A Primaire gegevens:

Auteur: Elle Eggels
Titel: Het huis van de zeven zusters
Genre:
Ondertitel:-
Verschenen in: september 1998
Aantal blz.:191
Leestijd: 6 uur
Datum van het verslag: 27-09-01

B Bronvermelding Naslagwerken:

Elle Eggels, Het huis van de zeven zusters, 6e druk, Amsterdam 1998
Ik heb de biografie van Elle Eggels van internet gehaald.
Het uittreksel en thema heb ik uit het volgende boek:
Schrijver: Jan Heeze/ Cor Gerritsma
Titel: Eerste druk ‘98
Bron: Literair jaarboek van Nederlandse Proza
Datum of plaats & jaar van uitgave:© 1999 Walvaboek, Laren (Gld), Holland, pagina 41 t/m 52.

C Verantwoording van de keuze:

Meestal leen ik een boek van mijn moeder en zo kwam ik ook bij dit boek terecht. Voor dat we op vakantie gingen graaide ik wat boeken uit de kast om mee te nemen op vakantie. Tijdens lange autoreizen lees ik veel boeken. Ik begon afgelopen vakantie met dit boek en mijn moeder zei dat het wel een apart boek was. Hiervoor had ik ‘Het huis van de geesten’ van Isabelle Allende gelezen en mijn moeder zei dat het verhaal wel vergelijkingen had met het verhaal van Allende. Het huis met de geesten vond ik een heel mooi boek dus begon ik met lezen.

D Verwachtingen vooraf & wat daarvan klopte:

Ik had verwacht dat het boek mysterieus was, omdat ik dacht dat het op ‘Het huis met de geesten’ zou lijken. De kaft van ‘Het huis van de zeven zusters’ vond ik erg saai en toen dacht ik dat het waarschijnlijk een saai verhaal zou worden. De titel ‘Het huis van de zeven zusters’ vond ik ook niet ‘je van het’. Ik kreeg het vermoeden dat het verhaal erg eentonig zou worden. De titel erg kwam ook nog eens kloosterachtig over.

Nadat ik het boek gelezen had vond ik het boek toch wel mooi. Het verhaal leek alleen niet sprekend op het huis met de geesten, behalve een aantal dingetjes. Er komen inderdaad wel schimmen in voor, maar ik vind niet dat het verhaal wordt geschreven met een Zuid-Amerikaans tintje. De schrijfstijl is ook heel anders. Allende kan veel mooier schrijven, veel levendiger. Wat ik jammer vond is dat je niet veel over de personages te weten komt. Zo blijft het verhaal op een afstand. Over Emma, die het ik-perspectief is van het boek, weet je ook niet goed hoe ze over alles denkt.
De familie is Rooms-katholiek en dat is belangrijk voor de familie. Ze biechten, leggen rozenkransen en litanieën op Sebastians graf, Caspar gaat naar Lourdes en Anne gaat later in het verhaal naar het klooster. Dus ik zat aardig in de richting, hoe ik over de titel dacht.

E Korte Samenvatting:

Zeven opmerkelijke zusters runnen een bakkerij in het zuid-Limburgse plaatsje Swalmen. De moeder van de zusters is overleden en de vader was kort daarna verdwenen. Martha is de oudste van de zussen en daarna volgen Maria, Anne, Christina, Vincentia en de tweeling Clara en Camilla. Martha houdt een dochtertje, Emma, over uit een mislukt huwelijk met het hulpje van de pastoor, Sebastian. Sebastian vertrok vijf maanden na de geboorte van Emma naar een ombekende bestemming. De andere zussen kregen ook geliefden en sommige trouwden daarmee. Niet voor lange duur, want Marie bijvoorbeeld, brak het huwelijk al na een half jaar met haar echtgenoot waar ze eerst 12 jaar verloofd mee was geweest. Christina trouwde met Jannes, de oudere garagehouder. Hij overleed een paar maanden later aan een gezwel in zijn longen. Vincentia had een vriend die haar vertelde dat hij uit de States kwam, maar dat had hij gelogen en Vincentia’s droom viel in duigen. Er waren nog meer van deze liefdestragedieën.

