een gegeven moment blijkt Phileine toch nog ergens medelevend voor te zijn, terwijl Gulpje het allemaal weer zou laten barsten.

L.T.
Hij is de vriend van Joanne waarmee Max de seksscène ‘toneelspeelt’ en vanaf het eerste optreden, wat hij samen met Phileine ziet, is hij al van plan Joanne, en ook Max, samen met Phileine terug te pakken. Daardoor leert hij Phileine beter kennen en ondanks haar lompheid leert hij haar toch leuk vinden en gaat eigenlijk onder het motto van wraak met Phileine vreemd.

Jules
Zij (of later blijkt hij) is een vriend van L.T. en eigenlijk één van de eerste die reageert op Phileines onacceptabele gedrag door te zeggen dat ze vreselijk is en alleen op de wereld is gekomen om mensen af te zeiken en belachelijk te maken. Maar, misschien heeft ze ook al een hekel aan Phileine doordat, toen hij (toen nog zij) de deur voor Phileine opendeed, deze meteen opmerkte: “Hai Max, so this is how you look like after your sexchange!”

3.5 Titel, ondertitel en motto (§4.6, opdracht 38 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Opdracht 38: Verklaar titel, ondertitel en/of motto (eventueel met behulp van secundaire literatuur).

De door mij gelezen versie bevatte geen ondertitel, opdracht of motto. Wel was er een verantwoording die als volg luidt:

“Ja, ik heb mij tijdens het schrijven van deze roman laten inspireren door vele (literaire) werken van anderen, met name door Romeo en Juliet van William Shakespeare en de vertaling van dit stuk door Gerrit Komrij. Soms heb ik zelfs geciteerd zonder bronvermelding. Schande! Sorry.”

Ronald Giphart
Hierin biedt Giphart dus, net als Phileine deed, zijn excuses aan!

De titelverklaring staat op de bladzijden 194 tot en met 200:

‘En dat is nog maar een van de vele dingen aan mezelf die ik niet begrijp. Niet alleen tegen Max heb ik me onuitstaanbaar gedragen, bijna iedereen die ik tegenkwam, moest het ontgelden. Ik ben namelijk de eerste om overal te roepen dat ik een hekel heb aan alles en iedereen, het leven in het bijzonder.’

‘In de zes dagen dat ik in deze fantastische stad rondhuppelde, heb ik zo’n beetje iedereen regen me in het harnas gejaagd met mijn pueriele plagerijen. Ik heb me vervelend gedragen, ik heb mensen afgezeikt, ik heb makkelijk gepest, ik ben doelloos onaardig geweest, ik heb mensen beledigd om geen andere reden dan dat ik geen reden kon bedenken ze niet te beledigen.’

‘Ik ben tot de conclusie gekomen dat ik niet aardig ben,’ serveer ik ten slotte. ‘Sterker nog: ik ben een vervalste teef. Het zit me dwars, deze vaststelling.’

Ik slik hoorbaar.
‘Ik bied mijn verontschuldigingen aan. Ik zeg sorry. Sorry, Max. Sorry, mensen,’ fluister ik en iets harder - misschien té hard - voeg ik eraan toe: ’Sorry dat ik besta.’

Phileine biedt in een onverwachte toespraak tijdens het aids-gala haar excuses aan voor haar onuitstaanbare gedrag met welke ze Max, Leonard, Jules, Joanne en de moeder van Ruth beledigd heeft.

§ 3.6a Relatie tussen tekst en auteur (§ 4.7, opdracht 42 & 43 of 44 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Opdracht 42: Zoek (een) interview(s) met de auteur en vertel na het lezen hiervan wat je van zijn of haar opvattingen terugvindt in het gelezen werk.
Voor interview: zie bijlage 1

In de Mens en Gevoelens van 9 oktober 1995 zegt Giphart antwoord Giphart op de opmerking dat hij, net als zijn hoofdpersonen, ook geregeld het conflict zoekt, het volgende:

“Mijn hoofdpersonages houden ervan tegen mensen aan te schoppen. Ik probeer het in interviews altijd te relativeren. Ik weet nu dat ik het me niet kan permitteren harde uitspraken te doen over anderen zonder er direct aan toe te voegen dat ik het niet meen.”

Hieruit kan je dus opmaken dat hij zich niet met zijn hoofdpersonages associeert, zoals hij ook op ander punten in dat interview probeert te benadrukken. Dit ondanks het feit dat zijn 2e boek (en de hoofdpersoon hieruit), Giph heet en dat ook de broer van Phileine die naam draagt.

Opdracht 43: Zoek informatie over de biografie van de auteur en geef aan wat volgens jou de relatie is tussen diens biografie en het gelezen werk.

Ronald Giphart wordt in 1965 geboren in Dordrecht. Zijn vader is huisvestingsambtenaar en zijn moeder, Wijnie Jabaaij, is Tweede Kamerlid voor de PvdA. Zijn ouders gaan scheiden als Ronald 11 jaar is. Hij blijft bij zijn vader wonen en in 1987 verhuist hij naar Utrecht, waar hij Nederlands gaat studeren. Hij stopt na drie jaar met deze studie, omdat hij schrijver wil worden. Uitgeverij Nijgh en Van Ditmar vraagt hem om een boek te schrijven, naar aanleiding van een tekst in een literair tijdschrift. Hij is dan werkzaam als nachtportier bij ziekenhuis Overvecht en kan 's nachts een groot deel van zijn roman Ik ook van jou schrijven. In 1992 wordt dit debuut uitgegeven. Hiervoor ontving hij het Gouden Ezelsoor voor het best verkochte debuut van 1992. Vanaf 1994 wordt Giphart full-time schrijver en richt hij samen met Rob van Erkelens en Joris Moens het tijdschrift Zoetermeer op. Zijn grote voorbeeld is Jeroen Brouwers, een schrijver die hij in zijn eigen boeken ter sprake brengt. Giphart wordt gezien als één van de vaandeldragers van de generatie 'Nix'.

Met deze gegevens in het achterhoofd kan men concluderen dat er weinig sprake is van enige vorm van directe betrokkenheid, zoals wel het geval is in, bijvoorbeeld, Marga Minco’s Het Bittere Kruid of Soldaat van Oranje, van Erik Hazelhoff Roelfzema. De enige overeenkomst die ik mij in kan denken, is dat Giphart ooit ook puber geweest is en wellicht toen ook zo dacht. Maar zeker weten doe ik het niet. Misschien schrijft Giphart hier wel gewoon over iets dat alleen in zijn ideeën om bestsellers te maken voorkomt.

§ 3.6b Relatie tussen tekst en context (§ 4.9, opdracht 54 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Opdracht 54: Geef aan welke consequenties voor de vorm en/of de inhoud de verplaatsing van het werk naar een andere maatschappelijke, cultuurhistorische context of naar een andere stroming zou hebben.

Als je dit werk zou verplaatsen naar de middeleeuwen, wat inhoud dat je het werk naar een andere cultuurhistorische context verplaatst, kan dit werk gewoonweg NIET BESTAAN. Als je kijkt hoe de mensen toen dachten over seks!! Door de enorme verweving van de kerk met het leven en het denken van de mensen, kon er toen simpelweg geen roman als Phileine zegt sorry geschreven worden, afgezien van het feit dat er geen moderne dingen, zoals een theater of een vliegtuig, aanwezig waren. Het zal dus 1 grote consequentie hebben voor de inhoud van het boek. Je zou tegen 200 lege pagina’s aankijken.
Maar als je de tekst naar een ander maatschappelijke context zou verplaatsten ondervindt men ook veel problemen. Neem bijvoorbeeld de islamitische cultuur. Daar zijn dit soort boeken, met als motief liefde, en met veel seks UIT DEN BOZE. Zij kunnen daar gewoon niet bestaan. Veelal komt het boek niet eens door de censuur, die in de islamitische wereld nog welig tiert, heen.

Hoofdstuk 4 De literaire recensie
(§ 5.1, opdracht 57 uit Literatuur zonder grenzen VWO, aan de hand van 1 recensie)
Opdracht 57: Lees een recensie over het literaire werk dat je gelezen hebt en geef de belangrijkste argumenten aan. Bepaal tevens of de recensent positief of negatief is.

[De belangrijkste argumenten, m.i., zijn onderstreept.]

Bron: De Stem
Publicatiedatum: 21-11-1996
Recensent: Johan Diepstraten
Recensietitel: -

