ADVERTENTIE
Luisterboeken: de makkelijke optie? Lars is niet echt een fan van lezen. Daarom gaat hij op zoek naar de beste manieren om door zijn leeslijst heen te komen. Red je het met alleen maar samenvattingen, of is een e-reader of luisterboek een betere optie? Deze video wordt mede mogelijk gemaakt door Storytel.

Probeer 30 dagen gratis

 

Algemene gegevens

Titel: Indische Duinen
Auteur: Adriaan van Dis
Plaats van Uitgave: Amsterdam
Uitgeverij:  Eldorado
Gelezen druk: : 34e druk
Eerste druk:  Amsterdam, Meulenhoff, 1994 
Aantal bladzijden:  281

Verwachting / Mening/smaak

Beantwoordde het boek aan je verwachtingen? Zeker. Ik had op het internet al verschillende, vooral goede, recensies gelezen over dit boek. Hier kan ik mij volledig in vinden. Ik houd persoonlijk sowieso al wel van boeken over de tweede wereldoorlog, en nu zie je dit onderwerp eens van een andere kant. Een keer geen Jodenvervolging, maar de onderdrukking door de Japanners.

 

Het boek sprak me aan:   [ x ]  spannend                          [ x ]  ontroerend

                                      [  ]  mooie taal                           [ x ]  realistisch

                                      [  ]  grappig                               [  ]  fantasierijk

                                      [ x ]  interessant                        [ x ]  origineel

Òf Het boek sprak me minder aan:

[  ]  saai                                   [  ]  geen humor

                                      [  ]  geen spanning                     [  ]  buiten mijn leefwereld

                                        [  ]  te veel gevoelens               [  ]  onrealistisch     

Toelichting: Het boek bestaat grotendeels uit verhalen uit het verleden. Na het overlijden van zijn halfzusje Ada gaat de hoofdpersoon op zoek naar het verleden van zijn familie. De tijd waarin het zich afspeelt is ook van grote invloed, vooral op de spanning en ontroering. Er komt bijvoorbeeld een scène in voor dat het gezin van de hoofdpersoon moest schuilen voor de Russen. Dit soort momenten levert redelijk grote spanning op, ondanks dat je weet dat dit een herinnering is en het dus allemaal goed is gekomen.

Het verhaal was moeilijk opgebouwd, want doordat er veel verhalen zijn verteld, was het moeilijk om weer over te schakelen naar de belangrijkste verhaallijn. De hoofdpersoon ging op bezoek bij zijn familie om zijn verleden te ontrafelen. Echter, je krijgt bijna niets mee van het bezoek op zich. Je komt erachter wat voor soort familie hij heeft (getekend door de oorlog) maar alleen in de grote lijnen. Bijna alles wordt besteed aan de verhalen die hem worden verteld. Dit maakt het boek redelijk moeilijk opgebouwd, maar niet onmogelijk (je moet opletten terwijl je leest)

Ik had veel moeite het verhaal uit te lezen. Niet waar

Toelichting: Niet heel veel moeite, maar wel een beetje. Doordat het boek zo moeilijk is opgebouwd moet je heel geconcentreerd lezen. Het taalgebruik is daarentegen makkelijk door te komen. Er zijn wel veel woorden die ik niet ken (veel Indische woorden) maar dit waren geen belangrijke woorden voor het verhaal. In het Nederlands kon ik bijna alle woorden moeiteloos begrijpen. Al met al is het dus de structuur van het verhaal die het boek moeilijk te lezen maakt.

Vertelperspectief:

Er is in dit boek spraken van een Ik-perspectief. Je leest over de hoofdpersoon die het verleden van zijn familie ontrafelt. Je hebt wel stukken met een hij/zij-perspectief, maar dit zijn hele lange citaten van familie/vrienden van de hoofdpersoon. Ook dit maakt het boek moeilijk te lezen. Je moet continu overschakelen van perspectief.

Personages

Hoofdpersoon is Heeft geen naam, tenminste niet één die ik kan ontdekken. Ik denk dat de hoofdpersoon hier de schrijver is, of iemand met een vergelijkbaar leven. Na me een beetje ingelezen te hebben over zijn achtergrond weet ik dat zijn ouders uit Indië komen, dat zijn vader KNIL-soldaat was en dat zijn zusjes van een ander huwelijk van zijn moeder komen (halfzusjes dus). Dit zijn slechts een paar kenmerken die ik kan herkennen, bijna alle elementen uit het boek zijn te herleiden naar Adriaans leven.