Na Emma’s geboorte was Omi in het huis van de zusters gekomen. Ze namen aan dat het familie van hun was en daarom mocht ze blijven. Omi zorgde voor Emma.

Zo’n 10 jaar na Sebastians verdwijning werd Martha verliefd op een leverancier van gedroogde vruchten.. Ze trouwde met hem en verliet de bakkerij. Het gezin viel uit elkaar. Een aantal zusters verlieten na haar ook de bakkerij om ergens anders werk te zoeken. Na een aantal maanden keerden Anne, Camilla, Vincentia en Clara weer terug naar huis. In die tijd dat ze weg waren zorgde Christina voor de bakkerij.

Toen het lijk van Sebastian bij het bakkershuis werd afgeleverd, kwamen Martha en Marie over voor de begrafenis van Sebastian en de familie was weer herenigd.

Na de dood van Omi bleef haar geest in het huis ronddwalen.
Nadat Martha’s man was overleden aan een hartaanval, verkocht ze hun huis en auto. Van het geld liet ze het bakkershuis en de winkel moderniseren.

Toen alles goed leek te gaan kwam er een dikke Vlaamse weduwe van de (hertrouwde) vader van de zeven zusters, met een mongoloïde zoon en een advocaat langs. Zij ging weer weg nadat ze erachter kwam dat ze dan alle zusters loon van de afgelopen jaren moest uitbetalen. Ondertussen is Caspar de mismaakte vriend van Camilla overleden en na zijn begrafenis pleegde Camilla zelfmoord.

De bakkerij werd verbouwd tot een cateringsbedrijfje en werd feestelijk heropend.

Jaren later trouwde Emma met een boekhouder van een houtfabriek. Zij kregen een zoon, maar die liep weg. Een tijd daarna kwam ze hem weer tegen en ging met hem mee naar Barcelona. Dan besluit ze om naar Mexico te gaan om dit boek te schrijven.

F Indeling:

Het huis van de zeven zusters bestaat uit 26 genummerde hoofdstukken en een epiloog. De meeste hoofdstukken zijn verdeeld in fragmenten, die van elkaar gescheiden zijn door ***.
De roman is één grote terugblik op het leven van de zusters en de mensen uit hun omgeving. De gebeurtenissen worden niet chronologisch verteld. Het boek begint met een medias res, het binnendragen van het lijk van Sebastian, de vader van de ik-figuur Emma. Wat er in de dertien jaar daarvoor is gebeurd, wordt verteld in de hoofdstukken twee tot en met zeventien. In hoofdstuk achttien wordt de draad van hoofdstuk 1 weer opgepakt en dan volgt in chronologische volgorde de rest van het levensverhaal van de zusters.In het epiloog gaat het om Emma’s leven. Hoe haar leven verder liep, wordt vanaf haar vijftiende tot vijftigste jaar in grote stappen verteld.

G Tijd en ruimte:

Tijd
Het verhaal speelt zich af in de jaren veertig t/m de jaren zestig. Het is een tijd van wecken van groente en fruit, van de vervanging van paard en wagen door de auto, van de intrede van de televisie en van een modetrend als het dragen van een babydoll. Ook staan er kleine stukjes in die iets te maken hebben met de WOII . Martha brengt bijvoorbeeld onderduikers te eten die schuilen op een zolder in een boerderij van een oude boer die naast de zusters woont.