Natuurlijk is de nieuwe roman Phileine zegt sorry van Ronald Giphart een brutaal, schaamteloos, pornografisch, zakkig en weerzinwekkend boek. Maar tegelijkertijd is het een bruisende roman die de lezer in zijn nekvel grijpt, die als geen ander een onthutsend beeld geeft van de tijdgeest, die zwierig en beeldend is geschreven en die bij vlagen humoristischer is dan Youp van 't Hek. Na Ik ook van jou (1992) en Giph (1993) heeft Giphart met zijn derde roman een vaste plaats veroverd in de Nederlandse literatuur. Dat hij even omstreden is als Gerard Reve, Jan Wolkers en Jan Cremer in hun begintijd, ligt voor de hand. De grote populariteit onder middelbare scholieren zal alleen maar toenemen nu Giphart een roman heeft geschreven die naadloos aansluit op hun belevingswereld. 'Zullen we gewoon al het inleidende gepraat overslaan? Ik heb zin in seks op het eerste gezicht,' zegt hoofdpersoon Phileine bij haar eerste ontmoeting met Max, in het besef dat 'zo'n uitspraak de natte droom moet zijn van iedere jongen'. Zelden is in één zin een complete roman samengevat. Giphart appelleert aan dit soort gevoelens en buit die maximaal uit. Hij tovert een wereld voor vol erotische dromen waarin geen plaats is voor de waarden en normen van de ouders. De cartoon waarmee de roman opent, zet de toon: 'Oh God! ... Wat zijn ze dom!!!’, roept een meisje uit. Op de achtergrond schenkt een moeder voor vader koffie in. In de wereld van Giphart is er geen plaats voor burgerlijke truttigheid. Braakemmers Om de dramatische effecten uit te kunnen spelen zet Giphart zwaar aan. Phileine houdt er geen enkele moraal op na en scheldt op de wereld als geen ander. De mensheid bestaat uit doorlekkende spagaatslobbers, pussende poliepneuzen, hypocriete zaadbanken en wandelende braakemmers. In het voetspoor van Reve's De avonden beziet ze haar ouders en filosofeert over het gruwelijke van de ouderdom en walgt van het leven. Het liefst had ze een revolver. Wat zou dat een uitkomst zijn. 'Was het nou werkelijk nodig dat je me afsneed, richtingloze apenkut? Was het nou werkelijk nodig dat u vlak voordat u doodgaat nog gauw even voordrong bij de kassa, kwijlend schuifelwijf? Was het nu werkelijk nodig dat je dat uitgezakte baggerlichaam tegen mijn schouder moest stoten, prehistorische vruchtbaarheidsgolem?' Letterman Het verhaal van Phileine zegt sorry is op de achterkant van een bierviltje samen te vatten. Phileine reist haar vriend Max achterna die in New York op een toneelacademie een moderne versie van Shakespeare's Romeo en Juliet instudeert. De toneelspelers zijn gekleed als Adam en Eva voor de zondeval. De beroemde balkonscène met het afscheid van de twee hoofdrolspelers wordt een pornografisch hoogstandje. Phileine verstoort een volgende opvoering, haalt daarmee de voorpagina's van de internationale bladen en treedt zowaar op bij David Letterman. Aan het einde van de roman spreekt ze op een Aids-gala de goegemeente toe en eindigt haar toespraak dramatisch met de woorden: 'Sorry dat ik besta'. Zo samengevat is het een verhaaltje van niks, nog knap onwaarschijnlijk ook, maar verteld op een manier dat het zowaar wat voorstelt. Het aardige van Giphart is dat hij een volstrekt ongeloofwaardige intrige zo weet te brengen dat de lezer halverwege niet eens echt meer twijfelt aan het waarheidsgehalte. De lellebel Phileine, Dutchy voor David Letterman, zie je als het ware in de Late Show zitten en gevat antwoorden. Wie Phileine zegt sorry op het magere verhaal beoordeelt en zich ergert aan de losbandige levensstijl van Phileine, doet het boek onrecht. De roman is in wezen een tragisch boek over iemand die volledig de weg kwijt is en uiteindelijk toch tot een bepaald inzicht komt. Het is een klassiek literair gegeven dat Giphart op een eigentijdse manier uitwerkt. Scheldend gaat Phileine door het leven, de hormonen vieren voortdurend vakantie, alleen het genot telt. Ze praat de hele dag over seks, pagina's lang. De obsessie ervoor heeft ze niet van een vreemde. Eén keer geeft haar moeder vaak draaierig ofwel straalbezopen - een levensles: er bestaat zoiets als liefdestrouw en sekstrouw. Liefdestrouw is er voor het monogame huwelijk. Sekstrouw is voor het overspel. 'Ik durf na al die jaren voor me zelf toe te geven dat de interessantste minuten van het bestaan de momenten zijn waarin we onszelf kwijtraken, waarin onze onderbuiken het winnen van onze hersens, waarin euforie, extase, wanhoop, weerloosheid en dat soort zaken samensmelten. Ik heb het over de peilloze diepte die er schuilgaat achter seks. [] Bij je vader vind ik diepgang en rust, Antonio, Anand, Allal en Apostolis zijn er voor de plooien in de lakens' Het was overigens een les van de oma van Phileine aan haar moeder: 'Zoek mooie nachten, kind, bij mooie dagen.' Het is een levensopvatting die in veel moderne romans wordt uitgedragen: Blauwe maandagen van Arnon Grunberg, Het zilveren thee-ei van Hermine Landvreugd en Bor van Joris Moens zijn vergeven van de ellenlange passages over een seksueel losbandig leven. Het afwijkende in Phileine zegt sorry is dat Giphart zijn hoofdpersoon laat inzien dat een dergelijke instelling tot niets leidt Phileine kijkt in de spiegel en ziet wat voor een verschrikkelijke bitch ze is. Ze realiseert zich dat de vriendschap met Gulpje, Kim en Lala op niets is gebaseerd. Aan het einde van de roman komt ze eveneens tot het inzicht dat er iets moet veranderen. 'We leven in een klaterwereld van uitsluitend ijdelheid, lawaai, vermoeiende wedijver en mateloze hypocrisie, en het lachwekkende daarbij is dat het allemaal niets heeft te betekenen,' houdt ze haar gehoor op het Aids-gala voor. 'Waarom gedragen we ons überhaupt zo kinderachtig? Waarom kunnen we alleen maar denken in termen van rangordes, toptienen, kongsies, successen, helden Nobelprijzen, hypes, bestsellers kijkcijfers? Kunnen we dan echt niet meer oprecht zijn en moeten we ons altijd verschuilen achter cynisme, ironie, satire en sarcasme?' De toespraak van Phileine getuigt niet van een diep filosofisch inzicht, maar de intentie is in orde. De roman mag tamelijk oppervlakkig zijn, het is wel een verdienste van Giphart dat hij middelbare scholieren aan het lezen krijgt. 'Schrijven moet alleen maar leuk zijn, leuk om te doen fijn om te vinden, schrijven is een solipsistische bezigheid die alleen louter genot en zinnenbevrediging moet verschaffen,' schreef Giphart in zijn vorige roman. Voor scholieren en studenten is Phileine zegt sorry een wereldboek. De opmars van Giphart is niet te stuiten. Net als MTV.

Ik vind het moeilijk de mening van de recensent te verwoorden. Aan de ene kant ziet hij het als een positief punt dat Giphart scholieren aan het lezen krijgt. Aan de andere kant spreekt er volgens mij enig cynisme uit Diepstratens laatste zin: “De opmars van Giphart is niet te stuiten. Net als MTV.” Kan de lezer hier uit opmaken dat wijlen dhr. Diepstraten Giphart liever uit de boekhandel ziet verdwijnen? Ik denk het niet. Mede doordat er ook gezegd wordt dat de intentie in orde is, denk ik toch dat je de recensie gematigd positief mag noemen. Ook toch omdat er gezegd wordt dat Giphart nu een vaste plaats in de Nederlandse literatuur heeft veroverd.

Hoofdstuk 5 De persoonlijke beoordeling.

(§ 5.2 [minimaal 300 woorden] uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Maak een persoonlijke beoordeling volgens § 5.2 van Literatuur zonder grenzen VWO van minimaal 300 woorden.

Het onderwerp:
Het onderwerp van het boek, seks, vind ik persoonlijk te ver gezocht en veel te veel benadrukt. Ik ben van mening dat Giphart zich meer had kunnen, maar vooral had moeten, matigen bij de uitvoerige behandeling van dit onderwerp. Ook het toneelstuk is een belangrijk onderwerp van het boek, alhoewel dit pas meer richting het einde van het boek duidelijk wordt.

De gebeurtenissen:
Ronald Giphart heeft vooral veel nadruk gelegd op de gedachtes van Phileine. Je kan het boek als ware als een soort dagboek beschouwen, maar daar kom ik bij het onderdeeltje taalgebruik nog heel even op terug.
Ik denk dat je de toneelvoorstelling als een nogal schokkende gebeurtenis kan aanwijzen. Het ‘toneelspelen van seks’ (door Max en Joanne) wordt nogal uitvoerig besproken, en is ook éen van de onderwerpen van het boek. De afloop vond ik zeer verrassend. Ik had tijdens de ongeveer 194 bladzijdes die voor de afloop komen, geen moment een afloop zoals deze, het aanbieden van excuses door Phileine, gedacht, ondanks de titel.

De personen:
Phileine, is denk ik, wel een persoon die je in het normale leven tegen zou kunnen komen, en daarom vond ik haar levensecht overkomen. Ik denk niet dat ik personen ken, die je tot het “Phileine-soort” rekenen kan. Wel ben ik van mening dat zij niet echt aardig is. Haar lust voor seks beschouw ik als een negatief punt aan haar, net zoals haar wereldbeeld. Het enige positieve kenmerk dat ik in Phileine kan zien, is dat ze op het einde van het boek eindelijk tot inzicht komt dat haar gedrag door andere personen als nogal kwetsend wordt ervaren.

De opbouw:
Het verhaal was makkelijk opgebouwd, het was chronologisch, zonder al te veel flashbacks, en dat droeg er zeker aan toe dat ik het boek snel uitgelezen had. De spanning, voor zover aanwezig, was goed verdeeld over het boek. De afloop was zeer verrassend.

Het taalgebruik:
Het taalgebruik is in sommige secties van het boek RONDUIT GROF. Zoals het volgende begin van een hoofdstuk:

“Opstaan vind ik het allerergste, Lieve Kitty (afgezien dan van de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog”

Ik herkende hierin duidelijk het dag boek van Anne Frank. Ik vind dit ronduit IDIOOT, dat Ronald Giphart deze vergelijking DURFT te trekken. Ik vind dit absoluut niet van enige smaak of enig gevoel getuigen.

Voor de rest was het taalgebruik acceptabel, afgezien van enkele scheldkanonades van Phileines kant, en makkelijk te begrijpen, wat tevens weer bijdroeg aan de snelheid waarmee ik het boek gelezen heb.
Ik zal echter nooit meer een boek van Ronald Giphart lezen, want ze spreken me alles behalve aan en zijn taalgebruik is zeer onacceptabel, mijn inziens. Ik zou dit boek ook nooit tot de literatuur gerekend hebben. Ik vind persoonlijk een Jerry Cotton over meer literaire kwaliteit beschikken dan een Giphart.

Hoofdstuk 6 Literaire vormen

(Hoofdstuk 2, §1.2 uit Literatuur zonder grenzen VWO)
Deel je werk in een van de 3 hoofdgenres en geef indien mogelijk een subgenre aan.