Belangrijkste relatie is: Die met zijn naaste familie. de hoofdpersoon heeft een sterke band met zijn vader, moeder en drie halfzusjes, maar met verdere familie geen band. Hij bezoekt bijvoorbeeld zijn tante die hij zijn hele leven nog bijna nooit heeft gezien. De enige reden dat hij contact met haar opneemt is omdat hij het verleden van zijn familie wil weten.

Kenmerken gedrag: Hier loop je tegen een groot probleem aan. Je komt niet heel veel te weten over de hoofdpersoon. Ik denk dat 75% van het boek bestaat uit verhalen over het verleden, dus het is moeilijk te zeggen. Wel kan je zeggen dat de hoofdpersoon is mishandeld. Daardoor gedraagt hij zich wat anders dan de normale mens. Hij is een beetje terughoudend, en moeilijk in de omgang. Verder is er eigenlijk niet zoveel over hem te zeggen.

Kenmerken karakter: De hoofdpersoon begrijpt aanvankelijk niets van het verleden van zijn familie. vlak na de oorlog niet, maar nu ook niet. Pas aan het einde van het boek wordt het voor hem duidelijk, en daarmee ook voor de lezer. De hoofdpersoon is ook heel nieuwsgierig, hij bezoekt zijn overlijdende halfzusjes in Nederland en Canada om zo nog een beeld te kunnen krijgen van zijn verleden.

Ontwikkeling: de hoofdpersoon koesterde enorme haat tegen zijn familie. Vol onbegrip is hij op zoek gegaan naar zijn verleden. Naarmate hij meer te weten komt over zijn verleden, begint ook het begrip te komen. De haat begint zich om te zetten in medelijden voor zijn moeder. Voorbeeld: zijn vader mishandelde hem vroeger. Hij wist niet waarom. Nadat de hoofdpersoon meer te weten is gekomen over het zware oorlogsverleden van zijn vader, begint hij het meer te begrijpen. Hij respecteert de keuze niet, maar toont er wel meer begrip voor.

Tijd en ruimte

Plaats waar het verhaal voornamelijk speelt: Nederlands-Indië, een dorpje in de duinen van Noord-Holland, de ontknoping vindt plaats in Canada, vlak voor het overlijden van zijn halfzusje.

Tijd waarin het verhaal speelt: Het verhaal speelt zich af rond 1992. ‘’zesenveertig jaar later stond ik aan het sterfbed van mijn halfzuster.’’ Hiermee wordt bedoeld: zesenveertig jaar nadat we naar Nederland zijn gekomen.

De duur van het verhaal: Ongeveer 4 maanden, vanaf de dood van zijn halfzusje Ada tot de dood van zijn tweede halfzusje Jana.

Het boek was niet-chronologisch. Licht toe: In het boek kom je een hoop flashbacks tegen in de vorm van verhalen. De hoofdpersoon bezoekt familie en vrienden in de hoop voor begrip op zijn verleden. Hij komt hier meer over te weten door verhalen verteld te krijgen. Omdat deze verhalen zo lang zijn, beschouw ik ze eerder als flashbacks. Je gaat toch meeleven met de persoon uit het verleden.

In het boek kwamen flashbacks voor. Voorbeeld: ’’De meisjes wilden de kust zien…vind ik erger dan drieënhalf jaar kamp’’ Deze flashback beslaat in totaal zo’n 14 pagina’s, dus ik hoop dat u het begrijpt dat ik hem niet volledig overtyp.

Structuur / begin en einde

Het boek zit qua hoofdstukindeling als volgt in elkaar: Het boek bestaat uit zes verschillende hoofdstukken. Allemaal spelen ze zich af in het heden, behalve het eerste hoofdstuk. Het is niet helemaal correct te zeggen dat ze zich in het heden afspelen, omdat sommige hoofdstukken volledig bestaan uit verhalen over vroeger. Er wordt zo nauwkeurig beschreven hoe het er daar aan toe ging, dat ik vind dat het hoofdstuk zich eigenlijk in de tweede wereldoorlog afspeelt.

Het boek begint in medias res  want: Ook dit is moeilijk te zeggen. Het boek begint op de veerboot van Nederlands-Indië naar Holland, iets wat middenin de flashbacks gebeurt. Je kan de verhalen die je krijgt te horen over het verleden samenbinden tot één verhaal (de tweede wereldoorlog – hun tijd in Nederland), en daar vindt dit middenin plaats. Het heeft niet heel veel met de belangrijkste verhaallijn te maken, daarom ga ik uit van het verleden en niet van het heden.

Dit boek heeft een gesloten einde. Licht toe: Alle vragen worden beantwoord. Nadat Ada komt te overlijden gaat de hoofdpersoon op zoek naar het verleden van zijn familie. Aan het einde zijn eigenlijk alle vragen beantwoord.