Ruimte
Het verhaal speelt zich af in het dorpje Swalmen gelegen in zuid Limburg.
‘Daar waar de rivier die uit Duitsland komt, zich vasthaakt aan de Maas’.
De bakkerswinkel ligt midden in de hoofdstraat. In de besloten gemeenschap van het dorp wordt veel geroddeld. Toen Anne een verhouding had met de burgemeester, wist het hele dorp het en de ‘echo’s van gefluister bonkten’ tegen de ruit van de bakkerswinkel. Het verhaal speelt zich het meest af in het bakkershuis. Af en toe ook eens op bruiloften en er wordt ook verteld over de plaatsen waar de zussen werken toen ze Christina alleen in het bakkershuis achterlieten.

H Wijze van vertellen:

Ik-vertelster Emma vertoont veel overeenkomsten met een alwetende verteller. Dat ze achteraf vertelt kan je bijvoorbeeld in dit stukje zien:
Wat ik me vooral herinner is dat de reis eindeloos duurde. Het grootste deel van de thuisreis heb ik slapend doorgebracht, en ik werd pas wakker toen ze me in bed legden. Het verhaal over de rit naar huis heb ik dan ook van de vertellingen, die meer en meer kleuren kregen naarmate ze vaker werden herhaald.
Het volgende stukje is heel opmerkelijk, want dan vertelt Emma vanuit de prenatale fase, dat is voor de geboorte.
Nog vóór het moment van mijn geboorte had ik spijt dat ik deze mensen als ouders had uitgezocht. Toen mijn ziel zich in het gebied tussen licht en leven ophield, zoekend naar een gebied om zich te ontwikkelen, had ik me laten verleiden door het prachtige orgelspel van Sebastian.

I Spanning

Het boek begint met de dood van Sebastian. Zijn lijk wordt dan het bakkershuis ingedragen. De schrijfster brengt er zo spanning in, want je hebt vele vragen. Wie is Sebastian? Wat is de achtergrond van de zusters? Wat heeft Emma met Sebastian te maken? Op zulke vragen wil je een antwoord. De schrijfster geeft in het boek goed de antwoorden weer. Behalve dan waaraan Sebastian is overleden.
In elk hoofdstuk gaat het over iets anders, de ene keer bijvoorbeeld over de liefde van Marie en de andere keer over de relatie van Anne met de burgemeester. Wat ook goed is, is dat het hoofdstuk wordt verdeeld in stukjes. Elk stukje gaat over iets anders, meestal afgewisseld met een gebeurtenis uit het verleden. Dat maakt het boek minder saai, want je wilt dan weten hoe het verhaal verder gaat.

J Thema en motieven

Thema
Een belangrijk thema is de moeizame strijd om levensgeluk. Martha doet er van alles aan om haar zussen gelukkig te laten worden, maar dat wordt haar in dank afgenomen. Ze vinden haar te veel met hun bemoeien zoals je merkt in het volgende stukje:
‘We zijn oud genoeg om voor onszelf te zorgen’, zei Camilla. ‘Als mama er was geweest zou ze me niet verbieden om met Caspar om te gaan. Jij denkt dat je alles weet, je wilt beter zijn dan Mama’.
Martha besluit dan te hertrouwen en het bakkershuis te verlaten, maar keert later toch weer terug en van blijvende woede is geen sprake. Van dromen en idealen komt niet veel terecht bij de zusters. Emma is eigenlijk de enige die haar leven een andere wending geeft, door naar Mexico te gaan.

Een tweede thema is de tijdelijkheid en betrekkelijkheid van materiële zaken tegenover het wezenlijke belang van geestelijke zaken.
Martha ontdekt op een gegeven moment dat al dat zorgen voor de dagelijkse dingen de mens weinig goeds brengt en hem afhoudt van de belangrijke zaken.
Ik heb al die jaren hard gewerkt. […] En wat heb ik eraan overgehouden? Ik heb nooit tijd gehad voor mijn eigen kind, en degene die ik het meest beschermd heb heeft zichzelf van kant gemaakt (Camilla). Het is allemaal voor niets geweest.