1. Primaire gegevens
Auteur: Ronald Giphart
Titel: Phileine zegt sorry
Ondertitel: -
Verschenen in: 1996
Aantal blz: 263
Leestijd: 4 uur
Uitgelezen op: 30- november 2001

2. Verantwoording van de keuze
Ik had al eerder een boek van Giphart gelezen (‘Het feest der liefde’) en dat vond ik een erg leuk boek. Omdat ik dat boek niet geschikt vond om op mijn lijst te zetten (vanwege de vele verhalen), wilde ik graag een ander boek van Giphart lezen om op mijn lijst te zetten. Het werd Phileine zegt sorry, omdat ik daar veel goede dingen over had gehoord en ik het tegenkwam in de bibliotheek.

3. Verwachtingen vooraf
Ik verwachtte een grappig boek, net zoals ‘Het feest der liefde’.

4. Eerste reactie achteraf
spannend: 2
meeslepend: 3
ontroerend: 2
grappig: 3!
realistisch: 2
fantasierijk: 3
interessant: 3
origineel: 3
goed te begrijpen: 3
Dit werk heeft mij aan het denken gezet, ja
Ik heb iets aan dit werk gehad. ja
Dit werk spreekt me aan omdat het erg grappig is en het einde van het boek zet je erg aan het denken en zorgt ervoor dat het een heel goed boek genoemd kan worden.

5. Samenvatting
Proloog - Geluk is een geladen revolver
Phileine is heel gelukkig met haar vriend Max, als ze van hem te horen krijgt dat hij voor anderhalf jaar naar New York moet, in het kader van een Shakespeare-project. Een paar maanden later vertrekt hij. Bij zijn afscheid beloven ze elkaar trouw te blijven, hoewel ze eerder tot een soort 'gebonden vrijheid' hebben besloten. In het begin voelt Phileine zich niet eenzaam, maar na een tijd krijgt ze het moeilijk, zodat ze besluit eerder dan afgesproken naar Max in New York te gaan. In het vliegtuig leert ze een Amerikaans echtpaar kennen: Fabian en Lena. Zij nemen Phileine een beetje onder hun hoede en zorgen er ook voor dat ze bij de verblijfplaats van Max wordt afgezet.

Max blijkt niet thuis te zijn wegens een generale repetitie, maar een huisgenote, die Phileine direct al tegenstaat, brengt haar naar zijn kamer. Naast die huisgenote, die Jules heet, blijken er nog meer medebewoners te zijn: ene Leonard en een Vlaamse economiestudente, voorzien van de naam Gulpje Degompelaere. Als Max thuiskomt, gaan ze direct met elkaar naar bed. Tijd om bij te komen hebben ze niet, want Max blijkt dezelfde avond een feest ter ere van Phileines komst te hebben georganiseerd. Alle bezoekers behoren tot de plaatselijke toneelscène en acteren is ook meteen het centrale gespreksthema van de avond.
Phileine maakt ook kennis met Max' tegenspeler in 'Romeo and Juliet', het stuk waarvan binnenkort de première zal plaatsvinden. Ze heet Joanne en heeft een relatie met iemand die alleen met zijn initialen L.T. wordt aangeduid en reserve ontbijtweerman bij CBS is. De enige mensen die Phileine mag op het feest zijn Leonard, Gulpje en Max.

Eerste dag - Maak me af
De volgende dag moet Max weer naar toneelrepetitie. Phileine belt eerst haar moeder op en gaat dan lunchen met Gulpje. In het restaurant wekken ze de interesse op van twee mannen die Gulpje kent. Ze komen aan hun tafeltje zitten, waar ze door de beide dames enigszins worden afgezeken. Bij hun vertrek laten ze hun visitekaartje achter, dat echter in de prullenbak verdwijnt.

Als Phileine weer in Max' appartement is, heeft ze geen zin met de twee overgebleven medebewoners naar de televisie te kijken, zoals in Amerika gebruikelijk is, en ze besluit het echtpaar uit het vliegtuig, Fabian en Lena, te bellen. Fabian stelt meteen gretig voor haar de stad te laten zien en zo geschiedt. Fabian lijkt Phileine wel te zien zitten als aanvulling op zijn saaie relatie en zoekt toenadering, maar zij houdt de boot af, onder verwijzing naar haar vaste verhouding, maar maakt wel een principeafspraak met hem (als de omstandigheden veranderen zullen ze wel met elkaar naar bed gaan).
De avond brengt ze door met Gulpje, Jules en een bevriend homopaar in achtereenvolgens een Japans restaurant en een Italiaanse ijsbar, zonder Max, die wel zou komen, maar zich kennelijk heeft verlaat. Hij arriveert als het al nacht is, in het gezelschap van een aantal acteurs en actrices, waaronder ook zijn aantrekkelijke tegenspeelster Joanne. Als ze Max begroet, ruikt ze Joanne’s vrouwelijke geur aan hem.

Tweede dag – Schaduw in het donker
De volgende ochtend gaat Max vroeg naar het toneelinstituut. Phileine gaat een park in, waar ze zich volkomen op haar gemak voelt, ondanks waarschuwingen dat New York zo gevaarlijk zou zijn. Wel is ze getuige van een confrontatie van een blanke en een groep negers, die goed afloopt. Als ze daarna door de stad loopt, ontmoet ze Lena, de vrouw van Fabian. Ze drinken wat in een bar, maar het samenzijn wordt beëindigd wanneer Lena niet bestand blijkt te zijn tegen de schunnige anekdotes van Phileine. Weer thuis treft ze Gulpje aan, die Phileine haar kleren voor de spiegel uitprobeert.
's Avonds vindt de première van 'Romeo and Juliet' plaats. Phileine gaat er met alle huisgenoten van Max heen.

Als het stuk begint, kondigt de door popmuziek begeleide opening al aan dat het een experimentele versie is. De meeste spelers zijn naakt, Max ook. Het publiek is verbaasd. Al spoedig beginnen de acteurs allerlei obscene handelingen bij elkaar en zichzelf uit te voeren. Het hoogtepunt is de afscheidsscène van Romeo en Juliet, waarbij Max Joanne vingert en Joanne Max aftrekt. Aan het eind van deze scène wordt met behulp van zilverkleurige ballonnen een zaadlozing gesuggereerd.

Na afloop is Phileine zeer ontstemd en vol wraakgevoelens. Max voorvoelt haar woede en komt naar haar toe om te zien hoe haar stemming is. Hij zegt haar dat ze later die avond wel zullen praten. Intussen is een groot deel van het publiek ook aardig van zijn stuk door het stuk. Reden voor Reginald, de regisseur, om voor alle aanwezigen de keuze van de uitvoering van dit beroemde stuk te motiveren. Hij betoogt onder meer dat het vooral om de kracht van de liefde draait. Als een der aanwezigen, een vrouw met een enorme onderkin, niet ophoudt over de pornografie in het stuk te klagen, kan Phileine zich niet meer inhouden en richt ze haar agressie over Max' gedrag op de vrouw, van wie de spekkin het moet ontgelden.

Een paar uur later is ze met Max op zijn kamer. Aanvankelijk schelden ze elkaar verschrikkelijk uit, maar later, in een kroeg, leggen ze het bij, met behulp van een grote hoeveelheid drank. Ze besluiten dat ze …… Als Max echter heel droog meldt dat het stuk nog twee keer wordt opgevoerd, is de spanning bij Phileine direct terug.

Derde Dag - Ich bin ein New-Yorker
De volgende ochtend dagdroomt Phileine in bed over een klap die ze Max uit wraak over zijn overspel onder de dekmantel van een toneelstuk toedient. Daarna gaat ze met Gulpje naar een restaurant, waar ze weer de interesse van een paar Amerikanen wekken, die ze wederom publiekelijk verbaal kleineren. Bovendien doen ze alsof ze de heren heel aantrekkelijk vinden door getweeën een orgasme na te doen, wat ertoe leidt dat de directie van het restaurant hen eruit zet.

Daarna krijgt Phileine bezoek van L.T., de vriend van Max' tegenspeelster, die haar komt ophalen voor een tochtje met zijn speedboot. Hij is in een goed humeur, want de vaste ontbijtweerman van CBS heeft een ongeluk gehad, zodat hij als reserve ontbijtweerman de komende tijd volop aan zijn trekken zal komen. Vervolgens krijgt Phileine eerst nog ruzie met Jules, omdat ze zich in haar geslacht vergist. Daarna gaat ze met L.T. mee.
Tijdens de boottocht doet Phileine alsof ze heel treurig is door Max' uitspattingen op het toneel, zodat L.T. haar troost, waarna ze in lachen uitbarst. Dan verneemt hij via zijn zaktelefoon dat zijn concurrentweerman bij CBS is overleden, wat een hypocriete huilbui oplevert. Ze drinken intussen whisky en worden heel vertrouwelijk met elkaar. Als Phileine hem vraagt wat hij over haar zou zeggen als hij zou worden geïnterviewd, vertelt hij hoe hij in de boot toenadering tot haar zoekt, waarbij hij de diverse stadia van die pogingen ook echt uitvoert. Ten slotte gaan ze met elkaar naar bed, in de boot wel te verstaan.

Vierde dag - De richting van mijn zeil
Thuis vindt Phileine een briefje van Max, waarop staat dat de regisseur een extra repetitie heeft ingelast. Ze besluit rustig in Max' appartement te blijven, krijgt weer ruzie met Jules en maakt zich zorgen over de gezondheid van Leonard, een altijd zieke huisgenoot. Ze vermaakt zich meer met Gulpje, die haar een paar staaltjes van 'mannen afzeiken' vertelt. Als ze later samen in een café‚ zitten, komt L.T., intussen vaste ontbijtweerman bij CBS, er ook binnen. Met hem erbij vervolgen ze het gespreksonderwerp van daarvoor: seks. Dan krijgt L.T. opeens een idee. Hij stelt voor direct naar het theater te gaan, waar de volgende voorstelling van Romeo & Juliet op het punt van beginnen staat. De vraag is namelijk: zijn de liefdesscènes van Max en Joanne aangepast nu Phileine en L.T. niet in de zaal zitten? Om daarachter te komen gaan ze, met Gulpje erbij, naar het theater. De voorstelling begint en Phileine en haar metgezellen reageren luidruchtig op verschillende scènes, waarbij vooral Gulpje voorwendt dat ze er opgewonden van raakt.

