ADVERTENTIE
Red het frikandelbroodje Wist je dat heel veel van jouw lievelingsproducten zomaar kunnen verdwijnen als de bij zou uitsterven? Denk bijvoorbeeld aan je glaasje melk in de ochtend, maar ook je frikandelbroodje in de pauze en je banaan bij het leren. Hoe komt dit en belangrijker, hoe voorkomen we dit? Dat weten ze bij de opleiding Diermanagement. Meer weten over deze en andere studies van Van Hall Larenstein?

Check alle video's!

Wieringa, T., Joe Speedboot. Amsterdam, 20055 [2005]. De Bezige Bij.

Inhoudsweergave
Joe Speedboot is een roman over illusies en desillusies, vriendschap en verraad, liefde en rivaliteit. Het toont het lot van nieuwkomers in Lomark, een dorp met een onverwerkt verleden. Het ingeslapen dorp wordt wakker geschud. De verteller van het verhaal is Fransje Hermans. Na een ongeluk is hij invalide geraakt en heeft hij zijn stem verloren.  Nauwgezet observeert hij de personen en gebeurtenissen. Hij is gefascineerd in de nieuwkomer Joe Speedboot, een vijftienjarige vliegtuigingenieur, bommenlegger en bewegingsfilosoof.  Fransje raakt bevriend met hem en Engel en Christof. Na het eindexamen gaan ze ieder hun eigen weg. Fransje wordt brikettenperser, Joe en Engel vertrekken naar de kunstacademie en Christof gaat rechten studeren. Na enkele jaren is iedereen gedesillusioneerd terug in Lomark. Dromen zijn niet uitgekomen, idealen zijn vervlogen. ‘(…) we zijn niet gestorven, noch zijn we van gedaante veranderd. We zijn hier nog’.

Stijl
Hierboven is het verhaal zeer kort samengevat. Maar ook zonder het verhaal is Joe Speedboot indrukwekkend. Het taalgebruik is niet moeilijk en de zinnen zijn eenvoudig. De schrijfstijl is treffend. Het liefst zou ik Joe Speedboot als scheurkalendervorm willen hebben. Elke dag een mooie, humoristische of filosofische zin. Het boek is namelijk een constructie daarvan. Over elke zin is nagedacht. Dat maakt het zo dynamisch. Er zijn veel filosofische zinnen die blijven hangen. Zo definieert Wieringa vriendschap (‘wanneer je iemand zo goed kent, als een deel van jezelf dat je liever niet onder ogen zou willen zien') en God (‘je ziet alles en je zegt niets’). Ook maakt hij Joe tot bewegingsfilosoof.

De sfeer van Wieringa’s geschapen wereld komt goed over. Het boek bevat mooie ruimtebeschrijvingen vol gevatte beeldspraak en originele metaforen. Bovendien worden die afgewisseld met humoristische zinswendingen. Muziek waarop je eeuwig kunt blijven dansen.

Mening
Net als het doek in Specht en zoon is Fransje een soort alwetende verteller. Een bijzonder perspectief. Hij staat buiten het verhaal en heeft een redelijk objectieve kijk op de gebeurtenissen. Over zijn eigen situatie spreekt hij grappig sarcastisch. Op het einde wordt hij meer betrokken in het verhaal. Zo gaat hij naar bed met de knappe PJ, op wie hij al lang verliefd was. Dit vond ik jammer omdat het niet geloofwaardig overkwam.

Met dit boek kan ik Wieringa associëren met Nescio. Nescio schept ook een sterke sfeer. Hij heeft mooie ruimtebeschrijvingen en maakt ook gebruik van metaforen. Zijn boeken hebben een diepere betekenislaag. Bovendien lijken de motieven op elkaar. Zowel Nescio als Joe Speedboot gaat over desillusie, vrijheid, volwassenheid, vervlogen verlangens en machteloosheid. Joe Speedboot gaat over deze motieven, maar het ‘oppervlakteverhaal’ is ook boeiend. De belevenissen, de bijfiguren, de (driehoeks)relaties. Daarin verschilt het van Nescio.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.