Motieven:
Geloof, muziek en drank zijn de motieven van het verhaal. Alle drie maken ze het leven aangenamer.
Het Rooms-katholieke geloof is erg belangrijk voor de familie. Geloof en kerk boden houvast en steun, maar werd ook misbruikt. De dood van de moeder en de zeven zusters bijvoorbeeld, is indirect het gevolg van de pastoor. Toen de moeder vier kinderen had, zette de pastoor haar onderdruk om meer kinderen te krijgen. Binnen 2 jaar kreeg zij 3 kinderen. Twee weken na de geboorte van de tweeling overleed de moeder aan kraamvrouwenkoorts. De pastoor had veel macht. Hij verbood Anne om in de kerk te komen nadat ze de verhouding met de burgemeester had opgebiecht.
Muziek speelt een belangrijke rol in het boek. Sebastian is musicus. Hij speelt orgel in de kerk en mondharmonica, leidt het koor, geeft pianoles, dirigeert de harmonie en leert een aantal zusters muziek maken en zingen. Muziek laat de zusters de ellende die ze meemaken vergeten.
Drank helpt ook om over de ellende heen te komen, maar van korte duur. In het verhaal wordt veel jenever geschonken. Meestal als er problemen zijn of beslissingen genomen moeten worden. De weduwe spuugde op de grond, stak een dikke sigaar op, haalde een jeneverfles uit de kast en dronk die in een paar uur leeg. Soms deelde ze hem met haar mongoliede zoon, die daar agressief van werd en met stoelen begon te slaan.

K Verklaring titel & motto:

Titelverklaring
Zeven zusters leven min of meer hun hele leven bij elkaar in 1 huis. Het huis heeft een belangrijke rol, omdat de zussen terugkeren naar het bakkershuis na elke mislukte poging wanner ze het geluk probeerden te vinden. Het huis is het enige dat veiligheid en zekerheid biedt aan de zusters.

Motto
Het motto bestaat uit een bijbelfragment (Lucas 10 vers 38-42), dat handelt over Jezus die een bezoek brengt aan Marta en haar zuster Maria.
Terwijl Maria naar de Heer luistert, wordt Marta ‘in beslag genomen door het vele bedienen’. Als ze zich daarover beklaagt, wijst Jezus haar terecht: ‘Marta, gij maakt u bezorgd en druk over vele dingen, maar weinige zijn nodig of slechts één.’
Met andere woorden: het ‘geestelijke’ is belangrijker dan het aardse of ‘stoffelijke’.

L De personages:

De personages zijn in het boek niet goed uitgewerkt. Dat is jammer, want anders had het boek wat meer diepte gekregen.
De namen van de zusters benadrukken de verbondenheid met elkaar. Op Camilla na hebben ze allemaal een dubbele naam, waarbij ieder volgend kind de laatste naam draagt van het vorige: Martha Maria, Marie Anne, Anne Christina, Christina Vincentia, Vincentia Clara, Clara Camilla.