Het hoogtepunt, de seksscène van Max en Joanne, blijkt inderdaad anders dan bij de première te zijn. Tijdens het voorspel gaan ze veel verder en als het naderen van de climax zichtbaar wordt doordat Joanne Max een condoom omsjort, gilt Phileine keihard door de zaal, dat het zo wel genoeg is. Er ontstaat een woedende discussie tussen Max en haar, waar het publiek zich kostelijk mee vermaakt. Als het tot een treffen tussen dat publiek en een paar acteurs dreigt te komen, grijpt de regisseur in en zegt dat dit alles in scène is gezet, dus dat de ruzie tussen Max en Phileine bij het stuk hoort. Hij heeft willen tonen hoe er interactie tussen spelers en publiek kan plaatsvinden en bedankt Phileine voor haar interventie. Die voelt zich echter afgescheept, begint weer op Max te foeteren en sommeert hem zich onmiddellijk aan te kleden en mee te gaan.

Vijfde dag - De plezierhemel
De volgende dag ontwaakt Phileine op een vreemd bed in een haar onbekend appartement. Ze herinnert zich niets meer en blijkt zich in de woning van Fabian en Lena te bevinden. Lena is er niet en Fabian vertelt haar dat L.T. en Gulpje haar de afgelopen nacht bij hem hebben gebracht, omdat ze niet meer naar Max' appartement wilde. Fabian toont haar ook een krantenfoto, waarop een meisje een blote acteur op het toneel een klap geeft. Door alle gebeurtenissen raakt Phileine lichtelijk geëmotioneerd en ze heeft behoefte aan een vaderlijke figuur. Terwijl ze tegen hem aanhangt, probeert ze hem te verleiden. Die poging wordt onderbroken door een telefoontje van L.T., die haar doodleuk vertelt dat ze die avond in de talkshow van David Letterman wordt verwacht, omdat men nogal onder de indruk is van haar optreden in de schouwburg. Ze manipuleert Fabian nog wat verder en wordt dan opgehaald door een taxi, waarmee ze naar de tv-studio gaat. Maar roept voordat ze weggaat nog door Fabians intercom dat hij niet bepaald een hero was.

In het praatprogramma zit Phileine met een beroemde medegast aan tafel: de schrijver Salman Rushdie. Als Letterman haar verzoekt haar verhaal te vertellen, gebruikt ze het woord 'fuck', wat volgens Letterman door de Amerikaanse kijker niet wordt getolereerd. Ze zegt het vervolgens nog een paar keer. Daarna hoort Letterman haar uit over het pornografische karakter van de Nederlandse televisie. Als Phileine zijn wijze van interviewen kritiseert, wordt hij boos en geeft zijn rol van gespreksleider aan haar. Als Phileine op zijn stoel zit en hem uitvraagt over Amerikaanse seks, vindt hij het welletjes en wil hij een serieus verhaal over de vorige avond horen. Vervolgens wendt Phileine voor zeer verdrietig te zijn, maar het is een truc. Op het moment dat Letterman haar wil troosten, barst ze in lachen uit en krijgt veel applaus van het publiek, omdat ze zich superieur aan de beroemde showmaster heeft getoond.
Haar honorarium voor haar aandeel in de show besteedt Phileine aan een luxehotelkamer. De volgende ochtend belt ze haar moeder, maar het gesprek eindigt in een ruzie. Als ze de televisie aanzet, ziet ze zichzelf in de show van Letterman. Ze voelt zich eenzaam.

Zesde dag - Tot de dikke dame begint te zingen
Dan komt Max naar Phileine haar hotelkamer en troont haar met geweld mee naar zijn appartement, waar alle huisvrienden plus de regisseur en een aantal acteurs Phileine haar komst afwachten. Max heeft nog een andere verrassing voor haar: een galajurk, voor een party die deze avond ten bate van aids-patiënten wordt gehouden. Max wil dat feest graag benutten om zijn band met Phileine te verstevigen.
Het feest is groots, eten en drinken overdadig, de mensen talrijk. Onder hen ook veel aids-patiënten met buddy's. Tot haar schrik ontdekt Phileine onder hen ook de door haar veelvuldig geplaagde huisgenoten van Max, de zieke Leonard en Jules, die zijn buddy blijkt te zijn. Phileine schaamt zich dood.
Als Gulpje de situatie afdoet met de opmerking dat aids nu eenmaal bij het leven hoort, scheldt Phileine haar krachtig uit.
Als ze Max' pad kruist, volgt er weer ruzie, doordat Max haar overspel met L.T. verwijt. Als ze zich realiseert dat ze er niet meer tegen kan, wordt er een beroemde zangeres aangekondigd en zij zingt het lied ‘I will survive’. De hele zaal zingt mee en Phileine voelt de kracht van dit geheel. Op het hoogtepunt neemt Phileine de microfoon over, om vervolgens aan het enorme publiek uit te leggen hoezeer ze van zichzelf, van de cynische Phileine, walgt. In een hartstochtelijk pleidooi valt ze vervolgens de harteloze, keiharde prestatiemaatschappij aan, waar zij zelf zo sterk deel van uitmaakte.
Ze eindigt met excuses voor haar gedrag te vragen en bepleit een einde van het cynisme:
Ik slik hoorbaar.
‘Ik bied mijn verontschuldigingen aan. Ik zeg sorry. Sorry, Max. Sorry, mensen,’ fluister ik en iets harder - misschien té hard - voeg ik eraan toe: ’Sorry dat ik besta.’

6. Tijd en ruimte
De verteltijd is 1 dag (de dag waarop Max vertelt dat hij naar New York vertrekt) + 1 dag (de dag dat Max daadwerkelijk vertrekt) + 6 (de dagen in New York) = 8 dagen. Tussen de dag waarop Max verteld van zjn vertrek en de dag dat hij echt vertrekt zitten enkele maanden, die niet beschreven worden. Tussen de dag van Max’ vertrek en Phileine’s vertrek zitten ook enkele maanden, die wederom niet beschreven worden.
Het verhaal os chronologisch verteld. Er komen wel veel flashbacks in voor, met name over haar vriendinnen Lala en Kim en wat ze met hun deed. Soms is er ook een flashback over haar moeder.
Het verhaal speelt zich 2 dagen in Nederland af en 6 dagen in New York, Manhattan.

7. De wijze van vertellen
Het verhaal is in de ikpersoon verteld.

8. Spanning
Phileine zegt sorry is niet echt een spannend boek. Er zijn wel een paar spannende momenten, dat zijn vooral momenten waarop Phileine iets geks doet voor (heel) veel mensen, zoals het ingrijpen bij de toneelvoorstelling, de Show van David Letterman op z'n kop zetten en een toespraak houden op een aids-gala voor 5 duizend mensen. Het is ook nog wel een beetje spannend wanneer Phileine en Max uit elkaar zijn, en je niet zeker weet of ze nog bij elkaar terugkomen.

9. Thema en motieven
Het thema is: omgaan met mensen. Phileine blijkt dit in eerste instantie niet op een goede manier te kunnen. Later toont zij spijt voor alles wat ze gedaan heeft en beseft ze dat ze niet met mensen kan omgaan.

Motieven:
Seks: keert vaak terug in het boek. Phileine heeft seks met verschillende mensen (Max, L.T. en misschien Fabian), wat verschillende gevolgen heeft.
Vreemdgaan: Max gaat met Joanne vreemd, vervolgens Phileine met L.T. Dit zijn belangrijke aspecten uit het boek.
Cynisme: dit is Phileines levenstijl. Door andere mensen de grond in te boren, krijgt zij een goed gevoel. Later krijgt ze hier wel spijt van.
Spijt: dit komt voor in het einde van het boek en dit geeft eigenlijk het hele boek zijn inhoud.

10. De personages
Phileine: degene waarvanuit het boek is geschreven. Zij is ontzettend ironisch, sarcastisch en cynisch. Alles wat ze maar kan afzeiken, zeikt ze af. Dit doet zij in de tijd dat het boek afspeelt samen met Gulpje, vroeger met Lala. Haar vriend heet Max. Hij noemt haar: “brains beauty beast best”. En dat is eigenlijk ook wel de beste omschrijving voor haar.
Max: de vriend van Phileine.. Max is een toneelspeler, op zoek naar zijn grote doorbraak en reist naar New York om in een toneelstuk te spelen. Hij is eigenlijk de tegenpool van
Phileine, kalm, rustig en zachtaardig. De indruk wordt gewekt dat hij zijn carrière
belangrijker vindt dan zijn vriendin.
Gulpje: de vriendin van Phileine, die net zo cynisch is, soms zelfs nog erger. Zij geniet ervan om mensen tot het bot te beledigen en te kwetsen. Over het algemeen lijkt Gulpje heel erg op Phileine. Ze schreeuwen er om het hardst om dat ze ‘de grootste bitches die er op aarde rondlopen’ zijn. In het boek blijkt wel dat Phileine toch nog ergens medelevend voor kan zijn, terwijl Gulpje het eigenlijk allemaal laat barsten.
Jules: Jules is een afzichtelijk vrouwenwezen, dat vreselijk kan zaniken. Hij blijkt later een man te zijn en heeft een relatie met Leonard.
Leonard: AIDS-patiënt en de vriend van Jules. Phileine mag deze persoon eigenlijk wel.
L.T.: hij is het vriendje van Joanne, Max’ tegenspeelster. Phileine vrijt een keer met L.T.
omdat ze troost nodig heeft en uit wraak.
Joanne: Max’ tegenspeelster. Hij bedrijft de liefde met haar op het podium.
Fabian: Met hem heeft Phileine een principeafspraak: als de omstandigheden veranderen gaan ze met elkaar naar bed. Hij is een beetje een vaderfiguur voor haar.