De afloop beviel me goed. Toelichting: De hoofdpersoon begrijpt nu veel beter waarom hij zo erg mishandeld werd. Ook vond ik de laatste zin van het boek mooi. De moeder vliegt vanuit Canada terug naar Nederland. Ze wil heel graag het land zien. Ze ziet alleen maar golven. Dit is precies hetzelfde als de intro, toen de kinderen Nederland wilden zien vanuit de boot. Ook toen zagen ze alleen maar golven.

Thema en motieven:

Het onderwerp van het boek is: De nasleep van de tweede wereldoorlog in Nederlands-Indië.

Motieven zijn (minimaal drie en toelichten hoe en waarom, max. 200 woorden): Ten eerste familie. Het verhaal gaat over een man die, na het overlijden van zijn halfzusje, op zoek gaat naar de geschiedenis van zijn familie. Hij zoekt antwoorden op zijn vragen. Waarom is hij mishandeld? Wat is het verleden van zijn vader en zijn moeder? Hier speelt de oorlog een grote rol in. Dat brengt mij meteen bij het tweede motief, oorlog. Alle familieproblemen zijn terug te lijden naar de tweede wereldoorlog, en in het speciaal wat er in de jappenkampen gebeurde. Zijn hele familie heeft hier opgesloten gezeten, dus voor mij is het wel logisch dat deze twee dingen in verband staan met elkaar. Ook heeft dit te maken met het derde motief, namelijk ouder worden. Dingen die de hoofdpersoon in zijn jeugd niet begreep worden naar mate het boek vordert steeds duidelijker. Dit is omdat je leest vanuit de ik-persoon, dus je maakt al zijn gedachten mee van vroeger en nu.

Motieven zijn (minimaal drie en toelichten hoe en waarom, max. 200 woorden): Ten eerste familie. Het verhaal gaat over een man die, na het overlijden van zijn halfzusje, op zoek gaat naar de geschiedenis van zijn familie. Hij zoekt antwoorden op zijn vragen. Waarom is hij mishandeld? Wat is het verleden van zijn vader en zijn moeder? Hier speelt de oorlog een grote rol in. Dat brengt mij meteen bij het tweede motief, oorlog. Alle familieproblemen zijn terug te lijden naar de tweede wereldoorlog, en in het speciaal wat er in de jappenkampen gebeurde. Zijn hele familie heeft hier opgesloten gezeten, dus voor mij is het wel logisch dat deze twee dingen in verband staan met elkaar. Ook heeft dit te maken met het derde motief, namelijk ouder worden. Dingen die de hoofdpersoon in zijn jeugd niet begreep worden naar mate het boek vordert steeds duidelijker. Dit is omdat je leest vanuit de ik-persoon, dus je maakt al zijn gedachten mee van vroeger en nu.

Het concrete thema is: De hoofdpersoon komt oorspronkelijk uit Nederlands-Indië. Na een zware jeugd met veel mishandelingen is veertig jaar later de tijd aangebroken om antwoord te zoeken op zijn vragen. Dit doet hij door letterlijk en figuurlijk verhaal te gaan halen bij familieleden. Uiteindelijk heeft hij veel meer begrip voor zijn verleden en dat van zijn familie.

Het abstracte thema is: Het onbegrip van een kind van een door oorlog geteisterd gezin. Ook speelt haat en liefde een grote rol. Wat maakt oorlog allemaal kapot? Veel.

Misschien komt jouw boek van ‘Lezen voor de lijst’, of niet. Bespreek welk niveau jouw boek heeft (of wat je denkt wat voor niveau jouw boek heeft… en beargumenteer waarom. Let op: je moet je boek op één van de niveaus plaatsen, wat geeft voor jou de doorslag om een boek alsnog op niveau 2 of 3 te plaatsten als het boek er in eerste instantie tussen lijkt te vallen? Als het niveau al bekend is van  jouw boek, mag je aan de hand van de lezers- en boekkenmerken  bespreken of je de niveau-indeling aanvaardbaar vindt voor jouw boek.

Bespreking boekniveau: Ik vind dat dit boek zeker thuis hoort in niveau 4 (waar hij ook staat op lezen voor de lijst). Je moet echt nadenken tijdens het lezen, door de bijna vage schrijfwijze. Het is niet zo dat je heel ontspannen dit boek kan lezen (wat ik vorig jaar wel een aantal keer heb gehad), maar je moet er echt goed de tijd voor nemen. Ook is het me een aantal keer gebeurd dat ik even terug moest bladeren, omdat ik een stuk van het boek gewoon niet begreep. Niet geconcentreerd genoeg was dus.

REACTIES

Log in om een reactie te plaatsen of maak een profiel aan.