Emma is de hoofdpersoon van het boek. Zij is de dochter van Martha en Sebastian. Emma is opgevoed door al haar tantes en Omi. Van de ene zus leerde ze zwemmen en van de ander leerde ze lezen. Haar moeder heeft haar in de steek gelaten toen ze hertrouwde met een leverancier. Emma is later getrouwd met een man en samen kregen ze een zoon Christian. Haar man stierf plotseling en haar zoon liep weg. Jaren later kwam ze haar zoon weer tegen en vertrok met hem naar Barcelona. Daarna besloot ze om naar Mexico te gaan. Om haar droom van een wereldreis waar te maken.
Martha Maria is de oudste van de zusters, zei is getrouwd geweest met Sebastian. Toen hij weg liep zonder reden, pakte Martha de draad weer op en ging weer aan het werk Later trouwt Martha met een leverancier van gedroogde vruchten en ging met hem mee. Ze verliet haar zussen,werk en kind voor drie jaar en kwam weer terug met de begrafenis van Sebastian. Na de begrafenis overleed haar man en kwam ze weer in het bakkershuis wonen. De zussen van Martha vinden dat Martha zich teveel met hun zaken bemoeid en worden af en toe boos op haar. Later geeft Martha ook toe dat ze haar kind in de steek heeft gelaten.
Marie Anne is een jaar jonger dan Martha. Zij was 12 jaar verloofd met een arbeider uit een steenfabriek. Op haar 30ste ging ze trouwen. Na een half jaar liep het huwelijk stuk en keerde Marie terug naar het bakkershuis. Marie was verslaafd aan kruissteekpatronen. Na een paar jaar kon ze bijna geen letter meer lezen. Toen Martha met haar tweede man het bakkershuis verlaatte, ging Marie het klooster in. In het klooster liet ze haar borduurnaalden roesten en kreeg ze een nieuw hobby: koken. Toen ze naar Sebastians begrafenis ging, bleef ze weer in het bakkershuis wonen en iedereen bewonderde haar kookkunsten.
Anne Christina is 3 jaar jonger dan Marie. Anne ging als dienstbode bij de burgemeester werken. En werd verliefd op hem. De burgemeester en Anne kregen een verhouding en het hele dorp roddelde erover. De burgemeester liet zijn hysterische vrouw in een gesticht opsluiten, maar op een dag kwam ze plotseling weer thuis. Toen de burgemeestersvrouw stierf aan een tumor in haar hoofd keerde Anne weer terug naar het bakkershuis. Anne begon ineens heel veel te eten. Ze was bang geworden nog langer een vrouw te zijn waar mannen vroeger met verlangende blikken naar keken.Toen Martha uit huis ging, vond Anne een betrekking voor dag en nacht in de stad bij een blinde man die zich niet aan Anne’s lichaam stoorde. Toen die man stierf, had hij 20.000 gulden voor Anne achtergelaten. Daarvan kocht ze een auto. Toen de familie weer bij elkaar kwam, na Sebastians dood, werd Anne weer dun.
Christina Vincentia is 6 jaar jonger dan Anne. Christina trouwde na een lange verloving met Jannes, een veel oudere garagehouder. Een paar maanden later overleed Jannes aan een gezwel in zijn longen. Wanneer haar zusters het bakkershuis verlieten, omdat Martha ook weg was gegaan, moest Christina op de bakkerij passen. Zij nam een knecht in dienst. Emma kon het best met Christina praten. Later mocht Christina op de kinderen van Clara passen, wat voor haar een droom was, die is uitgekomen.
Vincentia Clara is gek op cowboyfilms. Ze werd verliefd op een man die uit de States kwam. Toen Martha haar vertelde dat die man ‘gewoon’ een zoon van een klant was, viel haar droom in duigen. Vincentia had volgens haar ouders een jongen moeten zijn. Ze houd de natuur en hard werken. Vandaar ook de naam Vincent – ia. Zij heeft ook gewerkt bij een meubelmaker. Vincentia kon goed paardrijden en haalde ook haar rijbewijs toen ze met de bestelbus langs de klanten ging.
Clara Camilla is de helft van de tweeling. Zij hield net zoals Vincentia van de natuur en ging daarom bij een boomkwekerwerken. Toen zij samen met Camilla op vakantie ging naar Italië liet zij zich ontmaagden door de buschauffeur. Toen ze terug was, was ze verliefd op alle mannen. Clara liep weg zonder reden voor drie jaar en keerde terug met de dood van Sebastian. In die periode heeft ze kinderen gekregen, want die werden later afgeleverd bij de bakkerij. Christina ging ze verzorgen, omdat Clara niet wist hoe ze die moest opvoeden. Clara trouwt aan het eind van het boek in stilte met een kweker.
Camilla was de andere helft van de tweeling. Zij ging op haar 16de werken op de ontwerpafdeling van een confectieatelier in de stad. Toen het bedrijf failliet ging, kreeg ze een relatie met een ernstig mismaakte Caspar. Nadat Camilla met Clara naar Italië was geweest, was ze nog verliefder geworden. Voordat ze gingen trouwen, ging Caspar naar Lourdes, waar hij genezing had gezocht. Maar op de terugweg stierf hij en Camilla pleegde na zijn begrafenis zelfmoord.
Omi was waarschijnlijk verre familie van de zusters. Ze sprak een broddelpap van dialecten met een kruimelig accent, een mengelmoes van Nederlands en Duits. Ze zorgde voor het wecken van fruit en voedde Emma op. Na haar dood blijft haar geest door het huis dwalen. Op een dag waarschuwt ze de zuster voor de Vlaamse weduwe. ‘Achte foor die dieke’.