11. Titel, ondertitel en motto
De titel is Phileine zegt sorry en dit slaat op het laatste hoofdstuk waarin Phileine zich verontschuldigt voor alles voor wat ze gedaan heeft en dat ze bestaat. De laatste zinnen van het boek: Ik slik hoorbaar.
‘Ik bied mijn verontschuldigingen aan. Ik zeg sorry. Sorry, Max. Sorry, mensen,’ fluister ik en iets harder - misschien té hard - voeg ik eraan toe: ’Sorry dat ik besta.’
Het motto is een spotprent van Gummbah, getiteld "Meisje met een ondraaglijk hoog
IQ". Op de achtergrond zie je twee mensen die "een permanente 'sla mij' uitdrukking" hebben. Hun gesprek: "wil je nog koffie?" "Ja, graag". Op de voorgrond zit een meisje aan een bureau met haat handen in het haar. Ze roept, duidelijk gefrustreerd, "OH God! Wat zijn ze dom!!!!" dit laatste is Phileine's mening over iedereen, behalve zichzelf.

12. Relatie tekst en context
De relatie tussen tekst en context is niet erg moeilijk te herkennen. Het draait om liefde, seks en vreemdgaan. Precies dingen waar tegenwoordig veel over gepraat, geschreven en op tv veel over te zien is. Een citaat uit het boek: "Kunnen we dan echt niet meer oprecht zijn en moeten we ons altijd verschuilen achter cynisme, ironie, satire, sarcasme?" (blz. 213) Ook dit past bij de tijd waarin het boek is geschreven.

13. Persoonlijke beoordeling
Ik vind Phileine zegt sorry een geweldig boek. Allereerst heb ik erg hard gelachen om alle uitlatingen van Phileine, ten tweede kreeg het boek een hele goede inhoud door het laatste hoofdstuk, wat liet zien dat mensen soms te ver gaan en daar spijt van krijgen. Phileine leek eerst een eersteklas bitch zonder enkel medeleven, maar uiteindelijk bleek ze een normaal persoon te zijn en evengoed gevoelens heeft als jij en ik. Ze leek onverwoestbaar, maar raakte toch vertederd door het aids-gala.
Natuurlijk is het zo dat Phileine niet levensecht is. Maar dat is geen enkel probleem. Ze heeft wel levensechte trekjes. Iedereen zal wel iets van haar cynisme herkennen en helemaal van haar spijtgevoelens achteraf.
Het taalgebruik was niet erg moeilijk, wel erg grappig. Phileine gebruikte erg creatieve scheldwoorden (humorloze zak vla).
Ik heb dus erg genoten van het boek en zal zeker nog meer boeken van Giphart lezen.

A. Samenvatting
Phileine is een knappe vrouw van ongeveer 25 jaar. Ze heeft een vriend, Max, en is heel gelukkig met hem. Op een dag vertelt Max Phileine dat hij zijn passie, toneelspelen, in New York gaat beoefenen. Hij zal voor anderhalf jaar naar New York Greenwich Village verhuizen. Het afscheid is erg emotioneel en ze beloven elkaar trouw te blijven.

Na een tijdje houdt Phileine het niet meer alleen uit. Ze besluit Max in New York te bezoeken, en die middag zit ze al in het vliegtuig op weg naar Manhattan. In het vliegtuig ontmoet ze twee enthousiaste New Yorkers, Fabian en Lena. Ze geven Phileine hun telefoonnummer zodat ze haar kunnen rondleiden door ‘the big apple’.

Eenmaal aangekomen in het appartement van Max ontmoet Phileine de vrienden van Max: de bebrilde Jules, de Vlaamse Gulpje Degompelaere, de zieke Leonard, de starende Ruth, de verschrikkelijke Joanne en L.T. Later komt ook Max thuis en hij is ontzettend blij Phileine te zien. Hij blijkt dezelfde avond een feest te organiseren ter ere van de komst van zijn vriendin. Alle bezoekers behoren tot de toneelgroep van Max, met wie hij diezelfde week het toneelstuk rOmEO-n-jULieT zal opvoeren. Phileine zakt tijdens het feest plotseling in elkaar van de drank, de jetlag en de emotionele momenten. Ze gaat naar bed en maakt het einde van het feest niet meer mee.
De volgende dag is Max niet thuis omdat hij een toneelrepetitie heeft. Phileine trekt de hele middag met Gulpje, de huisgenoot van Max, op en ze worden beste maatjes. ’s Avonds besluit Phileine het echtpaar uit het vliegtuig, Fabian en Lena, te bellen. Fabian stelt meteen voor haar de stad te laten zien. Ze hebben een leuke avond, en al gauw blijkt dat Fabian Phileine wel ziet zitten als minnares naast zijn saaie huwelijk. Hij zoekt toenadering, maar Phileine houdt af onder verwijzing naar haar vaste verhouding.
De volgende ochtend gaat Max alweer vroeg naar het toneelinstituut. Die dag vermaakt Phileine zich in de stad. ’s Avonds bezoekt ze de première van rOmEO-n-jULieT, het toneelstuk van de toneelgroep van Max. Voordat het stuk begint hoort ze al van verschillende mensen dat het een provocerend en experimenteel toneelstuk is. Als het stuk opgevoerd wordt, ziet Phileine dat het een pornografische versie van het verhaal van Shakespeare is. Max heeft zelfs op het podium sex met Joanne. Phileine en Joanne’s vriend L.T. zijn geshockeerd.
Een paar uur later is Phileine met Max in het appartement. Aanvankelijk hebben ze een enorme ruzie, maar later, in een kroeg, leggen ze het bij. Als Max echter heel droog meldt dat het stuk nog twee keer opgevoerd zal worden, is de spanning bij Phileine direct weer terug.
De derde dag krijgt Phileine bezoek van L.T., die haar komt ophalen voor een tochtje met zijn speedboot. L.T. is goed gehumeurd, want de vaste ontbijtweerman van de CBS heeft een ongeluk gehad zodag hij als reserve-ontbijtweerman de komende tijd volop aan zijn trekken zal komen. Phileine krijgt ruzie met Jules, omdat ze zich in haar (of eigenlijk zijn) geslacht heeft vergist. Daarna gaat ze mee met L.T. Op de boot drinken beiden veel whisky en ze worden heel vertrouwelijk met elkaar. Uiteindelijk gaan ze met elkaar naar bed, uit wraak op Max en Joanne.

De volgende dag moet Phileine wederom zonder haar ‘enige vrolijke toontje van haar levensorgeltje’ doorbrengen. Ze besluit rustig in Max’ appartement te blijven, krijgt weer ruzie met Jules en maakt zich zorgen over de gezondheid van Leonard die er enorm ziek uit ziet. Ze ontdekt dat Leonard aan AIDS lijdt en dat hij de homovriend van ‘de twee aan elkaar gelaste fietswielen’ (Jules) is. Later op de dag gaat ze met Gulpje naar een café. L.T. komt binnen en met hem continueren ze het gespreksonderwerp van daarvoor: seks. Opeens krijgt L.T. een idee; hij stelt voor die avond naar het theater te gaan om een tweede uitvoering van rOmEO-n-jULieT te bekijken. Ze vragen zich af of de liefdesscène van Max en Joanne aangepast is nu men veronderstelt dat hun partners niet in de zaal zitten. Phileine, L.T. en Gulpje ontdekken dat het toneelstuk echter nog veel extremere vormen aanneemt dan ze zelf hadden mogen aanschouwen. Phileine slaat door, ze roept keihard door de zaal dat het zo wel genoeg is. Er ontstaat een heftige discussie tussen Phileine en Max waardoor het toneelstuk verstoord wordt.
De volgende ochtend wordt Phileine wakker in het bed van Fabian. Daar schijnt ze de vorige nacht straal bezopen te zijn gebracht door L.T. en Gulpje. Ze krijgt een telefoontje van L.T., die haar vertelt dat ze die avond in de Late Show van David Letterman wordt verwacht omdat men diep onder de indruk was van haar optreden in de The Joseph Papp Public Theatre. Ze vertrekt meteen naar de studio. Die avond, wanneer ze met David Letterman en Salman Rushdie, de andere gast, live op televisie is valt Phileine meteen in haar rol. Ze neemt Lettermans presentatie over, ze zet hem voor gek, het publiek vindt haar fantastisch. ’s Avonds geeft ze haar verdiende geld uit aan een kamer in het Waldorf Astoria Hotel. Ze heeft niemand aan wie ze haar verhaal kwijt van en voelt zich erg verdrietig.
De zesde dag komt Max naar Phileine’s hotelkamer en neemt haar met geweld mee naar zijn appartement. Daar wachten alle huisvrienden, de regisseur en een aantal acteurs haar komst af. ’s Avonds bezoeken ze met z’n allen het AIDS-gala dat wordt gehouden in het kader van de wereld AIDS dag. Het feest is groots, het eten en drinken is overdadig en de mensen talrijk. Nadat Gloria Gaynor ‘I Will Survive’ heeft gezongen beklimd Phileine het podium om vervolgens het publiek uit te leggen hoe ze van zichzelf, de cynische Phileine, walgt. Ze houdt een emotioneel pleidooi en valt de ‘harteloze prestatiemaatschappij’ aan. Ze eindigt met excuses voor haar gedrag. Phileine zegt sorry.

B. Analyse

1. Noem de titel en de auteur van het boek, vermeld de uitgever en het jaar van de eerste druk. Leg daarnaast uit wat de betekenis van de titel is.

Titel: Phileine zegt sorry
Auteur: Ronald Giphart
Uitgever Balans
Jaar: 1996

Titelverklaring:
De titel van het boek ‘Phileine zegt sorry’ slaat op het slot. De laatste woorden van het verhaal zijn:
‘Ik ben tot de conclusie gekomen dat ik niet aardig ben,’ serveer ik ten slotte. ‘Sterker nog: ik ben een vervalste teef. Het zit me dwars, deze vaststelling.’

