Lesuitval, een mondkapjesplicht, onzekerheid over de eindexamens... Wij zijn benieuwd hoe jij met de coronacrisis omgaat en wat jij vindt van de maatregelen. Doe mee met ons corona-onderzoek! 😷🦠🏫 We zoeken nog extra jongens!

Doe mee


ADVERTENTIE
Open Dag = online ontdekken en ontmoeten

Bezoek onze Online Open Dag dit jaar vanaf je bank! Ontdek bijzondere verhalen van onze studenten en docenten. Stel je vragen. Én luister naar onze gezellige radioshow! Klaar voor een toekomst als student in het hbo? 

Meld je dan nu aan!

Motto

There is no trap so deadly as the trap you set for yourself

The Long Goodbye-Raymond Chandler

Geen val is zo dodelijk als een die je voor jezelf zet.

Een existentialistische uitspraak, Het leven is een val waarin je gevangen zit en die uiteindelijk dodelijk is. Erik zet zijn eigen val door in een NSB-huis te gaan wonen en de bevrijders met een antiek geweer te bedreigen.



Personalia Jan Wolkers

Jan Wolkers is geboren op 26 oktober 1925 in Oegstgeest uit een gelovige familie. Hij had 10 broers en zussen en kende een strenge opvoeding. In 1943 ging hij naar Leiden waar hij lampenkappen beschilderde en de schildersacademie bezocht. In 1944 stief zijn broer aan difterie, wat hem erg aangreep omdat hij zijn broer erg bewonderde. Na de oorlog heeft hij in verscheidene Europese steden (Salzburg, Parijs) beeldende kunst gestudeerd. Hij begon zijn schrijverscarrière in 1961 met een verhalenbundel genaamd “Serpentina’s Petticoat”. Zijn eerste roman was “Kort Amerikaans” die hij schreef in 1962. Veel van zijn romans zijn gedeeltelijk autobiografisch.



Enkele boeken van Jan Wolkers zijn :

-Turks Fruit

-Terug naar Oegstgeest

-Brandende Liefde

Deze zijn verfilmd

Wolkers heeft overigens in zijn leven verscheidene prijzen geweigerd, zoals de “Constantijn Huygens-prijs” in 1982 en de “PC Hooftprijs” in 1988

Jan Wolkers roept met de ongeremde beschrijvingen van thema’s als seksualiteit, dood en geloof die veel in zijn boeken voorkomen veel weerstanden op. Seksualiteit, dood en geloof komen ook veel voor in Kort Amerikaans.



Een fragment dat mij bijzonder aansprak

Was het moment in het einde van het boek(bladzijde 147 tot en met 149) als Elly ontdekt dat Erik zich aan het bevredigen is op een gipsen beeld, terwijl hij kort daarvoor de kans had gehad om de liefde te bedrijven met Elly. Toen ik dit las werd mij volledig duidelijk dat Erik van Poelgeest een volledig gestoorde geest is. Krijgt hij eindelijk de kans om uit zijn isolement te geraken door een serieuze relatie te beginnen met een vrouw, dan slaat hij dat af en bevredigt zich op een stenen beeld.





Twee gebeurtenissen die me goed zijn bijgebleven.

Een gebeurtenis die mij erg goed bijgebleven is, was het moment waarop Frans, de broer van Erik sterft en hij zijn hand opsteekt en een vuist maakt. Maakt hij nu een teken naar Erik, dat hij door moet zetten of zoiets, of is het slechts een laatste groet. Persoonlijk denk ik dat het een teken is.

De tweede gebeurtenis die me goed bijgebleven is was het moment dat Erik op de kunstacademie komt en ontdekt dat de baas van de academie, van Grouw, een NSB’er is. Dat terwijl hij de dag ervoor heeft gezegd dat hij “ondergedoken” is. Ik vind dit een licht komische situatie, een onderduiker die bij een NSB’er les volgt. De reden dat deze situatie mij goed is bijgebleven was dan ook de ironie die ik hierin zag.



Herkenning van een van de personages uit het boek.

Er was geen enkel personage uit het boek die ik met iemand die ik ken kan associëren, dit komt waarschijnlijk doordat de personages uit het boek of mensen zijn uit groepen waar ik geen ervaring mee heb, streng gereformeerden e.d. of omdat de personen zodanig “gestoord zijn. Ik ken persoonlijk dan ook geen mensen die zodanig gestoord zijn als Erik of de Spin.



Het Onderwerp

Het onderwerp in dit boek is naar mijn idee het leven van Erik van Poelgeest, waarin hij steeds verder in een isolement raakt en daar ook niet meer uit kan komen. Tijdens het verhaal kunnen we steeds de emoties en gedachten van Erik meebeleven, in die gedachten komt duidelijk naar voren dat Erik ook naar zijn gevoel in een isolement komt en hij probeert daar dan ook uit te komen, wat niet lukt. Uiteindelijk kiest hij dan ook voor de dood, neem ik aan.