M Context

Elle Eggels is geboren op 7 mei 1946 in Swalmen, een klein dorpje in Limburg. Ze was de oudste van een gezin van vijf kinderen en de eerste in een familie van tweeëndertig kleinkinderen. Haar ouders hadden een winkel waar ze in mee moest helpen nadat ze van school kwam. Hier zag ze geen toekomst in en ging ze een cursus Engels en een typcursus volgen. Al heel jong bedacht ze dat ze later schrijfster wilde worden. Ze solliciteerde in Hilversum bij de televisie en werd als typiste aangenomen. Later werkte ze bij de televisie als regie- en productieassistente. Ze keerde regelmatig terug naar haar familie in Swalmen, maar ze hield vol. Ze kwam in de mode terecht en schreef veel opiniërende artikelen en een paar boeken over het fenomeen mode. Toen ze bijna vijftig werd, leed ze onder een zware peesontsteking, veroorzaakt door typwerk. Dit vormde, naast dat de mode niet meer aantrekkelijk was om over te schrijven, de aanleiding om naar Mexico te gaan. Ze verkocht haar huis en haar spullen, ging voor 1 jaar op reis, maar is er langer gebleven. Ze heeft dit boek in Mexico geschreven. Toen ze terug kwam werd het boek een besteller.

In de literatuurgeschiedenis behoort dit boek denk ik tot het ‘Magisch realisme’. In het boek komen namelijk dingen voor, die niet in het echt kunnen gebeuren. Wanneer Omi bijvoorbeeld door het huis blijft ronddwalen, terwijl ze al dood is. Omi blijft ook praten tegen de zusters.
In de herfst, een paar maanden nadat we Omi hadden begraven, zag ik haar weer bij de keldertrap.“Omi! Wat kom je doen?”Vroeg ik. “Het ies tijd foor sauerkraut,”zei Omi. Haar accent was niets veranderd. […] Ze liep de kelder in. Ik ging haar achterna, maar zag haar niet meer tussen de rekken met geweckt fruit en groente.

N Persoonlijke beoordeling

Ik vond “Het huis van de zeven zusters” een mooi boek, omdat er in dit boek van die bizarre dingen gebeuren. Wanneer Camilla bijvoorbeeld wilt trouwen met de mismaakte Caspar, of wanneer Anne een verhouding met de burgemeester krijgt. Ik zou in het boek dat meer vertellen over de personages. Emma’s gedachten over andere personen worden amper verteld, dus je weet niet hoe de zusters in het echt zijn. In het boek komt bijvoorbeeld Clara nauwelijks voor. Ik heb het boek “Het huis met de geesten” van Isabel Allende gelezen en ik vind dat er van bepaalde dingen wel overeenkomsten zijn. Bijvoorbeeld de magie. In beide boeken verschijnen er schimmen van mensen die dood zijn. Ook vertelt in beide boeken de jongste het verhaal. Toch zijn beide boeken heel anders geschreven en gaan ze over een ander onderwerp.
Ik vind dit boek best wel op de biografie van Elle Eggels lijken. Ik vind haar wel een vergelijking van Emma. Die maakt haar droom ook waar op het eind.