‘Ik bied mijn verontschuldigingen aan. Ik zeg sorry. Sorry, Max. Sorry, mensen,’ fluister ik en iets harder – misschien té hard – voeg ik eraan toe: ‘Sorry dat ik besta.’
Wanneer Phileine, de hoofdpersoon, deze uitspraken doet, realiseert ze zich dat ze vaak onuitstaanbaar heeft gedragen. Ze biedt daarvoor haar excuses aan.

2. Vermeld indien mogelijk binnen welke stroming het boek past.
Moderne Nederlandse literatuur

3. Tot welk genre behoort het boek? Licht je antwoord toe.
‘Phileine zegt sorry’ is te plaatsen binnen de psychologische romans. Phileine wordt duidelijk beschreven, haar karakter komt heel goed naar voren. Omdat het vanuit het ik-perspectief is geschreven kan je je heel goed inleven in Phileine. Emoties, gedachten en gevoelens zijn belangrijk in het boek.

4. Wat is het thema van het boek? Beschrijf het onderwerp in enkele zinnen.
Een belangrijk thema van het boek is liefde. Phileine houdt zielsveel van Max en verwacht trouw en liefde van hem. Als ze dit niet krijgt, staat haar wereld op zijn kop.
Cynisme is ook erg belangrijk in het verhaal. Phileine is een ontzettende cynische vrouw, ze heeft snel een scherp oordeel over mensen. Voor de lezer doen hierdoor veel situaties heel humoristisch aan.

Een ander thema is bewustzijn van je eigen karaktereigenschappen. Phileine weet dat ze is zoals ze is: “Ben ik vervelend? Ik vind: daar hoeven mensen me niet over aan mijn kop te zeuren, dat weet ik zelf ook wel”. Ook Gulpje weet hoe ze is. Wanneer ze een dure kledingzaak uitkomt en een zwerver haar om een dollar vraagt zegt ze: ‘Nee, tenzij ik je via een creditcard kan betalen’. De zwerver scheldt haar uit voor ‘Bitch!’ en Gulpje denkt: ‘Zo is het!’. Een verschil tussen Gulpje en Phileine is, dat Phileine haar grenzen beter kent. Als Gulpje bijvoorbeeld zegt dat AIDS bij het leven hoort nadat ze ontdekken dat Leonard aan deze ziekte lijdt, wordt Phileine heel boos op haar. Hiermee toont ze toch nog enig gevoel voor de medemens te hebben.

5. Beschrijf in welke volgorde de gebeurtenissen verteld worden. Noteer de belangrijkste gebeurtenissen puntsgewijs onder elkaar en stel dan vast hoe de opbouw is.

- Max vertelt Phileine dat hij naar New York gaat;
- Phileine zoekt Max op in Manhattan;
- Phileine ontmoet de vrienden van Max;
- Feest ter ere van haar komst;
- Phileine raakt bevriend met Gulpje;
- Bezoek aan het pornografische toneelstuk rOmEO-n-jULieT;
- Ruzie met Max, later weer enigszins bijgelegd;
- Phileine gaat uit wraak naar bed met L.T., de vriend van de tegenspeelster van Max;
- Voor de tweede keer naar het toneelstuk en openlijke ruzie met Max;
- Optreden in de Late Show van David Letterman;
- Aidsgala;
- Phileine zegt sorry.

Het is duidelijk dat het verhaal zich in chronologische volgorde afspeelt, in het begin wordt er een grote tijdsprong gemaakt daarna wordt het verhaal van dag tot dag verteld. In het verhaal zelf komen veel flashbacks voor die toevoegen aan het karakter van Phileine of bijvoorbeeld iets vertellen over haar ouders en vriendinnen. De gebeurtenissen die zich in de tegenwoordige tijd afspelen zijn in chronologische volgorde verteld.

6. Beschrijf van de belangrijkste personen: hun probleem, hun karakter en hun ontwikkeling, indien die aanwezig is.

Phileine
Max omschrijft haar als ‘brains, beauty, beast, best’. Zoals ze zelf beweert, is ze ‘de grootste trut die er op aarde rondloopt’ en ‘degene die bot, lomp, stug en onaardig mag doen’. In bepaalde situaties in het verhaal gedraagt ze zich inderdaad zo, hoewel ze ook haar aardige en lieve kanten heeft. Ze zegt alles en iedereen te haten, maar het blijkt dat er toch genoeg dingen zijn die haar wel bevallen zoals Max, Gulpje (tot op zekere hoogte) en het AIDS-gala. Toch hebben veel mensen een hekel aan haar omdat ze altijd simpelweg zegt wat ze denkt over mensen, ook al is dat negatief.
Phileine heeft twee problemen. Ten eerste gaat haar vriend vreemd. In het toneelstuk heeft hij sex met een andere vrouw en Phileine vindt dit natuurlijk verschrikkelijk. Een ander probleem is dat ze zich altijd cynisch en hard opstelt ten opzichte van haar medemens. Er moet toch een stemmetje in haar geweest zijn dat heeft gezegd dat dit niet goed is, want aan het eind van het boek biedt ze hiervoor haar oprechte excuses aan.

Max
Over Max krijg je hoofdzakelijk dingen te weten die in verband staan met Phileine. Hij is de tegenpool van Phileine (kalm, rustig en zachtaardig) en de reden dat Phileine naar Manhattan vertrekt. Hij heeft grote dromen en ambities in de toneelwereld. Hij houdt er een ander normen-en-waardenpatroon dan Phileine op na, want hij beschouwt het stuk waarin hij een hoofdrol speelt niet als een simpel seksstuk maar toneelstuk over liefde met een diepgaande gedachte erachter. Over veel zaken heeft hij een andere mening dan Phileine.

Gulpje
Over het algemeen lijkt Gulpje heel erg op Phileine. Ze schreeuwen er om het hardst om dat ze ‘de grootste bitches die er op aarde rondlopen’ zijn. In het boek blijkt wel dat Phileine toch nog ergens medelevend voor kan zijn, terwijl Gulpje het eigenlijk allemaal laat barsten.

Jules
Jules is een vriend van L.T. Zij (of later bleek hij) heeft vanaf het begin al een hekel aan Phileine, omdat ze bij wijze van grap opmerkte toen ze Jules als eerste zag: ‘Hi Max, so this is what you look like after your sexchange!’. Deze opmerking maakte ze natuurlijk zonder te weten dat Jules echt een sexchange heeft ondergaan. Jules was de eerste die reageert op Phileines onacceptabele gedrag door te zeggen dat ze vreselijk is en alleen op de wereld is gekomen om mensen belachelijk te maken en af te zeiken.

L.T.
L.T. is de vriend van Joanne, de tegenspeelster van Max in rOmEO-n-jULieT. Ook hij is geshockeerd na het zien van de seksscène tussen Joanne en Max, en samen met Phileine koestert hij veel wraakgevoelens. Onder het motto van wraak gaat hij daarom vreemd met haar.

7. Wanneer spelen de gebeurtenissen zich af? Waar merk je dat aan?
De gebeurtenissen spelen zich heel duidelijk in deze tijd af. Het verhaal geeft een beeld van deze tijd, vooral door de normen en waarden die de personen in het boek hebben. Ook zijn er enkele details waaraan je kunt zien dat het verhaal zich in deze tijd afspeelt, Phileine treedt bijvoorbeeld op in David Letterman’s Late Show.

8. Welk perspectief gebruikt de schrijver? Noteer een kort fragment waaraan je dat duidelijk ziet.
Het boek is geschreven vanuit een ik-perspectief. De ik-persoon is Phileine.
‘Hai! So you must be Philaine!’ roept het mollige propje dat achter de bril schuilgaat uitgelaten als ze aan zeker vijf sloten heeft gemorreld. Ik, Miss Ultimate Happiness, schal al even opgewonden terug: ‘Hai Max! So this is what you look like after your sex change!’
Het meisje kan niet om mijn grapje lachen, ook niet nadat ik het drie keer heb uitgelegd. Nee, jíj trekt volle zalen, humorloze zak vla. Teer gerust weg in het overbodige non-leven dat je leidt.

9. Waar spelen de gebeurtenissen zich af? Indien dit meerdere plaatsen zijn, noem dan de belangrijkste.
Het grootste deel van het verhaal speelt zich af in Greenwich, New York. Dit is de artistieke wijk van the big apple. De gebeurtenissen spelen zich veelal af in een uitgaansgelegenheid, in het appartement van Max of in The Joseph Papp Theatre, waar het toneelstuk rOmEO-n-jULieT gespeeld wordt.

C. Leeservaring

1. In hoeverre maken de gebeurtenissen indruk op je?

De gebeurtenissen maken vrij veel indruk op me. Dat wordt vooral veroorzaakt door het cynische, maar wel grappige gedrag van Phileine. Ze gedraagt zich heel spontaan, ze zegt precies wat ze denkt. Soms is dat ontzettend grof. Zelf zou ik zulke dingen (‘Humorloze zak vla. Teer gerust weg in het overbodige non-leven dat je leidt’) nooit durven zeggen. Het maakte daarom wel indruk op me dat Phileine deze dingen juist wel doet. Ik vind het interessant om over zo’n bijzonder persoon die zich bijzonder gedraagt te lezen.

2. Vind je de opbouw van het boek ingewikkeld? Hoe komt dat?
Nee, de opbouw van het verhaal is makkelijk. De gebeurtenissen worden in chronologische volgorde verteld. Af en toe komt er een flash-back in het verhaal voor, maar dat maakt het juist ook wat boeiender. De spanning is goed verdeeld over de gebeurtenissen, en de afloop is zeer verrassend.

3. Gaan de personen voor je leven? Zijn ze herkenbaar?
De hoofdpersoon, Phileine, ging zeker voor me leven omdat haar karakter uitgebreid behandeld werd en je heel veel over haar en haar gedrag te weten kwam. Daardoor kan je je haar goed voorstellen.