Symboliek & Beeldspraak

Symboliek en beeldspraak worden gebruikt in dit boek, maar niet zodanig dat het overheersend wordt, het wordt zodanig gebruikt om iets te ondersteunen, zoals bijvoorbeeld het benadrukken dat Erik uit een gereformeerd gezin komt door zijn broer Frans aan difterie te laten sterven, een ziekte waar je tegen ingeënt kunt worden, maar dit doen gereformeerden niet, met als gevolg dat zij wel aan difterie sterven. Afgezien hiervan gebruikt de schrijver korte zinnen en alledaags Nederlands.



Hoe zou ik omgaan met dit onderwerp

Als ik in een isolement zou komen, zoals dat met de hoofdpersoon gebeurt, zou ik zo snel mogelijk proberen uit dat isolement te raken door contact met mensen te zoeken of me bij een groep aansluiten, bijvoorbeeld het verzet. Ook zou ik niet zoals Erik dat doet mijn vriendin “verkrachten”, ik zou gewoon wachten tot zij er ook aan toe is. En ik zou me zeker niet gaan bevredigen op een gipsen torso.



De climax

De climax van het boek ligt in het slot als Erik wordt doodgeschoten. In de loop van het verhaal raakt Erik steeds meer in een isolement, Erik probeert daar uit te komen, maar dat lukt hem niet. Uiteindelijk wordt hij steeds depressiever en raakt hij steeds verder afgezonderd van de rest van de samenleving. En dan is het eigenlijk wachten tot hij op een of andere manier uit dat isolement raakt, namelijk door in een groep op te worden genomen of door te sterven, hetzij door zelfmoord of hij wordt vermoord. En dat is ook precies datgene wat gebeurt, hij pleegt zelfmoord door een gewapend iemand te bedreigen, die hem vervolgens doodschiet.



De personages.

Karakterbeschrijving en -ontwikkeling:



Erik van Poelgeest:

Hij is erg onzeker en geïsoleerd, en wijt dit aan het litteken op zijn slaap. Hij probeert zich aan zijn seksuele remmingen en calvinistische opvoeding te ontworstelen. Hij is ondergedoken voor de arbeidsdienst, en zoekt de zin van zijn leven in de kunst. Hij is de enige, die een round karakter heeft, hoewel er ook bij hem weinig ontwikkeling te bespeuren valt.



Ans:

Een streng rooms-katholiek meisje. Vrij naïef, schuw en niet erg wereldwijs. Zij is een vlak karakter. Is de eerste vriendin van Erik, totdat zij seks met Erik heeft gehad.



Paul d’Ailleurs:

Een 60-jarige meester in de rechten, die ontevreden is met zijn leven, omdat hij geen praktijk heeft kunnen opbouwen. Hij maakt misbruik van Elly’s afhankelijkheid en heeft seksueel contact met haar. Hij is een vlak karakter. Is bovendien de werkgever van Erik totdat hij Erik ontslaat



Elly:

Een ondergedoken joods meisje, met een vrij onopvallend uiterlijk. Ze aanvaardt de toenadering van D’Ailleurs om niet helemaal eenzaam te hoeven zijn. Zij is een vlak karakter. Wordt de vriendin van Erik, en wordt door Erik vermoord



‘De Spin’:

Een 45-jarige man, die nog steeds bij zijn doofstomme moeder woont. Heeft nog nooit vrienden gehad. Zijn hond heeft hij gedood, omdat deze niet wilde praten. Hij is lid van de N.S.B., en de enige andere leerling op de academie. Hij is een vlak karakter. Wordt een soort van vaderfiguur voor Erik.



Samenvatting

Erik verliest in de loop van het verhaal mensen uit zijn directe omgeving, eerst wordt zijn vriend Peter opgepakt, vervolgens gaat zijn vriendin bij hem weg, daarna sterft zijn broer aan difterie, vervolgens pleegt “de Spin” zelfmoord, die een soort van vaderfiguur voor Erik is geworden. Later krijgt Erik dan min of meer een relatie met Elly, maar hij vermoordt Elly als zij hem zichzelf ziet bevredigen op een torso. En uiteindelijk wordt Erik bij de bevrijding doodgeschoten(?).



Aanbeveling

Ik zou dit verhaal niet aan iemand aanraden om het zomaar voor de lol te lezen, maar ook zeker niet afraden. Persoonlijk zou dit boek niet voor de lol hebben gelezen omdat ik niet van dit genre hou, namelijk psychologisch, desalniettemin vond ik het boek niet saai. En als je van psychologische boeken houdt zul je dit boek zeker bevallen. Ook leest de manier van schrijven prettig, het zijn korte zinnen die het een boek een bepaalde spanning weten te geven ook doorbreken die korte zinnen eventuele eentonigheid.



Vragen

De vragen die ik na het lezen van dit boek nog heb:

- Is Erik nu daadwerkelijk doodgeschoten aan het eind van het boek?

- Wat betekende de gebalde vuist die Frans op zijn sterfbed nog naar Erik wist te maken?

- Waarom wist Erik niet dat de kunstacademie een NSB’ers-nest was? Iedereen uit zijn omgeving wist het namelijk wel.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.

P.

P.

hey, goed boekverslag, eindelijk iemand die dezelfde vragen heeft als ons. misschien heb je nog wat meer boekverslag, ik heb er ook nog een paar. mzzl P.

18 jaar geleden