De gebeurtenissen waren het belangrijkst in het boek. Over de personen werd bijna niets verteld. Het aantal gebeurtenissen vond ik iets te weinig, want af en toe werd het boek een beetje saai om te lezen. Elke dag moesten de zusters bijvoorbeeld het brood rondbrengen en er waren ook vaak problemen over wie moest helpen opruimen en bakken. De gebeurtenissen waren nooit spannend, maar eerder verrassend. Dat is wanneer bijvoorbeeld de dikke Vlaamse weduwe komt opdagen. Dat verwacht je niet, want voor het eerst ging het leven op rolletjes van de zeven zusters en dan krijgen ze weer een groot probleem opgeschept. De afloop van het boek vond ik heel mooi, omdat Emma doet wat ze altijd al wilde doen en dat is reizen en naar Mexico gaan!

Ik kon me niet echt goed in de hoofdpersoon inleven. Ik zou het denk ik verschrikkelijk vinden als mijn moeder gewoon voor een paar jaar weg blijft. Bij Emma merkte je niet echt wat ze ervan vond. Ik kon me wel goed in Martha inleven. Martha is net als ik de oudste thuis en je wilt toch zorgen voor je kleine broertje of zusje. Die vinden al snel dat je er weer teveel mee bemoeit. Ook snap ik dat ze het geen goed idee vond dat haar zusje Camilla met de doodzieke Caspar wilde trouwen. Camilla was alleen veel te verliefd om haar nog op een ander spoor te zetten. Daarom vind ik het zo zielig voor Martha dat Camilla zelfmoord pleegt en dat Martha dan zegt: Ik heb al die jaren hard gewerkt. […] En wat heb ik eraan overgehouden? Ik heb nooit tijd gehad voor mijn eigen kind, en degene die ik het meest beschermd heb heeft zichzelf van kant gemaakt (Camilla) . Het is allemaal voor niets geweest.
Het enige dat ik niet begrijp is dat ze nooit voor haar eigen kind heeft gezorgd.

Ik vond het verhaal in het begin heel ingewikkeld in elkaar zitten. Het duurde een paar hoofdstukken voordat ik begreep hoe het boek in elkaar zat. Dat kwam door de wisseling van tijd. Er waren ook delen in het boek die ik niet begreep. Dat was wanneer Emma aan het dromen was. Ik dacht dat het echt gebeurde, dus ik was even verward.
‘Dag Emma’, zei de vrouw in het midden. Ze leek op Vincentia maar was een stuk groter.Ik liep naar hen toe. Ze roken naar jenever. ‘Kon je niet slapen?’ vroeg de vrouw met het gezicht van Vincentia.
Het taalgebruik dat de schrijfster gebruikt is makkelijk om te lezen. Ze gebruikt geen moeilijke woorden. Ik vind dat de schrijfsters de gebeurtenissen goed beschrijft, alleen ze had de omgeving wel wat mooier kunnen omschrijven. Er komen niet zoveel dialogen in voor, maar als er een dialoog is wordt het wel duidelijk wat er gezegd wordt en wat het verband met het verhaal is. Als Omi aan het woord is, is het soms aardig moeilijk om die zinnen te vertalen, want het wordt met half dialect opgeschreven. Kijk maar naar het volgende dialoog tussen Omi en Emma, wanneer Omi al dood is.
“Waarom ben je hier?”
“Je sjtelt fiel te fiel fragen.”
“Is Sebastiaan bij jou?’hield ik aan. ‘Kun jij mij vertellen hoe hij was?’
‘Luister naar jeselbst, je weet wel hoe hij was.’
‘Maar iedereen vertelt me wat anders, Omi,’zei ik wanhopig.
‘Ja, weil menschen nicht altijd hetselfte sein. Ze kucken na andere wie nach sichselbst,’zei ze en liet me totaal in de war achter.