Toch is ze niet herkenbaar voor me. Haar gedrag is dermate anders dan dat van mij, dat ik me niet in haar kan inleven. Ze is ontzettend grof en zegt altijd meteen wat ze denkt. Ik denk dat ik me wat dat betreft veel meer inhoud.
Max lijkt meer op me, hij is een rustige, nuchtere, zachtaardige jongen. Zijn persoonlijkheid komt wat meer overeen met die van mij.

4. Welke eigenaardigheden in taal en stijl zijn je opgevallen?
Het taalgebruik is vrij simpel en makkelijk te begrijpen, het boek leest makkelijk weg. Wat me wel opviel dat het taalgebruik vaak ontzettend grof is. Je krijgt de grofste scheldwoorden te lezen, wat soms juist wel weer humoristisch is. In ieder geval is Giphart erg origineel in zijn woordkeuze.

5. Heeft het onderwerp je aan het denken gezet? Ben je door het lezen van mening veranderd? In welk opzicht?
Ik ben niet echt aan het denken gezet, ik denk dat het verhaal daarvoor misschien niet diepgaand genoeg is. Het boek bevat onderwerpen die je overal uitgebreid tegenkomt, dit boek was nou niet bepaald een belangrijke toevoeging. Ik vond het wel een heel humoristisch boek, het was echt leuk om te lezen.

Motivatie van de boekkeuze
Ik heb Phileine zegt sorry gekozen omdat ik het boek thuis had en omdat het me door meerdere mensen van school werd aangeraden. Ze zeiden dat het een heel grappig boek was. Ook de tekst op de achterkant van het boek sprak me heel erg aan. Dus heb ik dit boek gelezen en ga ik er nu een verslag van maken.

Korte samenvatting van de inhoud
Max de vriend van Phileine gaat voor zijn studie 1,5 jaar naar Amerika. Daar gaat hij in een toneelstuk spelen. Het stuk heet rOmEO - n - jULieT. Hij gaat wonen in New York, Greenwich Village. Ongeveer een jaar nadat Max wegging gaat Phileine naar New York.
In het vliegtuig ontmoet ze twee Amerikanen. Fabian en Lena geven hun nummer aan Phileine voor als ze een rondleiding door New York wil. Phileine neemt een taxi naar Max' huis. Ze wordt meteen voorgesteld aan alle vrienden van Max; Gulpje, Jules, Joanne, Leonard, L.T en Ruth.
De 1e dag: Phileine trekt een hele middag met Gulpje op en ze worden beste maatjes. Daarna belt Phileine Fabian voor een tochtje door New York.
De 2e dag: die avond zal de première van rOmEO - n - jULieT zijn. 's Avonds gaat Phileine naar The Jozef Pap Public Theater. Ze krijgt een hele schok. Romeo en Julliet is helemaal veranderd. Het zijn mensen met skateboards en dildo's die op het toneel staan, in plaats van mensen met tuttige pakjes die Shakespeare klanken uitkramen. Er is een hevige liefdes scène tussen Joanne en Max. Hierna krijgen Max en Phileine erge ruzie die ze ook weer bijleggen, maar als Max heeft verzwegen dat hij nog twee voorstellingen heeft slaat Phileine hem genadeloos op zijn neus.

De 3e dag: ‘s Avonds gaat Phileine met L.T. weg. Ze gaan een bootreisje maken. Ze bezatten zich en Phileine gaat met L.T. naar bed.

De 4e dag: In het café komen Phileine, Gulpje en L.T. op het idee om de voorstelling van Max nog een keer te bekijken, om Max en Joanne te controleren of ze met hun seksscène verder gaan dan bij de première toen ze wisten dat Phileine en L.T. keken. Als bij de scène van Joanne en Max blijkt dat ze het echt willen gaan doen kan Phileine zich niet meer inhouden en ze schreeuwt dat ze moeten stoppen. Ze loopt naar het podium en is erg boos. Max is ook boos omdat Phileine het stuk verpest. Phileine stelt Max voor een keuze: of hij moet met haar meegaan, dan kan het weer goed komen, of hij speelt verder maar dan wil Phileine hem nooit meer zien.

De 5e dag: Phileine ligt bij Fabian thuis in bed. Daar schijnt ze de vorige nacht te zijn gebracht door L.T. en Gulpje, straalbezopen. Maar ze heeft het gemaakt in New York, ze is uitgenodigd door David Letterman. Ze bereidt zich de rest van de dag voor in de studio voor The Late Show van Letterman. Samen met Salman Rushdie is ze te gast. Door haar vlotte babbel en haar goede humor verbaast ze menigeen. Ze neemt de presentator rol over van David Letterman, en praat openlijk over onderwerpen die in Amerika een groot taboe zijn.

De 6e dag: als er iemand op haar kamerdeur klopt blijkt het Max te zijn hij heeft genoeg van hun geruzie en tilt Phileine over zijn schouder en sleept haar zo het hotel uit. Phileine krijgt een jurkje van hem om mee te gaan naar het AIDS-gala. Eenmaal bij het AIDS-gala komt Phileine erachter dat Leonard AIDS heeft. Als Phileine eindelijk Max op het feest heeft gevonden is hij heel erg boos. Hij is erachter gekomen dat Phileine met L.T. is vreemdgegaan. Waarom zou hij niet vreemd mogen gaan en zij wel? Als Gloria Gaynor I Will Survive zingt vergeten ze allebei een beetje wat ieder heeft gedaan en brullen ze hard mee. Het komt een beetje goed. Als het nummer is afgelopen klimt Phileine het podium op en houdt ze een mooi betoog en verontschuldigt ze zich voor haar gedrag.

De uitgebreide persoonlijke reactie

Onderwerp
Het onderwerp van Phileine zegt sorry is volgens mij de liefde, omdat het in het hele verhaal om relaties en overspel en seksualiteit draait.
Ik vind dit onderwerp erg interessant. Het spreekt me namelijk heel erg aan en ik bleef het hele boek door geboeid lezen. Wat ik ook leuk vond is dat de verschillende vormen van liefde aan bod kwamen. Bijvoorbeeld pure seks in het toneelstuk en de meer geestelijke liefde van Max en Phileine die ondanks alles steeds naar elkaar terugkomen.
Voor ik het boek begon te lezen verwachtte ik dat het vooral over seks zou gaan. Dit was mij verteld door een vriendin. Dit klopte ook wel. Seksualiteit was heel belangrijk in het boek, maar ook relaties met andere personen en gewone liefde kwamen aan de orde. Mijn verwachtingen over het onderwerp klopten dus redelijk. Ik vind dat de schrijver het onderwerp goed uitdiept. Phileine denkt heel veel over relaties na en praat er ook over met Gulpje. Phileine haalt bij haar gedachten ook veel argumenten uit de historie en verschillende boeken. Ik vind echter wel dat de schrijver alleen de visie van Phileine laat zien. Zij is nogal cynisch. Je ziet de wereld dus vanuit een heel ander standpunt dan dat je zelf naar de wereld kijkt. Ik ben het niet eens met dit standpunt. Ik vind niet dat mensen maar beter allemaal dood kunnen gaan of iets dergelijks.

Gebeurtenissen
De belangrijkste gebeurtenissen vind ik: de eerste en de tweede voorstelling van rOmEO –n- jULieT, Phileine die vreemd gaat en haar betoog op het AIDS-gala. Ik vind deze gebeurtenissen belangrijk omdat ze grote invloed hebben op de relatie van Phileine en Max. Ik vind dat de gebeurtenissen redelijk goed beschreven worden. Je ziet de wereld natuurlijk alleen vanuit de ogen van Phileine en dat maakt je beeld van de gebeurtenissen natuurlijk wat eenzijdig.
De gedachten en de gebeurtenissen hadden een ongeveer even grote rol. Aan de gedachten van Phileine wordt wel veel aandacht besteed maar zonder al die maffe gebeurtenissen had ze waarschijnlijk niet zo nagedacht.
De gebeurtenissen vloeien redelijk goed in elkaar over. Meestal begrijp je wel wanneer en waarom iets gebeurd, maar dat Phileine in de show van Letterman komt vond ik een maf verhaal en ik vond dat stuk ook minder goed in het verhaal passen.
Ik vond de gebeurtenissen soms schokkend. Bijvoorbeeld toen de toneelspelers seks hadden op het toneel, en toen Phileine de moeder van Ruth zo beledigde. Meestal vond ik de gebeurtenissen ook erg grappig. Phileine zegt net wat ze denkt en dat zijn echt hele maffe dingen. Sommige dingen vond ik ook erg onwaarschijnlijk, bijvoorbeeld dat Phileine in de show van Letterman komt en dat ze op het podium klimt om een betoog te houden. Je moet wel een heel maf leven hebben om dat allemaal mee te maken.
De gebeurtenis die het meeste indruk op me maakte is de tweede voorstelling van het toneelstuk. Max gaat daarin veel verder dan in de premiere. Phileine is echt geschokt en ik vond het ook goed van haar dat ze tegen Max heeft gezegd wat ze ervan vond.
De gebeurtenissen bleven boeien. Ik had geen moeite om het boek uit te krijgen omdat het zo grappig was.

Personages
Ik vind de hoofdpersoon een heldin omdat ze niet over zich heen laat lopen, en dat ze haar fouten toegeeft en haar excuses ervoor kan aanbieden.
Ik vind de karaktereigenschappen goed beschreven. Je komt door het verhaal heen, erachter dat Phileine erg cynisch is en dat ze het hart op de tong heeft liggen.
Ik vind de personages in het boek levensecht. Ze reageren zoals normale mensen. Ze zijn verdrietig of kwaad als Phileine hen kwetst of zijn verdrietig als er iets ergs gebeurt.
Ik vind het goed dat je je in een personage kunt verplaatsen. Zo kun je je goed in een personage en in het verhaal inleven. In Phileine zegt sorry kon ik me goed inleven.
Ik vond alle personages sympathiek, behalve de regisseur Reginald. Hij dacht echt niet na over de gevoelens van de familie van de acteurs en dacht alleen maar aan de “artistieke” hoogstandjes in zijn toneelstuk. De andere personages waren niet allemaal even aardig tegen elkaar maar ik vond ze daarom niet onsympathiek, omdat je ook niet iedereen aardig kunt vinden. Vooral niet zo iemand als Phileine.
Ik keur het gedrag van de hoofdpersoon meestal af. Ik vind haar erg onaardig en ze gaat vreemd en ze beledigt mensen. Dit vind ik niet goed.

