THEMA / MOTIEVEN - milieu/sociale status => haast iedereen in het dorp is arm en gedwongen om te werken op de werf of op het schip als visser. Dit is een arm beroep met zware omstandigheden, maar ze kunnen niet anders want ze zijn geboren in dat dorpje en hebben geen andere mogelijkheden (mede door geen/slechte opleiding). Een familie heeft het geld en de macht, namelijk die van de reder Bos. Hij kan iedereen aannemen, ontslaan en bespelen naar zijn eigen zin. Via Barend wordt duidelijk dat vernadering van je sociale status onmogelijk is: hij heeft geen mogelijk een ander beroep uit te gaan oefenen en gaat dus toch de zee weer op waar hij zijn noodlot ontmoet: de dood op zee. En hij en de dochter van Bos vinden elkaar leuk, maar het is onmogelijk en verboden voor hen met elkaar om te gaan. - Dood => uiteindelijk heeft Kniertje al haar \'mannen\' verloren aan de zee, gedeeltelijk omdat iemand geld wilde verdienen. Maar men is daaraan overgeleverd omdat ze nou eenmaal geen mogelijkheden hebben om iets anders in hun leven te doen en te bereiken.

GENRE Streekroman; het gaat om het milieu van een klein vissersdorpje.

VERTELWIJZE Wisselend subjectief perspectief in de ik-vorm.

TIJDSVERLOOP Verhaaltijd: enkele maanden, nie precies te zeggen: het begint op het schip, daarna speelt het een tijdje op het land, en uiteindelijk gaat het schip weer op zee waar ze vergaat. Het is gewoon chronologisch geschreven.

TITEL & MOTTO De titel \'Op hoop van zegen\' was de naam van het schip. Maar daarnaast is het natuurlijk ook best cynisch vanwege
het besluit van \'Baas Bos\' om het schip, dat eigenlijk niet meer zeewaardig is, gewoon maar de zee op te sturen met het idee: gaat het goed, dan is dat mooi, en anders betaalt de verzekering.

PERSONEN Het belangrijkste persoon is: Kniertje Vermeer. Zij is een weduwe die haar man en 2 zoons heeft verloren aan de zee. Op het moment heeft ze nog 2 zoons, waarvan
een terug komt uit de gevangenis. Ze werkt bij de rijke familie Bos. Ze is een arme vrouw en heeft het daarom nodig dat haar zoons mee gaan op zee. Ze is erg realistisch, want als haar jongste zoon Barend denkt dat hij een ander beroep kan gaan uitoefenen, weet ze dat dat onmogelijk is voor iemand uit zijn milieu. Ze is erg geliefd, want veel mensen komen bij haar op bezoek.

RUIMTE Het speelt zich af op zee en in een klein vissersdorpje. Belangrijk van dat dorpje is dat iedereen met elkaar te maken heeft en sociale status belangrijk is: het beroep van de familie waarin je geboren wordt is binden voor de kinderen: elke visser is veroordeeld tot dat beroep en heeft geen kans om een ander beroep te krijgen. Ze hebben allemaal
een lage status en worden beheerst door familie Bos.

OPBOUW Het toneelstuk is verdeeld in 4 bedrijven.

SAMENVATTING Bedrijf 1: Het begint in de woonkamer van Kniertje waar Clementine Cobus natekent. Maar hij kan niet stilzitten en ze moeten eten. Ze besluiten morgen verder te gaan. Als Cobus en Barend (zijn neef) gaan eten, komt ook Bos binnenvallen. Hij biedt Barend aan dat hij mee mag op De hoop van zegen . Maar Barend wil niet hij heeft al twee broers en zijn vader verloren. De andere nog levende zoon van Kniertje, Geert, komt na zes maanden cel ook thuis. Hij zat in de cel omdat hij niet gehoorzaam was bij de marine. Hij vertelt hoe erg hij het heeft gehad in de cel zonder lekker eten en daglicht. Jo, zijn vriendin, en Kniertje zijn erg emotioneel. Bedrijf 2: Kniertje is jarig. Er is heel veel visite. Barend en Geert hebben zich uiteindelijk allebei opgegeven om mee te gaan met Op hoop van zegen . Vooral voor Barend is dit een hele overwinning omdat hij heel erg bang is. Als Jelle, een bedelaar, binnenkomt, gaat Geert samen met Jelle spottende liedjes zingen. Bos loopt toevallig langs een openstaand raam en hoort het. Hij wordt heel erg boos. Ook is hij heel erg boos op Kniertje want haar andere zoon komt ook al niet opdagen. Kniertje wordt erg verdrietig van het feit dat haar beide zoons zo opstandig zijn. Barend komt even later thuis en hij vertelt dat hij het schip niet op wil omdat hij van Simon, een dronkelap, heeft gehoord dat Op hoop van zegen helemaal verrot is en tijdens de reis zal vergaan. Ondanks zijn angst wordt hij, met hulp van zijn moeder nota bene, meegesleurd naar de haven door twee veldwachters. Bedrijf 3: Kniertje is ziek en ze heeft haar baantje als schoonmaaksters bij Bos ook verloren vanwege de problemen met haar twee zoons. Clementine, Bos dochter, is er ook en ze laat ontvallen dat Op hoop van zegen verrot is. Er zijn ook nog twee oude vissersvrouwen. Het is erg slecht weer en ze vertellen verhalen over ongevallen op zee. Kniertje en Truus komen tenslotte tot de conclusie dat de vis duur betaald wordt omdat er veel ongevallen plaatsvinden op zee. Jo kan niet goed tegen alle verschrikkelijke verhalen en wordt erg emotioneel. Bedrijf 4: Na negen weken op zee is er nog steeds geen bericht van Op hoop van zegen . Mensen maken zich erg ongerust en sommige, zoals de boekhouder van Bos, hebben de hoop al definitief opgegeven. Dan rinkelt de telefoon, Bos neemt op en dit telefoontje bevestigd het voorgevoel. Op hoop van zegen moet als verloren worden beschouwd. Alle nabestaanden zijn erg verdrietig, Jo is zelfs woedend. En de discussie waait op over het feit of Bos wist dat Op hoop van zegen erg verrot was. Kniertje is ook erg verdrietig. Als troost krijgt ze iets te eten van Bos en ook krijgt ze haar baantje alsschoonmaakster weer terug.