Van de andere personages (behalve Reginald) keur ik het gedrag goed. Ze zijn aardig tegen elkaar, al zijn ze soms wel onvriendelijk tegen Phileine maar die heeft daar meestal wel om gevraagd.

Een beslissing van Phileine die ik niet goed keur, is dat ze vreemd ging en daarna tegen Max zei dat hij geen seks met een ander moet hebben. In het boek staat ook: “Je kunt een ander niets verbieden wat je jezelf hebt toegestaan.” Daar ben ik het wel mee eens.

Opbouw
Ik vind het verhaal niet ingewikkeld van opbouw. Het verhaal was gewoon chronologisch met een paar flash-backs. Maar die waren duidelijk aangegeven. Je wist goed dat dit stuk zich in het verleden gebeurde. Het verhaal was niet spannend. Dit kwam omdat er geen dingen zijn die verborgen worden gehouden en die je wilt weten. Je ziet de gebeurtenissen door de ogen van Phileine. Dit vind ik goed bij het boek passen want het gaat tenslotte over het leven en de gedachten van Phileine.
Aan het eind van het verhaal blijf je zonder vragen zitten. Dit vind ik wel prettig want dan vormt het verhaal een afgesloten geheel en blijven de onbeantwoorde vragen niet door je hoofd spoken. Het boek begon mij vanaf het begin te boeien. Op de eerste bladzijde wordt namelijk al meteen de relatie van Phileine en Max besproken en waarom Max naar Amerika is vertrokken wordt duidelijk. Deze pagina begint ook met de titel: “Geluk is een geladen revolver”, deze zin wordt echt heel mooi verwoord, je weet precies wat Phileine voelt en bedoelt.

Taalgebruik
Het taalgebruik was niet echt moeilijk, de woorden waren mij allemaal bekend, alleen kwamen er af en toe zo’n ongelofelijk moeilijke opsommingen in voor, met door Phileine bedachte scheldwoorden en andere woorden die je niet vaak hoort, dat je die zin wel twee of drie keer moest lezen voordat je hem helemaal door had. Dit vond ik echter niet storend maar juist grappig. Soms was het taalgebruik moeilijk omdat het dan over dingen ging waar ik helemaal niets vanaf weet, bijvoorbeeld ‘mesopotamische huwelijksrituelen’ en ook van Salman Rushdie (de andere gast in de David Letterman show) heb ik nog nooit gehoord. In het boek kwamen meer gedachten en dialogen voor dan beschrijvingen. Alleen de toneelvoorstelling wordt uitgebreid beschreven. Ik vond dit niet vervelend om te lezen, omdat Phileine in haar gedachten en door alle dialogen ook goed wordt beschreven wat er allemaal gebeurd.
Ik vind het taalgebruik goed passen bij de personages. De personages waren allemaal nog best wel jong en ze praatten ook met woorden als ‘heftig’ en ‘cool’ en ze praten ook openlijk met elkaar over seks.

Verdiepingsopdracht
Voor ik het boek begon te lezen verwachtte ik dat het heel grappig zou zijn en ook best wel oversekst. Ik dacht dit omdat dit me door anderen was verteld en ik geloofde hen.
Het verhaal is verdeeld over zes dagen. Die zes dagen bepalen ook de structuur van het boek. Deze hoofdstukken zijn weer onderverdeeld in verschillende stukjes met een titel. Ik geloof niet dat dit een bepaalde functie heeft, het verhaal is namelijk een grote stroom van gebeurtenissen, de geleding verdeelt het verhaal niet echt in partjes. De samenhang in het verhaal zat hem in de herhaling van bepaalde activiteiten van de personages. Ze gingen vaak iets drinken in dezelfde cafés. Phileine zegt sorry bevat maar één verhaallijn, er komen echter wel veel flash-backs in voor. Het verhaal begint in medias res. Ik geloof niet dat de structuur van dit boek een bepaalde functie had. Het maakte het verhaal niet duidelijker en de structuur was ook niet zo bijzonder dat het lezers zou kunnen trekken of boeien.
Phileine zegt sorry is geschreven in de ik-vertelsituatie, deze is dus erg onbetrouwbaar omdat je alleen de mening en het wereldbeeld van Phileine kent, en dus niet weet of ze liegt of bepaalde dingen niet weet. Ik kreeg tijdens het lezen echter niet de indruk dat Phileine waandenkbeelden had en dus is het waarschijnlijk dat wat zij vertelt toch redelijk waarheidsgetrouw is.

De vertelsituatie had in het boek geen belangrijke functie, je krijgt alleen een goed beeld van wat Phileine denkt en voelt.
Het effect dat de vertelsituatie op mij had is dat ik helemaal met de hoofdpersoon meeleefde, ik voelde me echt betrokken bij alles wat zij deed en voelde.

Secundaire Literatuur
Samengesteld door: Cor Gerritsma en Ritske van der Veen
Prisma Uittrekselboek 5, Nederlandse literatuur 1994-1996
1e druk 1997 Zutphen

De Vertelsituatie
Het perspectief in Phileine zegt sorry ligt bij Phileine. Die naam maakt al duidelijk dat we met een slecht (vilein) karakter te maken hebben. Het verhaal is in de ik-vorm geschreven. In de roman wordt de illusie gewekt dat we met een filmscript te maken hebben. Het werk begint met een proloog. Op bladzijde 20 begint het hoofdstuk met de woorden ‘volgend shot’ en op bladzijde 36 staat: ‘volgens het script zitten Gulpje en ik nu in een restaurant dat Veselka’s heet’. Op bladzijde 131 wordt het verhaal als volgt onderbroken: ‘Tijdens deze lachbui ga ik er heel even uit voor een mededeling van de sponsor, maar straks kom ik terug met meer over Gulpjes irritant gedrag.

EEN BOEK VAN UITGEVERIJ BALANS
DAN HEB JE WAT IN HANDEN!’

Het boek eindigt met ‘Aftiteling’ (blz. 200). Aan die aftiteling wordt overigens geen inhoud gegeven zodat het bij een verwijzing naar een filmscript blijft.

Als ik mijn beschrijving vergelijk met die uit het Prisma Uittrekselboek zie ik een groot verschil. In het uittrekselboek hebben ze het over een filmscript, dat schijnt erg belangrijk te zijn. Het was mij wel opgevallen maar ik had er verder niet bij nagedacht omdat het me niet belangrijk leek, het gaat ook maar om een paar woordjes op een heel boek. Een klein dingetje dat ik niet wist was dat de naam Phileine naar een slecht karakter verwees.

Ik vond de bevindingen in de secundaire literatuur niet echt overtuigend. Er was namelijk niet veel te vinden over het perspectief maar ook niet over de structuur. De bevindingen die ik kon vinden waren niet goed onderbouwd met argumenten en niet goed uitgewerkt. Ik vond de gebruikte secundaire literatuur dan ook niet erg bruikbaar.

Evaluatie

Eindoordeel
Mijn mening over het boek is heel positief. Het verhaal was heel origineel en je kon je goed inleven in de personages. Dat vind ik heel prettig. De originaliteit maakt het verhaal natuurlijk leuk om te lezen en als je je goed in de personages kunt inleven raak je veel meer betrokken in het verhaal.
Het verhaal was nooit saai, altijd gebeurde er wel iets geks of zeiden de personages iets waarvan je helemaal dubbel lag. Ik vond het heel bijzonder dat aan het einde van het verhaal de sfeer ineens omslaat. Het hele boek door is het niets anders als gekke dingen en vreemde uitspraken maar op het eind is Phileine ineens heel serieus. Dat vond ik eerst heel vreemd maar als je het boek dan uit hebt kom je er toch achter dat, hoe maf het boek ook was, het toch een soort van boodschap aan de lezer had.
Een ander goed aspect aan het boek vond ik de leesbaarheid. Het taalgebruik vond ik echt heel leuk, alsof het voor jongeren geschreven is. Dit had ik nog nooit eerder gezien bij een literair boek en ook zeker niet verwacht.
Ik zou het boek anderen zeker aanraden maar ik denk dat ik het eerder aan jongeren dan aan ouderen aan zou raden. Ik denk niet dat oudere mensen de ideeën van Phileine snappen en ik denk dan ook niet dat zij het boek grappig zouden vinden.

Mij eerste, aanvankelijke mening is na de verdiepingsopdracht niet veranderd. Dit komt omdat de opdrachten geen ander licht wierpen op het boek en ook de secundaire literatuur was niet echt geestverruimend.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

N.

N.

wauww mooi verslag !

7 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast

?.

?.

saaaiii verslag
ik weet niet wat jij in je vrije tijd doet maar dit is niet gezond

7 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast

B.

B.

Puck, ik denk dat iemand die zo'n enorm verslag heeft gemaakt en zich er dus genoeg in heeft verdiept, best kritiek mag hebben op een boek.
Het is ook wel te verwachten bij deze roman, want het taalgebruik is natuurlijk niet alledaags en er komen best wel wat gemene gedachtengangen voor.

Goed verslag! Dankjewel! :) Alleen wel een beetje overbodig dat je bijvoorbeeld de samenvatting er meerdere malen in hebt staan.

8 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast

P.

P.

Waarom voel jij je goed genoeg om zoveel kritiek op zo'n roman te leveren?

Belachelijk.

8 jaar geleden

Antwoorden

gast

gast